Arabuluculuk Başvurusunun Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreye Etkisi

Kapsam

Dava şartı ve ihtiyari arabuluculuk, büro başvurusu, görevlendirme, ulaşılamama, yanlış taraf, ek talep, son tutanak ve özel dava süreleri ele alınır. Sürenin korunması başvurunun gerçek uyuşmazlığı ve ilgili tarafı kapsamasına bağlıdır; başvuru ile son tutanak arasındaki dönem hesaptan çıkarılır, süre sıfırdan başlamaz. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, arabuluculuk başvurusunun zamanaşımı ve hak düşürücü süreye etkisi konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “sürenin korunması başvurunun gerçek uyuşmazlığı ve ilgili tarafı kapsamasına bağlıdır; başvuru ile son tutanak arasındaki dönem hesaptan çıkarılır, süre sıfırdan başlamaz” kuralıdır. Başvuru tarihi resmi büro kaydıyla, bitiş tarihi son tutanağın düzenlendiği günle belirlenmeli ve her talep için ayrı süre tablosu yapılmalıdır. Ayrıca “talebin hukuki adının yanlış yazılması her zaman korumayı kaldırmaz; ancak tamamen farklı maddi ilişki veya borçlu için süre durmaz” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Arabuluculuk Başvurusunun Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreye Etkisi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu: m.16/2

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Arabuluculuk sürecinin başlamasından sona ermesine kadar geçirilen süre, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.” — Alıntının yeri: Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.16/2

Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.16/2 resmî metni üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Alıntı 31.08.2026 tarihli güncel metni gösterir; somut olayın tarihindeki düzenleme ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Arabuluculuk başvurusunun zamanaşımı ve hak düşürücü süreye etkisi kapsamında m.16/2 hükümleri sürelerin durması ve dava şartı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.146-161

Arabuluculuk başvurusunun zamanaşımı ve hak düşürücü süreye etkisi kapsamında m.146-161 hükümleri zamanaşımı genel hükümleri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.114-115

Arabuluculuk başvurusunun zamanaşımı ve hak düşürücü süreye etkisi kapsamında m.114-115 hükümleri dava şartı ve usul sonucu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Gizem Ersen Perçin: Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemlerinden Arabuluculuğun Hukuksal Düzenlemelerdeki Yeri

Çalışma, arabuluculuğun dava hakkı ve süreler üzerindeki koruyucu etkisini karşılaştırmalı biçimde inceler. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Bu düzenleme ile arabuluculuk faaliyetinin uzaması nedeniyle tarafların yerel mahkemelere başvurmaları ve haklarını aramaları bakımından herhangi bir hak kaybına uğramalarının önü kesilmiş olmaktadır.” — Alıntının yeri: Tam metin, s. 198

Arabuluculuk başvurusunun zamanaşımı ve hak düşürücü süreye etkisi konusunda yararlanılan eser: Gizem Ersen Perçin, “Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemlerinden Arabuluculuğun Hukuksal Düzenlemelerdeki Yeri”, Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni, 2011, C. 31, S. 2, s. 177-201. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

İhtiyari arabuluculukta HUAK m.16'daki başlangıç olayı, dava şartı arabuluculukta ise arabuluculuk bürosuna başvuru ile son tutanak arasındaki özel durma düzenlemesi esas alınır. Süre sıfırlanmaz; hesaba katılmayan dönem çıkarıldıktan sonra kalan süre işler. Başvurudaki taraf ve talep kapsamı doğru kurulmalı, son tutanaktan sonra alttaki uyuşmazlığın görev-yetki ve dava açma süresi ayrıca hesaplanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Sürenin Korunması Başvurunun Gerçek Uyuşmazlığı ve İlgili Tarafı Kapsamasına Bağlıdır; Başvuru ile Son Tutanak Arasındaki Dönem Hesaptan Çıkarılır, Süre Sıfırdan Başlamaz.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden sürenin korunması başvurunun gerçek uyuşmazlığı ve ilgili tarafı kapsamasına bağlıdır; başvuru ile son tutanak arasındaki dönem hesaptan çıkarılır, süre sıfırdan başlamaz” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok arabuluculuk bürosu başvuru kaydı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve arabuluculuk tamamlanınca zamanaşımının bütünüyle yeniden başladığını varsaymak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Başvuru Tarihi Resmi Büro Kaydıyla, Bitiş Tarihi Son Tutanağın Düzenlendiği Günle Belirlenmeli ve Her Talep İçin Ayrı Süre Tablosu Yapılmalıdır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden başvuru tarihi resmi büro kaydıyla, bitiş tarihi son tutanağın düzenlendiği günle belirlenmeli ve her talep için ayrı süre tablosu yapılmalıdır. Bu ölçüt özellikle başvuru formundaki taraf ve uyuşmazlık üzerinden sınanır. Başvuru kapsamıyla tarafların eşleştirilmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak ihtimalini güçlendirebilir.

Talebin Hukuki Adının Yanlış Yazılması Her Zaman Korumayı Kaldırmaz; Ancak Tamamen Farklı Maddi İlişki veya Borçlu İçin Süre Durmaz.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için görevlendirme tarihi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden talebin hukuki adının yanlış yazılması her zaman korumayı kaldırmaz; ancak tamamen farklı maddi ilişki veya borçlu için süre durmaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Somut Uyuşmazlık İncelemesinde Görev, Süre, İspat Yükü, Gerekçe ve Ölçülülük Birbirinden Ayrılarak Denetlenmelidir.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden somut uyuşmazlık incelemesinde görev, süre, ispat yükü, gerekçe ve ölçülülük birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok son tutanak tarihi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlık araştırmasında resmi kaynağın güncel metni yerine ikincil özetle yetinmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

İspat Planı ve Deliller

Arabuluculuk Bürosu Başvuru Kaydı.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden arabuluculuk bürosu başvuru kaydı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken arabuluculuk bürosu başvuru kaydı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Başvuru Formundaki Taraf ve Uyuşmazlık.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden başvuru formundaki taraf ve uyuşmazlık” kaydı, “Başvuru tarihi resmi büro kaydıyla, bitiş tarihi son tutanağın düzenlendiği günle belirlenmeli ve her talep için ayrı süre tablosu yapılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevlendirme Tarihi.

Bu delil öncelikle “talebin hukuki adının yanlış yazılması her zaman korumayı kaldırmaz; ancak tamamen farklı maddi ilişki veya borçlu için süre durmaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden görevlendirme tarihi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Son Tutanak Tarihi.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden son tutanak tarihi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken son tutanak tarihi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Alacağın Doğum ve Önceki Kesilme-Durma Kayıtları.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden alacağın doğum ve önceki kesilme-durma kayıtları” kaydı, “Sürenin korunması başvurunun gerçek uyuşmazlığı ve ilgili tarafı kapsamasına bağlıdır; başvuru ile son tutanak arasındaki dönem hesaptan çıkarılır, süre sıfırdan başlamaz” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Her Talebin Zamanaşımı Türünün Belirlenmesi.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden her talebin zamanaşımı türünün belirlenmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik arabuluculuk bürosu başvuru kaydı, arabuluculuk nedeniyle sürenin korunduğunun kabulü talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Başvuru Kapsamıyla Tarafların Eşleştirilmesi.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden başvuru kapsamıyla tarafların eşleştirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Başvuru formundaki taraf ve uyuşmazlık dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Duran Gün Sayısının Hesaplanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; görevlendirme tarihi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden duran gün sayısının hesaplanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Son Tutanak Sonrası Kalan Sürenin Bulunması.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden son tutanak sonrası kalan sürenin bulunması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik son tutanak tarihi, somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Dava ve Kanun Yolu Takviminin Güvenli Tarihle Kurulması.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden dava ve kanun yolu takviminin güvenli tarihle kurulması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Alacağın doğum ve önceki kesilme-durma kayıtları dosyaya alınmalı ve arabuluculuk nedeniyle sürenin korunduğunun kabulü talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Sürelerin Hesabı

6325 Sayılı Kanundaki Durma Dönemi Takvime Gün Gün İşlenmeli; İşe İade Gibi Özel Kısa Dava Sürelerinde Son Tutanak Sonrası Süre Ayrıca Denetlenmelidir.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden 6325 sayılı Kanundaki durma dönemi takvime gün gün işlenmeli; işe iade gibi özel kısa dava sürelerinde son tutanak sonrası süre ayrıca denetlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Özel Başvuru veya Ön Karar Yolu Varsa Genel Dava Süresinden Önce Tamamlanmalıdır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden somut uyuşmazlık bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Somut Dosyada Tebliğ, Öğrenme ve Elektronik Gönderim Tarihleri Ayrı Belgelerle Doğrulanmalı; Süre Hesabı Varsayıma Bırakılmamalıdır.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Duran gün sayısının hesaplanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Arabuluculuk Nedeniyle Sürenin Korunduğunun Kabulü.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden arabuluculuk nedeniyle sürenin korunduğunun kabulü” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Arabuluculuk bürosu başvuru kaydı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden somut uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma” talebi, “Başvuru tarihi resmi büro kaydıyla, bitiş tarihi son tutanağın düzenlendiği günle belirlenmeli ve her talep için ayrı süre tablosu yapılmalıdır” koşuluyla ve başvuru formundaki taraf ve uyuşmazlık deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Maddi Sonucun ve Ferilerin Belirlenmesi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden somut uyuşmazlık yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil görevlendirme tarihi, temel ölçüt ise “talebin hukuki adının yanlış yazılması her zaman korumayı kaldırmaz; ancak tamamen farklı maddi ilişki veya borçlu için süre durmaz” olacaktır.

Somut Uyuşmazlıkta İşlem, Sözleşme veya Kararın Hukuki Etkisinin Tespiti.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Son tutanak tarihi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2025/1536, K. 2025/2926, 19.03.2025 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Arabuluculuk süreci nedeniyle 12.06.2020-19.06.2020 tarihleri arasında 8 gün olmak üzere toplam 103 gün durduğu anlaşılan sürelerin zamanaşımı hesabında dikkate alınması gerektiği” — Alıntının yeri: Gerekçe, karar sonucundan önceki paragraf

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Arabuluculuk başvurusunun zamanaşımı ve hak düşürücü süreye etkisi bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Arabuluculuk sürecinde zamanaşımı ve hak düşürücü süreler durur; durma dönemi gün hesabında somut olarak eklenmelidir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Arabuluculuk süresince zamanaşımının durmasını somut hesapta uygulamaktadır.

Kararın uygulanma sınırı: Rusya hukuku uygulanan işçilik alacağı, bir yıllık süre ve Covid-19 nedeniyle ayrıca doksan beş günlük durma söz konusudur; rakamlar Türk hukukundaki her dosyaya taşınamaz.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Arabuluculuk Tamamlanınca Zamanaşımının Bütünüyle Yeniden Başladığını Varsaymak.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden arabuluculuk tamamlanınca zamanaşımının bütünüyle yeniden başladığını varsaymak” riski gerçekleşirse arabuluculuk nedeniyle sürenin korunduğunun kabulü talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Başvuru kapsamıyla tarafların eşleştirilmesi aşamasında başvuru formundaki taraf ve uyuşmazlık kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden somut uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, görevlendirme tarihi delili ve “Talebin hukuki adının yanlış yazılması her zaman korumayı kaldırmaz; ancak tamamen farklı maddi ilişki veya borçlu için süre durmaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Araştırmasında Resmi Kaynağın Güncel Metni Yerine İkincil Özetle Yetinmek.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden somut uyuşmazlık araştırmasında resmi kaynağın güncel metni yerine ikincil özetle yetinmek” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlık Talep Sonucunu Kabul Halinde Uygulanamayacak Belirsizlikte Kurmak.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2025/1536, K. 2025/2926 yönünden somut uyuşmazlık talep sonucunu kabul halinde uygulanamayacak belirsizlikte kurmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Dava ve kanun yolu takviminin güvenli tarihle kurulması aşamasında alacağın doğum ve önceki kesilme-durma kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• arabuluculuk bürosu başvuru kaydı
• başvuru formundaki taraf ve uyuşmazlık
• görevlendirme tarihi
• son tutanak tarihi
• alacağın doğum ve önceki kesilme-durma kayıtları

• her talebin zamanaşımı türünün belirlenmesi
• başvuru kapsamıyla tarafların eşleştirilmesi
• duran gün sayısının hesaplanması
• son tutanak sonrası kalan sürenin bulunması
• dava ve kanun yolu takviminin güvenli tarihle kurulması

• Süre çizelgesinde 6325 sayılı Kanundaki durma dönemi takvime gün gün işlenmeli; işe iade gibi özel kısa dava sürelerinde son tutanak sonrası süre ayrıca denetlenmelidir. Arabuluculuk Başvurusunun Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreye Etkisi bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Arabuluculuk Başvurusunun Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreye Etkisi dosyasında tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Arabuluculuk Başvurusu Hangi Taraf ve Talep Bakımından Süreyi Durdurur ve Son Tutanaktan Sonra Kalan Süre Nasıl Hesaplanır?

Sürenin korunması başvurunun gerçek uyuşmazlığı ve ilgili tarafı kapsamasına bağlıdır; başvuru ile son tutanak arasındaki dönem hesaptan çıkarılır, süre sıfırdan başlamaz. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; arabuluculuk bürosu başvuru kaydı ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Arabuluculuk Bürosu Başvuru Kaydı ile Bağlantılı Kayıtların Güvenilirliği Nasıl Denetlenir?

Arabuluculuk bürosu başvuru kaydı, başvuru formundaki taraf ve uyuşmazlık, görevlendirme tarihi birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Arabuluculuk Başvurusunun Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreye Etkisi Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Her talebin zamanaşımı türünün belirlenmesi; başvuru kapsamıyla tarafların eşleştirilmesi; duran gün sayısının hesaplanması; son tutanak sonrası kalan sürenin bulunması; dava ve kanun yolu takviminin güvenli tarihle kurulması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Arabuluculuk Başvurusunun Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreye Etkisi Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

6325 Sayılı Kanundaki durma dönemi takvime gün gün işlenmeli; işe iade gibi özel kısa dava sürelerinde son tutanak sonrası süre ayrıca denetlenmelidir. Somut uyuşmazlık bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Arabuluculuk Nedeniyle Sürenin Korunduğunun Kabulü ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Arabuluculuk nedeniyle sürenin korunduğunun kabulü, somut uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma, somut uyuşmazlık yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi, somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Arabuluculuk başvurusu hangi taraf ve talep bakımından süreyi durdurur ve son tutanaktan sonra kalan süre nasıl hesaplanır” sorusu, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Sürenin korunması başvurunun gerçek uyuşmazlığı ve ilgili tarafı kapsamasına bağlıdır; başvuru ile son tutanak arasındaki dönem hesaptan çıkarılır, süre sıfırdan başlamaz.

Dosyanın ilk önceliği her talebin zamanaşımı türünün belirlenmesi, delil omurgası ise arabuluculuk bürosu başvuru kaydı ile başvuru formundaki taraf ve uyuşmazlık arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: 6325 sayılı Kanundaki durma dönemi takvime gün gün işlenmeli; işe iade gibi özel kısa dava sürelerinde son tutanak sonrası süre ayrıca denetlenmelidir. Arabuluculuk nedeniyle sürenin korunduğunun kabulü talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; arabuluculuk tamamlanınca zamanaşımının bütünüyle yeniden başladığını varsaymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2025/1536, K. 2025/2926, 19.03.2025 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Arabuluculuk sürecinde zamanaşımı ve hak düşürücü süreler durur; durma dönemi gün hesabında somut olarak eklenmelidir.
• 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu — m.16/2
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.146-161
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.114-115
• Gizem Ersen Perçin, “Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemlerinden Arabuluculuğun Hukuksal Düzenlemelerdeki Yeri”, Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni, 2011, C. 31, S. 2, s. 177-201
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru