Mevsimlik İşçinin Yıllık İzin ve Kıdem Hakkı

Kapsam

Mevsimlik İşçinin Yıllık İzin ve Kıdem Hakkı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmayabilir; buna karşılık zincirleme sezonlar kıdem, fesih, askı dönemi ve diğer işçilik alacakları yönünden birlikte değerlendirilebilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, mevsimlik işçinin yıllık izin ve kıdem hakkı konusunda 19 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmayabilir; buna karşılık zincirleme sezonlar kıdem, fesih, askı dönemi ve diğer işçilik alacakları yönünden birlikte değerlendirilebilir” kuralıdır. İşyerinin mevsimsel yoğunluğu işin kendisini otomatik mevsimlik yapmaz; yıl boyu faaliyet, sezon süresi, her yıl çağrı, askı-fesih iradesi, ara dönem çalışma, bordro, toplu iş sözleşmesi ve eşit davranma ayrı incelenmelidir. Ayrıca “iş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, sgk hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Mevsimlik İşçinin Yıllık İzin ve Kıdem Hakkı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4857 Sayılı İş Kanunu: m.5, 11, 17, 53-60

Mevsimlik işçinin yıllık izin ve kıdem hakkı kapsamında m.5, 11, 17, 53-60 hükümleri mevsimlik iş, fesih ve yıllık izin bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Mülga İş Kanununun Yürürlükteki 14 üncü Maddesi ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

1475 Sayılı Mülga İş Kanununun Yürürlükteki 14 Üncü Maddesi: m.14

Mevsimlik işçinin yıllık izin ve kıdem hakkı kapsamında m.14 hükümleri kıdem tazminatı ve hizmet süresi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Mahkemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: m.3-8

Mevsimlik işçinin yıllık izin ve kıdem hakkı kapsamında m.3-8 hükümleri arabuluculuk, görev ve kanun yolu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmayabilir; buna karşılık zincirleme sezonlar kıdem, fesih, askı dönemi ve diğer işçilik alacakları yönünden birlikte değerlendirilebilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için iş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, SGK hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı mevsimlik işçinin kıdem hakkı resmî kayıtları yönünden niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmayabilir; buna karşılık zincirleme sezonlar kıdem, fesih, askı dönemi ve diğer işçilik alacakları yönünden birlikte değerlendirilebilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İşyerinin mevsimsel yoğunluğu işin kendisini otomatik mevsimlik yapmaz; yıl boyu faaliyet, sezon süresi, her yıl çağrı, askı-fesih iradesi, ara dönem çalışma, bordro, toplu iş sözleşmesi ve eşit davranma ayrı incelenmelidir.

“Yargıtay mevsimlik işçinin kıdem hakkı emsal taraması yönünden işyerinin mevsimsel yoğunluğu işin kendisini otomatik mevsimlik yapmaz; yıl boyu faaliyet, sezon süresi, her yıl çağrı, askı-fesih iradesi, ara dönem çalışma, bordro, toplu iş sözleşmesi ve eşit davranma ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, SGK hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete mevsimlik işçinin kıdem hakkı yürürlük denetimi yönünden iş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, SGK hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

İspat Planı ve Deliller

İş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, SGK hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri.

Bu delil öncelikle “niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmayabilir; buna karşılık zincirleme sezonlar kıdem, fesih, askı dönemi ve diğer işçilik alacakları yönünden birlikte değerlendirilebilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı mevsimlik işçinin kıdem hakkı resmî kayıtları yönünden iş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, SGK hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay mevsimlik işçinin kıdem hakkı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete mevsimlik işçinin kıdem hakkı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “iş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, SGK hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmayabilir; buna karşılık zincirleme sezonlar kıdem, fesih, askı dönemi ve diğer işçilik alacakları yönünden birlikte değerlendirilebilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı mevsimlik işçinin kıdem hakkı resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

İşin gerçekten yalnız belirli sezonda yürütülüp yürütülmediğini, işçinin her yıl çalışma ve ara dönem durumunu gösteren çok yıllı hizmet çizelgesi hazırlamak.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; iş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, SGK hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı mevsimlik işçinin kıdem hakkı resmî kayıtları yönünden işin gerçekten yalnız belirli sezonda yürütülüp yürütülmediğini, işçinin her yıl çalışma ve ara dönem durumunu gösteren çok yıllı hizmet çizelgesi hazırlamak” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay mevsimlik işçinin kıdem hakkı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete mevsimlik işçinin kıdem hakkı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı mevsimlik işçinin kıdem hakkı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Fesih bildirimi, zorunlu arabuluculuk ve beş yıllık işçilik alacağı zamanaşımı ile işe iade için bir aylık başvuru süresi somut sona erme tarihine göre hesaplanmalıdır.

“Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı mevsimlik işçinin kıdem hakkı resmî kayıtları yönünden fesih bildirimi, zorunlu arabuluculuk ve beş yıllık işçilik alacağı zamanaşımı ile işe iade için bir aylık başvuru süresi somut sona erme tarihine göre hesaplanmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. İşin gerçekten yalnız belirli sezonda yürütülüp yürütülmediğini, işçinin her yıl çalışma ve ara dönem durumunu gösteren çok yıllı hizmet çizelgesi hazırlamak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay mevsimlik işçinin kıdem hakkı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti veya izin hakkının tespiti, ücret ve sezon alacakları, işe iade, eşit davranmama tazminatı, faiz ve gider.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı mevsimlik işçinin kıdem hakkı resmî kayıtları yönünden kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti veya izin hakkının tespiti, ücret ve sezon alacakları, işe iade, eşit davranmama tazminatı, faiz ve gider olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil iş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, SGK hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri, temel ölçüt ise “niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmayabilir; buna karşılık zincirleme sezonlar kıdem, fesih, askı dönemi ve diğer işçilik alacakları yönünden birlikte değerlendirilebilir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay mevsimlik işçinin kıdem hakkı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete mevsimlik işçinin kıdem hakkı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “iş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, SGK hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — Mevsimlik İşçinin Kıdem Hakkı Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “mevsimlik işçinin kıdem hakkı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmayabilir; buna karşılık zincirleme sezonlar kıdem, fesih, askı dönemi ve diğer işçilik alacakları yönünden birlikte değerlendirilebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Mevsimlik İşçinin Kıdem Hakkı Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “mevsimlik işçinin kıdem hakkı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; işyerinin mevsimsel yoğunluğu işin kendisini otomatik mevsimlik yapmaz; yıl boyu faaliyet, sezon süresi, her yıl çağrı, askı-fesih iradesi, ara dönem çalışma, bordro, toplu iş sözleşmesi ve eşit davranma ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Mevsimlik İşçinin Kıdem Hakkı Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “mevsimlik işçinin kıdem hakkı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Her sezon sonunda SGK çıkışını iş sözleşmesinin kesin feshi saymak veya yıllık izin istisnasını kıdem ve bütün işçilik haklarını kaldıran genel kural gibi uygulamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı mevsimlik işçinin kıdem hakkı resmî kayıtları yönünden her sezon sonunda SGK çıkışını iş sözleşmesinin kesin feshi saymak veya yıllık izin istisnasını kıdem ve bütün işçilik haklarını kaldıran genel kural gibi uygulamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, iş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, SGK hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri delili ve “Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmayabilir; buna karşılık zincirleme sezonlar kıdem, fesih, askı dönemi ve diğer işçilik alacakları yönünden birlikte değerlendirilebilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay mevsimlik işçinin kıdem hakkı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete mevsimlik işçinin kıdem hakkı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• iş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, SGK hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri
• Mevsimlik İşçinin Yıllık İzin ve Kıdem Hakkı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• işin gerçekten yalnız belirli sezonda yürütülüp yürütülmediğini, işçinin her yıl çalışma ve ara dönem durumunu gösteren çok yıllı hizmet çizelgesi hazırlamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Fesih bildirimi, zorunlu arabuluculuk ve beş yıllık işçilik alacağı zamanaşımı ile işe iade için bir aylık başvuru süresi somut sona erme tarihine göre hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Mevsimlik İşçinin Yıllık İzin ve Kıdem Hakkı Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

İşin gerçekten yalnız belirli sezonda yürütülüp yürütülmediğini, işçinin her yıl çalışma ve ara dönem durumunu gösteren çok yıllı hizmet çizelgesi hazırlamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Mevsimlik işçinin yıllık izin ve kıdem hakkı bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Fesih bildirimi, zorunlu arabuluculuk ve beş yıllık işçilik alacağı zamanaşımı ile işe iade için bir aylık başvuru süresi somut sona erme tarihine göre hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti veya izin hakkının tespiti, ücret ve sezon alacakları, işe iade, eşit davranmama tazminatı, faiz ve gider talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti veya izin hakkının tespiti, ücret ve sezon alacakları, işe iade, eşit davranmama tazminatı, faiz ve gider, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Mevsimlik İşçinin Yıllık İzin ve Kıdem Hakkı dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 4857 Sayılı İş Kanunu, 1475 Sayılı Mülga İş Kanununun Yürürlükteki 14 üncü Maddesi, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmayabilir; buna karşılık zincirleme sezonlar kıdem, fesih, askı dönemi ve diğer işçilik alacakları yönünden birlikte değerlendirilebilir.

Dosyanın ilk önceliği işin gerçekten yalnız belirli sezonda yürütülüp yürütülmediğini, işçinin her yıl çalışma ve ara dönem durumunu gösteren çok yıllı hizmet çizelgesi hazırlamak, delil omurgası ise iş sözleşmeleri ve sezon çağrıları, işe giriş-çıkış bildirgeleri, SGK hizmet dökümü, puantaj ve vardiya kayıtları, bordrolar, yıllık izin defteri, işyeri faaliyet-tatil kayıtları, fesih ve yeniden çağrı yazıları, banka ödemeleri ve emsal çalışan belgeleri ile Mevsimlik İşçinin Yıllık İzin ve Kıdem Hakkı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Fesih bildirimi, zorunlu arabuluculuk ve beş yıllık işçilik alacağı zamanaşımı ile işe iade için bir aylık başvuru süresi somut sona erme tarihine göre hesaplanmalıdır. Kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti veya izin hakkının tespiti, ücret ve sezon alacakları, işe iade, eşit davranmama tazminatı, faiz ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; her sezon sonunda SGK çıkışını iş sözleşmesinin kesin feshi saymak veya yıllık izin istisnasını kıdem ve bütün işçilik haklarını kaldıran genel kural gibi uygulamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — mevsimlik işçinin kıdem hakkı resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmayabilir; buna karşılık zincirleme sezonlar kıdem, fesih, askı dönemi ve diğer işçilik alacakları yönünden birlikte değerlendirilebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — mevsimlik işçinin kıdem hakkı emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; işyerinin mevsimsel yoğunluğu işin kendisini otomatik mevsimlik yapmaz; yıl boyu faaliyet, sezon süresi, her yıl çağrı, askı-fesih iradesi, ara dönem çalışma, bordro, toplu iş sözleşmesi ve eşit davranma ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — mevsimlik işçinin kıdem hakkı yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4857 Sayılı İş Kanunu — m.5, 11, 17, 53-60
• 1475 Sayılı Mülga İş Kanununun Yürürlükteki 14 üncü Maddesi — m.14
• 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — m.3-8
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru