Alt İşverenlik Tesciline İtiraz ve Muvazaa Tespitinin Sonuçları

Kapsam

Alt İşverenlik Tesciline İtiraz ve Muvazaa Tespitinin Sonuçları yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin işyeri bildirimi üzerine tescili ve müfettiş incelemesinde muvazaa tespiti, sözleşmenin adına değil işin yardımcı iş veya uzmanlık gerektiren bölüm niteliğine, bağımsız organizasyona ve işçilerin fiilî yönetimine göre değerlendirilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, alt işverenlik tesciline itiraz ve muvazaa tespitinin sonuçları konusunda 15 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “asıl işveren-alt işveren ilişkisinin işyeri bildirimi üzerine tescili ve müfettiş incelemesinde muvazaa tespiti, sözleşmenin adına değil işin yardımcı iş veya uzmanlık gerektiren bölüm niteliğine, bağımsız organizasyona ve işçilerin fiilî yönetimine göre değerlendirilir” kuralıdır. Aynı işyerinde iki işveren bulunması tek başına muvazaa değildir; işin kapsamı, teknolojik uzmanlık, önceki işçilerin devri, emir-talimat, araç ve sermaye, bordro ve ücret farkları, kamu ihalesi ve raporun tebliği ayrı incelenmelidir. Ayrıca “alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Alt İşverenlik Tesciline İtiraz ve Muvazaa Tespitinin Sonuçları bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4857 Sayılı İş Kanunu: m.2-3 ve 6

Alt işverenlik tesciline itiraz ve muvazaa tespitinin sonuçları kapsamında m.2-3 ve 6 hükümleri asıl-alt işveren ilişkisi, tescil, muvazaa ve işyeri devri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.11-12, 86 ve 102

Alt işverenlik tesciline itiraz ve muvazaa tespitinin sonuçları kapsamında m.11-12, 86 ve 102 hükümleri işyeri, işveren sorumluluğu, bildirim ve yaptırım bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Mahkemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: m.3-7

Alt işverenlik tesciline itiraz ve muvazaa tespitinin sonuçları kapsamında m.3-7 hükümleri arabuluculuk, görev ve yargılama usulü bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin işyeri bildirimi üzerine tescili ve müfettiş incelemesinde muvazaa tespiti, sözleşmenin adına değil işin yardımcı iş veya uzmanlık gerektiren bölüm niteliğine, bağımsız organizasyona ve işçilerin fiilî yönetimine göre değerlendirilir.

“Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı alt işverenlik tespitinin sonuçları resmî kayıtları yönünden asıl işveren-alt işveren ilişkisinin işyeri bildirimi üzerine tescili ve müfettiş incelemesinde muvazaa tespiti, sözleşmenin adına değil işin yardımcı iş veya uzmanlık gerektiren bölüm niteliğine, bağımsız organizasyona ve işçilerin fiilî yönetimine göre değerlendirilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve ihale veya yazılı sözleşme bulunmasını gerçek alt işverenlik için yeterli saymak ya da tebliğ edilen rapora süresinde itiraz etmeden yalnız sonraki işçi davalarını beklemek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Aynı işyerinde iki işveren bulunması tek başına muvazaa değildir; işin kapsamı, teknolojik uzmanlık, önceki işçilerin devri, emir-talimat, araç ve sermaye, bordro ve ücret farkları, kamu ihalesi ve raporun tebliği ayrı incelenmelidir.

Yargıtay alt işverenlik tespitinin sonuçları emsal taraması yönünden aynı işyerinde iki işveren bulunması tek başına muvazaa değildir; işin kapsamı, teknolojik uzmanlık, önceki işçilerin devri, emir-talimat, araç ve sermaye, bordro ve ücret farkları, kamu ihalesi ve raporun tebliği ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete alt işverenlik tespitinin sonuçları yürürlük denetimi yönünden alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Dosyanın Delil Omurgası

Alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası.

“Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı alt işverenlik tespitinin sonuçları resmî kayıtları yönünden alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay alt işverenlik tespitinin sonuçları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Aynı işyerinde iki işveren bulunması tek başına muvazaa değildir; işin kapsamı, teknolojik uzmanlık, önceki işçilerin devri, emir-talimat, araç ve sermaye, bordro ve ücret farkları, kamu ihalesi ve raporun tebliği ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete alt işverenlik tespitinin sonuçları yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı alt işverenlik tespitinin sonuçları resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Sözleşmedeki iş tanımıyla sahadaki fiilî görev ve talimat zincirini karşılaştırıp işçilerin işe alınma, ücret, izin ve fesih kararlarını gerçekte kimin verdiğini belgelemek.

“Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı alt işverenlik tespitinin sonuçları resmî kayıtları yönünden sözleşmedeki iş tanımıyla sahadaki fiilî görev ve talimat zincirini karşılaştırıp işçilerin işe alınma, ücret, izin ve fesih kararlarını gerçekte kimin verdiğini belgelemek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası, tescilin veya muvazaa tespitinin iptali, işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi olduğunun tespiti, ücret ve sosyal hak farkı, işe iade, prim düzeltmesi, idari cezanın iptali ve yargılama gideri talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay alt işverenlik tespitinin sonuçları emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete alt işverenlik tespitinin sonuçları yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı alt işverenlik tespitinin sonuçları resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, tescilin veya muvazaa tespitinin iptali, işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi olduğunun tespiti, ücret ve sosyal hak farkı, işe iade, prim düzeltmesi, idari cezanın iptali ve yargılama gideri talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Muvazaa tespit raporuna kanunda öngörülen kısa itiraz süresi tebliğle başlar; işçilik alacağı, işe iade, SGK bildirimi ve idari para cezasına ilişkin başvuru süreleri ayrı izlenmelidir.

“Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı alt işverenlik tespitinin sonuçları resmî kayıtları yönünden muvazaa tespit raporuna kanunda öngörülen kısa itiraz süresi tebliğle başlar; işçilik alacağı, işe iade, SGK bildirimi ve idari para cezasına ilişkin başvuru süreleri ayrı izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay alt işverenlik tespitinin sonuçları emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Tescilin veya muvazaa tespitinin iptali, işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi olduğunun tespiti, ücret ve sosyal hak farkı, işe iade, prim düzeltmesi, idari cezanın iptali ve yargılama gideri.

“Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı alt işverenlik tespitinin sonuçları resmî kayıtları yönünden tescilin veya muvazaa tespitinin iptali, işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi olduğunun tespiti, ücret ve sosyal hak farkı, işe iade, prim düzeltmesi, idari cezanın iptali ve yargılama gideri” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay alt işverenlik tespitinin sonuçları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Aynı işyerinde iki işveren bulunması tek başına muvazaa değildir; işin kapsamı, teknolojik uzmanlık, önceki işçilerin devri, emir-talimat, araç ve sermaye, bordro ve ücret farkları, kamu ihalesi ve raporun tebliği ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete alt işverenlik tespitinin sonuçları yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — Alt İşverenlik Tespitinin Sonuçları Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “alt işverenlik tespitinin sonuçları resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından asıl işveren-alt işveren ilişkisinin işyeri bildirimi üzerine tescili ve müfettiş incelemesinde muvazaa tespiti, sözleşmenin adına değil işin yardımcı iş veya uzmanlık gerektiren bölüm niteliğine, bağımsız organizasyona ve işçilerin fiilî yönetimine göre değerlendirilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Alt İşverenlik Tespitinin Sonuçları Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “alt işverenlik tespitinin sonuçları emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; aynı işyerinde iki işveren bulunması tek başına muvazaa değildir; işin kapsamı, teknolojik uzmanlık, önceki işçilerin devri, emir-talimat, araç ve sermaye, bordro ve ücret farkları, kamu ihalesi ve raporun tebliği ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Alt İşverenlik Tespitinin Sonuçları Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “alt işverenlik tespitinin sonuçları yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

İhale veya yazılı sözleşme bulunmasını gerçek alt işverenlik için yeterli saymak ya da tebliğ edilen rapora süresinde itiraz etmeden yalnız sonraki işçi davalarını beklemek.

“Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı alt işverenlik tespitinin sonuçları resmî kayıtları yönünden ihale veya yazılı sözleşme bulunmasını gerçek alt işverenlik için yeterli saymak ya da tebliğ edilen rapora süresinde itiraz etmeden yalnız sonraki işçi davalarını beklemek” riski gerçekleşirse tescilin veya muvazaa tespitinin iptali, işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi olduğunun tespiti, ücret ve sosyal hak farkı, işe iade, prim düzeltmesi, idari cezanın iptali ve yargılama gideri talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay alt işverenlik tespitinin sonuçları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete alt işverenlik tespitinin sonuçları yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası
• Alt İşverenlik Tesciline İtiraz ve Muvazaa Tespitinin Sonuçları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• sözleşmedeki iş tanımıyla sahadaki fiilî görev ve talimat zincirini karşılaştırıp işçilerin işe alınma, ücret, izin ve fesih kararlarını gerçekte kimin verdiğini belgelemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Muvazaa tespit raporuna kanunda öngörülen kısa itiraz süresi tebliğle başlar; işçilik alacağı, işe iade, SGK bildirimi ve idari para cezasına ilişkin başvuru süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Alt İşverenlik Tesciline İtiraz ve Muvazaa Tespitinin Sonuçları Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Sözleşmedeki iş tanımıyla sahadaki fiilî görev ve talimat zincirini karşılaştırıp işçilerin işe alınma, ücret, izin ve fesih kararlarını gerçekte kimin verdiğini belgelemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Alt işverenlik tesciline itiraz ve muvazaa tespitinin sonuçları bakımından tebliğ ve öğrenme kayıtları nasıl tutulmalıdır?

Muvazaa tespit raporuna kanunda öngörülen kısa itiraz süresi tebliğle başlar; işçilik alacağı, işe iade, SGK bildirimi ve idari para cezasına ilişkin başvuru süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tescilin veya muvazaa tespitinin iptali, işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi olduğunun tespiti, ücret ve sosyal hak farkı, işe iade, prim düzeltmesi, idari cezanın iptali ve yargılama gideri hangi delillere dayanmalıdır?

Tescilin veya muvazaa tespitinin iptali, işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi olduğunun tespiti, ücret ve sosyal hak farkı, işe iade, prim düzeltmesi, idari cezanın iptali ve yargılama gideri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Alt İşverenlik Tesciline İtiraz ve Muvazaa Tespitinin Sonuçları konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 4857 Sayılı İş Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin işyeri bildirimi üzerine tescili ve müfettiş incelemesinde muvazaa tespiti, sözleşmenin adına değil işin yardımcı iş veya uzmanlık gerektiren bölüm niteliğine, bağımsız organizasyona ve işçilerin fiilî yönetimine göre değerlendirilir.

Dosyanın ilk önceliği sözleşmedeki iş tanımıyla sahadaki fiilî görev ve talimat zincirini karşılaştırıp işçilerin işe alınma, ücret, izin ve fesih kararlarını gerçekte kimin verdiğini belgelemek, delil omurgası ise alt işverenlik sözleşmesi ve teknik şartname, işyeri tescil belgeleri, ticaret sicili, işçi listeleri ve özlük dosyaları, bordro-puantaj, emir ve izin kayıtları, araç-ekipman faturaları, iş organizasyonu şeması, müfettiş raporu, tebligat ve itiraz dosyası ile Alt İşverenlik Tesciline İtiraz ve Muvazaa Tespitinin Sonuçları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Muvazaa tespit raporuna kanunda öngörülen kısa itiraz süresi tebliğle başlar; işçilik alacağı, işe iade, SGK bildirimi ve idari para cezasına ilişkin başvuru süreleri ayrı izlenmelidir. Tescilin veya muvazaa tespitinin iptali, işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi olduğunun tespiti, ücret ve sosyal hak farkı, işe iade, prim düzeltmesi, idari cezanın iptali ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; ihale veya yazılı sözleşme bulunmasını gerçek alt işverenlik için yeterli saymak ya da tebliğ edilen rapora süresinde itiraz etmeden yalnız sonraki işçi davalarını beklemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — alt işverenlik tespitinin sonuçları resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından asıl işveren-alt işveren ilişkisinin işyeri bildirimi üzerine tescili ve müfettiş incelemesinde muvazaa tespiti, sözleşmenin adına değil işin yardımcı iş veya uzmanlık gerektiren bölüm niteliğine, bağımsız organizasyona ve işçilerin fiilî yönetimine göre değerlendirilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — alt işverenlik tespitinin sonuçları emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; aynı işyerinde iki işveren bulunması tek başına muvazaa değildir; işin kapsamı, teknolojik uzmanlık, önceki işçilerin devri, emir-talimat, araç ve sermaye, bordro ve ücret farkları, kamu ihalesi ve raporun tebliği ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — alt işverenlik tespitinin sonuçları yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4857 Sayılı İş Kanunu — m.2-3 ve 6
• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m.11-12, 86 ve 102
• 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — m.3-7
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru