Ortaklığın Giderilmesinde Arabuluculuk ve Anlaşma Belgesi

Kapsam

Paylı-elbirliği mülkiyeti, miras ortaklığı, muhdesat, aynen taksim, pay devri, satış yöntemi, ihale, vergi-harç ve tapu tescili ele alınır. Ortaklığın sona ermesi bütün hak sahiplerinin hukuki durumunu etkilediğinden taraf teşkili, tasarruf yetkisi ve resmi şekil ile icra edilebilirlik birlikte sağlanmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk ve anlaşma belgesi konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “ortaklığın sona ermesi bütün hak sahiplerinin hukuki durumunu etkilediğinden taraf teşkili, tasarruf yetkisi ve resmi şekil ile icra edilebilirlik birlikte sağlanmalıdır” kuralıdır. Anlaşma metni taşınmazı, payları, bedeli, ödeme takvimini, teslimi ve tescil iradesini tereddütsüz göstermelidir. Ayrıca “arabuluculuk anlaşması maddi hukukta aranan resmi şekli veya üçüncü kişilerin ayni haklarını her durumda kendiliğinden bertaraf etmez” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Ortaklığın Giderilmesinde Arabuluculuk ve Anlaşma Belgesi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu: m.18/B/1-B

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklar.” — Alıntının yeri: Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B/1-b

Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B/1-b resmî metni üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Alıntı 31.08.2026 tarihli güncel metni gösterir; somut olayın tarihindeki düzenleme ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk ve anlaşma belgesi kapsamında m.18/B/1-b hükümleri dava şartı ve taşınmaz uyuşmazlıkları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.640, 688-699

Ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk ve anlaşma belgesi kapsamında m.640, 688-699 hükümleri elbirliği, paylı mülkiyet ve paylaşma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.12, 114-115

Ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk ve anlaşma belgesi kapsamında m.12, 114-115 hükümleri taşınmaz yetkisi ve dava şartı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Nesibe Kurt Konca; Emel Badur: Paylaşma ve Ortaklığın Giderilmesi Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk

Çalışma, 1 Eylül 2023'ten beri paylaşma ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuğun dava şartı olduğunu inceler. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesiyle ilgili uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartıdır.” — Alıntının yeri: Öz

Ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk ve anlaşma belgesi konusunda yararlanılan eser: Nesibe Kurt Konca; Emel Badur, “Paylaşma ve Ortaklığın Giderilmesi Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk”, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 2026, C. 16, S. 3, s. 536-593. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Ortaklığın giderilmesi davasında görev sulh hukuk mahkemesine, taşınmaz bakımından kesin yetki taşınmazın bulunduğu yer mahkemesine aittir. 1.9.2023'ten beri dava şartı arabuluculuk tamamlanmalı; bütün paydaşların katılımı ve taraf teşkili sağlanmalıdır. Taşınmazın devrine veya ayni hakka ilişkin anlaşma, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınmadan tapuda sonuç doğurmaz.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Ortaklığın Sona Ermesi Bütün Hak Sahiplerinin Hukuki Durumunu Etkilediğinden Taraf Teşkili, Tasarruf Yetkisi ve Resmi Şekil ile İcra Edilebilirlik Birlikte Sağlanmalıdır.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden ortaklığın sona ermesi bütün hak sahiplerinin hukuki durumunu etkilediğinden taraf teşkili, tasarruf yetkisi ve resmi şekil ile icra edilebilirlik birlikte sağlanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok güncel tapu ve takyidat kaydı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve tapu kaydındaki bütün paydaşları ve ölü paydaşların mirasçılarını sürece dahil etmemek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Anlaşma Metni Taşınmazı, Payları, Bedeli, Ödeme Takvimini, Teslimi ve Tescil İradesini Tereddütsüz Göstermelidir.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden anlaşma metni taşınmazı, payları, bedeli, ödeme takvimini, teslimi ve tescil iradesini tereddütsüz göstermelidir. Bu ölçüt özellikle veraset ilamı ve nüfus kayıtları üzerinden sınanır. Tasarruf yetkisi ile vekaletnamenin denetimi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak ihtimalini güçlendirebilir.

Arabuluculuk Anlaşması Maddi Hukukta Aranan Resmi Şekli veya Üçüncü Kişilerin Ayni Haklarını Her Durumda Kendiliğinden Bertaraf Etmez.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için muhdesat ve kullanım belgeleri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden arabuluculuk anlaşması maddi hukukta aranan resmi şekli veya üçüncü kişilerin ayni haklarını her durumda kendiliğinden bertaraf etmez” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Somut Uyuşmazlık İncelemesinde Görev, Süre, İspat Yükü, Gerekçe ve Ölçülülük Birbirinden Ayrılarak Denetlenmelidir.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden somut uyuşmazlık incelemesinde görev, süre, ispat yükü, gerekçe ve ölçülülük birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok değerleme raporu ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlık araştırmasında resmi kaynağın güncel metni yerine ikincil özetle yetinmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Güncel Tapu ve Takyidat Kaydı.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden güncel tapu ve takyidat kaydı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken güncel tapu ve takyidat kaydı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Veraset İlamı ve Nüfus Kayıtları.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden veraset ilamı ve nüfus kayıtları” kaydı, “Anlaşma metni taşınmazı, payları, bedeli, ödeme takvimini, teslimi ve tescil iradesini tereddütsüz göstermelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Muhdesat ve Kullanım Belgeleri.

Bu delil öncelikle “arabuluculuk anlaşması maddi hukukta aranan resmi şekli veya üçüncü kişilerin ayni haklarını her durumda kendiliğinden bertaraf etmez” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden muhdesat ve kullanım belgeleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Değerleme Raporu.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden değerleme raporu” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken değerleme raporu ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Arabuluculuk Anlaşma Taslağı ve İmza Yetkileri.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden arabuluculuk anlaşma taslağı ve imza yetkileri” kaydı, “Ortaklığın sona ermesi bütün hak sahiplerinin hukuki durumunu etkilediğinden taraf teşkili, tasarruf yetkisi ve resmi şekil ile icra edilebilirlik birlikte sağlanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Bütün Paydaş ve Mirasçıların Belirlenmesi.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden bütün paydaş ve mirasçıların belirlenmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik güncel tapu ve takyidat kaydı, ortaklığın anlaşmayla aynen taksim veya satış yoluyla sona erdirilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Tasarruf Yetkisi ile Vekaletnamenin Denetimi.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden tasarruf yetkisi ile vekaletnamenin denetimi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Veraset ilamı ve nüfus kayıtları dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Aynen Taksim Olanaklarının Teknik İncelenmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; muhdesat ve kullanım belgeleri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden aynen taksim olanaklarının teknik incelenmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Bedel ve Vergi Sonuçlarının Hesaplanması.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden bedel ve vergi sonuçlarının hesaplanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik değerleme raporu, somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Anlaşmanın Tescil ve İcra Kabiliyetinin Sağlanması.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden anlaşmanın tescil ve icra kabiliyetinin sağlanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Arabuluculuk anlaşma taslağı ve imza yetkileri dosyaya alınmalı ve ortaklığın anlaşmayla aynen taksim veya satış yoluyla sona erdirilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Dava Şartı Süreci Tamamlanmadan Dava Açılamaz; Miras, Önalım, Muhdesat veya Sözleşmeden Doğan Bağımsız Süreler Ayrıca Korunmalıdır.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden dava şartı süreci tamamlanmadan dava açılamaz; miras, önalım, muhdesat veya sözleşmeden doğan bağımsız süreler ayrıca korunmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Özel Başvuru veya Ön Karar Yolu Varsa Genel Dava Süresinden Önce Tamamlanmalıdır.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden somut uyuşmazlık bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Somut Dosyada Tebliğ, Öğrenme ve Elektronik Gönderim Tarihleri Ayrı Belgelerle Doğrulanmalı; Süre Hesabı Varsayıma Bırakılmamalıdır.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Aynen taksim olanaklarının teknik incelenmesi yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Ortaklığın Anlaşmayla Aynen Taksim veya Satış Yoluyla Sona Erdirilmesi.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden ortaklığın anlaşmayla aynen taksim veya satış yoluyla sona erdirilmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Güncel tapu ve takyidat kaydı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden somut uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma” talebi, “Anlaşma metni taşınmazı, payları, bedeli, ödeme takvimini, teslimi ve tescil iradesini tereddütsüz göstermelidir” koşuluyla ve veraset ilamı ve nüfus kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Maddi Sonucun ve Ferilerin Belirlenmesi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden somut uyuşmazlık yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil muhdesat ve kullanım belgeleri, temel ölçüt ise “arabuluculuk anlaşması maddi hukukta aranan resmi şekli veya üçüncü kişilerin ayni haklarını her durumda kendiliğinden bertaraf etmez” olacaktır.

Somut Uyuşmazlıkta İşlem, Sözleşme veya Kararın Hukuki Etkisinin Tespiti.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Değerleme raporu bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2025/2296, K. 2025/6840, 05.05.2025 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Uyuşmazlık konusunda arabuluculuk anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi verilmesi isteminin taşınmazların bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemelerinden talep edilebileceği” — Alıntının yeri: Değerlendirme, II/C

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: Simav Sulh Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine kesin olarak karar verildi.

Ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk ve anlaşma belgesi bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Taşınmaz ortaklığının giderilmesine ilişkin arabuluculuk anlaşmasına icra edilebilirlik şerhi, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden istenir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Ortaklığın satışla giderilmesine ilişkin anlaşma belgesinde şerh için yetkili ve görevli mahkemeyi belirlemektedir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar yalnız yargı yeri belirlemesidir; anlaşmanın maddi geçerliliği veya tapu tescil etkisi incelenmemiştir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Tapu Kaydındaki Bütün Paydaşları ve Ölü Paydaşların Mirasçılarını Sürece Dahil Etmemek.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden tapu kaydındaki bütün paydaşları ve ölü paydaşların mirasçılarını sürece dahil etmemek” riski gerçekleşirse ortaklığın anlaşmayla aynen taksim veya satış yoluyla sona erdirilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Tasarruf yetkisi ile vekaletnamenin denetimi aşamasında veraset ilamı ve nüfus kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden somut uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, muhdesat ve kullanım belgeleri delili ve “Arabuluculuk anlaşması maddi hukukta aranan resmi şekli veya üçüncü kişilerin ayni haklarını her durumda kendiliğinden bertaraf etmez” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Araştırmasında Resmi Kaynağın Güncel Metni Yerine İkincil Özetle Yetinmek.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden somut uyuşmazlık araştırmasında resmi kaynağın güncel metni yerine ikincil özetle yetinmek” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlık Talep Sonucunu Kabul Halinde Uygulanamayacak Belirsizlikte Kurmak.

“Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2025/2296, K. 2025/6840 yönünden somut uyuşmazlık talep sonucunu kabul halinde uygulanamayacak belirsizlikte kurmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Anlaşmanın tescil ve icra kabiliyetinin sağlanması aşamasında arabuluculuk anlaşma taslağı ve imza yetkileri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• güncel tapu ve takyidat kaydı
• veraset ilamı ve nüfus kayıtları
• muhdesat ve kullanım belgeleri
• değerleme raporu
• arabuluculuk anlaşma taslağı ve imza yetkileri

• bütün paydaş ve mirasçıların belirlenmesi
• tasarruf yetkisi ile vekaletnamenin denetimi
• aynen taksim olanaklarının teknik incelenmesi
• bedel ve vergi sonuçlarının hesaplanması
• anlaşmanın tescil ve icra kabiliyetinin sağlanması

• Süre çizelgesinde Dava şartı süreci tamamlanmadan dava açılamaz; miras, önalım, muhdesat veya sözleşmeden doğan bağımsız süreler ayrıca korunmalıdır. Ortaklığın Giderilmesinde Arabuluculuk ve Anlaşma Belgesi bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Ortaklığın Giderilmesinde Arabuluculuk ve Anlaşma Belgesi dosyasında tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Paylı veya Elbirliği Mülkiyetinde Bütün Hak Sahipleri Sürece Katılmadan Aynen Taksim Ya Da Satış Anlaşması Yapılabilir Mi ve Tapu Sonucu Nasıl Kurulur?

Ortaklığın sona ermesi bütün hak sahiplerinin hukuki durumunu etkilediğinden taraf teşkili, tasarruf yetkisi ve resmi şekil ile icra edilebilirlik birlikte sağlanmalıdır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; güncel tapu ve takyidat kaydı ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

İspat Planında Güncel Tapu ve Takyidat Kaydı Neden Önemlidir?

Güncel tapu ve takyidat kaydı, veraset ilamı ve nüfus kayıtları, muhdesat ve kullanım belgeleri birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Ortaklığın Giderilmesinde Arabuluculuk ve Anlaşma Belgesi Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Bütün paydaş ve mirasçıların belirlenmesi; tasarruf yetkisi ile vekaletnamenin denetimi; aynen taksim olanaklarının teknik incelenmesi; bedel ve vergi sonuçlarının hesaplanması; anlaşmanın tescil ve icra kabiliyetinin sağlanması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Ortaklığın Giderilmesinde Arabuluculuk ve Anlaşma Belgesi Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?

Dava şartı süreci tamamlanmadan dava açılamaz; miras, önalım, muhdesat veya sözleşmeden doğan bağımsız süreler ayrıca korunmalıdır. Somut uyuşmazlık bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Ortaklığın Anlaşmayla Aynen Taksim veya Satış Yoluyla Sona Erdirilmesi Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?

Ortaklığın anlaşmayla aynen taksim veya satış yoluyla sona erdirilmesi, somut uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma, somut uyuşmazlık yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi, somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Paylı veya elbirliği mülkiyetinde bütün hak sahipleri sürece katılmadan aynen taksim ya da satış anlaşması yapılabilir mi ve tapu sonucu nasıl kurulur” sorusu, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Ortaklığın sona ermesi bütün hak sahiplerinin hukuki durumunu etkilediğinden taraf teşkili, tasarruf yetkisi ve resmi şekil ile icra edilebilirlik birlikte sağlanmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği bütün paydaş ve mirasçıların belirlenmesi, delil omurgası ise güncel tapu ve takyidat kaydı ile veraset ilamı ve nüfus kayıtları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Dava şartı süreci tamamlanmadan dava açılamaz; miras, önalım, muhdesat veya sözleşmeden doğan bağımsız süreler ayrıca korunmalıdır. Ortaklığın anlaşmayla aynen taksim veya satış yoluyla sona erdirilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; tapu kaydındaki bütün paydaşları ve ölü paydaşların mirasçılarını sürece dahil etmemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2025/2296, K. 2025/6840, 05.05.2025 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Taşınmaz ortaklığının giderilmesine ilişkin arabuluculuk anlaşmasına icra edilebilirlik şerhi, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden istenir.
• 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu — m.18/B/1-b
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.640, 688-699
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.12, 114-115
• Nesibe Kurt Konca; Emel Badur, “Paylaşma ve Ortaklığın Giderilmesi Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk”, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 2026, C. 16, S. 3, s. 536-593
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru