Vesayet Altındaki Kişinin Meslek veya Sanat İcrası

Kapsam

Vesayet Altındaki Kişinin Meslek veya Sanat İcrası yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Vesayet altındaki kişiye vesayet makamınca bir meslek veya sanat yürütmesi için izin verilirse bu faaliyetle ilgili olağan işlemleri yapabilir ve bütün malvarlığıyla sorumlu olur; izin kapsamı somut olarak belirlenmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, vesayet altındaki kişinin meslek veya sanat icrası konusunda 5 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “vesayet altındaki kişiye vesayet makamınca bir meslek veya sanat yürütmesi için izin verilirse bu faaliyetle ilgili olağan işlemleri yapabilir ve bütün malvarlığıyla sorumlu olur; izin kapsamı somut olarak belirlenmelidir” kuralıdır. İzin genel fiil ehliyeti sağlamaz; faaliyetin türü, işletme açma, kredi-kefalet, taşınmaz işlemleri, dava ve sulh, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar, vasinin gözetimi, izin değişikliği ve üçüncü kişinin iyiniyeti ayrı değerlendirilmelidir. Ayrıca “vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Vesayet Altındaki Kişinin Meslek veya Sanat İcrası bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.396-494 ve Özellikle 453

Vesayet altındaki kişinin meslek veya sanat icrası kapsamında m.396-494 ve özellikle 453 hükümleri vesayet, meslek izni ve sorumluluk bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.9-16

Vesayet altındaki kişinin meslek veya sanat icrası kapsamında m.9-16 hükümleri fiil ehliyeti ve temsil bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.382-388

Vesayet altındaki kişinin meslek veya sanat icrası kapsamında m.382-388 hükümleri vesayet işlerinde çekişmesiz yargı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Vesayet altındaki kişiye vesayet makamınca bir meslek veya sanat yürütmesi için izin verilirse bu faaliyetle ilgili olağan işlemleri yapabilir ve bütün malvarlığıyla sorumlu olur; izin kapsamı somut olarak belirlenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası resmî kayıtları yönünden vesayet altındaki kişiye vesayet makamınca bir meslek veya sanat yürütmesi için izin verilirse bu faaliyetle ilgili olağan işlemleri yapabilir ve bütün malvarlığıyla sorumlu olur; izin kapsamı somut olarak belirlenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İzin genel fiil ehliyeti sağlamaz; faaliyetin türü, işletme açma, kredi-kefalet, taşınmaz işlemleri, dava ve sulh, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar, vasinin gözetimi, izin değişikliği ve üçüncü kişinin iyiniyeti ayrı değerlendirilmelidir.

“Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası emsal taraması yönünden izin genel fiil ehliyeti sağlamaz; faaliyetin türü, işletme açma, kredi-kefalet, taşınmaz işlemleri, dava ve sulh, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar, vasinin gözetimi, izin değişikliği ve üçüncü kişinin iyiniyeti ayrı değerlendirilmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete vesayet altındaki sanat icrası yürürlük denetimi yönünden vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları.

Bu delil öncelikle “vesayet altındaki kişiye vesayet makamınca bir meslek veya sanat yürütmesi için izin verilirse bu faaliyetle ilgili olağan işlemleri yapabilir ve bütün malvarlığıyla sorumlu olur; izin kapsamı somut olarak belirlenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası resmî kayıtları yönünden vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete vesayet altındaki sanat icrası yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “vesayet altındaki kişiye vesayet makamınca bir meslek veya sanat yürütmesi için izin verilirse bu faaliyetle ilgili olağan işlemleri yapabilir ve bütün malvarlığıyla sorumlu olur; izin kapsamı somut olarak belirlenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Talep edilen meslek veya sanatı, olağan işlem sınırını, başlangıç sermayesini ve riskli sözleşmeleri listeleyip izin kararında yetki alanını açıklaştırmak.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası resmî kayıtları yönünden talep edilen meslek veya sanatı, olağan işlem sınırını, başlangıç sermayesini ve riskli sözleşmeleri listeleyip izin kararında yetki alanını açıklaştırmak” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete vesayet altındaki sanat icrası yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

İzin faaliyete başlamadan alınmalı; vasi raporları ve hesapları belirlenen dönemlerde sunulmalı, itiraz ve kanun yolu süreleri ile ruhsat-vergi takvimi ayrıca izlenmelidir.

“Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası resmî kayıtları yönünden izin faaliyete başlamadan alınmalı; vasi raporları ve hesapları belirlenen dönemlerde sunulmalı, itiraz ve kanun yolu süreleri ile ruhsat-vergi takvimi ayrıca izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Talep edilen meslek veya sanatı, olağan işlem sınırını, başlangıç sermayesini ve riskli sözleşmeleri listeleyip izin kararında yetki alanını açıklaştırmak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Meslek veya sanat izni, iznin kapsamının açıklanması ya da değiştirilmesi, işlem onayı, vasi veya kayyım atanması, hesap ve denetim, sözleşmenin geçerliliğinin tespiti, zarar ve üçüncü kişi alacağı.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası resmî kayıtları yönünden meslek veya sanat izni, iznin kapsamının açıklanması ya da değiştirilmesi, işlem onayı, vasi veya kayyım atanması, hesap ve denetim, sözleşmenin geçerliliğinin tespiti, zarar ve üçüncü kişi alacağı olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları, temel ölçüt ise “vesayet altındaki kişiye vesayet makamınca bir meslek veya sanat yürütmesi için izin verilirse bu faaliyetle ilgili olağan işlemleri yapabilir ve bütün malvarlığıyla sorumlu olur; izin kapsamı somut olarak belirlenmelidir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete vesayet altındaki sanat icrası yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Vesayet Altındaki Sanat İcrası Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “vesayet altındaki sanat icrası resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından vesayet altındaki kişiye vesayet makamınca bir meslek veya sanat yürütmesi için izin verilirse bu faaliyetle ilgili olağan işlemleri yapabilir ve bütün malvarlığıyla sorumlu olur; izin kapsamı somut olarak belirlenmelidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Vesayet Altındaki Sanat İcrası Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “vesayet altındaki sanat icrası emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; izin genel fiil ehliyeti sağlamaz; faaliyetin türü, işletme açma, kredi-kefalet, taşınmaz işlemleri, dava ve sulh, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar, vasinin gözetimi, izin değişikliği ve üçüncü kişinin iyiniyeti ayrı değerlendirilmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Vesayet Altındaki Sanat İcrası Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “vesayet altındaki sanat icrası yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Meslek iznini vesayet altındaki kişinin taşınmaz satışı veya kefalet gibi her işlemi tek başına yapabileceği sınırsız yetki saymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası resmî kayıtları yönünden meslek iznini vesayet altındaki kişinin taşınmaz satışı veya kefalet gibi her işlemi tek başına yapabileceği sınırsız yetki saymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları delili ve “Vesayet altındaki kişiye vesayet makamınca bir meslek veya sanat yürütmesi için izin verilirse bu faaliyetle ilgili olağan işlemleri yapabilir ve bütün malvarlığıyla sorumlu olur; izin kapsamı somut olarak belirlenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay vesayet altındaki sanat icrası emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete vesayet altındaki sanat icrası yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları
• Vesayet Altındaki Kişinin Meslek veya Sanat İcrası uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• talep edilen meslek veya sanatı, olağan işlem sınırını, başlangıç sermayesini ve riskli sözleşmeleri listeleyip izin kararında yetki alanını açıklaştırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde İzin faaliyete başlamadan alınmalı; vasi raporları ve hesapları belirlenen dönemlerde sunulmalı, itiraz ve kanun yolu süreleri ile ruhsat-vergi takvimi ayrıca izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Vesayet Altındaki Kişinin Meslek veya Sanat İcrası Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Talep edilen meslek veya sanatı, olağan işlem sınırını, başlangıç sermayesini ve riskli sözleşmeleri listeleyip izin kararında yetki alanını açıklaştırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Vesayet altındaki kişinin meslek veya sanat icrası bakımından süre çizelgesi hangi tarihler esas alınarak hazırlanmalıdır?

İzin faaliyete başlamadan alınmalı; vasi raporları ve hesapları belirlenen dönemlerde sunulmalı, itiraz ve kanun yolu süreleri ile ruhsat-vergi takvimi ayrıca izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Meslek veya sanat izni, iznin kapsamının açıklanması ya da değiştirilmesi, işlem onayı, vasi veya kayyım atanması, hesap ve denetim, sözleşmenin geçerliliğinin tespiti, zarar ve üçüncü kişi alacağı ile diğer istemler nasıl ayrılır?

Meslek veya sanat izni, iznin kapsamının açıklanması ya da değiştirilmesi, işlem onayı, vasi veya kayyım atanması, hesap ve denetim, sözleşmenin geçerliliğinin tespiti, zarar ve üçüncü kişi alacağı, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Vesayet Altındaki Kişinin Meslek veya Sanat İcrası bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Vesayet altındaki kişiye vesayet makamınca bir meslek veya sanat yürütmesi için izin verilirse bu faaliyetle ilgili olağan işlemleri yapabilir ve bütün malvarlığıyla sorumlu olur; izin kapsamı somut olarak belirlenmelidir.

Dosyanın ilk önceliği talep edilen meslek veya sanatı, olağan işlem sınırını, başlangıç sermayesini ve riskli sözleşmeleri listeleyip izin kararında yetki alanını açıklaştırmak, delil omurgası ise vesayet ve kısıtlama kararı, sağlık veya sosyal inceleme raporu, meslek planı, vesayet makamı izni, işyeri ruhsatı ve sicil kayıtları, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları, vergi belgeleri, vasi raporları, borç ve dava dosyaları ile denetim kararları ile Vesayet Altındaki Kişinin Meslek veya Sanat İcrası uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İzin faaliyete başlamadan alınmalı; vasi raporları ve hesapları belirlenen dönemlerde sunulmalı, itiraz ve kanun yolu süreleri ile ruhsat-vergi takvimi ayrıca izlenmelidir. Meslek veya sanat izni, iznin kapsamının açıklanması ya da değiştirilmesi, işlem onayı, vasi veya kayyım atanması, hesap ve denetim, sözleşmenin geçerliliğinin tespiti, zarar ve üçüncü kişi alacağı talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; meslek iznini vesayet altındaki kişinin taşınmaz satışı veya kefalet gibi her işlemi tek başına yapabileceği sınırsız yetki saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — vesayet altındaki sanat icrası resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından vesayet altındaki kişiye vesayet makamınca bir meslek veya sanat yürütmesi için izin verilirse bu faaliyetle ilgili olağan işlemleri yapabilir ve bütün malvarlığıyla sorumlu olur; izin kapsamı somut olarak belirlenmelidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — vesayet altındaki sanat icrası emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; izin genel fiil ehliyeti sağlamaz; faaliyetin türü, işletme açma, kredi-kefalet, taşınmaz işlemleri, dava ve sulh, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar, vasinin gözetimi, izin değişikliği ve üçüncü kişinin iyiniyeti ayrı değerlendirilmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — vesayet altındaki sanat icrası yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.396-494 ve özellikle 453
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.9-16
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.382-388
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru