Borcun Yenilenmesi ve Bağlı Teminatların Sona Ermesi

Kapsam

Borcun Yenilenmesi ve Bağlı Teminatların Sona Ermesi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Mevcut borcun yeni bir borçla sona erdirilmesi, tarafların yenileme iradesinin açıkça anlaşılmasını gerektirir; yalnız vade, faiz, belge veya ödeme planı değişikliği kural olarak yenileme sayılmaz ve teminatların kaderi ayrıca kararlaştırılmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, borcun yenilenmesi ve bağlı teminatların sona ermesi konusunda 4 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “mevcut borcun yeni bir borçla sona erdirilmesi, tarafların yenileme iradesinin açıkça anlaşılmasını gerektirir; yalnız vade, faiz, belge veya ödeme planı değişikliği kural olarak yenileme sayılmaz ve teminatların kaderi ayrıca kararlaştırılmalıdır” kuralıdır. Yeni senet veya hesap mutabakatı her durumda eski borcu sona erdirmez; borcun kaynağı, yenileme iradesi, cari hesap, birleşme, ibra, yapılandırma, kefalet-rehin, üçüncü kişi teminatı, zamanaşımı ve takip dosyası ayrı incelenmelidir. Ayrıca “asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Borcun Yenilenmesi ve Bağlı Teminatların Sona Ermesi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.131-144 ve Özellikle 133-134

Borcun yenilenmesi ve bağlı teminatların sona ermesi kapsamında m.131-144 ve özellikle 133-134 hükümleri sona erme, yenileme ve bağlı haklar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.106, 190, 199-203 ve 219-222

Borcun yenilenmesi ve bağlı teminatların sona ermesi kapsamında m.106, 190, 199-203 ve 219-222 hükümleri tespit, ispat ve belge ibrazı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.32-72 ve 149-153

Borcun yenilenmesi ve bağlı teminatların sona ermesi kapsamında m.32-72 ve 149-153 hükümleri takip, borçsuzluk ve rehinli alacak bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Mevcut borcun yeni bir borçla sona erdirilmesi, tarafların yenileme iradesinin açıkça anlaşılmasını gerektirir; yalnız vade, faiz, belge veya ödeme planı değişikliği kural olarak yenileme sayılmaz ve teminatların kaderi ayrıca kararlaştırılmalıdır.

“Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi resmî kayıtları yönünden mevcut borcun yeni bir borçla sona erdirilmesi, tarafların yenileme iradesinin açıkça anlaşılmasını gerektirir; yalnız vade, faiz, belge veya ödeme planı değişikliği kural olarak yenileme sayılmaz ve teminatların kaderi ayrıca kararlaştırılmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve yeni tarihli belgeyi tarafların açık yenileme iradesi aranmadan otomatik novasyon saymak veya üçüncü kişinin verdiği teminatı rızası bulunmadan yeni borca taşımak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Yeni senet veya hesap mutabakatı her durumda eski borcu sona erdirmez; borcun kaynağı, yenileme iradesi, cari hesap, birleşme, ibra, yapılandırma, kefalet-rehin, üçüncü kişi teminatı, zamanaşımı ve takip dosyası ayrı incelenmelidir.

Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi emsal taraması yönünden yeni senet veya hesap mutabakatı her durumda eski borcu sona erdirmez; borcun kaynağı, yenileme iradesi, cari hesap, birleşme, ibra, yapılandırma, kefalet-rehin, üçüncü kişi teminatı, zamanaşımı ve takip dosyası ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete borcun yenilenmesi sona ermesi yürürlük denetimi yönünden asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İspat Planı ve Deliller

Asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları.

“Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi resmî kayıtları yönünden asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Yeni senet veya hesap mutabakatı her durumda eski borcu sona erdirmez; borcun kaynağı, yenileme iradesi, cari hesap, birleşme, ibra, yapılandırma, kefalet-rehin, üçüncü kişi teminatı, zamanaşımı ve takip dosyası ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete borcun yenilenmesi sona ermesi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Eski ve yeni borcun taraf, sebep, tutar, vade ve teminatlarını yan yana getirip yenileme iradesini açık sözleşme hükmü ve ifa davranışları üzerinden belirlemek.

“Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi resmî kayıtları yönünden eski ve yeni borcun taraf, sebep, tutar, vade ve teminatlarını yan yana getirip yenileme iradesini açık sözleşme hükmü ve ifa davranışları üzerinden belirlemek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları, borcun sona erdiğinin veya devam ettiğinin tespiti, borçsuzluk, alacak ve ifa, rehin veya ipoteğin terkini-devamı, kefalet sorumluluğu, takip iptali, faiz, tazminat ve kayıt düzeltmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete borcun yenilenmesi sona ermesi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, borcun sona erdiğinin veya devam ettiğinin tespiti, borçsuzluk, alacak ve ifa, rehin veya ipoteğin terkini-devamı, kefalet sorumluluğu, takip iptali, faiz, tazminat ve kayıt düzeltmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Sürelerin Hesabı

Temerrüt, muacceliyet, zamanaşımı, protesto ve icra süreleri eski-yeni borcun hukuki niteliğine göre ayrı hesaplanmalı; teminat kaybı riski doğmadan bildirim ve sicil işlemleri tamamlanmalıdır.

“Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi resmî kayıtları yönünden temerrüt, muacceliyet, zamanaşımı, protesto ve icra süreleri eski-yeni borcun hukuki niteliğine göre ayrı hesaplanmalı; teminat kaybı riski doğmadan bildirim ve sicil işlemleri tamamlanmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Talep Sonucunun Kurulması

Borcun sona erdiğinin veya devam ettiğinin tespiti, borçsuzluk, alacak ve ifa, rehin veya ipoteğin terkini-devamı, kefalet sorumluluğu, takip iptali, faiz, tazminat ve kayıt düzeltmesi.

“Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi resmî kayıtları yönünden borcun sona erdiğinin veya devam ettiğinin tespiti, borçsuzluk, alacak ve ifa, rehin veya ipoteğin terkini-devamı, kefalet sorumluluğu, takip iptali, faiz, tazminat ve kayıt düzeltmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Yeni senet veya hesap mutabakatı her durumda eski borcu sona erdirmez; borcun kaynağı, yenileme iradesi, cari hesap, birleşme, ibra, yapılandırma, kefalet-rehin, üçüncü kişi teminatı, zamanaşımı ve takip dosyası ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete borcun yenilenmesi sona ermesi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Borcun Yenilenmesi Sona Ermesi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “borcun yenilenmesi sona ermesi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından mevcut borcun yeni bir borçla sona erdirilmesi, tarafların yenileme iradesinin açıkça anlaşılmasını gerektirir; yalnız vade, faiz, belge veya ödeme planı değişikliği kural olarak yenileme sayılmaz ve teminatların kaderi ayrıca kararlaştırılmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Borcun Yenilenmesi Sona Ermesi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “borcun yenilenmesi sona ermesi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yeni senet veya hesap mutabakatı her durumda eski borcu sona erdirmez; borcun kaynağı, yenileme iradesi, cari hesap, birleşme, ibra, yapılandırma, kefalet-rehin, üçüncü kişi teminatı, zamanaşımı ve takip dosyası ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Borcun Yenilenmesi Sona Ermesi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “borcun yenilenmesi sona ermesi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Yeni tarihli belgeyi tarafların açık yenileme iradesi aranmadan otomatik novasyon saymak veya üçüncü kişinin verdiği teminatı rızası bulunmadan yeni borca taşımak.

“Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi resmî kayıtları yönünden yeni tarihli belgeyi tarafların açık yenileme iradesi aranmadan otomatik novasyon saymak veya üçüncü kişinin verdiği teminatı rızası bulunmadan yeni borca taşımak” riski gerçekleşirse borcun sona erdiğinin veya devam ettiğinin tespiti, borçsuzluk, alacak ve ifa, rehin veya ipoteğin terkini-devamı, kefalet sorumluluğu, takip iptali, faiz, tazminat ve kayıt düzeltmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay borcun yenilenmesi sona ermesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete borcun yenilenmesi sona ermesi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları
• Borcun Yenilenmesi ve Bağlı Teminatların Sona Ermesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• eski ve yeni borcun taraf, sebep, tutar, vade ve teminatlarını yan yana getirip yenileme iradesini açık sözleşme hükmü ve ifa davranışları üzerinden belirlemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Temerrüt, muacceliyet, zamanaşımı, protesto ve icra süreleri eski-yeni borcun hukuki niteliğine göre ayrı hesaplanmalı; teminat kaybı riski doğmadan bildirim ve sicil işlemleri tamamlanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Borcun yenilenmesi ve bağlı teminatların sona ermesi bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Eski ve yeni borcun taraf, sebep, tutar, vade ve teminatlarını yan yana getirip yenileme iradesini açık sözleşme hükmü ve ifa davranışları üzerinden belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Borcun Yenilenmesi ve Bağlı Teminatların Sona Ermesi Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Temerrüt, muacceliyet, zamanaşımı, protesto ve icra süreleri eski-yeni borcun hukuki niteliğine göre ayrı hesaplanmalı; teminat kaybı riski doğmadan bildirim ve sicil işlemleri tamamlanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Borcun sona erdiğinin veya devam ettiğinin tespiti, borçsuzluk, alacak ve ifa, rehin veya ipoteğin terkini-devamı, kefalet sorumluluğu, takip iptali, faiz, tazminat ve kayıt düzeltmesi istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Borcun sona erdiğinin veya devam ettiğinin tespiti, borçsuzluk, alacak ve ifa, rehin veya ipoteğin terkini-devamı, kefalet sorumluluğu, takip iptali, faiz, tazminat ve kayıt düzeltmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Borcun Yenilenmesi ve Bağlı Teminatların Sona Ermesi incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Mevcut borcun yeni bir borçla sona erdirilmesi, tarafların yenileme iradesinin açıkça anlaşılmasını gerektirir; yalnız vade, faiz, belge veya ödeme planı değişikliği kural olarak yenileme sayılmaz ve teminatların kaderi ayrıca kararlaştırılmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği eski ve yeni borcun taraf, sebep, tutar, vade ve teminatlarını yan yana getirip yenileme iradesini açık sözleşme hükmü ve ifa davranışları üzerinden belirlemek, delil omurgası ise asıl sözleşme ve borç belgeleri, yenileme-yapılandırma protokolü, senetler, banka ve ödeme kayıtları, cari hesap ekstreleri, kefalet ve rehin sözleşmeleri, tapu veya sicil kayıtları, taraf yazışmaları, muhasebe kayıtları, ihtarlar ve icra dosyaları ile Borcun Yenilenmesi ve Bağlı Teminatların Sona Ermesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Temerrüt, muacceliyet, zamanaşımı, protesto ve icra süreleri eski-yeni borcun hukuki niteliğine göre ayrı hesaplanmalı; teminat kaybı riski doğmadan bildirim ve sicil işlemleri tamamlanmalıdır. Borcun sona erdiğinin veya devam ettiğinin tespiti, borçsuzluk, alacak ve ifa, rehin veya ipoteğin terkini-devamı, kefalet sorumluluğu, takip iptali, faiz, tazminat ve kayıt düzeltmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yeni tarihli belgeyi tarafların açık yenileme iradesi aranmadan otomatik novasyon saymak veya üçüncü kişinin verdiği teminatı rızası bulunmadan yeni borca taşımak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — borcun yenilenmesi sona ermesi resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından mevcut borcun yeni bir borçla sona erdirilmesi, tarafların yenileme iradesinin açıkça anlaşılmasını gerektirir; yalnız vade, faiz, belge veya ödeme planı değişikliği kural olarak yenileme sayılmaz ve teminatların kaderi ayrıca kararlaştırılmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — borcun yenilenmesi sona ermesi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yeni senet veya hesap mutabakatı her durumda eski borcu sona erdirmez; borcun kaynağı, yenileme iradesi, cari hesap, birleşme, ibra, yapılandırma, kefalet-rehin, üçüncü kişi teminatı, zamanaşımı ve takip dosyası ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — borcun yenilenmesi sona ermesi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.131-144 ve özellikle 133-134
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.106, 190, 199-203 ve 219-222
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.32-72 ve 149-153
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru