Dosyanın İşlemden Kaldırılması, Yenilenmesi ve Açılmamış Sayılması

Kapsam

Dosyanın İşlemden Kaldırılması, Yenilenmesi ve Açılmamış Sayılması yönünden başvurunun usul hukuku içindeki amacı, görevli mahkeme, taraf ve hukuki yarar, yapılması istenen işlem, karşı tarafın dinlenilmesi, özel süre ve verilecek kararın sonraki yargılamaya etkisi birlikte ele alınır. Usulüne uygun çağrıya rağmen tarafların duruşmaya gelmemesi veya takip iradesini göstermemesi halinde dosya işlemden kaldırılabilir; kanuni süre içinde yenilenmeyen ya da ikinci kez takipsiz bırakılan dava açılmamış sayılarak usuli sonuçları geriye etkili biçimde ortadan kalkar. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, dosyanın işlemden kaldırılması, yenilenmesi ve açılmamış sayılması konusunda 24 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Usul İşleminin Amacı ve İnceleme Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “usulüne uygun çağrıya rağmen tarafların duruşmaya gelmemesi veya takip iradesini göstermemesi halinde dosya işlemden kaldırılabilir; kanuni süre içinde yenilenmeyen ya da ikinci kez takipsiz bırakılan dava açılmamış sayılarak usuli sonuçları geriye etkili biçimde ortadan kalkar” kuralıdır. Her duruşma yokluğu işlemden kaldırma sebebi değildir; tebligatın usulü, mazeret, gelen tarafın devam talebi, ön inceleme veya tahkikat aşaması, birleştirilmiş dosya, yenileme dilekçesi, harç, tekrar sayısı ve sürenin başlangıcı ayrı incelenmelidir. Ayrıca “dava ve cevap dilekçeleri, tensip ve duruşma tutanakları, tebligat mazbatası ve elektronik tebligat kaydı, mazeret dilekçesi ve ekleri, işlemden kaldırma kararı, yenileme dilekçesi ve harç makbuzu, uyap kayıtları, önceki takipsizlikler, karşı taraf beyanı ve kesinleşme kaydı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Dosyanın İşlemden Kaldırılması, Yenilenmesi ve Açılmamış Sayılması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.147-150

Dosyanın işlemden kaldırılması, yenilenmesi ve açılmamış sayılması kapsamında m.147-150 hükümleri duruşma, işlemden kaldırma ve yenileme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tebligat Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

7201 Sayılı Tebligat Kanunu: m.7/A ve 10-32

Dosyanın işlemden kaldırılması, yenilenmesi ve açılmamış sayılması kapsamında m.7/A ve 10-32 hükümleri çağrının usulüne uygun tebliği bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Harçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

492 Sayılı Harçlar Kanunu: m.30 ve İlgili Tarifeler

Dosyanın işlemden kaldırılması, yenilenmesi ve açılmamış sayılması kapsamında m.30 ve ilgili tarifeler hükümleri yenileme ve yargılama harçları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Başvuru Koşulları ve Mahkemenin Yetkisi

Usulüne uygun çağrıya rağmen tarafların duruşmaya gelmemesi veya takip iradesini göstermemesi halinde dosya işlemden kaldırılabilir; kanuni süre içinde yenilenmeyen ya da ikinci kez takipsiz bırakılan dava açılmamış sayılarak usuli sonuçları geriye etkili biçimde ortadan kalkar.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için dava ve cevap dilekçeleri, tensip ve duruşma tutanakları, tebligat mazbatası ve elektronik tebligat kaydı, mazeret dilekçesi ve ekleri, işlemden kaldırma kararı, yenileme dilekçesi ve harç makbuzu, UYAP kayıtları, önceki takipsizlikler, karşı taraf beyanı ve kesinleşme kaydı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay dosyanın işlemden açılmamış sayılması resmî kayıtları yönünden usulüne uygun çağrıya rağmen tarafların duruşmaya gelmemesi veya takip iradesini göstermemesi halinde dosya işlemden kaldırılabilir; kanuni süre içinde yenilenmeyen ya da ikinci kez takipsiz bırakılan dava açılmamış sayılarak usuli sonuçları geriye etkili biçimde ortadan kalkar” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Her duruşma yokluğu işlemden kaldırma sebebi değildir; tebligatın usulü, mazeret, gelen tarafın devam talebi, ön inceleme veya tahkikat aşaması, birleştirilmiş dosya, yenileme dilekçesi, harç, tekrar sayısı ve sürenin başlangıcı ayrı incelenmelidir.

“Yargıtay dosyanın işlemden açılmamış sayılması emsal taraması yönünden her duruşma yokluğu işlemden kaldırma sebebi değildir; tebligatın usulü, mazeret, gelen tarafın devam talebi, ön inceleme veya tahkikat aşaması, birleştirilmiş dosya, yenileme dilekçesi, harç, tekrar sayısı ve sürenin başlangıcı ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dava ve cevap dilekçeleri, tensip ve duruşma tutanakları, tebligat mazbatası ve elektronik tebligat kaydı, mazeret dilekçesi ve ekleri, işlemden kaldırma kararı, yenileme dilekçesi ve harç makbuzu, UYAP kayıtları, önceki takipsizlikler, karşı taraf beyanı ve kesinleşme kaydı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete dosyanın işlemden açılmamış sayılması yürürlük denetimi yönünden dava ve cevap dilekçeleri, tensip ve duruşma tutanakları, tebligat mazbatası ve elektronik tebligat kaydı, mazeret dilekçesi ve ekleri, işlemden kaldırma kararı, yenileme dilekçesi ve harç makbuzu, UYAP kayıtları, önceki takipsizlikler, karşı taraf beyanı ve kesinleşme kaydı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

İşlemle Bağlantılı Belge ve Kayıtlar

Dava ve cevap dilekçeleri, tensip ve duruşma tutanakları, tebligat mazbatası ve elektronik tebligat kaydı, mazeret dilekçesi ve ekleri, işlemden kaldırma kararı, yenileme dilekçesi ve harç makbuzu, UYAP kayıtları, önceki takipsizlikler, karşı taraf beyanı ve kesinleşme kaydı.

Bu delil öncelikle “usulüne uygun çağrıya rağmen tarafların duruşmaya gelmemesi veya takip iradesini göstermemesi halinde dosya işlemden kaldırılabilir; kanuni süre içinde yenilenmeyen ya da ikinci kez takipsiz bırakılan dava açılmamış sayılarak usuli sonuçları geriye etkili biçimde ortadan kalkar” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay dosyanın işlemden açılmamış sayılması resmî kayıtları yönünden dava ve cevap dilekçeleri, tensip ve duruşma tutanakları, tebligat mazbatası ve elektronik tebligat kaydı, mazeret dilekçesi ve ekleri, işlemden kaldırma kararı, yenileme dilekçesi ve harç makbuzu, UYAP kayıtları, önceki takipsizlikler, karşı taraf beyanı ve kesinleşme kaydı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay dosyanın işlemden açılmamış sayılması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete dosyanın işlemden açılmamış sayılması yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “dava ve cevap dilekçeleri, tensip ve duruşma tutanakları, tebligat mazbatası ve elektronik tebligat kaydı, mazeret dilekçesi ve ekleri, işlemden kaldırma kararı, yenileme dilekçesi ve harç makbuzu, UYAP kayıtları, önceki takipsizlikler, karşı taraf beyanı ve kesinleşme kaydı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Mahkeme ve İzlenecek Usul

Her duruşma için çağrının usulüne uygun yapılıp yapılmadığını, hangi tarafın geldiğini ve devam iradesini belirleyip işlemden kaldırma ile yenileme tarihlerini ayrı bir usul takvimine işlemek.

“Yargıtay dosyanın işlemden açılmamış sayılması resmî kayıtları yönünden her duruşma için çağrının usulüne uygun yapılıp yapılmadığını, hangi tarafın geldiğini ve devam iradesini belirleyip işlemden kaldırma ile yenileme tarihlerini ayrı bir usul takvimine işlemek” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay dosyanın işlemden açılmamış sayılması emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete dosyanın işlemden açılmamış sayılması yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Özel Süre, Tebligat ve Hak Kaybı

Yenileme süresi işlemden kaldırma tarihinden hesaplanmalı; süre sonu tatil ve elektronik başvuru saatleri kontrol edilmeli, açılmamış sayılma kararı ile kanun yolu ve yeni dava süreleri ayrıca izlenmelidir.

“Yargıtay dosyanın işlemden açılmamış sayılması resmî kayıtları yönünden yenileme süresi işlemden kaldırma tarihinden hesaplanmalı; süre sonu tatil ve elektronik başvuru saatleri kontrol edilmeli, açılmamış sayılma kararı ile kanun yolu ve yeni dava süreleri ayrıca izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Her duruşma için çağrının usulüne uygun yapılıp yapılmadığını, hangi tarafın geldiğini ve devam iradesini belirleyip işlemden kaldırma ile yenileme tarihlerini ayrı bir usul takvimine işlemek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay dosyanın işlemden açılmamış sayılması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İstenen Usul İşleminin Açıkça Kurulması

Dosyanın yenilenmesi ve kaldığı yerden devamı, usulsüz işlemden kaldırma kararının düzeltilmesi, açılmamış sayılma kararına karşı başvuru, tedbirin akıbetinin belirlenmesi, yargılama gideri ve vekâlet ücreti.

“Yargıtay dosyanın işlemden açılmamış sayılması resmî kayıtları yönünden dosyanın yenilenmesi ve kaldığı yerden devamı, usulsüz işlemden kaldırma kararının düzeltilmesi, açılmamış sayılma kararına karşı başvuru, tedbirin akıbetinin belirlenmesi, yargılama gideri ve vekâlet ücreti” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve dava ve cevap dilekçeleri, tensip ve duruşma tutanakları, tebligat mazbatası ve elektronik tebligat kaydı, mazeret dilekçesi ve ekleri, işlemden kaldırma kararı, yenileme dilekçesi ve harç makbuzu, UYAP kayıtları, önceki takipsizlikler, karşı taraf beyanı ve kesinleşme kaydı ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Bu Usul Meselesi Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay dosyanın işlemden açılmamış sayılması emsal taraması yönünden bu usul meselesi bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete dosyanın işlemden açılmamış sayılması yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Dosyanın İşlemden Açılmamış Sayılması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “dosyanın işlemden açılmamış sayılması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu usul meselesi bakımından usulüne uygun çağrıya rağmen tarafların duruşmaya gelmemesi veya takip iradesini göstermemesi halinde dosya işlemden kaldırılabilir; kanuni süre içinde yenilenmeyen ya da ikinci kez takipsiz bırakılan dava açılmamış sayılarak usuli sonuçları geriye etkili biçimde ortadan kalkar yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Dosyanın İşlemden Açılmamış Sayılması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “dosyanın işlemden açılmamış sayılması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu usul meselesi içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her duruşma yokluğu işlemden kaldırma sebebi değildir; tebligatın usulü, mazeret, gelen tarafın devam talebi, ön inceleme veya tahkikat aşaması, birleştirilmiş dosya, yenileme dilekçesi, harç, tekrar sayısı ve sürenin başlangıcı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Dosyanın İşlemden Açılmamış Sayılması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “dosyanın işlemden açılmamış sayılması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu usul meselesi için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Hukuki Yarar, Kapsam ve Usul Hatası Riskleri

Yenileme süresini kararın tebliğinden başlatmak veya aynı davadaki ikinci takipsizliği de ilkinde olduğu gibi süresizce yenilenebilir kabul etmek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay dosyanın işlemden açılmamış sayılması resmî kayıtları yönünden yenileme süresini kararın tebliğinden başlatmak veya aynı davadaki ikinci takipsizliği de ilkinde olduğu gibi süresizce yenilenebilir kabul etmek”. Bu savunmaya verilecek cevap, dava ve cevap dilekçeleri, tensip ve duruşma tutanakları, tebligat mazbatası ve elektronik tebligat kaydı, mazeret dilekçesi ve ekleri, işlemden kaldırma kararı, yenileme dilekçesi ve harç makbuzu, UYAP kayıtları, önceki takipsizlikler, karşı taraf beyanı ve kesinleşme kaydı delili ve “Usulüne uygun çağrıya rağmen tarafların duruşmaya gelmemesi veya takip iradesini göstermemesi halinde dosya işlemden kaldırılabilir; kanuni süre içinde yenilenmeyen ya da ikinci kez takipsiz bırakılan dava açılmamış sayılarak usuli sonuçları geriye etkili biçimde ortadan kalkar” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay dosyanın işlemden açılmamış sayılması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse bu usul meselesi bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete dosyanın işlemden açılmamış sayılması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• dava ve cevap dilekçeleri, tensip ve duruşma tutanakları, tebligat mazbatası ve elektronik tebligat kaydı, mazeret dilekçesi ve ekleri, işlemden kaldırma kararı, yenileme dilekçesi ve harç makbuzu, UYAP kayıtları, önceki takipsizlikler, karşı taraf beyanı ve kesinleşme kaydı
• Dosyanın İşlemden Kaldırılması, Yenilenmesi ve Açılmamış Sayılması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar

• her duruşma için çağrının usulüne uygun yapılıp yapılmadığını, hangi tarafın geldiğini ve devam iradesini belirleyip işlemden kaldırma ile yenileme tarihlerini ayrı bir usul takvimine işlemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması

• Süre çizelgesinde Yenileme süresi işlemden kaldırma tarihinden hesaplanmalı; süre sonu tatil ve elektronik başvuru saatleri kontrol edilmeli, açılmamış sayılma kararı ile kanun yolu ve yeni dava süreleri ayrıca izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Dosyanın işlemden kaldırılması, yenilenmesi ve açılmamış sayılması bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Her duruşma için çağrının usulüne uygun yapılıp yapılmadığını, hangi tarafın geldiğini ve devam iradesini belirleyip işlemden kaldırma ile yenileme tarihlerini ayrı bir usul takvimine işlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Usul işleminin amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar, karşı tarafın dinlenilmesi ve kararın sonraki yargılamaya etkisi ayrı ayrı doğrulanmalıdır.

Dosyanın işlemden kaldırılması, yenilenmesi ve açılmamış sayılması bakımından hangi başlangıç olayı süreyi başlatır?

Yenileme süresi işlemden kaldırma tarihinden hesaplanmalı; süre sonu tatil ve elektronik başvuru saatleri kontrol edilmeli, açılmamış sayılma kararı ile kanun yolu ve yeni dava süreleri ayrıca izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Dosyanın yenilenmesi ve kaldığı yerden devamı, usulsüz işlemden kaldırma kararının düzeltilmesi, açılmamış sayılma kararına karşı başvuru, tedbirin akıbetinin belirlenmesi, yargılama gideri ve vekâlet ücreti istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Dosyanın yenilenmesi ve kaldığı yerden devamı, usulsüz işlemden kaldırma kararının düzeltilmesi, açılmamış sayılma kararına karşı başvuru, tedbirin akıbetinin belirlenmesi, yargılama gideri ve vekâlet ücreti, bu usul meselesi bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi usul işleminin amacıyla sınırlı kurulmalıdır. Esas hakkındaki hüküm, para alacağı veya faiz sonucu kendiliğinden bu başvurunun parçası sayılmamalıdır.

Sonuç

Bu usul meselesi bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Dosyanın İşlemden Kaldırılması, Yenilenmesi ve Açılmamış Sayılması incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 7201 Sayılı Tebligat Kanunu, 492 Sayılı Harçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Usulüne uygun çağrıya rağmen tarafların duruşmaya gelmemesi veya takip iradesini göstermemesi halinde dosya işlemden kaldırılabilir; kanuni süre içinde yenilenmeyen ya da ikinci kez takipsiz bırakılan dava açılmamış sayılarak usuli sonuçları geriye etkili biçimde ortadan kalkar.

Dosyanın ilk önceliği her duruşma için çağrının usulüne uygun yapılıp yapılmadığını, hangi tarafın geldiğini ve devam iradesini belirleyip işlemden kaldırma ile yenileme tarihlerini ayrı bir usul takvimine işlemek, delil omurgası ise dava ve cevap dilekçeleri, tensip ve duruşma tutanakları, tebligat mazbatası ve elektronik tebligat kaydı, mazeret dilekçesi ve ekleri, işlemden kaldırma kararı, yenileme dilekçesi ve harç makbuzu, UYAP kayıtları, önceki takipsizlikler, karşı taraf beyanı ve kesinleşme kaydı ile Dosyanın İşlemden Kaldırılması, Yenilenmesi ve Açılmamış Sayılması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Yenileme süresi işlemden kaldırma tarihinden hesaplanmalı; süre sonu tatil ve elektronik başvuru saatleri kontrol edilmeli, açılmamış sayılma kararı ile kanun yolu ve yeni dava süreleri ayrıca izlenmelidir. Dosyanın yenilenmesi ve kaldığı yerden devamı, usulsüz işlemden kaldırma kararının düzeltilmesi, açılmamış sayılma kararına karşı başvuru, tedbirin akıbetinin belirlenmesi, yargılama gideri ve vekâlet ücreti talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yenileme süresini kararın tebliğinden başlatmak veya aynı davadaki ikinci takipsizliği de ilkinde olduğu gibi süresizce yenilenebilir kabul etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — dosyanın işlemden açılmamış sayılması resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu usul meselesi bakımından usulüne uygun çağrıya rağmen tarafların duruşmaya gelmemesi veya takip iradesini göstermemesi halinde dosya işlemden kaldırılabilir; kanuni süre içinde yenilenmeyen ya da ikinci kez takipsiz bırakılan dava açılmamış sayılarak usuli sonuçları geriye etkili biçimde ortadan kalkar yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — dosyanın işlemden açılmamış sayılması emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu usul meselesi içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her duruşma yokluğu işlemden kaldırma sebebi değildir; tebligatın usulü, mazeret, gelen tarafın devam talebi, ön inceleme veya tahkikat aşaması, birleştirilmiş dosya, yenileme dilekçesi, harç, tekrar sayısı ve sürenin başlangıcı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — dosyanın işlemden açılmamış sayılması yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu usul meselesi için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.147-150
• 7201 Sayılı Tebligat Kanunu — m.7/A ve 10-32
• 492 Sayılı Harçlar Kanunu — m.30 ve ilgili tarifeler
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru