Komanditer Ortağın Rekabet Etmesi ve İnceleme Hakkını Kaybetmesi

Kapsam

Komanditer Ortağın Rekabet Etmesi ve İnceleme Hakkını Kaybetmesi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Komanditer ortak kural olarak kollektif ortaklara uygulanan rekabet yasağına tabi değildir; ancak şirketin işletme konusu içinde rakip işletme açar veya böyle bir işletmeye ortak olursa şirket belgeleriyle defterlerini inceleme hakkını kaybedebilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, komanditer ortağın rekabet etmesi ve inceleme hakkını kaybetmesi konusunda 12 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “komanditer ortak kural olarak kollektif ortaklara uygulanan rekabet yasağına tabi değildir; ancak şirketin işletme konusu içinde rakip işletme açar veya böyle bir işletmeye ortak olursa şirket belgeleriyle defterlerini inceleme hakkını kaybedebilir” kuralıdır. Her ticari faaliyet inceleme hakkını düşürmez ve komanditeri komandite gibi sınırsız sorumlu yapmaz; işletme konusu, rakip faaliyetin niteliği, ortaklık türü, yönetim veya temsil görüntüsü, ticaret unvanında adın kullanılması, sermaye taahhüdü ve üçüncü kişinin güveni ayrı değerlendirilmelidir. Ayrıca “şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Komanditer Ortağın Rekabet Etmesi ve İnceleme Hakkını Kaybetmesi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.304-328 ve Özellikle 309-311

Komanditer ortağın rekabet etmesi ve inceleme hakkını kaybetmesi kapsamında m.304-328 ve özellikle 309-311 hükümleri komanditerin konumu, denetimi ve rekabet bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.620-645

Komanditer ortağın rekabet etmesi ve inceleme hakkını kaybetmesi kapsamında m.620-645 hükümleri ortaklık, sadakat ve hesaplaşma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 219-222 ve 266-287

Komanditer ortağın rekabet etmesi ve inceleme hakkını kaybetmesi kapsamında m.190, 219-222 ve 266-287 hükümleri ispat, defter ibrazı ve uzmanlık bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Komanditer ortak kural olarak kollektif ortaklara uygulanan rekabet yasağına tabi değildir; ancak şirketin işletme konusu içinde rakip işletme açar veya böyle bir işletmeye ortak olursa şirket belgeleriyle defterlerini inceleme hakkını kaybedebilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay komanditer ortağın hakkını kaybetmesi resmî kayıtları yönünden komanditer ortak kural olarak kollektif ortaklara uygulanan rekabet yasağına tabi değildir; ancak şirketin işletme konusu içinde rakip işletme açar veya böyle bir işletmeye ortak olursa şirket belgeleriyle defterlerini inceleme hakkını kaybedebilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Her ticari faaliyet inceleme hakkını düşürmez ve komanditeri komandite gibi sınırsız sorumlu yapmaz; işletme konusu, rakip faaliyetin niteliği, ortaklık türü, yönetim veya temsil görüntüsü, ticaret unvanında adın kullanılması, sermaye taahhüdü ve üçüncü kişinin güveni ayrı değerlendirilmelidir.

“Yargıtay komanditer ortağın hakkını kaybetmesi emsal taraması yönünden her ticari faaliyet inceleme hakkını düşürmez ve komanditeri komandite gibi sınırsız sorumlu yapmaz; işletme konusu, rakip faaliyetin niteliği, ortaklık türü, yönetim veya temsil görüntüsü, ticaret unvanında adın kullanılması, sermaye taahhüdü ve üçüncü kişinin güveni ayrı değerlendirilmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete komanditer ortağın hakkını kaybetmesi yürürlük denetimi yönünden şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Dosyanın Delil Omurgası

Şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri.

Bu delil öncelikle “komanditer ortak kural olarak kollektif ortaklara uygulanan rekabet yasağına tabi değildir; ancak şirketin işletme konusu içinde rakip işletme açar veya böyle bir işletmeye ortak olursa şirket belgeleriyle defterlerini inceleme hakkını kaybedebilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay komanditer ortağın hakkını kaybetmesi resmî kayıtları yönünden şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay komanditer ortağın hakkını kaybetmesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete komanditer ortağın hakkını kaybetmesi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Komandit şirket ile komanditerin diğer faaliyetinin sicildeki ve fiili işletme konularını karşılaştırıp kişinin yalnız yatırımcı mı yoksa yönetim ve temsil görüntüsü veren aktif ortak mı olduğunu ayırmak.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay komanditer ortağın hakkını kaybetmesi resmî kayıtları yönünden komandit şirket ile komanditerin diğer faaliyetinin sicildeki ve fiili işletme konularını karşılaştırıp kişinin yalnız yatırımcı mı yoksa yönetim ve temsil görüntüsü veren aktif ortak mı olduğunu ayırmak” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay komanditer ortağın hakkını kaybetmesi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete komanditer ortağın hakkını kaybetmesi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Defter inceleme ve hesap itirazları olağan denetim dönemi içinde yazılı yapılmalı; ortaklar kararı, tescil, zarar tazmini ve fesih istemleri için özel ve genel dava süreleri korunmalıdır.

“Yargıtay komanditer ortağın hakkını kaybetmesi resmî kayıtları yönünden defter inceleme ve hesap itirazları olağan denetim dönemi içinde yazılı yapılmalı; ortaklar kararı, tescil, zarar tazmini ve fesih istemleri için özel ve genel dava süreleri korunmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Komandit şirket ile komanditerin diğer faaliyetinin sicildeki ve fiili işletme konularını karşılaştırıp kişinin yalnız yatırımcı mı yoksa yönetim ve temsil görüntüsü veren aktif ortak mı olduğunu ayırmak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay komanditer ortağın hakkını kaybetmesi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

İnceleme hakkının varlığının veya kaybının tespiti, defter ve belge erişimi, haksız rekabetin durdurulması, zarar tazmini, temsilin sınırlandırılması, ticaret sicilinin düzeltilmesi, hesap verilmesi ve şirketin feshi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay komanditer ortağın hakkını kaybetmesi resmî kayıtları yönünden inceleme hakkının varlığının veya kaybının tespiti, defter ve belge erişimi, haksız rekabetin durdurulması, zarar tazmini, temsilin sınırlandırılması, ticaret sicilinin düzeltilmesi, hesap verilmesi ve şirketin feshi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri, temel ölçüt ise “komanditer ortak kural olarak kollektif ortaklara uygulanan rekabet yasağına tabi değildir; ancak şirketin işletme konusu içinde rakip işletme açar veya böyle bir işletmeye ortak olursa şirket belgeleriyle defterlerini inceleme hakkını kaybedebilir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay komanditer ortağın hakkını kaybetmesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete komanditer ortağın hakkını kaybetmesi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Komanditer Ortağın Hakkını Kaybetmesi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “komanditer ortağın hakkını kaybetmesi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından komanditer ortak kural olarak kollektif ortaklara uygulanan rekabet yasağına tabi değildir; ancak şirketin işletme konusu içinde rakip işletme açar veya böyle bir işletmeye ortak olursa şirket belgeleriyle defterlerini inceleme hakkını kaybedebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Komanditer Ortağın Hakkını Kaybetmesi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “komanditer ortağın hakkını kaybetmesi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her ticari faaliyet inceleme hakkını düşürmez ve komanditeri komandite gibi sınırsız sorumlu yapmaz; işletme konusu, rakip faaliyetin niteliği, ortaklık türü, yönetim veya temsil görüntüsü, ticaret unvanında adın kullanılması, sermaye taahhüdü ve üçüncü kişinin güveni ayrı değerlendirilmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Komanditer Ortağın Hakkını Kaybetmesi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “komanditer ortağın hakkını kaybetmesi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Komanditerin rakip faaliyete başlamasını otomatik sınırsız sorumluluk saymak veya inceleme hakkı kaybını bilgi alma ve hesap denetimine ilişkin bütün hakların süresiz yokluğu şeklinde genişletmek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay komanditer ortağın hakkını kaybetmesi resmî kayıtları yönünden komanditerin rakip faaliyete başlamasını otomatik sınırsız sorumluluk saymak veya inceleme hakkı kaybını bilgi alma ve hesap denetimine ilişkin bütün hakların süresiz yokluğu şeklinde genişletmek”. Bu savunmaya verilecek cevap, şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri delili ve “Komanditer ortak kural olarak kollektif ortaklara uygulanan rekabet yasağına tabi değildir; ancak şirketin işletme konusu içinde rakip işletme açar veya böyle bir işletmeye ortak olursa şirket belgeleriyle defterlerini inceleme hakkını kaybedebilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay komanditer ortağın hakkını kaybetmesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete komanditer ortağın hakkını kaybetmesi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri
• Komanditer Ortağın Rekabet Etmesi ve İnceleme Hakkını Kaybetmesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar

• komandit şirket ile komanditerin diğer faaliyetinin sicildeki ve fiili işletme konularını karşılaştırıp kişinin yalnız yatırımcı mı yoksa yönetim ve temsil görüntüsü veren aktif ortak mı olduğunu ayırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması

• Süre çizelgesinde Defter inceleme ve hesap itirazları olağan denetim dönemi içinde yazılı yapılmalı; ortaklar kararı, tescil, zarar tazmini ve fesih istemleri için özel ve genel dava süreleri korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Komanditer ortağın rekabet etmesi ve inceleme hakkını kaybetmesi bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Komandit şirket ile komanditerin diğer faaliyetinin sicildeki ve fiili işletme konularını karşılaştırıp kişinin yalnız yatırımcı mı yoksa yönetim ve temsil görüntüsü veren aktif ortak mı olduğunu ayırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Komanditer ortağın rekabet etmesi ve inceleme hakkını kaybetmesi bakımından hangi başlangıç olayı süreyi başlatır?

Defter inceleme ve hesap itirazları olağan denetim dönemi içinde yazılı yapılmalı; ortaklar kararı, tescil, zarar tazmini ve fesih istemleri için özel ve genel dava süreleri korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İnceleme hakkının varlığının veya kaybının tespiti, defter ve belge erişimi, haksız rekabetin durdurulması, zarar tazmini, temsilin sınırlandırılması, ticaret sicilinin düzeltilmesi, hesap verilmesi ve şirketin feshi istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

İnceleme hakkının varlığının veya kaybının tespiti, defter ve belge erişimi, haksız rekabetin durdurulması, zarar tazmini, temsilin sınırlandırılması, ticaret sicilinin düzeltilmesi, hesap verilmesi ve şirketin feshi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Komanditer Ortağın Rekabet Etmesi ve İnceleme Hakkını Kaybetmesi incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Komanditer ortak kural olarak kollektif ortaklara uygulanan rekabet yasağına tabi değildir; ancak şirketin işletme konusu içinde rakip işletme açar veya böyle bir işletmeye ortak olursa şirket belgeleriyle defterlerini inceleme hakkını kaybedebilir.

Dosyanın ilk önceliği komandit şirket ile komanditerin diğer faaliyetinin sicildeki ve fiili işletme konularını karşılaştırıp kişinin yalnız yatırımcı mı yoksa yönetim ve temsil görüntüsü veren aktif ortak mı olduğunu ayırmak, delil omurgası ise şirket sözleşmesi ve sicil ilanları, işletme konusu kayıtları, komanditerin pay ve sermaye ödemeleri, rakip işletmenin sicili, ortaklık ve yönetim belgeleri, ticari defter inceleme talepleri, ret yazıları, unvan ve imza kullanımı, müşteri işlemleri, kar-zarar hesapları ve zarar belgeleri ile Komanditer Ortağın Rekabet Etmesi ve İnceleme Hakkını Kaybetmesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Defter inceleme ve hesap itirazları olağan denetim dönemi içinde yazılı yapılmalı; ortaklar kararı, tescil, zarar tazmini ve fesih istemleri için özel ve genel dava süreleri korunmalıdır. İnceleme hakkının varlığının veya kaybının tespiti, defter ve belge erişimi, haksız rekabetin durdurulması, zarar tazmini, temsilin sınırlandırılması, ticaret sicilinin düzeltilmesi, hesap verilmesi ve şirketin feshi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; komanditerin rakip faaliyete başlamasını otomatik sınırsız sorumluluk saymak veya inceleme hakkı kaybını bilgi alma ve hesap denetimine ilişkin bütün hakların süresiz yokluğu şeklinde genişletmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — komanditer ortağın hakkını kaybetmesi resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından komanditer ortak kural olarak kollektif ortaklara uygulanan rekabet yasağına tabi değildir; ancak şirketin işletme konusu içinde rakip işletme açar veya böyle bir işletmeye ortak olursa şirket belgeleriyle defterlerini inceleme hakkını kaybedebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — komanditer ortağın hakkını kaybetmesi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her ticari faaliyet inceleme hakkını düşürmez ve komanditeri komandite gibi sınırsız sorumlu yapmaz; işletme konusu, rakip faaliyetin niteliği, ortaklık türü, yönetim veya temsil görüntüsü, ticaret unvanında adın kullanılması, sermaye taahhüdü ve üçüncü kişinin güveni ayrı değerlendirilmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — komanditer ortağın hakkını kaybetmesi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.304-328 ve özellikle 309-311
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.620-645
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 219-222 ve 266-287
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru