Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Bağlayıcılığı

Kapsam

Bir yıllık evlilik, birlikte başvuru veya kabul, kişisel dinleme, velayet, iştirak ve yoksulluk nafakası, tazminat, mal rejimi, taşınmaz devri ve icra edilebilir hüküm incelenir. Protokol tek başına boşanma sonucu doğurmaz; tarafların serbest iradesi hâkim huzurunda doğrulanmalı ve çocuklara ilişkin düzenlemeler üstün yarara uygun bulunmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, anlaşmalı boşanma protokolünün bağlayıcılığı konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı ve eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmelidir” kuralıdır. Hâkim tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Ayrıca “mali sonuçlar ile çocukların durumu hakkındaki düzenleme hâkim tarafından uygun bulunmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Bağlayıcılığı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.166/3

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde” — Alıntının yeri: Türk Medenî Kanunu m.166/3, başlangıç

Bu alıntı, TBMM, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu kabul metni, m.166/3 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Anlaşmalı boşanma protokolünün bağlayıcılığı kapsamında m.166/3 hükümleri anlaşmalı boşanma ve çocuk düzenlemeleri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.24, 26, 297

Anlaşmalı boşanma protokolünün bağlayıcılığı kapsamında m.24, 26, 297 hükümleri tasarruf ilkesi, talep ve hüküm bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Haluk Nami Nomer: Anlaşmalı Boşanma Protokolünden Dönülebilir Mi?

Protokolün aile hukukuna özgü, mahkeme onayıyla hüküm doğuran yapısını açıklar ve hüküm kesinleşmeden anlaşmalı iradenin geri alınmasının usulî etkilerini tartışır. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“anlaşmalı boşanma protokolü, aile hukukuna özgü, hüküm doğurması hâkimin onayına bağlı bir sözleşmedir.” — Alıntının yeri: Öz

Anlaşmalı boşanma protokolünün bağlayıcılığı konusunda yararlanılan eser: Haluk Nami Nomer, “Anlaşmalı Boşanma Protokolünden Dönülebilir mi?”, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2021, C. 18, S. 2, s. 583-591. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Evliliğin bir yıllık süresi, tarafların bizzat dinlenmesi ve boşanma iradelerinin duruşma anında serbestçe sürmesi sağlanmalıdır. Protokolde velayet, kişisel ilişki, iştirak-yoksulluk nafakası, maddi-manevi tazminat, mal rejimi ve taşınmaz devri ayrı başlıklarla tereddütsüz yazılmalı; üçüncü kişi hakkı doğuran veya tapu şekline tabi edimler için infaz kabiliyeti ayrıca kontrol edilmelidir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; alıntı gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete değişiklik metniyle karşılaştırılmıştır. MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından güncel konsolide metin ve olay tarihindeki yürürlük ayrıca kontrol edilmelidir. Hâkim, çocukların ve tarafların mali sonuçlarına ilişkin düzenlemeyi uygun bulmadan anlaşmalı boşanmaya karar veremez; protokolün kesin hüküm, irade sakatlığı ve sonradan değiştirilebilir nafaka-velayet hükümleri aynı bağlayıcılık düzeyinde değildir.

Uyuşmazlığın Hukuki Analiz Omurgası

Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Bağlayıcılığı dosyasında önce çözülmesi gereken ana mesele, “Tarafların imzaladığı anlaşmalı boşanma protokolü hangi aşamada bağlayıcı olur ve hâkim hangi hükümleri değiştirebilir?” sorusudur. Bu soru tek bir kanun maddesine indirgenmemelidir. İlk olarak tarafların hukuki sıfatı, hakkı doğurduğu ileri sürülen işlem veya olay, karşı tarafın itirazı ve istenen hüküm ayrı satırlarda gösterilmelidir. Ardından “Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı ve eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmelidir.” ölçütü kurucu vakıalarla eşleştirilmeli; “Hâkimin çocuk yararı için önerdiği değişiklikler taraflarca kabul edilmedikçe anlaşmalı boşanma kurulamaz.” kuralının iddiayı sınırlandırıp sınırlandırmadığı incelenmelidir. Böyle bir mesele haritası, maddi hukuk tartışmasını görev, süre ve ispat sorunlarından ayırır; dilekçenin hem vakıa hem talep bölümünde aynı hukuki tezin izlenebilmesini sağlar.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Bağlayıcılığı bakımından ispat planı, dosyadaki belgelerin yalnız listesinden ibaret tutulmamalıdır. Nüfus kayıtları hakkın doğumuna, kapsamına veya ihlaline ilişkin hangi vakıayı kanıtlıyorsa bu bağlantı açıkça yazılmalıdır. İmzalı protokol ise ilk kaydın tarihini, tarafını ya da içeriğini doğrulayan bağımsız kayıt olarak değerlendirilmelidir. Belgenin aslı, düzenleyeni, oluşturulma zamanı ve sonraki değişiklikleri belirlenmeden yalnız ekran görüntüsüne veya taraf anlatımına dayanılması sağlıklı değildir. Karşı tarafın ileri sürebileceği aidiyet, kapsam, sahtelik, ödeme, zamanaşımı ya da yetki itirazı için ayrıca karşı delil sütunu açılmalı; ispat yükü her çekişmeli vakıa yönünden bağımsız belirlenmelidir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Bağlayıcılığı uyuşmazlığında usul takvimi bir yıllık süre ve dava iradesinin kontrolü ile başlatılmalıdır. Dava veya başvuru öncesi zorunlu yol, görevli ve yetkili merci, harç, tebligat, kesinleşme ve kanun yolu tarihleri aynı çizelgede fakat ayrı hukuki nitelikleriyle tutulmalıdır. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmesi zorunludur. Bu uyarı uygulanırken yalnız son gün hesaplanmamalı; sürenin hangi olayla başladığı, bildirimin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve adli tatil ya da özel süre hükmünün etkisi de yazılı biçimde gerekçelendirilmelidir. Protokolün hüküm fıkrasına açıkça geçirilmesi aşamasında verilecek kararın infaza veya fiilî uygulamaya elverişli olması için hüküm sonucunun kişi, işlem, dönem ve tutar bakımından tereddüt doğurmayacak açıklıkta kurulması gerekir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Bağlayıcılığı yönünden talep stratejisi hazırlanırken boşanma ile velayet ve kişisel ilişki aynı hukuki sonucun farklı anlatımlarıymış gibi üst üste yazılmamalıdır. Her talebin dayandığı vakıa, kanun hükmü, ispat aracı, faiz veya feri sonuç ve kabul hâlinde kurulması istenen hüküm ayrı gösterilmelidir. Talepler birbirini dışlıyorsa terdit sırası; birlikte hükmedilebiliyorsa yığılma ilişkisi; miktar başlangıçta tam belirlenemiyorsa bunun maddi ve usuli nedeni açıklanmalıdır. Geçici koruma istenmesi, esas talebin peşinen kabulü anlamına gelmeyecek biçimde güncel tehlike ve orantılılıkla sınırlandırılmalıdır. Böylece mahkeme, tarafın gerçekte hangi hukuki korumayı istediğini yorum yoluyla tamamlamak zorunda kalmaz.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Bağlayıcılığı hakkında karşı görüş analizi yapılmadan hazırlanan metin, dosyanın güçlü tarafını gösterse bile kararın bozulma veya reddedilme riskini yeterince karşılamaz. Özellikle protokol imzasını tek başına boşanma saymak ihtimali; karşı tarafın en güçlü savunması kabul edilerek test edilmelidir. Bu savunmanın hangi maddi vakıaya ve hangi kanuni sonuca dayandığı ayrıştırıldıktan sonra, cevabın kanun alıntısı, delil ve içtihatla ayrı ayrı desteklenmesi gerekir. Yargıtay kararının esas ve karar numarasının doğru olması tek başına yeterli değildir; kararın olayları, uygulanan kanun metninin tarihi, inceleme türü ve sonucu eldeki dosyayla karşılaştırılmalıdır. Farklı belirleyici vakıa varsa karar emsal diye değil, ayrıştırılarak kullanılmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Evlilik En Az Bir Yıl Sürmüş Olmalı ve Eşler Birlikte Başvurmalı veya Biri Diğerinin Davasını Kabul Etmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için nüfus kayıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı ve eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Hâkim Tarafları Bizzat Dinleyerek İradelerinin Serbestçe Açıklandığına Kanaat Getirmelidir.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden hâkim tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok imzalı protokol ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve çocuğun hakkını ebeveynlerin serbest tasarrufuna bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Mali Sonuçlar ile Çocukların Durumu Hakkındaki Düzenleme Hâkim Tarafından Uygun Bulunmalıdır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden mali sonuçlar ile çocukların durumu hakkındaki düzenleme hâkim tarafından uygun bulunmalıdır. Bu ölçüt özellikle gelir ve malvarlığı belgeleri üzerinden sınanır. Tarafların bizzat dinlenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, taşınmazı belirsiz tanımlamak ihtimalini güçlendirebilir.

Hâkimin Çocuk Yararı İçin Önerdiği Değişiklikler Taraflarca Kabul Edilmedikçe Anlaşmalı Boşanma Kurulamaz.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için çocuğun eğitim ve sağlık kayıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden hâkimin çocuk yararı için önerdiği değişiklikler taraflarca kabul edilmedikçe anlaşmalı boşanma kurulamaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Dosyanın Delil Omurgası

Nüfus Kayıtları.

Bu delil öncelikle “evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı ve eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden nüfus kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

İmzalı Protokol.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden imzalı protokol” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken imzalı protokol ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Gelir ve Malvarlığı Belgeleri.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden gelir ve malvarlığı belgeleri” kaydı, “Mali sonuçlar ile çocukların durumu hakkındaki düzenleme hâkim tarafından uygun bulunmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Çocuğun Eğitim ve Sağlık Kayıtları.

Bu delil öncelikle “hâkimin çocuk yararı için önerdiği değişiklikler taraflarca kabul edilmedikçe anlaşmalı boşanma kurulamaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden çocuğun eğitim ve sağlık kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Duruşma Beyanları.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden duruşma beyanları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken duruşma beyanları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Bir Yıllık Süre ve Dava İradesinin Kontrolü.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; nüfus kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden bir yıllık süre ve dava iradesinin kontrolü” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Protokol Maddelerinin Talep Bazında Ayrılması.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden protokol maddelerinin talep bazında ayrılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik imzalı protokol, velayet ve kişisel ilişki talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Tarafların Bizzat Dinlenmesi.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden tarafların bizzat dinlenmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Gelir ve malvarlığı belgeleri dosyaya alınmalı ve nafaka ve tazminat talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çocuğun Üstün Yararı İncelemesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; çocuğun eğitim ve sağlık kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden çocuğun üstün yararı incelemesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Protokolün Hüküm Fıkrasına Açıkça Geçirilmesi.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden protokolün hüküm fıkrasına açıkça geçirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik duruşma beyanları, protokolün hüküm altına alınması talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Anlaşmalı Boşanma İçin Evliliğin En Az Bir Yıl Sürmesi Zorunludur.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmesi zorunludur” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Bir yıllık süre ve dava iradesinin kontrolü yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Kanun Yolu Süresi Gerekçeli Kararın Tebliğiyle Başlar.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden kanun yolu süresi gerekçeli kararın tebliğiyle başlar” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Taşınmaz ve Mal Rejimi Edimlerinin İfa Tarihleri Protokolde Açıkça Gösterilmelidir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden taşınmaz ve mal rejimi edimlerinin ifa tarihleri protokolde açıkça gösterilmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Boşanma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden boşanma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil nüfus kayıtları, temel ölçüt ise “evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı ve eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmelidir” olacaktır.

Velayet ve Kişisel İlişki.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden velayet ve kişisel ilişki” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. İmzalı protokol bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Nafaka ve Tazminat.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden nafaka ve tazminat” talebi, “Mali sonuçlar ile çocukların durumu hakkındaki düzenleme hâkim tarafından uygun bulunmalıdır” koşuluyla ve gelir ve malvarlığı belgeleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Mal Devri ve Ödeme.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden mal devri ve ödeme olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil çocuğun eğitim ve sağlık kayıtları, temel ölçüt ise “hâkimin çocuk yararı için önerdiği değişiklikler taraflarca kabul edilmedikçe anlaşmalı boşanma kurulamaz” olacaktır.

Protokolün Hüküm Altına Alınması.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden protokolün hüküm altına alınması” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Duruşma beyanları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/6876, K. 2024/5973, 04.12.2024 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“bu değişikliğin hâkim tarafından açıkça onaylanmadığı sürece geçerli kabul edilemeyeceği” — Alıntının yeri: Gerekçe; duruşmadaki protokol değişikliğinin hâkim onayına bağlandığı paragraf

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Anlaşmalı boşanma protokolünün bağlayıcılığı bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Anlaşmalı boşanma protokolünde duruşmada yapılan değişiklik, hâkimce açıkça onaylanmadıkça geçerli protokol hükmüne dönüşmez; tavzihle yeni hüküm kurulamaz. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Anlaşmalı boşanma protokolünün bağlayıcılığı, duruşmadaki sözlü değişiklik ve kesin hüküm sonrasında tavzih talebi birlikte incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Uyuşmazlık tavzih yoluyla protokolün değiştirilmesine ilişkindir; irade sakatlığı, protokolden karar öncesi dönme veya ayrı alacak davası farklıdır.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Protokol İmzasını Tek Başına Boşanma Saymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden protokol imzasını tek başına boşanma saymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, nüfus kayıtları delili ve “Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı ve eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Çocuğun Hakkını Ebeveynlerin Serbest Tasarrufuna Bırakmak.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden çocuğun hakkını ebeveynlerin serbest tasarrufuna bırakmak” riski gerçekleşirse velayet ve kişisel ilişki talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Taşınmazı Belirsiz Tanımlamak.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden taşınmazı belirsiz tanımlamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Tarafların bizzat dinlenmesi aşamasında gelir ve malvarlığı belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Mal Rejimi Tasfiyesinden Feragati Muğlak Yazmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden mal rejimi tasfiyesinden feragati muğlak yazmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, çocuğun eğitim ve sağlık kayıtları delili ve “Hâkimin çocuk yararı için önerdiği değişiklikler taraflarca kabul edilmedikçe anlaşmalı boşanma kurulamaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

İfa Tarihi ve Yaptırımı Göstermemek.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6876, K. 2024/5973 yönünden ifa tarihi ve yaptırımı göstermemek” riski gerçekleşirse protokolün hüküm altına alınması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• nüfus kayıtları
• imzalı protokol
• gelir ve malvarlığı belgeleri
• çocuğun eğitim ve sağlık kayıtları
• duruşma beyanları

• bir yıllık süre ve dava iradesinin kontrolü
• protokol maddelerinin talep bazında ayrılması
• tarafların bizzat dinlenmesi
• çocuğun üstün yararı incelemesi
• protokolün hüküm fıkrasına açıkça geçirilmesi

• Süre çizelgesinde Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmesi zorunludur. Kanun yolu süresi gerekçeli kararın tebliğiyle başlar. Taşınmaz ve mal rejimi edimlerinin ifa tarihleri protokolde açıkça gösterilmelidir.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Tarafların İmzaladığı Anlaşmalı Boşanma Protokolü Hangi Aşamada Bağlayıcı Olur ve Hâkim Hangi Hükümleri Değiştirebilir?

Protokol tek başına boşanma sonucu doğurmaz; tarafların serbest iradesi hâkim huzurunda doğrulanmalı ve çocuklara ilişkin düzenlemeler üstün yarara uygun bulunmalıdır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; nüfus kayıtları ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Nüfus Kayıtları ile Bağlantılı Kayıtların Güvenilirliği Nasıl Denetlenir?

Nüfus kayıtları, imzalı protokol, gelir ve malvarlığı belgeleri birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Bağlayıcılığı Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Bir yıllık süre ve dava iradesinin kontrolü; protokol maddelerinin talep bazında ayrılması; tarafların bizzat dinlenmesi; çocuğun üstün yararı incelemesi; protokolün hüküm fıkrasına açıkça geçirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Bağlayıcılığı Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmesi zorunludur. Kanun yolu süresi gerekçeli kararın tebliğiyle başlar. Taşınmaz ve mal rejimi edimlerinin ifa tarihleri protokolde açıkça gösterilmelidir.

Boşanma ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Boşanma, velayet ve kişisel ilişki, nafaka ve tazminat, mal devri ve ödeme, protokolün hüküm altına alınması somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Tarafların imzaladığı anlaşmalı boşanma protokolü hangi aşamada bağlayıcı olur ve hâkim hangi hükümleri değiştirebilir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Protokol tek başına boşanma sonucu doğurmaz; tarafların serbest iradesi hâkim huzurunda doğrulanmalı ve çocuklara ilişkin düzenlemeler üstün yarara uygun bulunmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği bir yıllık süre ve dava iradesinin kontrolü, delil omurgası ise nüfus kayıtları ile imzalı protokol arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmesi zorunludur. Boşanma talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; protokol imzasını tek başına boşanma saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/6876, K. 2024/5973, 04.12.2024 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Anlaşmalı boşanma protokolünde duruşmada yapılan değişiklik, hâkimce açıkça onaylanmadıkça geçerli protokol hükmüne dönüşmez; tavzihle yeni hüküm kurulamaz.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.166/3
• TBMM, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu kabul metni, m.166/3 — alıntı yeri: Türk Medenî Kanunu m.166/3, başlangıç
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.24, 26, 297
• Haluk Nami Nomer, “Anlaşmalı Boşanma Protokolünden Dönülebilir mi?”, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2021, C. 18, S. 2, s. 583-591
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru