Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku

Yetki Belgesiz Taşınmaz Ticareti ve Hizmet Bedeli Talebi

Yetki Belgesiz Taşınmaz Ticareti ve Hizmet Bedeli Talebi; Taşınmaz ticareti kural olarak işletme adına düzenlenmiş yetki belgesi ve yazılı aracılık sözleşmesiyle yürütülür; belgesiz faaliyetin idari yaptırımı ile somut aracılık hizmetinden ücret doğup doğmadığı sözleşme, emredici düzen ve dürüstlük kuralıyla birlikte incelenir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.720 kelime · 17 dk

Kapsam

Yetki Belgesiz Taşınmaz Ticareti ve Hizmet Bedeli Talebi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Taşınmaz ticareti kural olarak işletme adına düzenlenmiş yetki belgesi ve yazılı aracılık sözleşmesiyle yürütülür; belgesiz faaliyetin idari yaptırımı ile somut aracılık hizmetinden ücret doğup doğmadığı sözleşme, emredici düzen ve dürüstlük kuralıyla birlikte incelenir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, yetki belgesiz taşınmaz ticareti ve hizmet bedeli talebi konusunda 20 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “taşınmaz ticareti kural olarak işletme adına düzenlenmiş yetki belgesi ve yazılı aracılık sözleşmesiyle yürütülür; belgesiz faaliyetin idari yaptırımı ile somut aracılık hizmetinden ücret doğup doğmadığı sözleşme, emredici düzen ve dürüstlük kuralıyla birlikte incelenir” kuralıdır. Yetki belgesi eksikliği her somut olayda hizmet sözleşmesini ve fiilen doğan bütün özel hukuk taleplerini otomatik aynı sonuçla etkilemez; tarafların sıfatı, aracılık faaliyeti, yazılı sözleşme, nedensellik, ücret tavanı ve tüketici işlemi ayrı incelenmelidir. Ayrıca “ttbs ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Yetki Belgesiz Taşınmaz Ticareti ve Hizmet Bedeli Talebi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6585 Sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun: m.1-18

Yetki belgesiz taşınmaz ticareti ve hizmet bedeli talebi kapsamında m.1-18 hükümleri taşınmaz ticareti hizmetlerinin düzenlenmesi ve yaptırım bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.20-27, 520-525

Yetki belgesiz taşınmaz ticareti ve hizmet bedeli talebi kapsamında m.20-27, 520-525 hükümleri genel işlem koşulları ve simsarlık bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.4-6, 83 ve 66-73

Yetki belgesiz taşınmaz ticareti ve hizmet bedeli talebi kapsamında m.4-6, 83 ve 66-73 hükümleri tüketici sözleşmesi ve başvuru yolları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Taşınmaz ticareti kural olarak işletme adına düzenlenmiş yetki belgesi ve yazılı aracılık sözleşmesiyle yürütülür; belgesiz faaliyetin idari yaptırımı ile somut aracılık hizmetinden ücret doğup doğmadığı sözleşme, emredici düzen ve dürüstlük kuralıyla birlikte incelenir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için TTBS ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Ticaret Bakanlığı yetki belgesiz bedeli talebi resmî kayıtları yönünden taşınmaz ticareti kural olarak işletme adına düzenlenmiş yetki belgesi ve yazılı aracılık sözleşmesiyle yürütülür; belgesiz faaliyetin idari yaptırımı ile somut aracılık hizmetinden ücret doğup doğmadığı sözleşme, emredici düzen ve dürüstlük kuralıyla birlikte incelenir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Yetki belgesi eksikliği her somut olayda hizmet sözleşmesini ve fiilen doğan bütün özel hukuk taleplerini otomatik aynı sonuçla etkilemez; tarafların sıfatı, aracılık faaliyeti, yazılı sözleşme, nedensellik, ücret tavanı ve tüketici işlemi ayrı incelenmelidir.

“Yargıtay yetki belgesiz bedeli talebi emsal taraması yönünden yetki belgesi eksikliği her somut olayda hizmet sözleşmesini ve fiilen doğan bütün özel hukuk taleplerini otomatik aynı sonuçla etkilemez; tarafların sıfatı, aracılık faaliyeti, yazılı sözleşme, nedensellik, ücret tavanı ve tüketici işlemi ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

TTBS ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete yetki belgesiz bedeli talebi yürürlük denetimi yönünden TTBS ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

TTBS ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri.

Bu delil öncelikle “taşınmaz ticareti kural olarak işletme adına düzenlenmiş yetki belgesi ve yazılı aracılık sözleşmesiyle yürütülür; belgesiz faaliyetin idari yaptırımı ile somut aracılık hizmetinden ücret doğup doğmadığı sözleşme, emredici düzen ve dürüstlük kuralıyla birlikte incelenir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Ticaret Bakanlığı yetki belgesiz bedeli talebi resmî kayıtları yönünden TTBS ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay yetki belgesiz bedeli talebi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete yetki belgesiz bedeli talebi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “TTBS ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “taşınmaz ticareti kural olarak işletme adına düzenlenmiş yetki belgesi ve yazılı aracılık sözleşmesiyle yürütülür; belgesiz faaliyetin idari yaptırımı ile somut aracılık hizmetinden ücret doğup doğmadığı sözleşme, emredici düzen ve dürüstlük kuralıyla birlikte incelenir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Ticaret Bakanlığı yetki belgesiz bedeli talebi resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Hizmeti veren işletmenin işlem tarihindeki yetki durumunu doğrulayıp yazılı yetkilendirme ile gerçekleşen satış veya kira arasındaki nedensel bağı belgelemek.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; TTBS ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Ticaret Bakanlığı yetki belgesiz bedeli talebi resmî kayıtları yönünden hizmeti veren işletmenin işlem tarihindeki yetki durumunu doğrulayıp yazılı yetkilendirme ile gerçekleşen satış veya kira arasındaki nedensel bağı belgelemek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay yetki belgesiz bedeli talebi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete yetki belgesiz bedeli talebi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Ticaret Bakanlığı yetki belgesiz bedeli talebi resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Yetki belgesi başvuru ve yenilemeleri idari takvimde yapılmalı; ücret alacağı, zorunlu arabuluculuk, tüketici başvurusu, idari ceza ve dava süreleri ayrı izlenmelidir.

“Ticaret Bakanlığı yetki belgesiz bedeli talebi resmî kayıtları yönünden yetki belgesi başvuru ve yenilemeleri idari takvimde yapılmalı; ücret alacağı, zorunlu arabuluculuk, tüketici başvurusu, idari ceza ve dava süreleri ayrı izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Hizmeti veren işletmenin işlem tarihindeki yetki durumunu doğrulayıp yazılı yetkilendirme ile gerçekleşen satış veya kira arasındaki nedensel bağı belgelemek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay yetki belgesiz bedeli talebi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Hizmet bedelinin ödenmesi veya iadesi, ücret tavanının uygulanması, sözleşme hükmünün geçersizliği, idari yaptırımın iptali, haksız kazancın iadesi, zarar ve gider.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Ticaret Bakanlığı yetki belgesiz bedeli talebi resmî kayıtları yönünden hizmet bedelinin ödenmesi veya iadesi, ücret tavanının uygulanması, sözleşme hükmünün geçersizliği, idari yaptırımın iptali, haksız kazancın iadesi, zarar ve gider olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil TTBS ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri, temel ölçüt ise “taşınmaz ticareti kural olarak işletme adına düzenlenmiş yetki belgesi ve yazılı aracılık sözleşmesiyle yürütülür; belgesiz faaliyetin idari yaptırımı ile somut aracılık hizmetinden ücret doğup doğmadığı sözleşme, emredici düzen ve dürüstlük kuralıyla birlikte incelenir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay yetki belgesiz bedeli talebi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete yetki belgesiz bedeli talebi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “TTBS ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Ticaret Bakanlığı — Yetki Belgesiz Bedeli Talebi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yetki belgesiz bedeli talebi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından taşınmaz ticareti kural olarak işletme adına düzenlenmiş yetki belgesi ve yazılı aracılık sözleşmesiyle yürütülür; belgesiz faaliyetin idari yaptırımı ile somut aracılık hizmetinden ücret doğup doğmadığı sözleşme, emredici düzen ve dürüstlük kuralıyla birlikte incelenir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Yetki Belgesiz Bedeli Talebi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yetki belgesiz bedeli talebi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yetki belgesi eksikliği her somut olayda hizmet sözleşmesini ve fiilen doğan bütün özel hukuk taleplerini otomatik aynı sonuçla etkilemez; tarafların sıfatı, aracılık faaliyeti, yazılı sözleşme, nedensellik, ücret tavanı ve tüketici işlemi ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Yetki Belgesiz Bedeli Talebi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yetki belgesiz bedeli talebi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Taşınmazı yalnız gösterme karşılığında bağımsız ücret istemek veya yetki belgesinin varlığını yazılı aracılık sözleşmesi ve hizmetin ifası yerine geçirmek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Ticaret Bakanlığı yetki belgesiz bedeli talebi resmî kayıtları yönünden taşınmazı yalnız gösterme karşılığında bağımsız ücret istemek veya yetki belgesinin varlığını yazılı aracılık sözleşmesi ve hizmetin ifası yerine geçirmek”. Bu savunmaya verilecek cevap, TTBS ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri delili ve “Taşınmaz ticareti kural olarak işletme adına düzenlenmiş yetki belgesi ve yazılı aracılık sözleşmesiyle yürütülür; belgesiz faaliyetin idari yaptırımı ile somut aracılık hizmetinden ücret doğup doğmadığı sözleşme, emredici düzen ve dürüstlük kuralıyla birlikte incelenir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay yetki belgesiz bedeli talebi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete yetki belgesiz bedeli talebi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • TTBS ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri
  • Yetki Belgesiz Taşınmaz Ticareti ve Hizmet Bedeli Talebi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • hizmeti veren işletmenin işlem tarihindeki yetki durumunu doğrulayıp yazılı yetkilendirme ile gerçekleşen satış veya kira arasındaki nedensel bağı belgelemek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Yetki belgesi başvuru ve yenilemeleri idari takvimde yapılmalı; ücret alacağı, zorunlu arabuluculuk, tüketici başvurusu, idari ceza ve dava süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Yetki Belgesiz Taşınmaz Ticareti ve Hizmet Bedeli Talebi Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Hizmeti veren işletmenin işlem tarihindeki yetki durumunu doğrulayıp yazılı yetkilendirme ile gerçekleşen satış veya kira arasındaki nedensel bağı belgelemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Yetki belgesiz taşınmaz ticareti ve hizmet bedeli talebi bakımından tebliğ ve öğrenme kayıtları nasıl tutulmalıdır?

Yetki belgesi başvuru ve yenilemeleri idari takvimde yapılmalı; ücret alacağı, zorunlu arabuluculuk, tüketici başvurusu, idari ceza ve dava süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hizmet bedelinin ödenmesi veya iadesi, ücret tavanının uygulanması, sözleşme hükmünün geçersizliği, idari yaptırımın iptali, haksız kazancın iadesi, zarar ve gider hangi delillere dayanmalıdır?

Hizmet bedelinin ödenmesi veya iadesi, ücret tavanının uygulanması, sözleşme hükmünün geçersizliği, idari yaptırımın iptali, haksız kazancın iadesi, zarar ve gider, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Yetki Belgesiz Taşınmaz Ticareti ve Hizmet Bedeli Talebi konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 6585 Sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Taşınmaz ticareti kural olarak işletme adına düzenlenmiş yetki belgesi ve yazılı aracılık sözleşmesiyle yürütülür; belgesiz faaliyetin idari yaptırımı ile somut aracılık hizmetinden ücret doğup doğmadığı sözleşme, emredici düzen ve dürüstlük kuralıyla birlikte incelenir.

Dosyanın ilk önceliği hizmeti veren işletmenin işlem tarihindeki yetki durumunu doğrulayıp yazılı yetkilendirme ile gerçekleşen satış veya kira arasındaki nedensel bağı belgelemek, delil omurgası ise TTBS ve yetki belgesi sorgusu, aracılık ve taşınmaz gösterme sözleşmeleri, tapu ve ilan kayıtları, mesaj-e-posta, müşteri ve yer gösterme kayıtları, satış veya kira sözleşmesi, fatura ve ödeme, hizmetin sonuca etkisi, şikayet ve denetim belgeleri ile Yetki Belgesiz Taşınmaz Ticareti ve Hizmet Bedeli Talebi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Yetki belgesi başvuru ve yenilemeleri idari takvimde yapılmalı; ücret alacağı, zorunlu arabuluculuk, tüketici başvurusu, idari ceza ve dava süreleri ayrı izlenmelidir. Hizmet bedelinin ödenmesi veya iadesi, ücret tavanının uygulanması, sözleşme hükmünün geçersizliği, idari yaptırımın iptali, haksız kazancın iadesi, zarar ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; taşınmazı yalnız gösterme karşılığında bağımsız ücret istemek veya yetki belgesinin varlığını yazılı aracılık sözleşmesi ve hizmetin ifası yerine geçirmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku7 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Yetki Belgesiz Taşınmaz Ticareti ve Hizmet Bedeli Talebi konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuMilletlerarası Yetki Sözleşmesinin Geçerliliği

Milletlerarası Yetki Sözleşmesinin Geçerliliği; Yabancılık unsuru taşıyan ve Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen borç ilişkisinde taraflar belirli bir yabancı devlet mahkemesini yazılı anlaşmayla yetkili kılabilir; seçilen mahkemenin veya hukuki ilişkinin belirlenebilir olması ve davalının Türk mahkemesinde süresinde itirazı gerekir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuKredi Sözleşmesinde Hesap Özeti ve Noter İhtarı

Kredi Sözleşmesinde Hesap Özeti ve Noter İhtarı; Genel kredi sözleşmesinde borcun muaccel kılınması ve hesap katı, sözleşmedeki koşullara uygun irade açıklaması ve borçluya usulüne uygun bildirim gerektirir; noter aracılığıyla gönderilen hesap özeti belirli koşullarda alacağın likit ve takip edilebilir tutarını ispatta özel önem taşır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuYabancı Para Borcunda Aynen Ödeme Kaydı ve Kur

Yabancı Para Borcunda Aynen Ödeme Kaydı ve Kur; Yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →