Bankacılık ve Finans Hukuku

Yatırım Hizmetlerinde Uygunluk ve Yerindelik Testi

Yatırım Hizmetlerinde Uygunluk ve Yerindelik Testi; Yatırım kuruluşu genel müşteriye ürün veya hizmet sunarken bilgi ve tecrübeyi uygunluk testiyle; yatırım danışmanlığı veya bireysel portföy yönetiminde ise mali durum, amaç ve risk tercihlerini yerindelik testiyle değerlendirmeli ve sonucu kanıtlanabilir biçimde bildirmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.441 kelime · 16 dk

Kapsam

Yatırım Hizmetlerinde Uygunluk ve Yerindelik Testi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Yatırım kuruluşu genel müşteriye ürün veya hizmet sunarken bilgi ve tecrübeyi uygunluk testiyle; yatırım danışmanlığı veya bireysel portföy yönetiminde ise mali durum, amaç ve risk tercihlerini yerindelik testiyle değerlendirmeli ve sonucu kanıtlanabilir biçimde bildirmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, yatırım hizmetlerinde uygunluk ve yerindelik testi konusunda 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “yatırım kuruluşu genel müşteriye ürün veya hizmet sunarken bilgi ve tecrübeyi uygunluk testiyle; yatırım danışmanlığı veya bireysel portföy yönetiminde ise mali durum, amaç ve risk tercihlerini yerindelik testiyle değerlendirmeli ve sonucu kanıtlanabilir biçimde bildirmelidir” kuralıdır. Test yapılması yatırım zararını sigortalamaz ve müşterinin formu imzalaması kuruluşu her durumda sorumluluktan kurtarmaz; müşteri sınıfı, hizmet türü, ürün karmaşıklığı, bilgilerin güncelliği, çelişkili cevap, uyarı, işlem yönlendirmesi ve illiyet ayrı incelenmelidir. Ayrıca “müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Yatırım Hizmetlerinde Uygunluk ve Yerindelik Testi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu: m.37-45, 96-103 ve 106-115

Yatırım hizmetlerinde uygunluk ve yerindelik testi kapsamında m.37-45, 96-103 ve 106-115 hükümleri yatırım hizmeti, kuruluş yükümlülüğü ve denetim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.4-6, 13-16 ve 73-77

Yatırım hizmetlerinde uygunluk ve yerindelik testi kapsamında m.4-6, 13-16 ve 73-77 hükümleri sözleşme, ayıplı hizmet ve başvuru bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: m.4-12

Yatırım hizmetlerinde uygunluk ve yerindelik testi kapsamında m.4-12 hükümleri profil, mali veri ve kayıt güvenliği bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sermaye Piyasası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Yatırım kuruluşu genel müşteriye ürün veya hizmet sunarken bilgi ve tecrübeyi uygunluk testiyle; yatırım danışmanlığı veya bireysel portföy yönetiminde ise mali durum, amaç ve risk tercihlerini yerindelik testiyle değerlendirmeli ve sonucu kanıtlanabilir biçimde bildirmelidir.

“Sermaye Piyasası Kurulu yatırım hizmetlerinde yerindelik testi resmî kayıtları yönünden yatırım kuruluşu genel müşteriye ürün veya hizmet sunarken bilgi ve tecrübeyi uygunluk testiyle; yatırım danışmanlığı veya bireysel portföy yönetiminde ise mali durum, amaç ve risk tercihlerini yerindelik testiyle değerlendirmeli ve sonucu kanıtlanabilir biçimde bildirmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve uygunluk testiyle yerindelik testini aynı form saymak veya müşterinin genel risk kabulünü kuruluşun somut ürünü açıklama ve uygun hizmet sunma yükümlülüğünün yerine geçirmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Test yapılması yatırım zararını sigortalamaz ve müşterinin formu imzalaması kuruluşu her durumda sorumluluktan kurtarmaz; müşteri sınıfı, hizmet türü, ürün karmaşıklığı, bilgilerin güncelliği, çelişkili cevap, uyarı, işlem yönlendirmesi ve illiyet ayrı incelenmelidir.

Yargıtay yatırım hizmetlerinde yerindelik testi emsal taraması yönünden test yapılması yatırım zararını sigortalamaz ve müşterinin formu imzalaması kuruluşu her durumda sorumluluktan kurtarmaz; müşteri sınıfı, hizmet türü, ürün karmaşıklığı, bilgilerin güncelliği, çelişkili cevap, uyarı, işlem yönlendirmesi ve illiyet ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete yatırım hizmetlerinde yerindelik testi yürürlük denetimi yönünden müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları.

“Sermaye Piyasası Kurulu yatırım hizmetlerinde yerindelik testi resmî kayıtları yönünden müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay yatırım hizmetlerinde yerindelik testi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Test yapılması yatırım zararını sigortalamaz ve müşterinin formu imzalaması kuruluşu her durumda sorumluluktan kurtarmaz; müşteri sınıfı, hizmet türü, ürün karmaşıklığı, bilgilerin güncelliği, çelişkili cevap, uyarı, işlem yönlendirmesi ve illiyet ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete yatırım hizmetlerinde yerindelik testi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Her tartışmalı işlemi sunulan hizmet, ürün karmaşıklığı, test sonucu, müşterinin o tarihteki bilgisi ve verilen uyarıyla eşleştirip kuruluşun öneri-yönlendirme düzeyini somut kayıtlardan belirlemek.

“Sermaye Piyasası Kurulu yatırım hizmetlerinde yerindelik testi resmî kayıtları yönünden her tartışmalı işlemi sunulan hizmet, ürün karmaşıklığı, test sonucu, müşterinin o tarihteki bilgisi ve verilen uyarıyla eşleştirip kuruluşun öneri-yönlendirme düzeyini somut kayıtlardan belirlemek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay yatırım hizmetlerinde yerindelik testi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete yatırım hizmetlerinde yerindelik testi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Kayıt ve seslerin saklanması için derhal talepte bulunulmalı; kuruluş içi şikayet, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği veya SPK başvurusu, arabuluculuk, tahkim-dava ve zamanaşımı süreleri ayrı izlenmelidir.

“Sermaye Piyasası Kurulu yatırım hizmetlerinde yerindelik testi resmî kayıtları yönünden kayıt ve seslerin saklanması için derhal talepte bulunulmalı; kuruluş içi şikayet, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği veya SPK başvurusu, arabuluculuk, tahkim-dava ve zamanaşımı süreleri ayrı izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay yatırım hizmetlerinde yerindelik testi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Sermaye Piyasası Kurulu yatırım hizmetlerinde yerindelik testi resmî kayıtları yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Yargıtay yatırım hizmetlerinde yerindelik testi emsal taraması yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “Test yapılması yatırım zararını sigortalamaz ve müşterinin formu imzalaması kuruluşu her durumda sorumluluktan kurtarmaz; müşteri sınıfı, hizmet türü, ürün karmaşıklığı, bilgilerin güncelliği, çelişkili cevap, uyarı, işlem yönlendirmesi ve illiyet ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Sermaye Piyasası Kurulu — Yatırım Hizmetlerinde Yerindelik Testi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yatırım hizmetlerinde yerindelik testi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından yatırım kuruluşu genel müşteriye ürün veya hizmet sunarken bilgi ve tecrübeyi uygunluk testiyle; yatırım danışmanlığı veya bireysel portföy yönetiminde ise mali durum, amaç ve risk tercihlerini yerindelik testiyle değerlendirmeli ve sonucu kanıtlanabilir biçimde bildirmelidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Yatırım Hizmetlerinde Yerindelik Testi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yatırım hizmetlerinde yerindelik testi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; test yapılması yatırım zararını sigortalamaz ve müşterinin formu imzalaması kuruluşu her durumda sorumluluktan kurtarmaz; müşteri sınıfı, hizmet türü, ürün karmaşıklığı, bilgilerin güncelliği, çelişkili cevap, uyarı, işlem yönlendirmesi ve illiyet ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Yatırım Hizmetlerinde Yerindelik Testi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yatırım hizmetlerinde yerindelik testi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Uygunluk testiyle yerindelik testini aynı form saymak veya müşterinin genel risk kabulünü kuruluşun somut ürünü açıklama ve uygun hizmet sunma yükümlülüğünün yerine geçirmek.

“Sermaye Piyasası Kurulu yatırım hizmetlerinde yerindelik testi resmî kayıtları yönünden uygunluk testiyle yerindelik testini aynı form saymak veya müşterinin genel risk kabulünü kuruluşun somut ürünü açıklama ve uygun hizmet sunma yükümlülüğünün yerine geçirmek” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay yatırım hizmetlerinde yerindelik testi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete yatırım hizmetlerinde yerindelik testi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları
  • Yatırım Hizmetlerinde Uygunluk ve Yerindelik Testi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • her tartışmalı işlemi sunulan hizmet, ürün karmaşıklığı, test sonucu, müşterinin o tarihteki bilgisi ve verilen uyarıyla eşleştirip kuruluşun öneri-yönlendirme düzeyini somut kayıtlardan belirlemek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • Süre çizelgesinde Kayıt ve seslerin saklanması için derhal talepte bulunulmalı; kuruluş içi şikayet, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği veya SPK başvurusu, arabuluculuk, tahkim-dava ve zamanaşımı süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Yatırım Hizmetlerinde Uygunluk ve Yerindelik Testi Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Her tartışmalı işlemi sunulan hizmet, ürün karmaşıklığı, test sonucu, müşterinin o tarihteki bilgisi ve verilen uyarıyla eşleştirip kuruluşun öneri-yönlendirme düzeyini somut kayıtlardan belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Yatırım Hizmetlerinde Uygunluk ve Yerindelik Testi Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Kayıt ve seslerin saklanması için derhal talepte bulunulmalı; kuruluş içi şikayet, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği veya SPK başvurusu, arabuluculuk, tahkim-dava ve zamanaşımı süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma hangi delillere dayanmalıdır?

Somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Yatırım Hizmetlerinde Uygunluk ve Yerindelik Testi konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Yatırım kuruluşu genel müşteriye ürün veya hizmet sunarken bilgi ve tecrübeyi uygunluk testiyle; yatırım danışmanlığı veya bireysel portföy yönetiminde ise mali durum, amaç ve risk tercihlerini yerindelik testiyle değerlendirmeli ve sonucu kanıtlanabilir biçimde bildirmelidir.

Dosyanın ilk önceliği her tartışmalı işlemi sunulan hizmet, ürün karmaşıklığı, test sonucu, müşterinin o tarihteki bilgisi ve verilen uyarıyla eşleştirip kuruluşun öneri-yönlendirme düzeyini somut kayıtlardan belirlemek, delil omurgası ise müşteri sınıflandırma kayıtları, uygunluk ve yerindelik formları, güncelleme tarihleri, risk profili, gelir-varlık bilgileri, ürün bilgi ve risk formları, emir ve görüşme kayıtları, elektronik loglar, uyarılar, yatırım danışmanlığı veya portföy sözleşmesi, hesap ekstreleri, zarar hesabı ve iç denetim raporları ile Yatırım Hizmetlerinde Uygunluk ve Yerindelik Testi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kayıt ve seslerin saklanması için derhal talepte bulunulmalı; kuruluş içi şikayet, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği veya SPK başvurusu, arabuluculuk, tahkim-dava ve zamanaşımı süreleri ayrı izlenmelidir. Yatırım Hizmetlerinde Uygunluk ve Yerindelik Testi bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; uygunluk testiyle yerindelik testini aynı form saymak veya müşterinin genel risk kabulünü kuruluşun somut ürünü açıklama ve uygun hizmet sunma yükümlülüğünün yerine geçirmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Bankacılık ve Finans Hukuku7 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Yatırım Hizmetlerinde Uygunluk ve Yerindelik Testi konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Bankacılık ve Finans HukukuHazine Destekli Kefalette Tazmin ve Rücu

Hazine Destekli Kefalette Tazmin ve Rücu; Hazine destekli kredi kefaletinde kefalet kurumu, yararlanıcı, kredi veren ve Hazine arasındaki sorumluluk; program kararı, kefalet limiti, risk paylaşım oranı, kredi kullandırım koşulları ve takip sonucu çerçevesinde belirlenir; tazmin ödemesi asıl borcu sona erdirmeyip rücu ilişkisini doğurabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Bankacılık ve Finans HukukuFaktoring Şirketinin Kambiyo Senedine Dayalı Alacağı

Faktoring Şirketinin Kambiyo Senedine Dayalı Alacağı; Faktoring şirketi mal veya hizmet satışından doğmuş ve fatura ya da benzeri belgeyle tevsik edilen alacağı devralabilir; kambiyo senediyle birlikte devrin ekonomik temeli, müşteri bildirimi, mükerrer finansman yasağı ve senet üzerindeki hak sahipliği takipte gösterilmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Bankacılık ve Finans HukukuÖdeme Hizmetinde Yetkilendirilmemiş İşlem ve Bedel İadesi

Ödeme Hizmetinde Yetkilendirilmemiş İşlem ve Bedel İadesi; Ödeme hizmeti kullanıcısı yetkilendirmediği işlemi gecikmeksizin bildirdiğinde, işlemin usulüne uygun onaylandığını, kaydedildiğini ve teknik arızadan etkilenmediğini ispat yükü ödeme hizmeti sağlayıcısındadır; kanuni istisnalar yoksa tutar derhal iade edilerek hesap eski duruma getirilmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →