Milletlerarası Tahkimde Delil Toplanması İçin Mahkeme Yardımı

Kapsam

Milletlerarası Tahkimde Delil Toplanması İçin Mahkeme Yardımı yönünden başvurunun usul hukuku içindeki amacı, görevli mahkeme, taraf ve hukuki yarar, yapılması istenen işlem, karşı tarafın dinlenilmesi, özel süre ve verilecek kararın sonraki yargılamaya etkisi birlikte ele alınır. Hakem kurulu veya kurulun onayıyla taraf, hakemlerin cebren elde edemediği tanık, belge, kurum kaydı veya keşif delili için yetkili mahkemeden yardım isteyebilir; mahkeme kendi usul hukukuna göre delili toplar, uyuşmazlığın esasını karara bağlamaz. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, milletlerarası tahkimde delil toplanması için mahkeme yardımı konusunda 24 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Usul İşleminin Amacı ve İnceleme Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “hakem kurulu veya kurulun onayıyla taraf, hakemlerin cebren elde edemediği tanık, belge, kurum kaydı veya keşif delili için yetkili mahkemeden yardım isteyebilir; mahkeme kendi usul hukukuna göre delili toplar, uyuşmazlığın esasını karara bağlamaz” kuralıdır. Tahkimde istenen her delil mahkeme yardımı gerektirmez; tahkim yeri ve uygulanacak kanun, hakem kurulunun izni, delilin belirli ve uyuşmazlıkla ilgili olması, üçüncü kişinin elinde bulunması, gizlilik ve sır, yabancı ülkedeki delil ve ölçülülük ayrı incelenmelidir. Ayrıca “tahkim anlaşması ve görev belgesi, hakem kurulu kararı veya izin yazısı, usul takvimi, somut delil listesi, belge kategorisi ve saklayan kişi bilgisi, tanık adresi, gizlilik protokolü, önceki ibraz talepleri, ret yazıları, yabancı tebligat ve adli yardım belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Milletlerarası Tahkimde Delil Toplanması İçin Mahkeme Yardımı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu: m.12

Milletlerarası tahkimde delil toplanması için mahkeme yardımı kapsamında m.12 hükümleri deliller ve mahkeme yardımı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.219-224, 240-293 ve 400-406

Milletlerarası tahkimde delil toplanması için mahkeme yardımı kapsamında m.219-224, 240-293 ve 400-406 hükümleri belge ibrazı, tanık, bilirkişi ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun: m.40-47

Milletlerarası tahkimde delil toplanması için mahkeme yardımı kapsamında m.40-47 hükümleri milletlerarası yetki ve yabancı karar ilişkisi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Milletlerarası Tahkim Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Başvuru Koşulları ve Mahkemenin Yetkisi

Hakem kurulu veya kurulun onayıyla taraf, hakemlerin cebren elde edemediği tanık, belge, kurum kaydı veya keşif delili için yetkili mahkemeden yardım isteyebilir; mahkeme kendi usul hukukuna göre delili toplar, uyuşmazlığın esasını karara bağlamaz.

“Adalet Bakanlığı milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden hakem kurulu veya kurulun onayıyla taraf, hakemlerin cebren elde edemediği tanık, belge, kurum kaydı veya keşif delili için yetkili mahkemeden yardım isteyebilir; mahkeme kendi usul hukukuna göre delili toplar, uyuşmazlığın esasını karara bağlamaz” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tahkim anlaşması ve görev belgesi, hakem kurulu kararı veya izin yazısı, usul takvimi, somut delil listesi, belge kategorisi ve saklayan kişi bilgisi, tanık adresi, gizlilik protokolü, önceki ibraz talepleri, ret yazıları, yabancı tebligat ve adli yardım belgeleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve mahkemeden hakem kurulunun onayı olmadan geniş kapsamlı delil araştırması istemek veya delil yardımı başvurusunu uyuşmazlığın esasına ilişkin bir eda davasına dönüştürmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Tahkimde istenen her delil mahkeme yardımı gerektirmez; tahkim yeri ve uygulanacak kanun, hakem kurulunun izni, delilin belirli ve uyuşmazlıkla ilgili olması, üçüncü kişinin elinde bulunması, gizlilik ve sır, yabancı ülkedeki delil ve ölçülülük ayrı incelenmelidir.

Yargıtay milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı emsal taraması yönünden tahkimde istenen her delil mahkeme yardımı gerektirmez; tahkim yeri ve uygulanacak kanun, hakem kurulunun izni, delilin belirli ve uyuşmazlıkla ilgili olması, üçüncü kişinin elinde bulunması, gizlilik ve sır, yabancı ülkedeki delil ve ölçülülük ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Tahkim anlaşması ve görev belgesi, hakem kurulu kararı veya izin yazısı, usul takvimi, somut delil listesi, belge kategorisi ve saklayan kişi bilgisi, tanık adresi, gizlilik protokolü, önceki ibraz talepleri, ret yazıları, yabancı tebligat ve adli yardım belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı yürürlük denetimi yönünden tahkim anlaşması ve görev belgesi, hakem kurulu kararı veya izin yazısı, usul takvimi, somut delil listesi, belge kategorisi ve saklayan kişi bilgisi, tanık adresi, gizlilik protokolü, önceki ibraz talepleri, ret yazıları, yabancı tebligat ve adli yardım belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İşlemle Bağlantılı Belge ve Kayıtlar

Tahkim anlaşması ve görev belgesi, hakem kurulu kararı veya izin yazısı, usul takvimi, somut delil listesi, belge kategorisi ve saklayan kişi bilgisi, tanık adresi, gizlilik protokolü, önceki ibraz talepleri, ret yazıları, yabancı tebligat ve adli yardım belgeleri.

“Adalet Bakanlığı milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden tahkim anlaşması ve görev belgesi, hakem kurulu kararı veya izin yazısı, usul takvimi, somut delil listesi, belge kategorisi ve saklayan kişi bilgisi, tanık adresi, gizlilik protokolü, önceki ibraz talepleri, ret yazıları, yabancı tebligat ve adli yardım belgeleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tahkim anlaşması ve görev belgesi, hakem kurulu kararı veya izin yazısı, usul takvimi, somut delil listesi, belge kategorisi ve saklayan kişi bilgisi, tanık adresi, gizlilik protokolü, önceki ibraz talepleri, ret yazıları, yabancı tebligat ve adli yardım belgeleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Tahkimde istenen her delil mahkeme yardımı gerektirmez; tahkim yeri ve uygulanacak kanun, hakem kurulunun izni, delilin belirli ve uyuşmazlıkla ilgili olması, üçüncü kişinin elinde bulunması, gizlilik ve sır, yabancı ülkedeki delil ve ölçülülük ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “tahkim anlaşması ve görev belgesi, hakem kurulu kararı veya izin yazısı, usul takvimi, somut delil listesi, belge kategorisi ve saklayan kişi bilgisi, tanık adresi, gizlilik protokolü, önceki ibraz talepleri, ret yazıları, yabancı tebligat ve adli yardım belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Görevli Mahkeme ve İzlenecek Usul

İstenen delili konu, tarih, elinde bulunduran kişi ve ispat edilecek vakıa bakımından daraltıp hakem kurulundan açık onay almak ve mahkemenin yer ile konu bakımından yetkisini belirlemek.

“Adalet Bakanlığı milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden istenen delili konu, tarih, elinde bulunduran kişi ve ispat edilecek vakıa bakımından daraltıp hakem kurulundan açık onay almak ve mahkemenin yer ile konu bakımından yetkisini belirlemek” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Özel Süre, Tebligat ve Hak Kaybı

Mahkeme yardımına tahkim usul takvimini aksatmadan başvurulmalı; hakem kurulunun delil son tarihi, yabancı tebligat ve istinabe süresi, mahkeme kararına karşı başvuru ve tahkim süresi birlikte planlanmalıdır.

“Adalet Bakanlığı milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden mahkeme yardımına tahkim usul takvimini aksatmadan başvurulmalı; hakem kurulunun delil son tarihi, yabancı tebligat ve istinabe süresi, mahkeme kararına karşı başvuru ve tahkim süresi birlikte planlanmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İstenen Usul İşleminin Açıkça Kurulması

Tanığın mahkemece dinlenmesi, belgenin veya kurum kaydının getirtilmesi, keşif ve bilirkişi incelemesi, delilin korunması, gizlilik tedbiri, masraf avansı, yardım talebinin reddine karşı uygun kanun yolu ve gider.

“Adalet Bakanlığı milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden tanığın mahkemece dinlenmesi, belgenin veya kurum kaydının getirtilmesi, keşif ve bilirkişi incelemesi, delilin korunması, gizlilik tedbiri, masraf avansı, yardım talebinin reddine karşı uygun kanun yolu ve gider” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve tahkim anlaşması ve görev belgesi, hakem kurulu kararı veya izin yazısı, usul takvimi, somut delil listesi, belge kategorisi ve saklayan kişi bilgisi, tanık adresi, gizlilik protokolü, önceki ibraz talepleri, ret yazıları, yabancı tebligat ve adli yardım belgeleri ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Bu Usul Meselesi Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı emsal taraması yönünden bu usul meselesi bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Adalet Bakanlığı — Milletlerarası Tahkimde Mahkeme Yardımı Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu usul meselesi bakımından hakem kurulu veya kurulun onayıyla taraf, hakemlerin cebren elde edemediği tanık, belge, kurum kaydı veya keşif delili için yetkili mahkemeden yardım isteyebilir; mahkeme kendi usul hukukuna göre delili toplar, uyuşmazlığın esasını karara bağlamaz yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Milletlerarası Tahkimde Mahkeme Yardımı Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu usul meselesi içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; tahkimde istenen her delil mahkeme yardımı gerektirmez; tahkim yeri ve uygulanacak kanun, hakem kurulunun izni, delilin belirli ve uyuşmazlıkla ilgili olması, üçüncü kişinin elinde bulunması, gizlilik ve sır, yabancı ülkedeki delil ve ölçülülük ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Milletlerarası Tahkimde Mahkeme Yardımı Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu usul meselesi için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Hukuki Yarar, Kapsam ve Usul Hatası Riskleri

Mahkemeden hakem kurulunun onayı olmadan geniş kapsamlı delil araştırması istemek veya delil yardımı başvurusunu uyuşmazlığın esasına ilişkin bir eda davasına dönüştürmek.

“Adalet Bakanlığı milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden mahkemeden hakem kurulunun onayı olmadan geniş kapsamlı delil araştırması istemek veya delil yardımı başvurusunu uyuşmazlığın esasına ilişkin bir eda davasına dönüştürmek” riski gerçekleşirse tanığın mahkemece dinlenmesi, belgenin veya kurum kaydının getirtilmesi, keşif ve bilirkişi incelemesi, delilin korunması, gizlilik tedbiri, masraf avansı, yardım talebinin reddine karşı uygun kanun yolu ve gider talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “tahkim anlaşması ve görev belgesi, hakem kurulu kararı veya izin yazısı, usul takvimi, somut delil listesi, belge kategorisi ve saklayan kişi bilgisi, tanık adresi, gizlilik protokolü, önceki ibraz talepleri, ret yazıları, yabancı tebligat ve adli yardım belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• tahkim anlaşması ve görev belgesi, hakem kurulu kararı veya izin yazısı, usul takvimi, somut delil listesi, belge kategorisi ve saklayan kişi bilgisi, tanık adresi, gizlilik protokolü, önceki ibraz talepleri, ret yazıları, yabancı tebligat ve adli yardım belgeleri
• Milletlerarası Tahkimde Delil Toplanması İçin Mahkeme Yardımı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar

• istenen delili konu, tarih, elinde bulunduran kişi ve ispat edilecek vakıa bakımından daraltıp hakem kurulundan açık onay almak ve mahkemenin yer ile konu bakımından yetkisini belirlemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması

• Süre çizelgesinde Mahkeme yardımına tahkim usul takvimini aksatmadan başvurulmalı; hakem kurulunun delil son tarihi, yabancı tebligat ve istinabe süresi, mahkeme kararına karşı başvuru ve tahkim süresi birlikte planlanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Milletlerarası Tahkimde Delil Toplanması İçin Mahkeme Yardımı Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

İstenen delili konu, tarih, elinde bulunduran kişi ve ispat edilecek vakıa bakımından daraltıp hakem kurulundan açık onay almak ve mahkemenin yer ile konu bakımından yetkisini belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Usul işleminin amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar, karşı tarafın dinlenilmesi ve kararın sonraki yargılamaya etkisi ayrı ayrı doğrulanmalıdır.

Milletlerarası tahkimde delil toplanması için mahkeme yardımı bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Mahkeme yardımına tahkim usul takvimini aksatmadan başvurulmalı; hakem kurulunun delil son tarihi, yabancı tebligat ve istinabe süresi, mahkeme kararına karşı başvuru ve tahkim süresi birlikte planlanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tanığın mahkemece dinlenmesi, belgenin veya kurum kaydının getirtilmesi, keşif ve bilirkişi incelemesi, delilin korunması, gizlilik tedbiri, masraf avansı, yardım talebinin reddine karşı uygun kanun yolu ve gider talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Tanığın mahkemece dinlenmesi, belgenin veya kurum kaydının getirtilmesi, keşif ve bilirkişi incelemesi, delilin korunması, gizlilik tedbiri, masraf avansı, yardım talebinin reddine karşı uygun kanun yolu ve gider, bu usul meselesi bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi usul işleminin amacıyla sınırlı kurulmalıdır. Esas hakkındaki hüküm, para alacağı veya faiz sonucu kendiliğinden bu başvurunun parçası sayılmamalıdır.

Sonuç

Bu usul meselesi bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Milletlerarası Tahkimde Delil Toplanması İçin Mahkeme Yardımı dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Hakem kurulu veya kurulun onayıyla taraf, hakemlerin cebren elde edemediği tanık, belge, kurum kaydı veya keşif delili için yetkili mahkemeden yardım isteyebilir; mahkeme kendi usul hukukuna göre delili toplar, uyuşmazlığın esasını karara bağlamaz.

Dosyanın ilk önceliği istenen delili konu, tarih, elinde bulunduran kişi ve ispat edilecek vakıa bakımından daraltıp hakem kurulundan açık onay almak ve mahkemenin yer ile konu bakımından yetkisini belirlemek, delil omurgası ise tahkim anlaşması ve görev belgesi, hakem kurulu kararı veya izin yazısı, usul takvimi, somut delil listesi, belge kategorisi ve saklayan kişi bilgisi, tanık adresi, gizlilik protokolü, önceki ibraz talepleri, ret yazıları, yabancı tebligat ve adli yardım belgeleri ile Milletlerarası Tahkimde Delil Toplanması İçin Mahkeme Yardımı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Mahkeme yardımına tahkim usul takvimini aksatmadan başvurulmalı; hakem kurulunun delil son tarihi, yabancı tebligat ve istinabe süresi, mahkeme kararına karşı başvuru ve tahkim süresi birlikte planlanmalıdır. Tanığın mahkemece dinlenmesi, belgenin veya kurum kaydının getirtilmesi, keşif ve bilirkişi incelemesi, delilin korunması, gizlilik tedbiri, masraf avansı, yardım talebinin reddine karşı uygun kanun yolu ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; mahkemeden hakem kurulunun onayı olmadan geniş kapsamlı delil araştırması istemek veya delil yardımı başvurusunu uyuşmazlığın esasına ilişkin bir eda davasına dönüştürmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Adalet Bakanlığı — milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu usul meselesi bakımından hakem kurulu veya kurulun onayıyla taraf, hakemlerin cebren elde edemediği tanık, belge, kurum kaydı veya keşif delili için yetkili mahkemeden yardım isteyebilir; mahkeme kendi usul hukukuna göre delili toplar, uyuşmazlığın esasını karara bağlamaz yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu usul meselesi içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; tahkimde istenen her delil mahkeme yardımı gerektirmez; tahkim yeri ve uygulanacak kanun, hakem kurulunun izni, delilin belirli ve uyuşmazlıkla ilgili olması, üçüncü kişinin elinde bulunması, gizlilik ve sır, yabancı ülkedeki delil ve ölçülülük ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — milletlerarası tahkimde mahkeme yardımı yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu usul meselesi için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu — m.12
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.219-224, 240-293 ve 400-406
• 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun — m.40-47
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru