Senet Aslının İbrazı ve Fotokopinin Delil Değeri

Kapsam

Senet Aslının İbrazı ve Fotokopinin Delil Değeri yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Bir belgenin suretine dayanıldığında mahkeme, aslı ibraz edilebilir durumdaysa aslını isteyebilir; aslın haklı neden olmadan sunulmaması, fotokopinin tek başına senet gücüyle değerlendirilmesini engelleyebilir ve delil başlangıcı ile diğer delillerin birlikte tartışılmasını gerektirir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, senet aslının ibrazı ve fotokopinin delil değeri konusunda 6 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “bir belgenin suretine dayanıldığında mahkeme, aslı ibraz edilebilir durumdaysa aslını isteyebilir; aslın haklı neden olmadan sunulmaması, fotokopinin tek başına senet gücüyle değerlendirilmesini engelleyebilir ve delil başlangıcı ile diğer delillerin birlikte tartışılmasını gerektirir” kuralıdır. Fotokopi her durumda değersiz değildir; aslın kimde bulunduğu, kayıp veya imha nedeni, karşı tarafın sureti kabulü, güvenli elektronik imza, kurum kayıtları, belge ibrazı yükümlülüğü, sahtelik iddiası ve işlemin senetle ispat sınırına tabi olup olmadığı ayrıştırılmalıdır. Ayrıca “belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Senet Aslının İbrazı ve Fotokopinin Delil Değeri bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.199-220 ve 208-211

Senet aslının ibrazı ve fotokopinin delil değeri kapsamında m.199-220 ve 208-211 hükümleri belge, ibraz ve sahtelik bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.12-15

Senet aslının ibrazı ve fotokopinin delil değeri kapsamında m.12-15 hükümleri şekil ve imza bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Elektronik İmza Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu: m.5

Senet aslının ibrazı ve fotokopinin delil değeri kapsamında m.5 hükümleri güvenli elektronik imzanın hukuki sonucu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Bir belgenin suretine dayanıldığında mahkeme, aslı ibraz edilebilir durumdaysa aslını isteyebilir; aslın haklı neden olmadan sunulmaması, fotokopinin tek başına senet gücüyle değerlendirilmesini engelleyebilir ve delil başlangıcı ile diğer delillerin birlikte tartışılmasını gerektirir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay senet aslının delil değeri resmî kayıtları yönünden bir belgenin suretine dayanıldığında mahkeme, aslı ibraz edilebilir durumdaysa aslını isteyebilir; aslın haklı neden olmadan sunulmaması, fotokopinin tek başına senet gücüyle değerlendirilmesini engelleyebilir ve delil başlangıcı ile diğer delillerin birlikte tartışılmasını gerektirir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Fotokopi her durumda değersiz değildir; aslın kimde bulunduğu, kayıp veya imha nedeni, karşı tarafın sureti kabulü, güvenli elektronik imza, kurum kayıtları, belge ibrazı yükümlülüğü, sahtelik iddiası ve işlemin senetle ispat sınırına tabi olup olmadığı ayrıştırılmalıdır.

“Yargıtay senet aslının delil değeri emsal taraması yönünden fotokopi her durumda değersiz değildir; aslın kimde bulunduğu, kayıp veya imha nedeni, karşı tarafın sureti kabulü, güvenli elektronik imza, kurum kayıtları, belge ibrazı yükümlülüğü, sahtelik iddiası ve işlemin senetle ispat sınırına tabi olup olmadığı ayrıştırılmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete senet aslının delil değeri yürürlük denetimi yönünden belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Dosyanın Delil Omurgası

Belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları.

Bu delil öncelikle “bir belgenin suretine dayanıldığında mahkeme, aslı ibraz edilebilir durumdaysa aslını isteyebilir; aslın haklı neden olmadan sunulmaması, fotokopinin tek başına senet gücüyle değerlendirilmesini engelleyebilir ve delil başlangıcı ile diğer delillerin birlikte tartışılmasını gerektirir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay senet aslının delil değeri resmî kayıtları yönünden belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay senet aslının delil değeri emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete senet aslının delil değeri yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “bir belgenin suretine dayanıldığında mahkeme, aslı ibraz edilebilir durumdaysa aslını isteyebilir; aslın haklı neden olmadan sunulmaması, fotokopinin tek başına senet gücüyle değerlendirilmesini engelleyebilir ve delil başlangıcı ile diğer delillerin birlikte tartışılmasını gerektirir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay senet aslının delil değeri resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Belgenin aslının nerede olduğunu, suretin nasıl üretildiğini ve karşı tarafça hangi kısmının inkâr edildiğini belirleyip ibraz talebini belge türü ile ispat yüküne bağlamak.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay senet aslının delil değeri resmî kayıtları yönünden belgenin aslının nerede olduğunu, suretin nasıl üretildiğini ve karşı tarafça hangi kısmının inkâr edildiğini belirleyip ibraz talebini belge türü ile ispat yüküne bağlamak” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay senet aslının delil değeri emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete senet aslının delil değeri yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay senet aslının delil değeri resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Belge ve ibraz talebi dilekçeler aşamasında veya verilen kesin sürede sunulmalı; sahtelik iddiası ilk fırsatta açıklanmalı, istinaf ve temyiz süreleri hükmün tebliğinden itibaren korunmalıdır.

“Yargıtay senet aslının delil değeri resmî kayıtları yönünden belge ve ibraz talebi dilekçeler aşamasında veya verilen kesin sürede sunulmalı; sahtelik iddiası ilk fırsatta açıklanmalı, istinaf ve temyiz süreleri hükmün tebliğinden itibaren korunmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Belgenin aslının nerede olduğunu, suretin nasıl üretildiğini ve karşı tarafça hangi kısmının inkâr edildiğini belirleyip ibraz talebini belge türü ile ispat yüküne bağlamak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay senet aslının delil değeri emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Belge aslının ibrazı, kurumdan celp, suretin delil başlangıcı olarak değerlendirilmesi, sahtelik incelemesi, bilirkişi ve keşif, ispat yükü itirazı, ara kararın tamamlanması ve hükmün kaldırılması.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay senet aslının delil değeri resmî kayıtları yönünden belge aslının ibrazı, kurumdan celp, suretin delil başlangıcı olarak değerlendirilmesi, sahtelik incelemesi, bilirkişi ve keşif, ispat yükü itirazı, ara kararın tamamlanması ve hükmün kaldırılması olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları, temel ölçüt ise “bir belgenin suretine dayanıldığında mahkeme, aslı ibraz edilebilir durumdaysa aslını isteyebilir; aslın haklı neden olmadan sunulmaması, fotokopinin tek başına senet gücüyle değerlendirilmesini engelleyebilir ve delil başlangıcı ile diğer delillerin birlikte tartışılmasını gerektirir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay senet aslının delil değeri emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete senet aslının delil değeri yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Senet Aslının Delil Değeri Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “senet aslının delil değeri resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından bir belgenin suretine dayanıldığında mahkeme, aslı ibraz edilebilir durumdaysa aslını isteyebilir; aslın haklı neden olmadan sunulmaması, fotokopinin tek başına senet gücüyle değerlendirilmesini engelleyebilir ve delil başlangıcı ile diğer delillerin birlikte tartışılmasını gerektirir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Senet Aslının Delil Değeri Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “senet aslının delil değeri emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; fotokopi her durumda değersiz değildir; aslın kimde bulunduğu, kayıp veya imha nedeni, karşı tarafın sureti kabulü, güvenli elektronik imza, kurum kayıtları, belge ibrazı yükümlülüğü, sahtelik iddiası ve işlemin senetle ispat sınırına tabi olup olmadığı ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Senet Aslının Delil Değeri Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “senet aslının delil değeri yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Okunaklı her fotokopiyi otomatik olarak kesin delil saymak veya aslı karşı tarafta bulunan belgenin ibraz edilmemesinin usul sonuçlarını değerlendirmemek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay senet aslının delil değeri resmî kayıtları yönünden okunaklı her fotokopiyi otomatik olarak kesin delil saymak veya aslı karşı tarafta bulunan belgenin ibraz edilmemesinin usul sonuçlarını değerlendirmemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları delili ve “Bir belgenin suretine dayanıldığında mahkeme, aslı ibraz edilebilir durumdaysa aslını isteyebilir; aslın haklı neden olmadan sunulmaması, fotokopinin tek başına senet gücüyle değerlendirilmesini engelleyebilir ve delil başlangıcı ile diğer delillerin birlikte tartışılmasını gerektirir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay senet aslının delil değeri emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete senet aslının delil değeri yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları
• Senet Aslının İbrazı ve Fotokopinin Delil Değeri uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• belgenin aslının nerede olduğunu, suretin nasıl üretildiğini ve karşı tarafça hangi kısmının inkâr edildiğini belirleyip ibraz talebini belge türü ile ispat yüküne bağlamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Belge ve ibraz talebi dilekçeler aşamasında veya verilen kesin sürede sunulmalı; sahtelik iddiası ilk fırsatta açıklanmalı, istinaf ve temyiz süreleri hükmün tebliğinden itibaren korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Senet aslının ibrazı ve fotokopinin delil değeri bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Belgenin aslının nerede olduğunu, suretin nasıl üretildiğini ve karşı tarafça hangi kısmının inkâr edildiğini belirleyip ibraz talebini belge türü ile ispat yüküne bağlamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Senet Aslının İbrazı ve Fotokopinin Delil Değeri Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Belge ve ibraz talebi dilekçeler aşamasında veya verilen kesin sürede sunulmalı; sahtelik iddiası ilk fırsatta açıklanmalı, istinaf ve temyiz süreleri hükmün tebliğinden itibaren korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Belge aslının ibrazı, kurumdan celp, suretin delil başlangıcı olarak değerlendirilmesi, sahtelik incelemesi, bilirkişi ve keşif, ispat yükü itirazı, ara kararın tamamlanması ve hükmün kaldırılması istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Belge aslının ibrazı, kurumdan celp, suretin delil başlangıcı olarak değerlendirilmesi, sahtelik incelemesi, bilirkişi ve keşif, ispat yükü itirazı, ara kararın tamamlanması ve hükmün kaldırılması, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Senet Aslının İbrazı ve Fotokopinin Delil Değeri incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Bir belgenin suretine dayanıldığında mahkeme, aslı ibraz edilebilir durumdaysa aslını isteyebilir; aslın haklı neden olmadan sunulmaması, fotokopinin tek başına senet gücüyle değerlendirilmesini engelleyebilir ve delil başlangıcı ile diğer delillerin birlikte tartışılmasını gerektirir.

Dosyanın ilk önceliği belgenin aslının nerede olduğunu, suretin nasıl üretildiğini ve karşı tarafça hangi kısmının inkâr edildiğini belirleyip ibraz talebini belge türü ile ispat yüküne bağlamak, delil omurgası ise belge aslı veya onaylı örnek, fotokopi ve tarama meta verisi, noter ve kurum kayıtları, aslı elinde bulunduran kişiye yapılan talepler, ibraz ara kararı, zayi veya imha tutanağı, imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, e-posta eki, ödeme ve teslim kayıtları ile tanık anlatımları ile Senet Aslının İbrazı ve Fotokopinin Delil Değeri uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Belge ve ibraz talebi dilekçeler aşamasında veya verilen kesin sürede sunulmalı; sahtelik iddiası ilk fırsatta açıklanmalı, istinaf ve temyiz süreleri hükmün tebliğinden itibaren korunmalıdır. Belge aslının ibrazı, kurumdan celp, suretin delil başlangıcı olarak değerlendirilmesi, sahtelik incelemesi, bilirkişi ve keşif, ispat yükü itirazı, ara kararın tamamlanması ve hükmün kaldırılması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; okunaklı her fotokopiyi otomatik olarak kesin delil saymak veya aslı karşı tarafta bulunan belgenin ibraz edilmemesinin usul sonuçlarını değerlendirmemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — senet aslının delil değeri resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından bir belgenin suretine dayanıldığında mahkeme, aslı ibraz edilebilir durumdaysa aslını isteyebilir; aslın haklı neden olmadan sunulmaması, fotokopinin tek başına senet gücüyle değerlendirilmesini engelleyebilir ve delil başlangıcı ile diğer delillerin birlikte tartışılmasını gerektirir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — senet aslının delil değeri emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; fotokopi her durumda değersiz değildir; aslın kimde bulunduğu, kayıp veya imha nedeni, karşı tarafın sureti kabulü, güvenli elektronik imza, kurum kayıtları, belge ibrazı yükümlülüğü, sahtelik iddiası ve işlemin senetle ispat sınırına tabi olup olmadığı ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — senet aslının delil değeri yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.199-220 ve 208-211
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.12-15
• 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu — m.5
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru