Yüzde Usulü Ücrette Hesap ve Dağıtım

Kapsam

Yüzde Usulü Ücrette Hesap ve Dağıtım yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Otel, lokanta ve eğlence yerlerinde yüzde usulü toplanan paralar işveren tarafından eksiksiz alınarak kanuni esaslara göre çalışanlara dağıtılmalı ve hesap belgelenmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, yüzde usulü ücrette hesap ve dağıtım konusunda 8 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “otel, lokanta ve eğlence yerlerinde yüzde usulü toplanan paralar işveren tarafından eksiksiz alınarak kanuni esaslara göre çalışanlara dağıtılmalı ve hesap belgelenmelidir” kuralıdır. Servis bedeli, bahşiş ve işveren primi aynı değildir; işyeri kapsamı, faturadaki yüzde, toplama, puan cetveli, çalışma süresi, dağıtım dönemi, asgari ücret tamamlama ve vergi-prime esas tutar ayrıştırılmalıdır. Ayrıca “adisyon ve faturalar, pos ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, sgk bildirimi ve çalışan imzaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Yüzde Usulü Ücrette Hesap ve Dağıtım bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4857 Sayılı İş Kanunu: m.32, 51 ve 52

Yüzde usulü ücrette hesap ve dağıtım kapsamında m.32, 51 ve 52 hükümleri yüzde usulü ücret bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.80 ve 86

Yüzde usulü ücrette hesap ve dağıtım kapsamında m.80 ve 86 hükümleri prime esas kazanç ve kayıt bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Mahkemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: m.3-7

Yüzde usulü ücrette hesap ve dağıtım kapsamında m.3-7 hükümleri arabuluculuk ve görev bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Otel, lokanta ve eğlence yerlerinde yüzde usulü toplanan paralar işveren tarafından eksiksiz alınarak kanuni esaslara göre çalışanlara dağıtılmalı ve hesap belgelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için adisyon ve faturalar, POS ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, SGK bildirimi ve çalışan imzaları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yüzde usulü hesap dağıtım resmî kayıtları yönünden otel, lokanta ve eğlence yerlerinde yüzde usulü toplanan paralar işveren tarafından eksiksiz alınarak kanuni esaslara göre çalışanlara dağıtılmalı ve hesap belgelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Servis bedeli, bahşiş ve işveren primi aynı değildir; işyeri kapsamı, faturadaki yüzde, toplama, puan cetveli, çalışma süresi, dağıtım dönemi, asgari ücret tamamlama ve vergi-prime esas tutar ayrıştırılmalıdır.

“Yargıtay yüzde usulü hesap dağıtım emsal taraması yönünden servis bedeli, bahşiş ve işveren primi aynı değildir; işyeri kapsamı, faturadaki yüzde, toplama, puan cetveli, çalışma süresi, dağıtım dönemi, asgari ücret tamamlama ve vergi-prime esas tutar ayrıştırılmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Adisyon ve faturalar, POS ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, SGK bildirimi ve çalışan imzaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete yüzde usulü hesap dağıtım yürürlük denetimi yönünden adisyon ve faturalar, POS ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, SGK bildirimi ve çalışan imzaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

İspat Planı ve Deliller

Adisyon ve faturalar, POS ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, SGK bildirimi ve çalışan imzaları.

Bu delil öncelikle “otel, lokanta ve eğlence yerlerinde yüzde usulü toplanan paralar işveren tarafından eksiksiz alınarak kanuni esaslara göre çalışanlara dağıtılmalı ve hesap belgelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yüzde usulü hesap dağıtım resmî kayıtları yönünden adisyon ve faturalar, POS ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, SGK bildirimi ve çalışan imzaları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay yüzde usulü hesap dağıtım emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete yüzde usulü hesap dağıtım yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “adisyon ve faturalar, POS ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, SGK bildirimi ve çalışan imzaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Müşteriden tahsil edilen yüzde toplamını dönem, bölüm ve ödeme aracı bazında çıkarıp çalışan puanları ve fiilî çalışma süreleriyle mutabık hale getirmek.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; adisyon ve faturalar, POS ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, SGK bildirimi ve çalışan imzaları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yüzde usulü hesap dağıtım resmî kayıtları yönünden müşteriden tahsil edilen yüzde toplamını dönem, bölüm ve ödeme aracı bazında çıkarıp çalışan puanları ve fiilî çalışma süreleriyle mutabık hale getirmek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay yüzde usulü hesap dağıtım emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete yüzde usulü hesap dağıtım yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Eksik ücret için beş yıllık zamanaşımı ve dava şartı arabuluculuk; bordro itirazı, SGK düzeltmesi ve fesih süreleri ayrıca korunmalıdır.

“Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yüzde usulü hesap dağıtım resmî kayıtları yönünden eksik ücret için beş yıllık zamanaşımı ve dava şartı arabuluculuk; bordro itirazı, SGK düzeltmesi ve fesih süreleri ayrıca korunmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Müşteriden tahsil edilen yüzde toplamını dönem, bölüm ve ödeme aracı bazında çıkarıp çalışan puanları ve fiilî çalışma süreleriyle mutabık hale getirmek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay yüzde usulü hesap dağıtım emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Yüzde payı ve ücret farkı, kayıtların ibrazı, eşit dağıtım denetimi, SGK ve vergi düzeltmesi, faiz, kıdem ve ihbar tazminatı.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yüzde usulü hesap dağıtım resmî kayıtları yönünden yüzde payı ve ücret farkı, kayıtların ibrazı, eşit dağıtım denetimi, SGK ve vergi düzeltmesi, faiz, kıdem ve ihbar tazminatı olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil adisyon ve faturalar, POS ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, SGK bildirimi ve çalışan imzaları, temel ölçüt ise “otel, lokanta ve eğlence yerlerinde yüzde usulü toplanan paralar işveren tarafından eksiksiz alınarak kanuni esaslara göre çalışanlara dağıtılmalı ve hesap belgelenmelidir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay yüzde usulü hesap dağıtım emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete yüzde usulü hesap dağıtım yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “adisyon ve faturalar, POS ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, SGK bildirimi ve çalışan imzaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — Yüzde Usulü Hesap Dağıtım Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yüzde usulü hesap dağıtım resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından otel, lokanta ve eğlence yerlerinde yüzde usulü toplanan paralar işveren tarafından eksiksiz alınarak kanuni esaslara göre çalışanlara dağıtılmalı ve hesap belgelenmelidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Yüzde Usulü Hesap Dağıtım Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yüzde usulü hesap dağıtım emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; servis bedeli, bahşiş ve işveren primi aynı değildir; işyeri kapsamı, faturadaki yüzde, toplama, puan cetveli, çalışma süresi, dağıtım dönemi, asgari ücret tamamlama ve vergi-prime esas tutar ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Yüzde Usulü Hesap Dağıtım Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yüzde usulü hesap dağıtım yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Müşterinin gönüllü bahşişini faturaya eklenen zorunlu yüzdeyle karıştırmak veya işverenin dağıtım kaydını tek başına kesin delil saymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yüzde usulü hesap dağıtım resmî kayıtları yönünden müşterinin gönüllü bahşişini faturaya eklenen zorunlu yüzdeyle karıştırmak veya işverenin dağıtım kaydını tek başına kesin delil saymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, adisyon ve faturalar, POS ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, SGK bildirimi ve çalışan imzaları delili ve “Otel, lokanta ve eğlence yerlerinde yüzde usulü toplanan paralar işveren tarafından eksiksiz alınarak kanuni esaslara göre çalışanlara dağıtılmalı ve hesap belgelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay yüzde usulü hesap dağıtım emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete yüzde usulü hesap dağıtım yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• adisyon ve faturalar, POS ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, SGK bildirimi ve çalışan imzaları
• Yüzde Usulü Ücrette Hesap ve Dağıtım uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar

• müşteriden tahsil edilen yüzde toplamını dönem, bölüm ve ödeme aracı bazında çıkarıp çalışan puanları ve fiilî çalışma süreleriyle mutabık hale getirmek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması

• Süre çizelgesinde Eksik ücret için beş yıllık zamanaşımı ve dava şartı arabuluculuk; bordro itirazı, SGK düzeltmesi ve fesih süreleri ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Yüzde Usulü Ücrette Hesap ve Dağıtım Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

Müşteriden tahsil edilen yüzde toplamını dönem, bölüm ve ödeme aracı bazında çıkarıp çalışan puanları ve fiilî çalışma süreleriyle mutabık hale getirmek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Yüzde Usulü Ücrette Hesap ve Dağıtım Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Eksik ücret için beş yıllık zamanaşımı ve dava şartı arabuluculuk; bordro itirazı, SGK düzeltmesi ve fesih süreleri ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yüzde payı ve ücret farkı, kayıtların ibrazı, eşit dağıtım denetimi, SGK ve vergi düzeltmesi, faiz, kıdem ve ihbar tazminatı istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Yüzde payı ve ücret farkı, kayıtların ibrazı, eşit dağıtım denetimi, SGK ve vergi düzeltmesi, faiz, kıdem ve ihbar tazminatı, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Yüzde Usulü Ücrette Hesap ve Dağıtım incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 4857 Sayılı İş Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Otel, lokanta ve eğlence yerlerinde yüzde usulü toplanan paralar işveren tarafından eksiksiz alınarak kanuni esaslara göre çalışanlara dağıtılmalı ve hesap belgelenmelidir.

Dosyanın ilk önceliği müşteriden tahsil edilen yüzde toplamını dönem, bölüm ve ödeme aracı bazında çıkarıp çalışan puanları ve fiilî çalışma süreleriyle mutabık hale getirmek, delil omurgası ise adisyon ve faturalar, POS ve kasa kayıtları, yüzde hesap pusulası, puan ve dağıtım cetvelleri, bordro ve banka, vardiya-puantaj, işyeri uygulaması, toplu iş sözleşmesi, SGK bildirimi ve çalışan imzaları ile Yüzde Usulü Ücrette Hesap ve Dağıtım uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Eksik ücret için beş yıllık zamanaşımı ve dava şartı arabuluculuk; bordro itirazı, SGK düzeltmesi ve fesih süreleri ayrıca korunmalıdır. Yüzde payı ve ücret farkı, kayıtların ibrazı, eşit dağıtım denetimi, SGK ve vergi düzeltmesi, faiz, kıdem ve ihbar tazminatı talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; müşterinin gönüllü bahşişini faturaya eklenen zorunlu yüzdeyle karıştırmak veya işverenin dağıtım kaydını tek başına kesin delil saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — yüzde usulü hesap dağıtım resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından otel, lokanta ve eğlence yerlerinde yüzde usulü toplanan paralar işveren tarafından eksiksiz alınarak kanuni esaslara göre çalışanlara dağıtılmalı ve hesap belgelenmelidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — yüzde usulü hesap dağıtım emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; servis bedeli, bahşiş ve işveren primi aynı değildir; işyeri kapsamı, faturadaki yüzde, toplama, puan cetveli, çalışma süresi, dağıtım dönemi, asgari ücret tamamlama ve vergi-prime esas tutar ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — yüzde usulü hesap dağıtım yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4857 Sayılı İş Kanunu — m.32, 51 ve 52
• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m.80 ve 86
• 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — m.3-7
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru