Şirket Bölünmesinde Borçlardan Müteselsil Sorumluluk

Kapsam

Şirket Bölünmesinde Borçlardan Müteselsil Sorumluluk yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Bölünmede borcun tahsis edildiği şirket birinci derecede sorumlu olmakla birlikte, kanundaki koşullarda bölünmeye katılan diğer şirketlerin ikincil ve sınırlı müteselsil sorumluluğu gündeme gelebilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, şirket bölünmesinde borçlardan müteselsil sorumluluk konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “bölünmede borcun tahsis edildiği şirket birinci derecede sorumlu olmakla birlikte, kanundaki koşullarda bölünmeye katılan diğer şirketlerin ikincil ve sınırlı müteselsil sorumluluğu gündeme gelebilir” kuralıdır. Bölünmeye katılan her şirketi her borcun asli ve sınırsız borçlusu saymak doğru değildir; tahsis planı, takip sırası, net aktif sınırı ve temerrüt koşulları araştırılmalıdır. Ayrıca “bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Şirket Bölünmesinde Borçlardan Müteselsil Sorumluluk bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.176/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Bölünme sözleşmesi veya bölünme planıyla kendisine borç tahsis edilen şirket, bu suretle birinci derecede sorumlu bulunan şirkettir.” — Alıntının yeri: Türk Ticaret Kanunu m.176/1, ilk cümle

Bu alıntı, TBMM, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kabul metni, m.176/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Şirket bölünmesinde borçlardan müteselsil sorumluluk kapsamında m.176/1 hükümleri bölünme ve borçlardan sorumluluk bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.61-64 ve 162-168

Şirket bölünmesinde borçlardan müteselsil sorumluluk kapsamında m.61-64 ve 162-168 hükümleri müteselsil sorumluluk ve borcun üstlenilmesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.42 ve Devamı

Şirket bölünmesinde borçlardan müteselsil sorumluluk kapsamında m.42 ve devamı hükümleri alacağın takibi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Hülya Çoştan: Bölünmeye Katılan Şirketlerin Müteselsil Sorumluluklarının Sınırlandırılması

Bölünmede borcun tahsis edildiği şirket birinci, diğer katılan şirketler kanuni koşullarla ikinci derecede müteselsil sorumludur; iç ilişki tahsis planına göre çözülür. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Türk Ticaret Kanunu m. 176’da bölünmeye katılan şirketlerin ikinci dereceden müteselsil sorumlulukları düzenlenmiştir.” — Alıntının yeri: Öz, ilk cümle

Şirket bölünmesinde borçlardan müteselsil sorumluluk konusunda yararlanılan eser: Hülya Çoştan, “Bölünmeye Katılan Şirketlerin Müteselsil Sorumluluklarının Sınırlandırılması”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2012, C. 18, S. 2, s. 231-242. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Bölünme planı, envanter, sicil ilanları ve borcun hangi şirkete tahsis edildiği belirlenir. Önce birinci derecede sorumlu şirkete başvuru ve TTK m.176/2 koşulları ispatlanmadan diğer şirketlere yönelme riski vardır. Dava asliye ticaret mahkemesinde ticari dava niteliğindedir; para alacağı için arabuluculuk dava şartı olabilir. Zamanaşımı alacağın kaynağına göre hesaplanır; bölünmeye itiraz, teminat ve sorumluluk yolları aynı süreye tabi değildir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. Alıntı yalnız birinci derece sorumluyu belirler; diğer bölünme şirketlerinin ikinci derece müteselsil sorumluluk koşulları m.176/2 ve m.177 ile tamamlanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Bölünmede Borcun Tahsis Edildiği Şirket Birinci Derecede Sorumlu Olmakla Birlikte, Kanundaki Koşullarda Bölünmeye Katılan Diğer Şirketlerin İkincil ve Sınırlı Müteselsil Sorumluluğu Gündeme Gelebilir.

“Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden bölünmede borcun tahsis edildiği şirket birinci derecede sorumlu olmakla birlikte, kanundaki koşullarda bölünmeye katılan diğer şirketlerin ikincil ve sınırlı müteselsil sorumluluğu gündeme gelebilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve bölünme planındaki borç tahsisini ve net aktif sınırını incelemeden tüm şirketlere aynı talebi yöneltmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Bölünmeye Katılan Her Şirketi Her Borcun Asli ve Sınırsız Borçlusu Saymak Doğru Değildir; Tahsis Planı, Takip Sırası, Net Aktif Sınırı ve Temerrüt Koşulları Araştırılmalıdır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden bölünmeye katılan her şirketi her borcun asli ve sınırsız borçlusu saymak doğru değildir; tahsis planı, takip sırası, net aktif sınırı ve temerrüt koşulları araştırılmalıdır. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Bölünme Planı veya Sözleşmesi, Envanter ve Bilanço, Ticaret Sicili Kayıtları, Alacağın Dayanağı, Muacceliyet ve Takip Belgeleri Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İspat Planı ve Deliller

Bölünme Planı veya Sözleşmesi, Envanter ve Bilanço, Ticaret Sicili Kayıtları, Alacağın Dayanağı, Muacceliyet ve Takip Belgeleri.

“Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Bölünmeye katılan her şirketi her borcun asli ve sınırsız borçlusu saymak doğru değildir; tahsis planı, takip sırası, net aktif sınırı ve temerrüt koşulları araştırılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Borcun Bölünme Belgelerinde Hangi Şirkete Tahsis Edildiği ve Asli Borçluya Yöneltilen Takibin Sonucu Belirlenmesi.

“Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden borcun bölünme belgelerinde hangi şirkete tahsis edildiği ve asli borçluya yöneltilen takibin sonucu belirlenmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri, asli borçlu ile kanuni takip koşulları gerçekleşen diğer katılımcı şirketlerden sorumluluk sınırında tahsil talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, asli borçlu ile kanuni takip koşulları gerçekleşen diğer katılımcı şirketlerden sorumluluk sınırında tahsil talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Sürelerin Hesabı

Bölünmenin Tescili, Alacağın Muacceliyeti, İhbar ve Zamanaşımı Tarihleri Ayrı Ayrı Takvime Bağlanmalıdır.

“Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden bölünmenin tescili, alacağın muacceliyeti, ihbar ve zamanaşımı tarihleri ayrı ayrı takvime bağlanmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Talep Sonucunun Kurulması

Asli Borçlu ile Kanuni Takip Koşulları Gerçekleşen Diğer Katılımcı Şirketlerden Sorumluluk Sınırında Tahsil.

“Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden asli borçlu ile kanuni takip koşulları gerçekleşen diğer katılımcı şirketlerden sorumluluk sınırında tahsil” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Bölünmeye katılan her şirketi her borcun asli ve sınırsız borçlusu saymak doğru değildir; tahsis planı, takip sırası, net aktif sınırı ve temerrüt koşulları araştırılmalıdır” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/1949, K. 2023/3710, 13.12.2023 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“bölünme ile oluşan her 3 şirketin dava konusu borç ile ilgili sorumluluklarının bulunduğu” — Alıntının yeri: C. Değerlendirme, bent 5; bölünmeyle oluşan şirketlerin taraf sıfatı ve sorumluluğu paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: onama.

Şirket bölünmesinde borçlardan müteselsil sorumluluk bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Bölünmeyle oluşan şirketler, bölünme planındaki tahsisin yanı sıra TTK m.176'daki ikinci derece sorumluluk rejimi içinde bölünme öncesi borçlardan sorumlu olabilir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Bölünen şirketin sözleşmesel gecikme cezası borcu bakımından bölünmeyle oluşan üç şirketin sorumluluğu ve davada taraf olmaları doğrudan değerlendirilmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Somut olayda mahkemeler üç şirketin sorumluluğunu kabul etmiştir; TTK m.176'daki ikinci derece sorumluluğun bütün sıra ve takip koşulları ayrıca tartışılmamıştır.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Bölünme Planındaki Borç Tahsisini ve Net Aktif Sınırını İncelemeden Tüm Şirketlere Aynı Talebi Yöneltmek.

“Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden bölünme planındaki borç tahsisini ve net aktif sınırını incelemeden tüm şirketlere aynı talebi yöneltmek” riski gerçekleşirse asli borçlu ile kanuni takip koşulları gerçekleşen diğer katılımcı şirketlerden sorumluluk sınırında tahsil talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1949, K. 2023/3710 yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri
• Şirket Bölünmesinde Borçlardan Müteselsil Sorumluluk uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• borcun bölünme belgelerinde hangi şirkete tahsis edildiği ve asli borçluya yöneltilen takibin sonucu belirlenmesi
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Bölünmenin tescili, alacağın muacceliyeti, ihbar ve zamanaşımı tarihleri ayrı ayrı takvime bağlanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Şirket Bölünmesinde Borçlardan Müteselsil Sorumluluk Konusunda İlk Hukuki Adım Nedir; Hangi Kayıtlar Korunmalı ve Hangi Savunma veya Kabul Edilebilirlik Engeli Önceden Değerlendirilmelidir?

Bölünmede borcun tahsis edildiği şirket birinci derecede sorumlu olmakla birlikte, kanundaki koşullarda bölünmeye katılan diğer şirketlerin ikincil ve sınırlı müteselsil sorumluluğu gündeme gelebilir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Bölünme Planı veya Sözleşmesi, Envanter ve Bilanço, Ticaret Sicili Kayıtları, Alacağın Dayanağı, Muacceliyet ve Takip Belgeleri Tek Başına Yeterli Midir?

Bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Şirket Bölünmesinde Borçlardan Müteselsil Sorumluluk Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Borcun bölünme belgelerinde hangi şirkete tahsis edildiği ve asli borçluya yöneltilen takibin sonucu belirlenmesi; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Şirket Bölünmesinde Borçlardan Müteselsil Sorumluluk Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Bölünmenin tescili, alacağın muacceliyeti, ihbar ve zamanaşımı tarihleri ayrı ayrı takvime bağlanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asli Borçlu ile Kanuni Takip Koşulları Gerçekleşen Diğer Katılımcı Şirketlerden Sorumluluk Sınırında Tahsil Hangi Delillere Dayanmalıdır?

Asli borçlu ile kanuni takip koşulları gerçekleşen diğer katılımcı şirketlerden sorumluluk sınırında tahsil, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Şirket Bölünmesinde Borçlardan Müteselsil Sorumluluk konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Bölünmede borcun tahsis edildiği şirket birinci derecede sorumlu olmakla birlikte, kanundaki koşullarda bölünmeye katılan diğer şirketlerin ikincil ve sınırlı müteselsil sorumluluğu gündeme gelebilir.

Dosyanın ilk önceliği borcun bölünme belgelerinde hangi şirkete tahsis edildiği ve asli borçluya yöneltilen takibin sonucu belirlenmesi, delil omurgası ise bölünme planı veya sözleşmesi, envanter ve bilanço, ticaret sicili kayıtları, alacağın dayanağı, muacceliyet ve takip belgeleri ile Şirket Bölünmesinde Borçlardan Müteselsil Sorumluluk uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Bölünmenin tescili, alacağın muacceliyeti, ihbar ve zamanaşımı tarihleri ayrı ayrı takvime bağlanmalıdır. Asli borçlu ile kanuni takip koşulları gerçekleşen diğer katılımcı şirketlerden sorumluluk sınırında tahsil talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; bölünme planındaki borç tahsisini ve net aktif sınırını incelemeden tüm şirketlere aynı talebi yöneltmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/1949, K. 2023/3710, 13.12.2023 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Bölünmeyle oluşan şirketler, bölünme planındaki tahsisin yanı sıra TTK m.176'daki ikinci derece sorumluluk rejimi içinde bölünme öncesi borçlardan sorumlu olabilir.
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.176/1
• TBMM, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kabul metni, m.176/1 — alıntı yeri: Türk Ticaret Kanunu m.176/1, ilk cümle
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.61-64 ve 162-168
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.42 ve devamı
• Hülya Çoştan, “Bölünmeye Katılan Şirketlerin Müteselsil Sorumluluklarının Sınırlandırılması”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2012, C. 18, S. 2, s. 231-242
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru