Kapsam
Tahkimde İhtiyati Tedbir ve Mahkeme Yardımı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Tahkim anlaşması tarafların hakem heyetinden ihtiyati tedbir veya delil tespiti istemesine engel olmadığı gibi, hakem yetkisinin fiilen yetersiz kaldığı hallerde devlet mahkemesinden tamamlayıcı koruma talebini de bütünüyle dışlamaz. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, tahkimde ihtiyati tedbir ve mahkeme yardımı konusunda 3 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç
İncelemenin ilk ölçütü “tahkim anlaşması tarafların hakem heyetinden ihtiyati tedbir veya delil tespiti istemesine engel olmadığı gibi, hakem yetkisinin fiilen yetersiz kaldığı hallerde devlet mahkemesinden tamamlayıcı koruma talebini de bütünüyle dışlamaz” kuralıdır. Mahkemeye tedbir başvurusu tahkimden vazgeçme anlamına gelmez; tahkim yeri, uygulanacak kanun, heyetin oluşumu, üçüncü kişiye yönelen tedbir, teminat, ex parte koruma, icra kabiliyeti ve esas davanın zamanında başlatılması ayrı incelenmelidir. Ayrıca “tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Tahkimde İhtiyati Tedbir ve Mahkeme Yardımı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu: m.6
Tahkimde ihtiyati tedbir ve mahkeme yardımı kapsamında m.6 hükümleri ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve mahkeme yardımı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.389-414
Tahkimde ihtiyati tedbir ve mahkeme yardımı kapsamında m.389-414 hükümleri geçici koruma ve iç tahkimde tedbir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.257-268
Tahkimde ihtiyati tedbir ve mahkeme yardımı kapsamında m.257-268 hükümleri ihtiyati haciz, teminat ve itiraz bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Milletlerarası Tahkim Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Somut Olayda Uygulanacak Kurallar
Tahkim anlaşması tarafların hakem heyetinden ihtiyati tedbir veya delil tespiti istemesine engel olmadığı gibi, hakem yetkisinin fiilen yetersiz kaldığı hallerde devlet mahkemesinden tamamlayıcı koruma talebini de bütünüyle dışlamaz.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden tahkim anlaşması tarafların hakem heyetinden ihtiyati tedbir veya delil tespiti istemesine engel olmadığı gibi, hakem yetkisinin fiilen yetersiz kaldığı hallerde devlet mahkemesinden tamamlayıcı koruma talebini de bütünüyle dışlamaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Mahkemeye tedbir başvurusu tahkimden vazgeçme anlamına gelmez; tahkim yeri, uygulanacak kanun, heyetin oluşumu, üçüncü kişiye yönelen tedbir, teminat, ex parte koruma, icra kabiliyeti ve esas davanın zamanında başlatılması ayrı incelenmelidir.
“Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı emsal taraması yönünden mahkemeye tedbir başvurusu tahkimden vazgeçme anlamına gelmez; tahkim yeri, uygulanacak kanun, heyetin oluşumu, üçüncü kişiye yönelen tedbir, teminat, ex parte koruma, icra kabiliyeti ve esas davanın zamanında başlatılması ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.
Resmî Gazete tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı yürürlük denetimi yönünden tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.
Belge, Kayıt ve İspat Yükü
Tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları.
Bu delil öncelikle “tahkim anlaşması tarafların hakem heyetinden ihtiyati tedbir veya delil tespiti istemesine engel olmadığı gibi, hakem yetkisinin fiilen yetersiz kaldığı hallerde devlet mahkemesinden tamamlayıcı koruma talebini de bütünüyle dışlamaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.
“Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.
“Resmî Gazete tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.
Bu delil öncelikle “tahkim anlaşması tarafların hakem heyetinden ihtiyati tedbir veya delil tespiti istemesine engel olmadığı gibi, hakem yetkisinin fiilen yetersiz kaldığı hallerde devlet mahkemesinden tamamlayıcı koruma talebini de bütünüyle dışlamaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Dava Şartları ve Usul Adımları
İstenen korumanın hedefini, muhatabını ve icra yerini belirleyip hakem heyetinin fiili yetkisi ile mahkemenin tamamlayıcı yetkisini tahkim yeri hukukuna göre haritalamak.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden istenen korumanın hedefini, muhatabını ve icra yerini belirleyip hakem heyetinin fiili yetkisi ile mahkemenin tamamlayıcı yetkisini tahkim yeri hukukuna göre haritalamak” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.
“Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
“Resmî Gazete tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri
Geçici koruma ihtiyacı doğar doğmaz başvurulmalı; mahkeme tedbirinden sonra tahkim talebinin süresinde yapılması, teminat, itiraz ve tedbirin devamı-kaldırılması süreleri yakından izlenmelidir.
“Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden geçici koruma ihtiyacı doğar doğmaz başvurulmalı; mahkeme tedbirinden sonra tahkim talebinin süresinde yapılması, teminat, itiraz ve tedbirin devamı-kaldırılması süreleri yakından izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. İstenen korumanın hedefini, muhatabını ve icra yerini belirleyip hakem heyetinin fiili yetkisi ile mahkemenin tamamlayıcı yetkisini tahkim yeri hukukuna göre haritalamak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
“Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.
İstenebilecek Hukukî Koruma
İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, malvarlığının korunması, üçüncü kişiye müzekkere, teminatın ayarlanması, tedbirin tanınması veya icrası, haksız tedbir zararının tazmini.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, malvarlığının korunması, üçüncü kişiye müzekkere, teminatın ayarlanması, tedbirin tanınması veya icrası, haksız tedbir zararının tazmini olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları, temel ölçüt ise “tahkim anlaşması tarafların hakem heyetinden ihtiyati tedbir veya delil tespiti istemesine engel olmadığı gibi, hakem yetkisinin fiilen yetersiz kaldığı hallerde devlet mahkemesinden tamamlayıcı koruma talebini de bütünüyle dışlamaz” olacaktır.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
“Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.
“Resmî Gazete tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Yargıtay — Tahkimde İhtiyati Mahkeme Yardımı Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından tahkim anlaşması tarafların hakem heyetinden ihtiyati tedbir veya delil tespiti istemesine engel olmadığı gibi, hakem yetkisinin fiilen yetersiz kaldığı hallerde devlet mahkemesinden tamamlayıcı koruma talebini de bütünüyle dışlamaz yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — Tahkimde İhtiyati Mahkeme Yardımı Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; mahkemeye tedbir başvurusu tahkimden vazgeçme anlamına gelmez; tahkim yeri, uygulanacak kanun, heyetin oluşumu, üçüncü kişiye yönelen tedbir, teminat, ex parte koruma, icra kabiliyeti ve esas davanın zamanında başlatılması ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — Tahkimde İhtiyati Mahkeme Yardımı Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları
Tahkim şartını devlet mahkemesinden hiçbir geçici koruma istenemeyeceği biçiminde yorumlamak veya hakem tedbirini üçüncü kişiler üzerinde kendiliğinden cebri icra edilebilir saymak.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı resmî kayıtları yönünden tahkim şartını devlet mahkemesinden hiçbir geçici koruma istenemeyeceği biçiminde yorumlamak veya hakem tedbirini üçüncü kişiler üzerinde kendiliğinden cebri icra edilebilir saymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları delili ve “Tahkim anlaşması tarafların hakem heyetinden ihtiyati tedbir veya delil tespiti istemesine engel olmadığı gibi, hakem yetkisinin fiilen yetersiz kaldığı hallerde devlet mahkemesinden tamamlayıcı koruma talebini de bütünüyle dışlamaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
“Yargıtay tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
“Resmî Gazete tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları
- Tahkimde İhtiyati Tedbir ve Mahkeme Yardımı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
- tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
- taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
- istenen korumanın hedefini, muhatabını ve icra yerini belirleyip hakem heyetinin fiili yetkisi ile mahkemenin tamamlayıcı yetkisini tahkim yeri hukukuna göre haritalamak
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
- Süre çizelgesinde Geçici koruma ihtiyacı doğar doğmaz başvurulmalı; mahkeme tedbirinden sonra tahkim talebinin süresinde yapılması, teminat, itiraz ve tedbirin devamı-kaldırılması süreleri yakından izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Tahkimde İhtiyati Tedbir ve Mahkeme Yardımı Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?
İstenen korumanın hedefini, muhatabını ve icra yerini belirleyip hakem heyetinin fiili yetkisi ile mahkemenin tamamlayıcı yetkisini tahkim yeri hukukuna göre haritalamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Tahkimde ihtiyati tedbir ve mahkeme yardımı bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?
Geçici koruma ihtiyacı doğar doğmaz başvurulmalı; mahkeme tedbirinden sonra tahkim talebinin süresinde yapılması, teminat, itiraz ve tedbirin devamı-kaldırılması süreleri yakından izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, malvarlığının korunması, üçüncü kişiye müzekkere, teminatın ayarlanması, tedbirin tanınması veya icrası, haksız tedbir zararının tazmini talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?
İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, malvarlığının korunması, üçüncü kişiye müzekkere, teminatın ayarlanması, tedbirin tanınması veya icrası, haksız tedbir zararının tazmini, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Tahkimde İhtiyati Tedbir ve Mahkeme Yardımı dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Tahkim anlaşması tarafların hakem heyetinden ihtiyati tedbir veya delil tespiti istemesine engel olmadığı gibi, hakem yetkisinin fiilen yetersiz kaldığı hallerde devlet mahkemesinden tamamlayıcı koruma talebini de bütünüyle dışlamaz.
Dosyanın ilk önceliği istenen korumanın hedefini, muhatabını ve icra yerini belirleyip hakem heyetinin fiili yetkisi ile mahkemenin tamamlayıcı yetkisini tahkim yeri hukukuna göre haritalamak, delil omurgası ise tahkim şartı ve esas sözleşme, kurum kuralları, tahkim yeri ve dil kaydı, hakem görevlendirme yazıları, tedbir dilekçesi, aciliyet ve yaklaşık ispat belgeleri, malvarlığı-kayıt delilleri, teminat, mahkeme dosyası, hakem ara kararı ve tebliğ kayıtları ile Tahkimde İhtiyati Tedbir ve Mahkeme Yardımı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Geçici koruma ihtiyacı doğar doğmaz başvurulmalı; mahkeme tedbirinden sonra tahkim talebinin süresinde yapılması, teminat, itiraz ve tedbirin devamı-kaldırılması süreleri yakından izlenmelidir. İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, malvarlığının korunması, üçüncü kişiye müzekkere, teminatın ayarlanması, tedbirin tanınması veya icrası, haksız tedbir zararının tazmini talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; tahkim şartını devlet mahkemesinden hiçbir geçici koruma istenemeyeceği biçiminde yorumlamak veya hakem tedbirini üçüncü kişiler üzerinde kendiliğinden cebri icra edilebilir saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Yargıtay — tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından tahkim anlaşması tarafların hakem heyetinden ihtiyati tedbir veya delil tespiti istemesine engel olmadığı gibi, hakem yetkisinin fiilen yetersiz kaldığı hallerde devlet mahkemesinden tamamlayıcı koruma talebini de bütünüyle dışlamaz yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; mahkemeye tedbir başvurusu tahkimden vazgeçme anlamına gelmez; tahkim yeri, uygulanacak kanun, heyetin oluşumu, üçüncü kişiye yönelen tedbir, teminat, ex parte koruma, icra kabiliyeti ve esas davanın zamanında başlatılması ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — tahkimde ihtiyati mahkeme yardımı yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu — m.6
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.389-414
- 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.257-268
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
