Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözümü

İhtiyati Tedbirde Tamamlama Merasimi ve Tedbirin Kalkması

İhtiyati Tedbirde Tamamlama Merasimi ve Tedbirin Kalkması; Dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbirin korunması, tedbirin uygulanmasının istenmesi ve esas davanın kanuni süre içinde açılarak ilgili belge ve kararların dosyaya sunulması biçimindeki tamamlama işlemlerinin eksiksiz yapılmasına bağlıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.814 kelime · 18 dk

Kapsam

İhtiyati Tedbirde Tamamlama Merasimi ve Tedbirin Kalkması yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbirin korunması, tedbirin uygulanmasının istenmesi ve esas davanın kanuni süre içinde açılarak ilgili belge ve kararların dosyaya sunulması biçimindeki tamamlama işlemlerinin eksiksiz yapılmasına bağlıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ihtiyati tedbirde tamamlama merasimi ve tedbirin kalkması konusunda 4 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbirin korunması, tedbirin uygulanmasının istenmesi ve esas davanın kanuni süre içinde açılarak ilgili belge ve kararların dosyaya sunulması biçimindeki tamamlama işlemlerinin eksiksiz yapılmasına bağlıdır” kuralıdır. Tedbir kararı verilmesi tek başına süresiz koruma sağlamaz; kararın uygulanması, teminat, görevli ve yetkili mahkeme, esas dava veya takip, karşı tarafa tebliğ, itiraz, değişiklik, kaldırma ve kendiliğinden sona erme sebepleri birbirinden ayrılmalıdır. Ayrıca “ihtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

İhtiyati Tedbirde Tamamlama Merasimi ve Tedbirin Kalkması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.389-399 ve Özellikle 393, 394 ve 397

İhtiyati tedbirde tamamlama merasimi ve tedbirin kalkması kapsamında m.389-399 ve özellikle 393, 394 ve 397 hükümleri tedbirin uygulanması, itiraz, tamamlama ve sona erme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.24-41 ve 79-99

İhtiyati tedbirde tamamlama merasimi ve tedbirin kalkması kapsamında m.24-41 ve 79-99 hükümleri icra uygulaması, haciz ve üçüncü kişi kayıtları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49-76

İhtiyati tedbirde tamamlama merasimi ve tedbirin kalkması kapsamında m.49-76 hükümleri haksız tedbirden doğan zarar ve tazminat bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbirin korunması, tedbirin uygulanmasının istenmesi ve esas davanın kanuni süre içinde açılarak ilgili belge ve kararların dosyaya sunulması biçimindeki tamamlama işlemlerinin eksiksiz yapılmasına bağlıdır.

“Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması resmî kayıtları yönünden dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbirin korunması, tedbirin uygulanmasının istenmesi ve esas davanın kanuni süre içinde açılarak ilgili belge ve kararların dosyaya sunulması biçimindeki tamamlama işlemlerinin eksiksiz yapılmasına bağlıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok ihtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve esas davayı süresinde açmayı tedbir dosyasına belge sunma yükümlülüğünün yerine geçtiğini sanmak veya kararın uygulanması istenmeden yalnız teminat yatırmakla tedbiri yürürlükte saymak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Tedbir kararı verilmesi tek başına süresiz koruma sağlamaz; kararın uygulanması, teminat, görevli ve yetkili mahkeme, esas dava veya takip, karşı tarafa tebliğ, itiraz, değişiklik, kaldırma ve kendiliğinden sona erme sebepleri birbirinden ayrılmalıdır.

Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması emsal taraması yönünden tedbir kararı verilmesi tek başına süresiz koruma sağlamaz; kararın uygulanması, teminat, görevli ve yetkili mahkeme, esas dava veya takip, karşı tarafa tebliğ, itiraz, değişiklik, kaldırma ve kendiliğinden sona erme sebepleri birbirinden ayrılmalıdır. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

İhtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması yürürlük denetimi yönünden ihtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

İhtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları.

“Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması resmî kayıtları yönünden ihtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken ihtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Tedbir kararı verilmesi tek başına süresiz koruma sağlamaz; kararın uygulanması, teminat, görevli ve yetkili mahkeme, esas dava veya takip, karşı tarafa tebliğ, itiraz, değişiklik, kaldırma ve kendiliğinden sona erme sebepleri birbirinden ayrılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “ihtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Tedbir kararının verildiği, tebliğ edildiği ve uygulandığı tarihleri esas davanın açılış ve tedbir dosyasına bildirim tarihleriyle tek kronolojide karşılaştırmak.

“Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması resmî kayıtları yönünden tedbir kararının verildiği, tebliğ edildiği ve uygulandığı tarihleri esas davanın açılış ve tedbir dosyasına bildirim tarihleriyle tek kronolojide karşılaştırmak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik ihtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları, tedbirin uygulanması ve devamı, eksik tamamlama işleminin kabulü, tedbirin kaldırılması veya değiştirilmesi, teminatın iadesi, haksız tedbir tazminatı, tapu veya hesap kaydının düzeltilmesi, gider ve kanun yolu talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık başvurusunun yalnız kanuni amacı ve somut ihtiyaçla sınırlı biçimde kabulü talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

İstenen usul işlemi veya korumanın kanuni amacı, kapsamı, uygulanma biçimi ve sona erme koşullarının karar sonucunda açıkça gösterilmesi.

“Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması resmî kayıtları yönünden istenen usul işlemi veya korumanın kanuni amacı, kapsamı, uygulanma biçimi ve sona erme koşullarının karar sonucunda açıkça gösterilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, tedbirin uygulanması ve devamı, eksik tamamlama işleminin kabulü, tedbirin kaldırılması veya değiştirilmesi, teminatın iadesi, haksız tedbir tazminatı, tapu veya hesap kaydının düzeltilmesi, gider ve kanun yolu talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Kararın uygulanması ile esas davanın açılması için HMK'daki kısa ve hak düşürücü nitelikte sonuç doğuran süreler ayrı hesaplanmalı; itiraz ve kanun yolu süreleri tebliğ veya hazır bulunma durumuna göre izlenmelidir.

“Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması resmî kayıtları yönünden kararın uygulanması ile esas davanın açılması için HMK'daki kısa ve hak düşürücü nitelikte sonuç doğuran süreler ayrı hesaplanmalı; itiraz ve kanun yolu süreleri tebliğ veya hazır bulunma durumuna göre izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Tedbirin uygulanması ve devamı, eksik tamamlama işleminin kabulü, tedbirin kaldırılması veya değiştirilmesi, teminatın iadesi, haksız tedbir tazminatı, tapu veya hesap kaydının düzeltilmesi, gider ve kanun yolu.

“Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması resmî kayıtları yönünden tedbirin uygulanması ve devamı, eksik tamamlama işleminin kabulü, tedbirin kaldırılması veya değiştirilmesi, teminatın iadesi, haksız tedbir tazminatı, tapu veya hesap kaydının düzeltilmesi, gider ve kanun yolu” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. İhtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Başvurusunun Yalnız Kanuni Amacı ve Somut İhtiyaçla Sınırlı Biçimde Kabulü.

“Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık başvurusunun yalnız kanuni amacı ve somut ihtiyaçla sınırlı biçimde kabulü” talebi, “Tedbir kararı verilmesi tek başına süresiz koruma sağlamaz; kararın uygulanması, teminat, görevli ve yetkili mahkeme, esas dava veya takip, karşı tarafa tebliğ, itiraz, değişiklik, kaldırma ve kendiliğinden sona erme sebepleri birbirinden ayrılmalıdır” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Verilecek Kararın Kişi, İşlem, Belge ve Uygulanma Süresi Bakımından Tereddütsüz Kurulması.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması yürürlük denetimi yönünden verilecek kararın kişi, işlem, belge ve uygulanma süresi bakımından tereddütsüz kurulması olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “ihtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — İhtiyati Tedbirde Tedbirin Kalkması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbirin korunması, tedbirin uygulanmasının istenmesi ve esas davanın kanuni süre içinde açılarak ilgili belge ve kararların dosyaya sunulması biçimindeki tamamlama işlemlerinin eksiksiz yapılmasına bağlıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — İhtiyati Tedbirde Tedbirin Kalkması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; tedbir kararı verilmesi tek başına süresiz koruma sağlamaz; kararın uygulanması, teminat, görevli ve yetkili mahkeme, esas dava veya takip, karşı tarafa tebliğ, itiraz, değişiklik, kaldırma ve kendiliğinden sona erme sebepleri birbirinden ayrılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — İhtiyati Tedbirde Tedbirin Kalkması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Esas davayı süresinde açmayı tedbir dosyasına belge sunma yükümlülüğünün yerine geçtiğini sanmak veya kararın uygulanması istenmeden yalnız teminat yatırmakla tedbiri yürürlükte saymak.

“Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması resmî kayıtları yönünden esas davayı süresinde açmayı tedbir dosyasına belge sunma yükümlülüğünün yerine geçtiğini sanmak veya kararın uygulanması istenmeden yalnız teminat yatırmakla tedbiri yürürlükte saymak” riski gerçekleşirse tedbirin uygulanması ve devamı, eksik tamamlama işleminin kabulü, tedbirin kaldırılması veya değiştirilmesi, teminatın iadesi, haksız tedbir tazminatı, tapu veya hesap kaydının düzeltilmesi, gider ve kanun yolu talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete ihtiyati tedbirde tedbirin kalkması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “ihtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • ihtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları
  • İhtiyati Tedbirde Tamamlama Merasimi ve Tedbirin Kalkması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • tedbir kararının verildiği, tebliğ edildiği ve uygulandığı tarihleri esas davanın açılış ve tedbir dosyasına bildirim tarihleriyle tek kronolojide karşılaştırmak
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • istenen usul işlemi veya korumanın kanuni amacı, kapsamı, uygulanma biçimi ve sona erme koşullarının karar sonucunda açıkça gösterilmesi
  • Süre çizelgesinde Kararın uygulanması ile esas davanın açılması için HMK'daki kısa ve hak düşürücü nitelikte sonuç doğuran süreler ayrı hesaplanmalı; itiraz ve kanun yolu süreleri tebliğ veya hazır bulunma durumuna göre izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

İhtiyati Tedbirde Tamamlama Merasimi ve Tedbirin Kalkması Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Tedbir kararının verildiği, tebliğ edildiği ve uygulandığı tarihleri esas davanın açılış ve tedbir dosyasına bildirim tarihleriyle tek kronolojide karşılaştırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; istenen usul işlemi veya korumanın kanuni amacı, kapsamı, uygulanma biçimi ve sona erme koşullarının karar sonucunda açıkça gösterilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

İhtiyati tedbirde tamamlama merasimi ve tedbirin kalkması bakımından tebliğ ve öğrenme kayıtları nasıl tutulmalıdır?

Kararın uygulanması ile esas davanın açılması için HMK'daki kısa ve hak düşürücü nitelikte sonuç doğuran süreler ayrı hesaplanmalı; itiraz ve kanun yolu süreleri tebliğ veya hazır bulunma durumuna göre izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tedbirin uygulanması ve devamı, eksik tamamlama işleminin kabulü, tedbirin kaldırılması veya değiştirilmesi, teminatın iadesi, haksız tedbir tazminatı, tapu veya hesap kaydının düzeltilmesi, gider ve kanun yolu hangi delillere dayanmalıdır?

Tedbirin uygulanması ve devamı, eksik tamamlama işleminin kabulü, tedbirin kaldırılması veya değiştirilmesi, teminatın iadesi, haksız tedbir tazminatı, tapu veya hesap kaydının düzeltilmesi, gider ve kanun yolu, somut uyuşmazlık başvurusunun yalnız kanuni amacı ve somut ihtiyaçla sınırlı biçimde kabulü, verilecek kararın kişi, işlem, belge ve uygulanma süresi bakımından tereddütsüz kurulması somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İhtiyati Tedbirde Tamamlama Merasimi ve Tedbirin Kalkması konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbirin korunması, tedbirin uygulanmasının istenmesi ve esas davanın kanuni süre içinde açılarak ilgili belge ve kararların dosyaya sunulması biçimindeki tamamlama işlemlerinin eksiksiz yapılmasına bağlıdır.

Dosyanın ilk önceliği tedbir kararının verildiği, tebliğ edildiği ve uygulandığı tarihleri esas davanın açılış ve tedbir dosyasına bildirim tarihleriyle tek kronolojide karşılaştırmak, delil omurgası ise ihtiyati tedbir kararı, teminat makbuzu veya muafiyet gerekçesi, uygulama talebi ve icra tutanağı, tebliğ mazbatası, esas dava dilekçesi ve harç belgesi, tevzi formu, dosya numarası, tedbir dosyasına sunulan bildirim, itiraz ve kaldırma kararları ile tapu-banka-sicil yazıları ile İhtiyati Tedbirde Tamamlama Merasimi ve Tedbirin Kalkması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kararın uygulanması ile esas davanın açılması için HMK'daki kısa ve hak düşürücü nitelikte sonuç doğuran süreler ayrı hesaplanmalı; itiraz ve kanun yolu süreleri tebliğ veya hazır bulunma durumuna göre izlenmelidir. Tedbirin uygulanması ve devamı, eksik tamamlama işleminin kabulü, tedbirin kaldırılması veya değiştirilmesi, teminatın iadesi, haksız tedbir tazminatı, tapu veya hesap kaydının düzeltilmesi, gider ve kanun yolu talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; esas davayı süresinde açmayı tedbir dosyasına belge sunma yükümlülüğünün yerine geçtiğini sanmak veya kararın uygulanması istenmeden yalnız teminat yatırmakla tedbiri yürürlükte saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözümü6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
İhtiyati Tedbirde Tamamlama Merasimi ve Tedbirin Kalkması konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Arabuluculuk ve Uyuşmazlık ÇözümüHâkimin Reddi Talebinin Kötüye Kullanılması ve Disiplin Para Cezası

Hâkimin Reddi Talebinin Kötüye Kullanılması ve Disiplin Para Cezası; Hâkimin reddi talebi tarafsızlığa ilişkin somut ve kanuni sebebe dayanmalıdır; talep esas hükmü geciktirmek amacıyla, tekraren veya kabul edilebilir delil olmadan kötüye kullanılırsa ret yanında disiplin para cezası uygulanabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Arabuluculuk ve Uyuşmazlık ÇözümüAdli Tatilde Görülecek Hukuk Davaları ve Sürelerin Uzaması

Adli Tatilde Görülecek Hukuk Davaları ve Sürelerin Uzaması; Adli tatilde kanunda sayılan ivedi hukuk işleri görülmeye devam eder; adli tatile tabi olup son günü tatil dönemine rastlayan kanuni süreler ise ayrıca karar gerekmeksizin tatilin bitiminden sonraki kanuni uzama gününe taşınır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Arabuluculuk ve Uyuşmazlık ÇözümüFer'î Müdahilin Kanun Yoluna Başvurması ve Hükmün Etkisi

Fer'î Müdahilin Kanun Yoluna Başvurması ve Hükmün Etkisi; Fer'î müdahil yanında katıldığı tarafın yardımcısıdır; tarafın usul işlemleriyle çelişmemek kaydıyla savunma ve delil sunabilir, ancak asıl taraf kanun yoluna başvurmadığında kural olarak tek başına hükmü istinaf veya temyize götüremez. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →