Bankacılık ve Finans Hukuku

Yatırımcı Tazmin Merkezinden Tazmin Talebi ve Sınırları

Yatırımcı Tazmin Merkezinden Tazmin Talebi ve Sınırları; SPK tarafından bir yatırım kuruluşu hakkında tazmin kararı alınırsa, yatırımcının teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ve nakit ödeme yükümlülüğünden doğan uygun alacağı Yatırımcı Tazmin Merkezi sürecinde kanuni kapsam ve azami tutar içinde karşılanabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.554 kelime · 17 dk

Kapsam

Yatırımcı Tazmin Merkezinden Tazmin Talebi ve Sınırları yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. SPK tarafından bir yatırım kuruluşu hakkında tazmin kararı alınırsa, yatırımcının teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ve nakit ödeme yükümlülüğünden doğan uygun alacağı Yatırımcı Tazmin Merkezi sürecinde kanuni kapsam ve azami tutar içinde karşılanabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, yatırımcı tazmin merkezinden tazmin talebi ve sınırları konusunda 9 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “spk tarafından bir yatırım kuruluşu hakkında tazmin kararı alınırsa, yatırımcının teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ve nakit ödeme yükümlülüğünden doğan uygun alacağı yatırımcı tazmin merkezi sürecinde kanuni kapsam ve azami tutar içinde karşılanabilir” kuralıdır. Her yatırım kaybı tazmin kapsamına girmez; tazmin kararı, yatırım kuruluşu ve hesap sahibi, nakit veya araç teslim borcu, piyasa fiyatı düşüşü, yatırım danışmanlığı zararı, ilişkili kişi istisnası, mahsup, döviz ve başvuru süresi ayrıştırılmalıdır. Ayrıca “spk tazmin kararı ve ilanı, yatırım kuruluşu sözleşmesi, mkk ve saklama kayıtları, müşteri hesap ekstreleri, nakit ve sermaye piyasası aracı bakiyeleri, emir ve işlem kayıtları, alacak bildirimi, mahsup ve mutabakat, ytm başvurusu ve karar yazısı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Yatırımcı Tazmin Merkezinden Tazmin Talebi ve Sınırları bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu: m.82-86

Yatırımcı tazmin merkezinden tazmin talebi ve sınırları kapsamında m.82-86 hükümleri yatırımcı tazmini ve YTM bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.2, 7 ve 27

Yatırımcı tazmin merkezinden tazmin talebi ve sınırları kapsamında m.2, 7 ve 27 hükümleri SPK işleminin yargısal denetimi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190 ve 199-222

Yatırımcı tazmin merkezinden tazmin talebi ve sınırları kapsamında m.190 ve 199-222 hükümleri hesap ve elektronik kayıtların ispatı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sermaye Piyasası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

SPK tarafından bir yatırım kuruluşu hakkında tazmin kararı alınırsa, yatırımcının teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ve nakit ödeme yükümlülüğünden doğan uygun alacağı Yatırımcı Tazmin Merkezi sürecinde kanuni kapsam ve azami tutar içinde karşılanabilir.

Sermaye Piyasası Kurulu yatırımcı tazmin talebi sınırları resmî kayıtları yönünden SPK tarafından bir yatırım kuruluşu hakkında tazmin kararı alınırsa, yatırımcının teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ve nakit ödeme yükümlülüğünden doğan uygun alacağı Yatırımcı Tazmin Merkezi sürecinde kanuni kapsam ve azami tutar içinde karşılanabilir. Bu ölçüt özellikle SPK tazmin kararı ve ilanı, yatırım kuruluşu sözleşmesi, MKK ve saklama kayıtları, müşteri hesap ekstreleri, nakit ve sermaye piyasası aracı bakiyeleri, emir ve işlem kayıtları, alacak bildirimi, mahsup ve mutabakat, YTM başvurusu ve karar yazısı üzerinden sınanır. Talep edilen her kalemi yatırım kuruluşunun teslim veya ödeme borcu ile piyasa zararı olarak sınıflandırıp tazmin kararının kapsam ve tarihine göre doğrulamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, hisse değer kaybı veya uygunsuz yatırım tavsiyesini yatırım kuruluşunun teslim edemediği müşteri varlığıyla aynı tazmin kalemi saymak ihtimalini güçlendirebilir.

Her yatırım kaybı tazmin kapsamına girmez; tazmin kararı, yatırım kuruluşu ve hesap sahibi, nakit veya araç teslim borcu, piyasa fiyatı düşüşü, yatırım danışmanlığı zararı, ilişkili kişi istisnası, mahsup, döviz ve başvuru süresi ayrıştırılmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay yatırımcı tazmin talebi sınırları emsal taraması yönünden her yatırım kaybı tazmin kapsamına girmez; tazmin kararı, yatırım kuruluşu ve hesap sahibi, nakit veya araç teslim borcu, piyasa fiyatı düşüşü, yatırım danışmanlığı zararı, ilişkili kişi istisnası, mahsup, döviz ve başvuru süresi ayrıştırılmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

SPK tazmin kararı ve ilanı, yatırım kuruluşu sözleşmesi, MKK ve saklama kayıtları, müşteri hesap ekstreleri, nakit ve sermaye piyasası aracı bakiyeleri, emir ve işlem kayıtları, alacak bildirimi, mahsup ve mutabakat, YTM başvurusu ve karar yazısı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete yatırımcı tazmin talebi sınırları yürürlük denetimi yönünden SPK tazmin kararı ve ilanı, yatırım kuruluşu sözleşmesi, MKK ve saklama kayıtları, müşteri hesap ekstreleri, nakit ve sermaye piyasası aracı bakiyeleri, emir ve işlem kayıtları, alacak bildirimi, mahsup ve mutabakat, YTM başvurusu ve karar yazısı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İspat Planı ve Deliller

SPK tazmin kararı ve ilanı, yatırım kuruluşu sözleşmesi, MKK ve saklama kayıtları, müşteri hesap ekstreleri, nakit ve sermaye piyasası aracı bakiyeleri, emir ve işlem kayıtları, alacak bildirimi, mahsup ve mutabakat, YTM başvurusu ve karar yazısı.

“Sermaye Piyasası Kurulu yatırımcı tazmin talebi sınırları resmî kayıtları yönünden SPK tazmin kararı ve ilanı, yatırım kuruluşu sözleşmesi, MKK ve saklama kayıtları, müşteri hesap ekstreleri, nakit ve sermaye piyasası aracı bakiyeleri, emir ve işlem kayıtları, alacak bildirimi, mahsup ve mutabakat, YTM başvurusu ve karar yazısı” kaydı, “SPK tarafından bir yatırım kuruluşu hakkında tazmin kararı alınırsa, yatırımcının teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ve nakit ödeme yükümlülüğünden doğan uygun alacağı Yatırımcı Tazmin Merkezi sürecinde kanuni kapsam ve azami tutar içinde karşılanabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “her yatırım kaybı tazmin kapsamına girmez; tazmin kararı, yatırım kuruluşu ve hesap sahibi, nakit veya araç teslim borcu, piyasa fiyatı düşüşü, yatırım danışmanlığı zararı, ilişkili kişi istisnası, mahsup, döviz ve başvuru süresi ayrıştırılmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay yatırımcı tazmin talebi sınırları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete yatırımcı tazmin talebi sınırları yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Talep edilen her kalemi yatırım kuruluşunun teslim veya ödeme borcu ile piyasa zararı olarak sınıflandırıp tazmin kararının kapsam ve tarihine göre doğrulamak.

“Sermaye Piyasası Kurulu yatırımcı tazmin talebi sınırları resmî kayıtları yönünden talep edilen her kalemi yatırım kuruluşunun teslim veya ödeme borcu ile piyasa zararı olarak sınıflandırıp tazmin kararının kapsam ve tarihine göre doğrulamak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. SPK tazmin kararı ve ilanı, yatırım kuruluşu sözleşmesi, MKK ve saklama kayıtları, müşteri hesap ekstreleri, nakit ve sermaye piyasası aracı bakiyeleri, emir ve işlem kayıtları, alacak bildirimi, mahsup ve mutabakat, YTM başvurusu ve karar yazısı dosyaya alınmalı ve tazmin kapsamındaki nakit ve sermaye piyasası aracının aynen veya bedel olarak ödenmesi, hesap düzeltmesi, mahsup itirazı, eksik ödemenin tamamlanması, kararın iptali ve koşulları varsa bakiye alacak talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay yatırımcı tazmin talebi sınırları emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete yatırımcı tazmin talebi sınırları yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Sürelerin Hesabı

Tazmin kararının ilanından itibaren Yönetmelikteki başvuru takvimi izlenmeli; alacak bildirimi, itiraz ve yargı yolu süreleri karar ve tebliğ kayıtlarına göre ayrıca korunmalıdır.

Sermaye Piyasası Kurulu yatırımcı tazmin talebi sınırları resmî kayıtları yönünden tazmin kararının ilanından itibaren Yönetmelikteki başvuru takvimi izlenmeli; alacak bildirimi, itiraz ve yargı yolu süreleri karar ve tebliğ kayıtlarına göre ayrıca korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay yatırımcı tazmin talebi sınırları emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Tazmin kapsamındaki nakit ve sermaye piyasası aracının aynen veya bedel olarak ödenmesi, hesap düzeltmesi, mahsup itirazı, eksik ödemenin tamamlanması, kararın iptali ve koşulları varsa bakiye alacak.

“Sermaye Piyasası Kurulu yatırımcı tazmin talebi sınırları resmî kayıtları yönünden tazmin kapsamındaki nakit ve sermaye piyasası aracının aynen veya bedel olarak ödenmesi, hesap düzeltmesi, mahsup itirazı, eksik ödemenin tamamlanması, kararın iptali ve koşulları varsa bakiye alacak” talebi, “SPK tarafından bir yatırım kuruluşu hakkında tazmin kararı alınırsa, yatırımcının teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ve nakit ödeme yükümlülüğünden doğan uygun alacağı Yatırımcı Tazmin Merkezi sürecinde kanuni kapsam ve azami tutar içinde karşılanabilir” koşuluyla ve SPK tazmin kararı ve ilanı, yatırım kuruluşu sözleşmesi, MKK ve saklama kayıtları, müşteri hesap ekstreleri, nakit ve sermaye piyasası aracı bakiyeleri, emir ve işlem kayıtları, alacak bildirimi, mahsup ve mutabakat, YTM başvurusu ve karar yazısı deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay yatırımcı tazmin talebi sınırları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “her yatırım kaybı tazmin kapsamına girmez; tazmin kararı, yatırım kuruluşu ve hesap sahibi, nakit veya araç teslim borcu, piyasa fiyatı düşüşü, yatırım danışmanlığı zararı, ilişkili kişi istisnası, mahsup, döviz ve başvuru süresi ayrıştırılmalıdır” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete yatırımcı tazmin talebi sınırları yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Sermaye Piyasası Kurulu — Yatırımcı Tazmin Talebi Sınırları Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yatırımcı tazmin talebi sınırları resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından spk tarafından bir yatırım kuruluşu hakkında tazmin kararı alınırsa, yatırımcının teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ve nakit ödeme yükümlülüğünden doğan uygun alacağı yatırımcı tazmin merkezi sürecinde kanuni kapsam ve azami tutar içinde karşılanabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Yatırımcı Tazmin Talebi Sınırları Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yatırımcı tazmin talebi sınırları emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her yatırım kaybı tazmin kapsamına girmez; tazmin kararı, yatırım kuruluşu ve hesap sahibi, nakit veya araç teslim borcu, piyasa fiyatı düşüşü, yatırım danışmanlığı zararı, ilişkili kişi istisnası, mahsup, döviz ve başvuru süresi ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Yatırımcı Tazmin Talebi Sınırları Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yatırımcı tazmin talebi sınırları yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Hisse değer kaybı veya uygunsuz yatırım tavsiyesini yatırım kuruluşunun teslim edemediği müşteri varlığıyla aynı tazmin kalemi saymak.

“Sermaye Piyasası Kurulu yatırımcı tazmin talebi sınırları resmî kayıtları yönünden hisse değer kaybı veya uygunsuz yatırım tavsiyesini yatırım kuruluşunun teslim edemediği müşteri varlığıyla aynı tazmin kalemi saymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Talep edilen her kalemi yatırım kuruluşunun teslim veya ödeme borcu ile piyasa zararı olarak sınıflandırıp tazmin kararının kapsam ve tarihine göre doğrulamak aşamasında SPK tazmin kararı ve ilanı, yatırım kuruluşu sözleşmesi, MKK ve saklama kayıtları, müşteri hesap ekstreleri, nakit ve sermaye piyasası aracı bakiyeleri, emir ve işlem kayıtları, alacak bildirimi, mahsup ve mutabakat, YTM başvurusu ve karar yazısı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay yatırımcı tazmin talebi sınırları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Her yatırım kaybı tazmin kapsamına girmez; tazmin kararı, yatırım kuruluşu ve hesap sahibi, nakit veya araç teslim borcu, piyasa fiyatı düşüşü, yatırım danışmanlığı zararı, ilişkili kişi istisnası, mahsup, döviz ve başvuru süresi ayrıştırılmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete yatırımcı tazmin talebi sınırları yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • SPK tazmin kararı ve ilanı, yatırım kuruluşu sözleşmesi, MKK ve saklama kayıtları, müşteri hesap ekstreleri, nakit ve sermaye piyasası aracı bakiyeleri, emir ve işlem kayıtları, alacak bildirimi, mahsup ve mutabakat, YTM başvurusu ve karar yazısı
  • Yatırımcı Tazmin Merkezinden Tazmin Talebi ve Sınırları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • talep edilen her kalemi yatırım kuruluşunun teslim veya ödeme borcu ile piyasa zararı olarak sınıflandırıp tazmin kararının kapsam ve tarihine göre doğrulamak
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • Süre çizelgesinde Tazmin kararının ilanından itibaren Yönetmelikteki başvuru takvimi izlenmeli; alacak bildirimi, itiraz ve yargı yolu süreleri karar ve tebliğ kayıtlarına göre ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Yatırımcı tazmin merkezinden tazmin talebi ve sınırları bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Talep edilen her kalemi yatırım kuruluşunun teslim veya ödeme borcu ile piyasa zararı olarak sınıflandırıp tazmin kararının kapsam ve tarihine göre doğrulamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Yatırımcı Tazmin Merkezinden Tazmin Talebi ve Sınırları Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Tazmin kararının ilanından itibaren Yönetmelikteki başvuru takvimi izlenmeli; alacak bildirimi, itiraz ve yargı yolu süreleri karar ve tebliğ kayıtlarına göre ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tazmin kapsamındaki nakit ve sermaye piyasası aracının aynen veya bedel olarak ödenmesi, hesap düzeltmesi, mahsup itirazı, eksik ödemenin tamamlanması, kararın iptali ve koşulları varsa bakiye alacak istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Tazmin kapsamındaki nakit ve sermaye piyasası aracının aynen veya bedel olarak ödenmesi, hesap düzeltmesi, mahsup itirazı, eksik ödemenin tamamlanması, kararın iptali ve koşulları varsa bakiye alacak, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Yatırımcı Tazmin Merkezinden Tazmin Talebi ve Sınırları incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. SPK tarafından bir yatırım kuruluşu hakkında tazmin kararı alınırsa, yatırımcının teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ve nakit ödeme yükümlülüğünden doğan uygun alacağı Yatırımcı Tazmin Merkezi sürecinde kanuni kapsam ve azami tutar içinde karşılanabilir.

Dosyanın ilk önceliği talep edilen her kalemi yatırım kuruluşunun teslim veya ödeme borcu ile piyasa zararı olarak sınıflandırıp tazmin kararının kapsam ve tarihine göre doğrulamak, delil omurgası ise SPK tazmin kararı ve ilanı, yatırım kuruluşu sözleşmesi, MKK ve saklama kayıtları, müşteri hesap ekstreleri, nakit ve sermaye piyasası aracı bakiyeleri, emir ve işlem kayıtları, alacak bildirimi, mahsup ve mutabakat, YTM başvurusu ve karar yazısı ile Yatırımcı Tazmin Merkezinden Tazmin Talebi ve Sınırları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Tazmin kararının ilanından itibaren Yönetmelikteki başvuru takvimi izlenmeli; alacak bildirimi, itiraz ve yargı yolu süreleri karar ve tebliğ kayıtlarına göre ayrıca korunmalıdır. Tazmin kapsamındaki nakit ve sermaye piyasası aracının aynen veya bedel olarak ödenmesi, hesap düzeltmesi, mahsup itirazı, eksik ödemenin tamamlanması, kararın iptali ve koşulları varsa bakiye alacak talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; hisse değer kaybı veya uygunsuz yatırım tavsiyesini yatırım kuruluşunun teslim edemediği müşteri varlığıyla aynı tazmin kalemi saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Bankacılık ve Finans Hukuku7 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Yatırımcı Tazmin Merkezinden Tazmin Talebi ve Sınırları konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Bankacılık ve Finans HukukuHazine Destekli Kefalette Tazmin ve Rücu

Hazine Destekli Kefalette Tazmin ve Rücu; Hazine destekli kredi kefaletinde kefalet kurumu, yararlanıcı, kredi veren ve Hazine arasındaki sorumluluk; program kararı, kefalet limiti, risk paylaşım oranı, kredi kullandırım koşulları ve takip sonucu çerçevesinde belirlenir; tazmin ödemesi asıl borcu sona erdirmeyip rücu ilişkisini doğurabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Bankacılık ve Finans HukukuFaktoring Şirketinin Kambiyo Senedine Dayalı Alacağı

Faktoring Şirketinin Kambiyo Senedine Dayalı Alacağı; Faktoring şirketi mal veya hizmet satışından doğmuş ve fatura ya da benzeri belgeyle tevsik edilen alacağı devralabilir; kambiyo senediyle birlikte devrin ekonomik temeli, müşteri bildirimi, mükerrer finansman yasağı ve senet üzerindeki hak sahipliği takipte gösterilmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Bankacılık ve Finans HukukuÖdeme Hizmetinde Yetkilendirilmemiş İşlem ve Bedel İadesi

Ödeme Hizmetinde Yetkilendirilmemiş İşlem ve Bedel İadesi; Ödeme hizmeti kullanıcısı yetkilendirmediği işlemi gecikmeksizin bildirdiğinde, işlemin usulüne uygun onaylandığını, kaydedildiğini ve teknik arızadan etkilenmediğini ispat yükü ödeme hizmeti sağlayıcısındadır; kanuni istisnalar yoksa tutar derhal iade edilerek hesap eski duruma getirilmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →