Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar Hukuku

Tescilsiz Tasarımın Korunma Süresi ve İhlal

Tescilsiz Tasarımın Korunma Süresi ve İhlal; Türkiye'de ilk kez kamuya sunulan yeni ve ayırt edici tasarım, tescilsiz olarak üç yıl korunabilir; hak sahibi bu dönemde bağımsız yaratım değil korunan tasarımın kopyalanması sonucu ortaya çıkan kullanımları durdurabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.850 kelime · 18 dk

Kapsam

Tescilsiz Tasarımın Korunma Süresi ve İhlal yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Türkiye'de ilk kez kamuya sunulan yeni ve ayırt edici tasarım, tescilsiz olarak üç yıl korunabilir; hak sahibi bu dönemde bağımsız yaratım değil korunan tasarımın kopyalanması sonucu ortaya çıkan kullanımları durdurabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, tescilsiz tasarımın korunma süresi ve ihlal konusunda 2 Kasım 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “türkiye'de ilk kez kamuya sunulan yeni ve ayırt edici tasarım, tescilsiz olarak üç yıl korunabilir; hak sahibi bu dönemde bağımsız yaratım değil korunan tasarımın kopyalanması sonucu ortaya çıkan kullanımları durdurabilir” kuralıdır. Benzer genel izlenim her zaman kopyalama değildir ve yurt dışındaki ilk açıklama Türkiye'de tescilsiz korumayı otomatik başlatmayabilir. İlk sunum yeri-tarihi, bilgilenmiş kullanıcı, seçenek özgürlüğü, teknik zorunluluk ve bağımsız tasarım süreci ayrılmalıdır. Ayrıca “ilk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Tescilsiz Tasarımın Korunma Süresi ve İhlal bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu: m.55-81, Özellikle m.57, 59 ve 81

Tescilsiz tasarımın korunma süresi ve ihlal kapsamında m.55-81, özellikle m.57, 59 ve 81 hükümleri tasarım, tescilsiz koruma ve tecavüz bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.106, 190, 266-281, 389-406

Tescilsiz tasarımın korunma süresi ve ihlal kapsamında m.106, 190, 266-281, 389-406 hükümleri ispat, bilirkişi, tedbir ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49-58 ve 72

Tescilsiz tasarımın korunma süresi ve ihlal kapsamında m.49-58 ve 72 hükümleri zarar, manevi tazminat ve zamanaşımı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sınai Mülkiyet Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Türkiye'de ilk kez kamuya sunulan yeni ve ayırt edici tasarım, tescilsiz olarak üç yıl korunabilir; hak sahibi bu dönemde bağımsız yaratım değil korunan tasarımın kopyalanması sonucu ortaya çıkan kullanımları durdurabilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için ilk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Türk Patent ve Marka Kurumu tescilsiz tasarımın süresi ihlal resmî kayıtları yönünden türkiye'de ilk kez kamuya sunulan yeni ve ayırt edici tasarım, tescilsiz olarak üç yıl korunabilir; hak sahibi bu dönemde bağımsız yaratım değil korunan tasarımın kopyalanması sonucu ortaya çıkan kullanımları durdurabilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Benzer genel izlenim her zaman kopyalama değildir ve yurt dışındaki ilk açıklama Türkiye'de tescilsiz korumayı otomatik başlatmayabilir. İlk sunum yeri-tarihi, bilgilenmiş kullanıcı, seçenek özgürlüğü, teknik zorunluluk ve bağımsız tasarım süreci ayrılmalıdır.

“Yargıtay tescilsiz tasarımın süresi ihlal emsal taraması yönünden benzer genel izlenim her zaman kopyalama değildir ve yurt dışındaki ilk açıklama Türkiye'de tescilsiz korumayı otomatik başlatmayabilir. İlk sunum yeri-tarihi, bilgilenmiş kullanıcı, seçenek özgürlüğü, teknik zorunluluk ve bağımsız tasarım süreci ayrılmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İlk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete tescilsiz tasarımın süresi ihlal yürürlük denetimi yönünden ilk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

İlk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması.

Bu delil öncelikle “türkiye'de ilk kez kamuya sunulan yeni ve ayırt edici tasarım, tescilsiz olarak üç yıl korunabilir; hak sahibi bu dönemde bağımsız yaratım değil korunan tasarımın kopyalanması sonucu ortaya çıkan kullanımları durdurabilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Türk Patent ve Marka Kurumu tescilsiz tasarımın süresi ihlal resmî kayıtları yönünden ilk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri.

“Yargıtay tescilsiz tasarımın süresi ihlal emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler.

“Resmî Gazete tescilsiz tasarımın süresi ihlal yürürlük denetimi yönünden lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler” kaydı, “ilk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu.

Bu delil öncelikle “türkiye'de ilk kez kamuya sunulan yeni ve ayırt edici tasarım, tescilsiz olarak üç yıl korunabilir; hak sahibi bu dönemde bağımsız yaratım değil korunan tasarımın kopyalanması sonucu ortaya çıkan kullanımları durdurabilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Türk Patent ve Marka Kurumu tescilsiz tasarımın süresi ihlal resmî kayıtları yönünden benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Tasarımın Türkiye'deki ilk kamuya sunum tarihini güvenilir kayıtlarla sabitleyip üç yıllık koruma penceresini belirlemek; karşı ürünün genel izlenimini teknik zorunlu unsurlardan arındırarak karşılaştırmak.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; ilk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Türk Patent ve Marka Kurumu tescilsiz tasarımın süresi ihlal resmî kayıtları yönünden tasarımın Türkiye'deki ilk kamuya sunum tarihini güvenilir kayıtlarla sabitleyip üç yıllık koruma penceresini belirlemek; karşı ürünün genel izlenimini teknik zorunlu unsurlardan arındırarak karşılaştırmak” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay tescilsiz tasarımın süresi ihlal emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete tescilsiz tasarımın süresi ihlal yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Türk Patent ve Marka Kurumu tescilsiz tasarımın süresi ihlal resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Kopya ürün öğrenildiğinde delil tespiti ve geçici koruma gecikmeden istenmeli; üç yıllık tescilsiz koruma süresi, tecavüzün devamı ve tazminat zamanaşımı ayrı ayrı hesaplanmalıdır.

“Türk Patent ve Marka Kurumu tescilsiz tasarımın süresi ihlal resmî kayıtları yönünden kopya ürün öğrenildiğinde delil tespiti ve geçici koruma gecikmeden istenmeli; üç yıllık tescilsiz koruma süresi, tecavüzün devamı ve tazminat zamanaşımı ayrı ayrı hesaplanmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Tasarımın Türkiye'deki ilk kamuya sunum tarihini güvenilir kayıtlarla sabitleyip üç yıllık koruma penceresini belirlemek; karşı ürünün genel izlenimini teknik zorunlu unsurlardan arındırarak karşılaştırmak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay tescilsiz tasarımın süresi ihlal emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması, ürünlere el koyma veya imha, delil tespiti, ihtiyati tedbir, maddi-manevi tazminat, kazancın iadesi, ilan ve gider.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Türk Patent ve Marka Kurumu tescilsiz tasarımın süresi ihlal resmî kayıtları yönünden tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması, ürünlere el koyma veya imha, delil tespiti, ihtiyati tedbir, maddi-manevi tazminat, kazancın iadesi, ilan ve gider olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil ilk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması, temel ölçüt ise “türkiye'de ilk kez kamuya sunulan yeni ve ayırt edici tasarım, tescilsiz olarak üç yıl korunabilir; hak sahibi bu dönemde bağımsız yaratım değil korunan tasarımın kopyalanması sonucu ortaya çıkan kullanımları durdurabilir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay tescilsiz tasarımın süresi ihlal emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete tescilsiz tasarımın süresi ihlal yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “ilk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Türk Patent ve Marka Kurumu — Tescilsiz Tasarımın Süresi İhlal Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “tescilsiz tasarımın süresi ihlal resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından türkiye'de ilk kez kamuya sunulan yeni ve ayırt edici tasarım, tescilsiz olarak üç yıl korunabilir; hak sahibi bu dönemde bağımsız yaratım değil korunan tasarımın kopyalanması sonucu ortaya çıkan kullanımları durdurabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Tescilsiz Tasarımın Süresi İhlal Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “tescilsiz tasarımın süresi ihlal emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; benzer genel izlenim her zaman kopyalama değildir ve yurt dışındaki ilk açıklama türkiye'de tescilsiz korumayı otomatik başlatmayabilir. ilk sunum yeri-tarihi, bilgilenmiş kullanıcı, seçenek özgürlüğü, teknik zorunluluk ve bağımsız tasarım süreci ayrılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Tescilsiz Tasarımın Süresi İhlal Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “tescilsiz tasarımın süresi ihlal yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Tescilsiz tasarım hakkını patent gibi yenilikçi teknik fikir üzerinde tekel sanmak veya ilk paylaşımın Türkiye'de kamuya sunum oluşturup oluşturmadığını belgelememek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Türk Patent ve Marka Kurumu tescilsiz tasarımın süresi ihlal resmî kayıtları yönünden tescilsiz tasarım hakkını patent gibi yenilikçi teknik fikir üzerinde tekel sanmak veya ilk paylaşımın Türkiye'de kamuya sunum oluşturup oluşturmadığını belgelememek”. Bu savunmaya verilecek cevap, ilk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması delili ve “Türkiye'de ilk kez kamuya sunulan yeni ve ayırt edici tasarım, tescilsiz olarak üç yıl korunabilir; hak sahibi bu dönemde bağımsız yaratım değil korunan tasarımın kopyalanması sonucu ortaya çıkan kullanımları durdurabilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay tescilsiz tasarımın süresi ihlal emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete tescilsiz tasarımın süresi ihlal yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • ilk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması
  • Tescilsiz Tasarımın Korunma Süresi ve İhlal bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri
  • lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler
  • benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu
  • tasarımın Türkiye'deki ilk kamuya sunum tarihini güvenilir kayıtlarla sabitleyip üç yıllık koruma penceresini belirlemek; karşı ürünün genel izlenimini teknik zorunlu unsurlardan arındırarak karşılaştırmak
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Kopya ürün öğrenildiğinde delil tespiti ve geçici koruma gecikmeden istenmeli; üç yıllık tescilsiz koruma süresi, tecavüzün devamı ve tazminat zamanaşımı ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Tescilsiz Tasarımın Korunma Süresi ve İhlal Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Tasarımın Türkiye'deki ilk kamuya sunum tarihini güvenilir kayıtlarla sabitleyip üç yıllık koruma penceresini belirlemek; karşı ürünün genel izlenimini teknik zorunlu unsurlardan arındırarak karşılaştırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Tescilsiz tasarımın korunma süresi ve ihlal bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Kopya ürün öğrenildiğinde delil tespiti ve geçici koruma gecikmeden istenmeli; üç yıllık tescilsiz koruma süresi, tecavüzün devamı ve tazminat zamanaşımı ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması, ürünlere el koyma veya imha, delil tespiti, ihtiyati tedbir, maddi-manevi tazminat, kazancın iadesi, ilan ve gider talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması, ürünlere el koyma veya imha, delil tespiti, ihtiyati tedbir, maddi-manevi tazminat, kazancın iadesi, ilan ve gider, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Tescilsiz Tasarımın Korunma Süresi ve İhlal dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Türkiye'de ilk kez kamuya sunulan yeni ve ayırt edici tasarım, tescilsiz olarak üç yıl korunabilir; hak sahibi bu dönemde bağımsız yaratım değil korunan tasarımın kopyalanması sonucu ortaya çıkan kullanımları durdurabilir.

Dosyanın ilk önceliği tasarımın Türkiye'deki ilk kamuya sunum tarihini güvenilir kayıtlarla sabitleyip üç yıllık koruma penceresini belirlemek; karşı ürünün genel izlenimini teknik zorunlu unsurlardan arındırarak karşılaştırmak, delil omurgası ise ilk sergi, satış veya çevrim içi yayın kayıtları, tarih damgaları, katalog ve faturalar, tasarım dosyaları ve sürüm geçmişi, numune ve ürün fotoğrafları, rakip ürünün piyasaya çıkış tarihi, erişim ve temas kanıtları, pazar araştırması, teknik çizimler ve uzman karşılaştırması ile Tescilsiz Tasarımın Korunma Süresi ve İhlal bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kopya ürün öğrenildiğinde delil tespiti ve geçici koruma gecikmeden istenmeli; üç yıllık tescilsiz koruma süresi, tecavüzün devamı ve tazminat zamanaşımı ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması, ürünlere el koyma veya imha, delil tespiti, ihtiyati tedbir, maddi-manevi tazminat, kazancın iadesi, ilan ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; tescilsiz tasarım hakkını patent gibi yenilikçi teknik fikir üzerinde tekel sanmak veya ilk paylaşımın Türkiye'de kamuya sunum oluşturup oluşturmadığını belgelememek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar Hukuku7 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Tescilsiz Tasarımın Korunma Süresi ve İhlal konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar HukukuPatent Başvurusunda Kaçırılan Süre İçin Hakların Yeniden Tesisi

Patent Başvurusunda Kaçırılan Süre İçin Hakların Yeniden Tesisi; Patent başvurusu veya patentle ilgili bir süre, şartların gerektirdiği tüm özen gösterilmesine rağmen kaçırılmış ve hak kaybı doğmuşsa başvuru sahibi, engelin kalkmasından itibaren ve mutlak üst süre içinde eksik işlemi tamamlayarak hakların yeniden tesisini isteyebilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar HukukuPatentin Kullanılmaması Nedeniyle Zorunlu Lisans

Patentin Kullanılmaması Nedeniyle Zorunlu Lisans; Patent konusu buluş kanuni süreler içinde kullanılmaya başlanmamış, ciddi ve gerçek kullanım girişimi gösterilmemiş veya kullanım ulusal pazar ihtiyacını karşılamıyorsa isteyen kişi mahkemeden, kural olarak önce makul ticari lisans girişimini belgeleyerek zorunlu lisans talep edebilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar HukukuMarka Hakkında Gümrükte İşlemlerin Durdurulması

Marka Hakkında Gümrükte İşlemlerin Durdurulması; Marka hakkını ihlal ettiğinden şüphe edilen eşya için hak sahibinin gümrük başvurusu üzerine veya gümrüğün re'sen tespitiyle işlemler geçici olarak durdurulabilir; hak sahibi kısa sürede dava veya tedbir yoluna başvurmalı ve eşyanın sahte niteliğini belgelemelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →