Aile ve Boşanma Hukuku

Aile Yurdunun Kurulması ve Devredilememe Koruması

Aile Yurdunun Kurulması ve Devredilememe Koruması; Bir taşınmaz, malikinin veya ailesinin konut ve geçimine hizmet etmek üzere mahkeme kararı ve sicil işlemiyle aile yurdu haline getirildiğinde belirlenen koruma devam ettiği sürece serbestçe devredilemez, rehnedilemez veya malikin tek taraflı tasarrufuyla amacı dışına çıkarılamaz. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.892 kelime · 18 dk

Kapsam

Aile Yurdunun Kurulması ve Devredilememe Koruması yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Bir taşınmaz, malikinin veya ailesinin konut ve geçimine hizmet etmek üzere mahkeme kararı ve sicil işlemiyle aile yurdu haline getirildiğinde belirlenen koruma devam ettiği sürece serbestçe devredilemez, rehnedilemez veya malikin tek taraflı tasarrufuyla amacı dışına çıkarılamaz. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, aile yurdunun kurulması ve devredilememe koruması konusunda 24 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “bir taşınmaz, malikinin veya ailesinin konut ve geçimine hizmet etmek üzere mahkeme kararı ve sicil işlemiyle aile yurdu haline getirildiğinde belirlenen koruma devam ettiği sürece serbestçe devredilemez, rehnedilemez veya malikin tek taraflı tasarrufuyla amacı dışına çıkarılamaz” kuralıdır. Ailenin fiilen oturduğu her taşınmaz aile yurdu değildir; taşınmazın niteliği ve değeri, ailenin ekonomik ihtiyacı, alacaklıların durumu, mahkeme kararı, sicile şerh, yönetim biçimi ve korumanın kaldırılma koşulları birlikte incelenmelidir. Ayrıca “tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Aile Yurdunun Kurulması ve Devredilememe Koruması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.386-395

Aile yurdunun kurulması ve devredilememe koruması kapsamında m.386-395 hükümleri aile yurdunun kurulması, yönetimi ve sona ermesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tapu Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2644 Sayılı Tapu Kanunu: m.26

Aile yurdunun kurulması ve devredilememe koruması kapsamında m.26 hükümleri resmi işlem ve sicil uygulaması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.382-388 ve 389-399

Aile yurdunun kurulması ve devredilememe koruması kapsamında m.382-388 ve 389-399 hükümleri çekişmesiz yargı ve geçici koruma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Bir taşınmaz, malikinin veya ailesinin konut ve geçimine hizmet etmek üzere mahkeme kararı ve sicil işlemiyle aile yurdu haline getirildiğinde belirlenen koruma devam ettiği sürece serbestçe devredilemez, rehnedilemez veya malikin tek taraflı tasarrufuyla amacı dışına çıkarılamaz.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile yurdunun devredilememe koruması resmî kayıtları yönünden bir taşınmaz, malikinin veya ailesinin konut ve geçimine hizmet etmek üzere mahkeme kararı ve sicil işlemiyle aile yurdu haline getirildiğinde belirlenen koruma devam ettiği sürece serbestçe devredilemez, rehnedilemez veya malikin tek taraflı tasarrufuyla amacı dışına çıkarılamaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Ailenin fiilen oturduğu her taşınmaz aile yurdu değildir; taşınmazın niteliği ve değeri, ailenin ekonomik ihtiyacı, alacaklıların durumu, mahkeme kararı, sicile şerh, yönetim biçimi ve korumanın kaldırılma koşulları birlikte incelenmelidir.

“Yargıtay aile yurdunun devredilememe koruması emsal taraması yönünden ailenin fiilen oturduğu her taşınmaz aile yurdu değildir; taşınmazın niteliği ve değeri, ailenin ekonomik ihtiyacı, alacaklıların durumu, mahkeme kararı, sicile şerh, yönetim biçimi ve korumanın kaldırılma koşulları birlikte incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete aile yurdunun devredilememe koruması yürürlük denetimi yönünden tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar.

Bu delil öncelikle “bir taşınmaz, malikinin veya ailesinin konut ve geçimine hizmet etmek üzere mahkeme kararı ve sicil işlemiyle aile yurdu haline getirildiğinde belirlenen koruma devam ettiği sürece serbestçe devredilemez, rehnedilemez veya malikin tek taraflı tasarrufuyla amacı dışına çıkarılamaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile yurdunun devredilememe koruması resmî kayıtları yönünden tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay aile yurdunun devredilememe koruması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete aile yurdunun devredilememe koruması yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “bir taşınmaz, malikinin veya ailesinin konut ve geçimine hizmet etmek üzere mahkeme kararı ve sicil işlemiyle aile yurdu haline getirildiğinde belirlenen koruma devam ettiği sürece serbestçe devredilemez, rehnedilemez veya malikin tek taraflı tasarrufuyla amacı dışına çıkarılamaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile yurdunun devredilememe koruması resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Taşınmazın aile konutu, tarımsal işletme veya başka bir malvarlığı öğesi niteliğini açıklayıp kurulacak korumanın aile geçimine etkisini ve alacaklıların haklarına vereceği olası zararı bilanço halinde göstermek.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile yurdunun devredilememe koruması resmî kayıtları yönünden taşınmazın aile konutu, tarımsal işletme veya başka bir malvarlığı öğesi niteliğini açıklayıp kurulacak korumanın aile geçimine etkisini ve alacaklıların haklarına vereceği olası zararı bilanço halinde göstermek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay aile yurdunun devredilememe koruması emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete aile yurdunun devredilememe koruması yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile yurdunun devredilememe koruması resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Tasarruf işlemi yapılmadan önce koruma ve geçici önlem talep edilmeli; mahkeme kararının sicile işlenmesi, yönetime itiraz, kaldırma istemi ve kanun yolu süreleri dosya bazında izlenmelidir.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile yurdunun devredilememe koruması resmî kayıtları yönünden tasarruf işlemi yapılmadan önce koruma ve geçici önlem talep edilmeli; mahkeme kararının sicile işlenmesi, yönetime itiraz, kaldırma istemi ve kanun yolu süreleri dosya bazında izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Taşınmazın aile konutu, tarımsal işletme veya başka bir malvarlığı öğesi niteliğini açıklayıp kurulacak korumanın aile geçimine etkisini ve alacaklıların haklarına vereceği olası zararı bilanço halinde göstermek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay aile yurdunun devredilememe koruması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Aile yurdu kurulması, sicile kayıt ve şerh, yönetici atanması, tasarrufun önlenmesi, geçersiz işlemin tespiti ve sicil düzeltme, gelirin aileye ayrılması, korumanın kaldırılması ve gider.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile yurdunun devredilememe koruması resmî kayıtları yönünden aile yurdu kurulması, sicile kayıt ve şerh, yönetici atanması, tasarrufun önlenmesi, geçersiz işlemin tespiti ve sicil düzeltme, gelirin aileye ayrılması, korumanın kaldırılması ve gider olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar, temel ölçüt ise “bir taşınmaz, malikinin veya ailesinin konut ve geçimine hizmet etmek üzere mahkeme kararı ve sicil işlemiyle aile yurdu haline getirildiğinde belirlenen koruma devam ettiği sürece serbestçe devredilemez, rehnedilemez veya malikin tek taraflı tasarrufuyla amacı dışına çıkarılamaz” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay aile yurdunun devredilememe koruması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete aile yurdunun devredilememe koruması yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — Aile Yurdunun Devredilememe Koruması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “aile yurdunun devredilememe koruması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından bir taşınmaz, malikinin veya ailesinin konut ve geçimine hizmet etmek üzere mahkeme kararı ve sicil işlemiyle aile yurdu haline getirildiğinde belirlenen koruma devam ettiği sürece serbestçe devredilemez, rehnedilemez veya malikin tek taraflı tasarrufuyla amacı dışına çıkarılamaz yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Aile Yurdunun Devredilememe Koruması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “aile yurdunun devredilememe koruması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; ailenin fiilen oturduğu her taşınmaz aile yurdu değildir; taşınmazın niteliği ve değeri, ailenin ekonomik ihtiyacı, alacaklıların durumu, mahkeme kararı, sicile şerh, yönetim biçimi ve korumanın kaldırılma koşulları birlikte incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Aile Yurdunun Devredilememe Koruması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “aile yurdunun devredilememe koruması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Aile yurdunu eş rızasına bağlı aile konutu şerhiyle aynı kurum saymak veya alacaklıların mevcut haklarını ve taşınmaz değerinin aile ihtiyacına oranını değerlendirmeden koruma istemek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile yurdunun devredilememe koruması resmî kayıtları yönünden aile yurdunu eş rızasına bağlı aile konutu şerhiyle aynı kurum saymak veya alacaklıların mevcut haklarını ve taşınmaz değerinin aile ihtiyacına oranını değerlendirmeden koruma istemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar delili ve “Bir taşınmaz, malikinin veya ailesinin konut ve geçimine hizmet etmek üzere mahkeme kararı ve sicil işlemiyle aile yurdu haline getirildiğinde belirlenen koruma devam ettiği sürece serbestçe devredilemez, rehnedilemez veya malikin tek taraflı tasarrufuyla amacı dışına çıkarılamaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay aile yurdunun devredilememe koruması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete aile yurdunun devredilememe koruması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar
  • Aile Yurdunun Kurulması ve Devredilememe Koruması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • taşınmazın aile konutu, tarımsal işletme veya başka bir malvarlığı öğesi niteliğini açıklayıp kurulacak korumanın aile geçimine etkisini ve alacaklıların haklarına vereceği olası zararı bilanço halinde göstermek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Tasarruf işlemi yapılmadan önce koruma ve geçici önlem talep edilmeli; mahkeme kararının sicile işlenmesi, yönetime itiraz, kaldırma istemi ve kanun yolu süreleri dosya bazında izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Aile Yurdunun Kurulması ve Devredilememe Koruması Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Taşınmazın aile konutu, tarımsal işletme veya başka bir malvarlığı öğesi niteliğini açıklayıp kurulacak korumanın aile geçimine etkisini ve alacaklıların haklarına vereceği olası zararı bilanço halinde göstermek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Aile yurdunun kurulması ve devredilememe koruması bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Tasarruf işlemi yapılmadan önce koruma ve geçici önlem talep edilmeli; mahkeme kararının sicile işlenmesi, yönetime itiraz, kaldırma istemi ve kanun yolu süreleri dosya bazında izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Aile yurdu kurulması, sicile kayıt ve şerh, yönetici atanması, tasarrufun önlenmesi, geçersiz işlemin tespiti ve sicil düzeltme, gelirin aileye ayrılması, korumanın kaldırılması ve gider talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Aile yurdu kurulması, sicile kayıt ve şerh, yönetici atanması, tasarrufun önlenmesi, geçersiz işlemin tespiti ve sicil düzeltme, gelirin aileye ayrılması, korumanın kaldırılması ve gider, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Aile Yurdunun Kurulması ve Devredilememe Koruması dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 2644 Sayılı Tapu Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Bir taşınmaz, malikinin veya ailesinin konut ve geçimine hizmet etmek üzere mahkeme kararı ve sicil işlemiyle aile yurdu haline getirildiğinde belirlenen koruma devam ettiği sürece serbestçe devredilemez, rehnedilemez veya malikin tek taraflı tasarrufuyla amacı dışına çıkarılamaz.

Dosyanın ilk önceliği taşınmazın aile konutu, tarımsal işletme veya başka bir malvarlığı öğesi niteliğini açıklayıp kurulacak korumanın aile geçimine etkisini ve alacaklıların haklarına vereceği olası zararı bilanço halinde göstermek, delil omurgası ise tapu ve takyidat kayıtları, taşınmazın kullanım ve gelir belgeleri, aile ve nüfus kayıtları, değerleme, alacaklı listesi ve borç belgeleri, mahkeme kararı, sicil ve ilan belgeleri, yönetici hesapları, kira ve ürün gelirleri, satış veya rehin girişimleri ve aile ihtiyacını gösteren kayıtlar ile Aile Yurdunun Kurulması ve Devredilememe Koruması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Tasarruf işlemi yapılmadan önce koruma ve geçici önlem talep edilmeli; mahkeme kararının sicile işlenmesi, yönetime itiraz, kaldırma istemi ve kanun yolu süreleri dosya bazında izlenmelidir. Aile yurdu kurulması, sicile kayıt ve şerh, yönetici atanması, tasarrufun önlenmesi, geçersiz işlemin tespiti ve sicil düzeltme, gelirin aileye ayrılması, korumanın kaldırılması ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; aile yurdunu eş rızasına bağlı aile konutu şerhiyle aynı kurum saymak veya alacaklıların mevcut haklarını ve taşınmaz değerinin aile ihtiyacına oranını değerlendirmeden koruma istemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Aile ve Boşanma Hukuku7 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Aile Yurdunun Kurulması ve Devredilememe Koruması konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Aile ve Boşanma HukukuAile Mahkemesinde Sosyal İnceleme Raporuna İtiraz

Aile Mahkemesinde Sosyal İnceleme Raporuna İtiraz; Velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlığında sosyal inceleme raporu hakimin çocuğun üstün yararını değerlendirmesine yardımcı takdiri bir delildir; taraflar raporun yöntemi, veri kaynağı, güncelliği, uzmanlığı ve sonuçları hakkında açıklama ve itiraz sunabilmeli, hakim raporu diğer delillerle birlikte tartışmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Aile ve Boşanma HukukuEvlat Edinme Kayıtlarında Gizlilik ve Bilgiye Erişim

Evlat Edinme Kayıtlarında Gizlilik ve Bilgiye Erişim; Evlat edinmeye ilişkin mahkeme ve nüfus kayıtları özel gizlilik korumasındadır; bilgiye erişim evlatlığın kimliği, kökenini öğrenme ve kişisel verilerine erişme menfaati ile biyolojik aile ve üçüncü kişilerin mahremiyeti dengelenerek yetkili makam ve kanuni usulle sağlanır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Aile ve Boşanma HukukuEvlenmenin Butlanında İyi Niyetli Eşin Hakları

Evlenmenin Butlanında İyi Niyetli Eşin Hakları; Mutlak veya nispi butlan sebebiyle evlilik sona erdirildiğinde, evlenirken butlan sebebini bilmeyen ve bilmesi beklenmeyen eş, boşanmaya ilişkin mali sonuçlardan ve kişisel durumun korunmasından koşulları ölçüsünde yararlanabilir; çocukların evlilik içindeki statüsü de butlandan etkilenmez. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →