Vakıf Senedinin Değiştirilmesi ve Amacın Gerçekleşmesinin İmkansızlaşması

Kapsam

Vakıf Senedinin Değiştirilmesi ve Amacın Gerçekleşmesinin İmkansızlaşması yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Yeni vakfın senedindeki örgüt, yönetim veya işleyiş haklı sebeple mahkemece değiştirilebilir; vakfın amacı gerçekleşemez hale gelmiş ve başka bir amaç doğrultusunda değiştirilmesine de olanak kalmamışsa sona erme ve tasfiye gündeme gelir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, vakıf senedinin değiştirilmesi ve amacın gerçekleşmesinin imkansızlaşması konusunda 15 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “yeni vakfın senedindeki örgüt, yönetim veya işleyiş haklı sebeple mahkemece değiştirilebilir; vakfın amacı gerçekleşemez hale gelmiş ve başka bir amaç doğrultusunda değiştirilmesine de olanak kalmamışsa sona erme ve tasfiye gündeme gelir” kuralıdır. Kurucunun sonraki tercih değişikliği tek başına senet değişikliği veya sona erme sebebi değildir; vakıf iradesi, amacın güncelliği, malvarlığının yeterliliği, yakın amaç, yetkili organ kararı, Vakıflar Genel Müdürlüğü görüşü, çalışan vakıflarında özel görüş ve tahsis amacı ayrı incelenmelidir. Ayrıca “vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, vgm yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Vakıf Senedinin Değiştirilmesi ve Amacın Gerçekleşmesinin İmkansızlaşması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.101-117 ve Özellikle 112-116

Vakıf senedinin değiştirilmesi ve amacın gerçekleşmesinin imkansızlaşması kapsamında m.101-117 ve özellikle 112-116 hükümleri vakfın amacı, yönetimi, değişiklik ve sona erme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Vakıflar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5737 Sayılı Vakıflar Kanunu: m.3-6, 10-11 ve 30-33

Vakıf senedinin değiştirilmesi ve amacın gerçekleşmesinin imkansızlaşması kapsamında m.3-6, 10-11 ve 30-33 hükümleri yeni vakıf, yönetim, denetim ve sona erme işlemleri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.382-388 ve 389-399

Vakıf senedinin değiştirilmesi ve amacın gerçekleşmesinin imkansızlaşması kapsamında m.382-388 ve 389-399 hükümleri çekişmesiz yargı ve geçici koruma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Yeni vakfın senedindeki örgüt, yönetim veya işleyiş haklı sebeple mahkemece değiştirilebilir; vakfın amacı gerçekleşemez hale gelmiş ve başka bir amaç doğrultusunda değiştirilmesine de olanak kalmamışsa sona erme ve tasfiye gündeme gelir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, VGM yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Vakıflar Genel Müdürlüğü vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması resmî kayıtları yönünden yeni vakfın senedindeki örgüt, yönetim veya işleyiş haklı sebeple mahkemece değiştirilebilir; vakfın amacı gerçekleşemez hale gelmiş ve başka bir amaç doğrultusunda değiştirilmesine de olanak kalmamışsa sona erme ve tasfiye gündeme gelir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Kurucunun sonraki tercih değişikliği tek başına senet değişikliği veya sona erme sebebi değildir; vakıf iradesi, amacın güncelliği, malvarlığının yeterliliği, yakın amaç, yetkili organ kararı, Vakıflar Genel Müdürlüğü görüşü, çalışan vakıflarında özel görüş ve tahsis amacı ayrı incelenmelidir.

“Yargıtay vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması emsal taraması yönünden kurucunun sonraki tercih değişikliği tek başına senet değişikliği veya sona erme sebebi değildir; vakıf iradesi, amacın güncelliği, malvarlığının yeterliliği, yakın amaç, yetkili organ kararı, Vakıflar Genel Müdürlüğü görüşü, çalışan vakıflarında özel görüş ve tahsis amacı ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, VGM yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması yürürlük denetimi yönünden vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, VGM yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, VGM yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri.

Bu delil öncelikle “yeni vakfın senedindeki örgüt, yönetim veya işleyiş haklı sebeple mahkemece değiştirilebilir; vakfın amacı gerçekleşemez hale gelmiş ve başka bir amaç doğrultusunda değiştirilmesine de olanak kalmamışsa sona erme ve tasfiye gündeme gelir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Vakıflar Genel Müdürlüğü vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması resmî kayıtları yönünden vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, VGM yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, VGM yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “yeni vakfın senedindeki örgüt, yönetim veya işleyiş haklı sebeple mahkemece değiştirilebilir; vakfın amacı gerçekleşemez hale gelmiş ve başka bir amaç doğrultusunda değiştirilmesine de olanak kalmamışsa sona erme ve tasfiye gündeme gelir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Vakıflar Genel Müdürlüğü vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Değiştirilmek istenen hükmü vakfın kurucu amacı ve güncel faaliyetleriyle karşılaştırıp amacın uyarlanabilir mi gerçekten imkânsız mı olduğunu mali ve işlevsel delillerle göstermek.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, VGM yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Vakıflar Genel Müdürlüğü vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması resmî kayıtları yönünden değiştirilmek istenen hükmü vakfın kurucu amacı ve güncel faaliyetleriyle karşılaştırıp amacın uyarlanabilir mi gerçekten imkânsız mı olduğunu mali ve işlevsel delillerle göstermek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Vakıflar Genel Müdürlüğü vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Senet değişikliği yetkili organ kararından sonra mahkemeye sunulmalı; organ eksikliği, tescil, denetim bildirimi, sona erme, tasfiye ve karara karşı kanun yolu süreleri ayrı izlenmelidir.

“Vakıflar Genel Müdürlüğü vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması resmî kayıtları yönünden senet değişikliği yetkili organ kararından sonra mahkemeye sunulmalı; organ eksikliği, tescil, denetim bildirimi, sona erme, tasfiye ve karara karşı kanun yolu süreleri ayrı izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Değiştirilmek istenen hükmü vakfın kurucu amacı ve güncel faaliyetleriyle karşılaştırıp amacın uyarlanabilir mi gerçekten imkânsız mı olduğunu mali ve işlevsel delillerle göstermek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Vakıf senedinin yönetim veya amaç yönünden değiştirilmesi, eksik organın tamamlanması, tescil ve sicil düzeltmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi, malvarlığının yakın amaca özgülenmesi, tedbir ve yargılama gideri.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Vakıflar Genel Müdürlüğü vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması resmî kayıtları yönünden vakıf senedinin yönetim veya amaç yönünden değiştirilmesi, eksik organın tamamlanması, tescil ve sicil düzeltmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi, malvarlığının yakın amaca özgülenmesi, tedbir ve yargılama gideri olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, VGM yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri, temel ölçüt ise “yeni vakfın senedindeki örgüt, yönetim veya işleyiş haklı sebeple mahkemece değiştirilebilir; vakfın amacı gerçekleşemez hale gelmiş ve başka bir amaç doğrultusunda değiştirilmesine de olanak kalmamışsa sona erme ve tasfiye gündeme gelir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, VGM yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Vakıflar Genel Müdürlüğü — Vakıf Senedinin Gerçekleşmesinin İmkansızlaşması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından yeni vakfın senedindeki örgüt, yönetim veya işleyiş haklı sebeple mahkemece değiştirilebilir; vakfın amacı gerçekleşemez hale gelmiş ve başka bir amaç doğrultusunda değiştirilmesine de olanak kalmamışsa sona erme ve tasfiye gündeme gelir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Vakıf Senedinin Gerçekleşmesinin İmkansızlaşması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; kurucunun sonraki tercih değişikliği tek başına senet değişikliği veya sona erme sebebi değildir; vakıf iradesi, amacın güncelliği, malvarlığının yeterliliği, yakın amaç, yetkili organ kararı, vakıflar genel müdürlüğü görüşü, çalışan vakıflarında özel görüş ve tahsis amacı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Vakıf Senedinin Gerçekleşmesinin İmkansızlaşması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Yönetim kurulunun tek başına vakıf amacını değiştirebileceğini varsaymak veya geçici mali güçlüğü amacın kalıcı imkânsızlığı sayarak doğrudan tasfiye istemek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Vakıflar Genel Müdürlüğü vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması resmî kayıtları yönünden yönetim kurulunun tek başına vakıf amacını değiştirebileceğini varsaymak veya geçici mali güçlüğü amacın kalıcı imkânsızlığı sayarak doğrudan tasfiye istemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, VGM yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri delili ve “Yeni vakfın senedindeki örgüt, yönetim veya işleyiş haklı sebeple mahkemece değiştirilebilir; vakfın amacı gerçekleşemez hale gelmiş ve başka bir amaç doğrultusunda değiştirilmesine de olanak kalmamışsa sona erme ve tasfiye gündeme gelir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, VGM yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri
• Vakıf Senedinin Değiştirilmesi ve Amacın Gerçekleşmesinin İmkansızlaşması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• değiştirilmek istenen hükmü vakfın kurucu amacı ve güncel faaliyetleriyle karşılaştırıp amacın uyarlanabilir mi gerçekten imkânsız mı olduğunu mali ve işlevsel delillerle göstermek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Senet değişikliği yetkili organ kararından sonra mahkemeye sunulmalı; organ eksikliği, tescil, denetim bildirimi, sona erme, tasfiye ve karara karşı kanun yolu süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Vakıf senedinin değiştirilmesi ve amacın gerçekleşmesinin imkansızlaşması bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Değiştirilmek istenen hükmü vakfın kurucu amacı ve güncel faaliyetleriyle karşılaştırıp amacın uyarlanabilir mi gerçekten imkânsız mı olduğunu mali ve işlevsel delillerle göstermek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Vakıf senedinin değiştirilmesi ve amacın gerçekleşmesinin imkansızlaşması bakımından hangi başlangıç olayı süreyi başlatır?

Senet değişikliği yetkili organ kararından sonra mahkemeye sunulmalı; organ eksikliği, tescil, denetim bildirimi, sona erme, tasfiye ve karara karşı kanun yolu süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Vakıf senedinin yönetim veya amaç yönünden değiştirilmesi, eksik organın tamamlanması, tescil ve sicil düzeltmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi, malvarlığının yakın amaca özgülenmesi, tedbir ve yargılama gideri istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Vakıf senedinin yönetim veya amaç yönünden değiştirilmesi, eksik organın tamamlanması, tescil ve sicil düzeltmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi, malvarlığının yakın amaca özgülenmesi, tedbir ve yargılama gideri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Vakıf Senedinin Değiştirilmesi ve Amacın Gerçekleşmesinin İmkansızlaşması incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 5737 Sayılı Vakıflar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Yeni vakfın senedindeki örgüt, yönetim veya işleyiş haklı sebeple mahkemece değiştirilebilir; vakfın amacı gerçekleşemez hale gelmiş ve başka bir amaç doğrultusunda değiştirilmesine de olanak kalmamışsa sona erme ve tasfiye gündeme gelir.

Dosyanın ilk önceliği değiştirilmek istenen hükmü vakfın kurucu amacı ve güncel faaliyetleriyle karşılaştırıp amacın uyarlanabilir mi gerçekten imkânsız mı olduğunu mali ve işlevsel delillerle göstermek, delil omurgası ise vakıf senedi ve tescil kararı, kurucu iradesine ilişkin belgeler, yönetim organı toplantı ve kararları, faaliyet ve mali raporlar, yararlanıcı kayıtları, uzman fizibilite ve değerleme, VGM yazışma ve görüşü, taşınmaz tahsisleri, dava ve tasfiye belgeleri ile Vakıf Senedinin Değiştirilmesi ve Amacın Gerçekleşmesinin İmkansızlaşması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Senet değişikliği yetkili organ kararından sonra mahkemeye sunulmalı; organ eksikliği, tescil, denetim bildirimi, sona erme, tasfiye ve karara karşı kanun yolu süreleri ayrı izlenmelidir. Vakıf senedinin yönetim veya amaç yönünden değiştirilmesi, eksik organın tamamlanması, tescil ve sicil düzeltmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi, malvarlığının yakın amaca özgülenmesi, tedbir ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yönetim kurulunun tek başına vakıf amacını değiştirebileceğini varsaymak veya geçici mali güçlüğü amacın kalıcı imkânsızlığı sayarak doğrudan tasfiye istemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Vakıflar Genel Müdürlüğü — vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından yeni vakfın senedindeki örgüt, yönetim veya işleyiş haklı sebeple mahkemece değiştirilebilir; vakfın amacı gerçekleşemez hale gelmiş ve başka bir amaç doğrultusunda değiştirilmesine de olanak kalmamışsa sona erme ve tasfiye gündeme gelir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; kurucunun sonraki tercih değişikliği tek başına senet değişikliği veya sona erme sebebi değildir; vakıf iradesi, amacın güncelliği, malvarlığının yeterliliği, yakın amaç, yetkili organ kararı, vakıflar genel müdürlüğü görüşü, çalışan vakıflarında özel görüş ve tahsis amacı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — vakıf senedinin gerçekleşmesinin imkansızlaşması yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.101-117 ve özellikle 112-116
• 5737 Sayılı Vakıflar Kanunu — m.3-6, 10-11 ve 30-33
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.382-388 ve 389-399
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru