Hukuk Yargılamasında Yargılamanın İadesi ve Yeni Belge

Kapsam

Hukuk Yargılamasında Yargılamanın İadesi ve Yeni Belge yönünden başvurunun usul hukuku içindeki amacı, görevli mahkeme, taraf ve hukuki yarar, yapılması istenen işlem, karşı tarafın dinlenilmesi, özel süre ve verilecek kararın sonraki yargılamaya etkisi birlikte ele alınır. Kesinleşmiş hukuk hükmüne karşı, tarafın kusuru olmadan elde edemediği ve kararın sonucunu etkileyebilecek yeni belgenin sonradan ele geçirilmesi kanuni koşullarla yargılamanın iadesine dayanak olabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, hukuk yargılamasında yargılamanın iadesi ve yeni belge konusunda 8 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Usul İşleminin Amacı ve İnceleme Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “kesinleşmiş hukuk hükmüne karşı, tarafın kusuru olmadan elde edemediği ve kararın sonucunu etkileyebilecek yeni belgenin sonradan ele geçirilmesi kanuni koşullarla yargılamanın iadesine dayanak olabilir” kuralıdır. Sonradan düzenlenen belge yeni belge değildir; belgenin karar sırasında mevcut olması, kusursuz biçimde elde edilememesi, hükme etkisi, kesinleşme, görevli mahkeme ve üç aylık süre ayrı incelenmelidir. Ayrıca “kesinleşmiş hüküm ve tebliğ kayıtları, önceki dosyanın tüm delilleri, belgenin düzenlenme ve ele geçirilme tarihleri, arama ve istem yazıları, saklanma kayıtları, karşı tarafın engelleyici eylemi, uzman incelemesi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Hukuk Yargılamasında Yargılamanın İadesi ve Yeni Belge bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.374-381

Hukuk yargılamasında yargılamanın iadesi ve yeni belge kapsamında m.374-381 hükümleri yargılamanın iadesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199 ve 389-399

Hukuk yargılamasında yargılamanın iadesi ve yeni belge kapsamında m.190, 199 ve 389-399 hükümleri belge, ispat ve tedbir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.32-40

Hukuk yargılamasında yargılamanın iadesi ve yeni belge kapsamında m.32-40 hükümleri kesin hükmün icrası bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Başvuru Koşulları ve Mahkemenin Yetkisi

Kesinleşmiş hukuk hükmüne karşı, tarafın kusuru olmadan elde edemediği ve kararın sonucunu etkileyebilecek yeni belgenin sonradan ele geçirilmesi kanuni koşullarla yargılamanın iadesine dayanak olabilir.

“Yargıtay hukuk yargılamasında yeni belge resmî kayıtları yönünden kesinleşmiş hukuk hükmüne karşı, tarafın kusuru olmadan elde edemediği ve kararın sonucunu etkileyebilecek yeni belgenin sonradan ele geçirilmesi kanuni koşullarla yargılamanın iadesine dayanak olabilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok kesinleşmiş hüküm ve tebliğ kayıtları, önceki dosyanın tüm delilleri, belgenin düzenlenme ve ele geçirilme tarihleri, arama ve istem yazıları, saklanma kayıtları, karşı tarafın engelleyici eylemi, uzman incelemesi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve olağan kanun yolunda ileri sürülebilecek hukuki hatayı yargılamanın iadesi sebebi gibi sunmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Sonradan düzenlenen belge yeni belge değildir; belgenin karar sırasında mevcut olması, kusursuz biçimde elde edilememesi, hükme etkisi, kesinleşme, görevli mahkeme ve üç aylık süre ayrı incelenmelidir.

Yargıtay hukuk yargılamasında yeni belge emsal taraması yönünden sonradan düzenlenen belge yeni belge değildir; belgenin karar sırasında mevcut olması, kusursuz biçimde elde edilememesi, hükme etkisi, kesinleşme, görevli mahkeme ve üç aylık süre ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Kesinleşmiş hüküm ve tebliğ kayıtları, önceki dosyanın tüm delilleri, belgenin düzenlenme ve ele geçirilme tarihleri, arama ve istem yazıları, saklanma kayıtları, karşı tarafın engelleyici eylemi, uzman incelemesi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete hukuk yargılamasında yeni belge yürürlük denetimi yönünden kesinleşmiş hüküm ve tebliğ kayıtları, önceki dosyanın tüm delilleri, belgenin düzenlenme ve ele geçirilme tarihleri, arama ve istem yazıları, saklanma kayıtları, karşı tarafın engelleyici eylemi, uzman incelemesi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İşlemle Bağlantılı Belge ve Kayıtlar

Kesinleşmiş hüküm ve tebliğ kayıtları, önceki dosyanın tüm delilleri, belgenin düzenlenme ve ele geçirilme tarihleri, arama ve istem yazıları, saklanma kayıtları, karşı tarafın engelleyici eylemi, uzman incelemesi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler.

“Yargıtay hukuk yargılamasında yeni belge resmî kayıtları yönünden kesinleşmiş hüküm ve tebliğ kayıtları, önceki dosyanın tüm delilleri, belgenin düzenlenme ve ele geçirilme tarihleri, arama ve istem yazıları, saklanma kayıtları, karşı tarafın engelleyici eylemi, uzman incelemesi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken kesinleşmiş hüküm ve tebliğ kayıtları, önceki dosyanın tüm delilleri, belgenin düzenlenme ve ele geçirilme tarihleri, arama ve istem yazıları, saklanma kayıtları, karşı tarafın engelleyici eylemi, uzman incelemesi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay hukuk yargılamasında yeni belge emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Sonradan düzenlenen belge yeni belge değildir; belgenin karar sırasında mevcut olması, kusursuz biçimde elde edilememesi, hükme etkisi, kesinleşme, görevli mahkeme ve üç aylık süre ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “kesinleşmiş hüküm ve tebliğ kayıtları, önceki dosyanın tüm delilleri, belgenin düzenlenme ve ele geçirilme tarihleri, arama ve istem yazıları, saklanma kayıtları, karşı tarafın engelleyici eylemi, uzman incelemesi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete hukuk yargılamasında yeni belge yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Görevli Mahkeme ve İzlenecek Usul

Yeni belgenin hükümden önce var olduğunu, makul özenle elde edilemediğini ve hüküm sonucunu değiştirme kapasitesini kronolojiyle göstermek.

“Yargıtay hukuk yargılamasında yeni belge resmî kayıtları yönünden yeni belgenin hükümden önce var olduğunu, makul özenle elde edilemediğini ve hüküm sonucunu değiştirme kapasitesini kronolojiyle göstermek” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay hukuk yargılamasında yeni belge emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete hukuk yargılamasında yeni belge yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Özel Süre, Tebligat ve Hak Kaybı

İade sebebinin öğrenilmesinden itibaren üç aylık ve her hâlde kanundaki üst süre korunmalı; icranın durdurulması ayrıca ve teminat boyutuyla istenmelidir.

“Yargıtay hukuk yargılamasında yeni belge resmî kayıtları yönünden iade sebebinin öğrenilmesinden itibaren üç aylık ve her hâlde kanundaki üst süre korunmalı; icranın durdurulması ayrıca ve teminat boyutuyla istenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay hukuk yargılamasında yeni belge emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İstenen Usul İşleminin Açıkça Kurulması

Yargılamanın iadesinin kabulü, önceki hükmün kaldırılması veya değiştirilmesi, icranın durdurulması, teminat, yeniden inceleme ve giderler.

“Yargıtay hukuk yargılamasında yeni belge resmî kayıtları yönünden yargılamanın iadesinin kabulü, önceki hükmün kaldırılması veya değiştirilmesi, icranın durdurulması, teminat, yeniden inceleme ve giderler” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve kesinleşmiş hüküm ve tebliğ kayıtları, önceki dosyanın tüm delilleri, belgenin düzenlenme ve ele geçirilme tarihleri, arama ve istem yazıları, saklanma kayıtları, karşı tarafın engelleyici eylemi, uzman incelemesi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Bu Usul Meselesi Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay hukuk yargılamasında yeni belge emsal taraması yönünden bu usul meselesi bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete hukuk yargılamasında yeni belge yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Hukuk Yargılamasında Yeni Belge Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “hukuk yargılamasında yeni belge resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu usul meselesi bakımından kesinleşmiş hukuk hükmüne karşı, tarafın kusuru olmadan elde edemediği ve kararın sonucunu etkileyebilecek yeni belgenin sonradan ele geçirilmesi kanuni koşullarla yargılamanın iadesine dayanak olabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Hukuk Yargılamasında Yeni Belge Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “hukuk yargılamasında yeni belge emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu usul meselesi içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; sonradan düzenlenen belge yeni belge değildir; belgenin karar sırasında mevcut olması, kusursuz biçimde elde edilememesi, hükme etkisi, kesinleşme, görevli mahkeme ve üç aylık süre ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Hukuk Yargılamasında Yeni Belge Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “hukuk yargılamasında yeni belge yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu usul meselesi için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Hukuki Yarar, Kapsam ve Usul Hatası Riskleri

Olağan Kanun Yolunda İleri Sürülebilecek Hukuki Hatayı Yargılamanın İadesi Sebebi Gibi Sunmak.

“Yargıtay hukuk yargılamasında yeni belge resmî kayıtları yönünden olağan kanun yolunda ileri sürülebilecek hukuki hatayı yargılamanın iadesi sebebi gibi sunmak” riski gerçekleşirse yargılamanın iadesinin kabulü, önceki hükmün kaldırılması veya değiştirilmesi, icranın durdurulması, teminat, yeniden inceleme ve giderler talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay hukuk yargılamasında yeni belge emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete hukuk yargılamasında yeni belge yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “kesinleşmiş hüküm ve tebliğ kayıtları, önceki dosyanın tüm delilleri, belgenin düzenlenme ve ele geçirilme tarihleri, arama ve istem yazıları, saklanma kayıtları, karşı tarafın engelleyici eylemi, uzman incelemesi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• kesinleşmiş hüküm ve tebliğ kayıtları, önceki dosyanın tüm delilleri, belgenin düzenlenme ve ele geçirilme tarihleri, arama ve istem yazıları, saklanma kayıtları, karşı tarafın engelleyici eylemi, uzman incelemesi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler
• Hukuk Yargılamasında Yargılamanın İadesi ve Yeni Belge uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar

• yeni belgenin hükümden önce var olduğunu, makul özenle elde edilemediğini ve hüküm sonucunu değiştirme kapasitesini kronolojiyle göstermek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması

• Süre çizelgesinde İade sebebinin öğrenilmesinden itibaren üç aylık ve her hâlde kanundaki üst süre korunmalı; icranın durdurulması ayrıca ve teminat boyutuyla istenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Hukuk yargılamasında yargılamanın iadesi ve yeni belge bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Yeni belgenin hükümden önce var olduğunu, makul özenle elde edilemediğini ve hüküm sonucunu değiştirme kapasitesini kronolojiyle göstermek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Usul işleminin amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar, karşı tarafın dinlenilmesi ve kararın sonraki yargılamaya etkisi ayrı ayrı doğrulanmalıdır.

Hukuk Yargılamasında Yargılamanın İadesi ve Yeni Belge Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

İade sebebinin öğrenilmesinden itibaren üç aylık ve her hâlde kanundaki üst süre korunmalı; icranın durdurulması ayrıca ve teminat boyutuyla istenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargılamanın iadesinin kabulü, önceki hükmün kaldırılması veya değiştirilmesi, icranın durdurulması, teminat, yeniden inceleme ve giderler istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Yargılamanın iadesinin kabulü, önceki hükmün kaldırılması veya değiştirilmesi, icranın durdurulması, teminat, yeniden inceleme ve giderler, bu usul meselesi bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi usul işleminin amacıyla sınırlı kurulmalıdır. Esas hakkındaki hüküm, para alacağı veya faiz sonucu kendiliğinden bu başvurunun parçası sayılmamalıdır.

Sonuç

Bu usul meselesi bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Hukuk Yargılamasında Yargılamanın İadesi ve Yeni Belge incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kesinleşmiş hukuk hükmüne karşı, tarafın kusuru olmadan elde edemediği ve kararın sonucunu etkileyebilecek yeni belgenin sonradan ele geçirilmesi kanuni koşullarla yargılamanın iadesine dayanak olabilir.

Dosyanın ilk önceliği yeni belgenin hükümden önce var olduğunu, makul özenle elde edilemediğini ve hüküm sonucunu değiştirme kapasitesini kronolojiyle göstermek, delil omurgası ise kesinleşmiş hüküm ve tebliğ kayıtları, önceki dosyanın tüm delilleri, belgenin düzenlenme ve ele geçirilme tarihleri, arama ve istem yazıları, saklanma kayıtları, karşı tarafın engelleyici eylemi, uzman incelemesi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler ile Hukuk Yargılamasında Yargılamanın İadesi ve Yeni Belge uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İade sebebinin öğrenilmesinden itibaren üç aylık ve her hâlde kanundaki üst süre korunmalı; icranın durdurulması ayrıca ve teminat boyutuyla istenmelidir. Yargılamanın iadesinin kabulü, önceki hükmün kaldırılması veya değiştirilmesi, icranın durdurulması, teminat, yeniden inceleme ve giderler talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; olağan kanun yolunda ileri sürülebilecek hukuki hatayı yargılamanın iadesi sebebi gibi sunmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — hukuk yargılamasında yeni belge resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu usul meselesi bakımından kesinleşmiş hukuk hükmüne karşı, tarafın kusuru olmadan elde edemediği ve kararın sonucunu etkileyebilecek yeni belgenin sonradan ele geçirilmesi kanuni koşullarla yargılamanın iadesine dayanak olabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — hukuk yargılamasında yeni belge emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu usul meselesi içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; sonradan düzenlenen belge yeni belge değildir; belgenin karar sırasında mevcut olması, kusursuz biçimde elde edilememesi, hükme etkisi, kesinleşme, görevli mahkeme ve üç aylık süre ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — hukuk yargılamasında yeni belge yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu usul meselesi için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.374-381
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199 ve 389-399
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.32-40
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru