Adi Ortaklıkta Yönetici Ortağın Hesap Verme Borcu

Kapsam

Adi Ortaklıkta Yönetici Ortağın Hesap Verme Borcu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Adi ortaklığı yöneten ortak, ortaklık işlerini sözleşmeye ve bütün ortakların menfaatine uygun yürütmek; aldığı para, yaptığı gider, kurduğu işlem ve elinde tuttuğu ortaklık varlığı hakkında denetlenebilir hesap vermek zorundadır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, adi ortaklıkta yönetici ortağın hesap verme borcu konusunda 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “adi ortaklığı yöneten ortak, ortaklık işlerini sözleşmeye ve bütün ortakların menfaatine uygun yürütmek; aldığı para, yaptığı gider, kurduğu işlem ve elinde tuttuğu ortaklık varlığı hakkında denetlenebilir hesap vermek zorundadır” kuralıdır. Yönetim yetkisi bulunan ortağın her ticari tercihinden şahsen sorumlu tutulması doğru değildir; ortaklık sözleşmesindeki yetki dağılımı, olağan-olağanüstü iş ayrımı, diğer ortakların onayı, özen standardı, kişisel işlem, ortaklık zararı ve ibra ayrı değerlendirilmelidir. Ayrıca “adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Adi Ortaklıkta Yönetici Ortağın Hesap Verme Borcu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.620-645 ve Özellikle 625-630

Adi ortaklıkta yönetici ortağın hesap verme borcu kapsamında m.620-645 ve özellikle 625-630 hükümleri adi ortaklık yönetimi, özen ve hesap verme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199, 219-222 ve 266-281

Adi ortaklıkta yönetici ortağın hesap verme borcu kapsamında m.190, 199, 219-222 ve 266-281 hükümleri ispat, ticari kayıtlar ve bilirkişi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.18, 64-88 ve 83

Adi ortaklıkta yönetici ortağın hesap verme borcu kapsamında m.18, 64-88 ve 83 hükümleri ticari iş, defter ve ibraz ölçütleri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Adi ortaklığı yöneten ortak, ortaklık işlerini sözleşmeye ve bütün ortakların menfaatine uygun yürütmek; aldığı para, yaptığı gider, kurduğu işlem ve elinde tuttuğu ortaklık varlığı hakkında denetlenebilir hesap vermek zorundadır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay adi ortaklıkta verme borcu resmî kayıtları yönünden adi ortaklığı yöneten ortak, ortaklık işlerini sözleşmeye ve bütün ortakların menfaatine uygun yürütmek; aldığı para, yaptığı gider, kurduğu işlem ve elinde tuttuğu ortaklık varlığı hakkında denetlenebilir hesap vermek zorundadır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Yönetim yetkisi bulunan ortağın her ticari tercihinden şahsen sorumlu tutulması doğru değildir; ortaklık sözleşmesindeki yetki dağılımı, olağan-olağanüstü iş ayrımı, diğer ortakların onayı, özen standardı, kişisel işlem, ortaklık zararı ve ibra ayrı değerlendirilmelidir.

“Yargıtay adi ortaklıkta verme borcu emsal taraması yönünden yönetim yetkisi bulunan ortağın her ticari tercihinden şahsen sorumlu tutulması doğru değildir; ortaklık sözleşmesindeki yetki dağılımı, olağan-olağanüstü iş ayrımı, diğer ortakların onayı, özen standardı, kişisel işlem, ortaklık zararı ve ibra ayrı değerlendirilmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete adi ortaklıkta verme borcu yürürlük denetimi yönünden adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi.

Bu delil öncelikle “adi ortaklığı yöneten ortak, ortaklık işlerini sözleşmeye ve bütün ortakların menfaatine uygun yürütmek; aldığı para, yaptığı gider, kurduğu işlem ve elinde tuttuğu ortaklık varlığı hakkında denetlenebilir hesap vermek zorundadır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay adi ortaklıkta verme borcu resmî kayıtları yönünden adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay adi ortaklıkta verme borcu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete adi ortaklıkta verme borcu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Ortaklığın yönetim modelini ve her ortağın yetki dönemini sözleşme ile fiili uygulamadan çıkarıp tartışmalı her gelir, gider ve işlemi dayanak belgesiyle hesap tablosuna bağlamak.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay adi ortaklıkta verme borcu resmî kayıtları yönünden ortaklığın yönetim modelini ve her ortağın yetki dönemini sözleşme ile fiili uygulamadan çıkarıp tartışmalı her gelir, gider ve işlemi dayanak belgesiyle hesap tablosuna bağlamak” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay adi ortaklıkta verme borcu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete adi ortaklıkta verme borcu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Hesap istemi ve belge koruma talebi geciktirilmemeli; ortaklığın devamı, fesih-tasfiye, alacağın muacceliyeti, arabuluculuk ve zamanaşımı başlangıcı her talep için ayrı belirlenmelidir.

“Yargıtay adi ortaklıkta verme borcu resmî kayıtları yönünden hesap istemi ve belge koruma talebi geciktirilmemeli; ortaklığın devamı, fesih-tasfiye, alacağın muacceliyeti, arabuluculuk ve zamanaşımı başlangıcı her talep için ayrı belirlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Ortaklığın yönetim modelini ve her ortağın yetki dönemini sözleşme ile fiili uygulamadan çıkarıp tartışmalı her gelir, gider ve işlemi dayanak belgesiyle hesap tablosuna bağlamak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay adi ortaklıkta verme borcu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Hesap ve bilgi verilmesi, defter-belge ibrazı, ortaklık alacağının tahsili, avans ve kazancın iadesi, zararın tazmini, yönetim yetkisinin kaldırılması, ortaklığın feshi-tasfiyesi, ihtiyati tedbir, faiz ve yargılama gideri.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay adi ortaklıkta verme borcu resmî kayıtları yönünden hesap ve bilgi verilmesi, defter-belge ibrazı, ortaklık alacağının tahsili, avans ve kazancın iadesi, zararın tazmini, yönetim yetkisinin kaldırılması, ortaklığın feshi-tasfiyesi, ihtiyati tedbir, faiz ve yargılama gideri olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi, temel ölçüt ise “adi ortaklığı yöneten ortak, ortaklık işlerini sözleşmeye ve bütün ortakların menfaatine uygun yürütmek; aldığı para, yaptığı gider, kurduğu işlem ve elinde tuttuğu ortaklık varlığı hakkında denetlenebilir hesap vermek zorundadır” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay adi ortaklıkta verme borcu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete adi ortaklıkta verme borcu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Adi Ortaklıkta Verme Borcu Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “adi ortaklıkta verme borcu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından adi ortaklığı yöneten ortak, ortaklık işlerini sözleşmeye ve bütün ortakların menfaatine uygun yürütmek; aldığı para, yaptığı gider, kurduğu işlem ve elinde tuttuğu ortaklık varlığı hakkında denetlenebilir hesap vermek zorundadır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Adi Ortaklıkta Verme Borcu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “adi ortaklıkta verme borcu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yönetim yetkisi bulunan ortağın her ticari tercihinden şahsen sorumlu tutulması doğru değildir; ortaklık sözleşmesindeki yetki dağılımı, olağan-olağanüstü iş ayrımı, diğer ortakların onayı, özen standardı, kişisel işlem, ortaklık zararı ve ibra ayrı değerlendirilmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Adi Ortaklıkta Verme Borcu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “adi ortaklıkta verme borcu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Adi ortaklığın tüzel kişiliği varmış gibi doğrudan ortaklık adına dava açmak veya hesap uyuşmazlığını tasfiye gerekip gerekmediğini ve taraf teşkilini incelemeden tek bir alacak kalemine indirgemek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay adi ortaklıkta verme borcu resmî kayıtları yönünden adi ortaklığın tüzel kişiliği varmış gibi doğrudan ortaklık adına dava açmak veya hesap uyuşmazlığını tasfiye gerekip gerekmediğini ve taraf teşkilini incelemeden tek bir alacak kalemine indirgemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi delili ve “Adi ortaklığı yöneten ortak, ortaklık işlerini sözleşmeye ve bütün ortakların menfaatine uygun yürütmek; aldığı para, yaptığı gider, kurduğu işlem ve elinde tuttuğu ortaklık varlığı hakkında denetlenebilir hesap vermek zorundadır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay adi ortaklıkta verme borcu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete adi ortaklıkta verme borcu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi
• Adi Ortaklıkta Yönetici Ortağın Hesap Verme Borcu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar

• ortaklığın yönetim modelini ve her ortağın yetki dönemini sözleşme ile fiili uygulamadan çıkarıp tartışmalı her gelir, gider ve işlemi dayanak belgesiyle hesap tablosuna bağlamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması

• Süre çizelgesinde Hesap istemi ve belge koruma talebi geciktirilmemeli; ortaklığın devamı, fesih-tasfiye, alacağın muacceliyeti, arabuluculuk ve zamanaşımı başlangıcı her talep için ayrı belirlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Adi Ortaklıkta Yönetici Ortağın Hesap Verme Borcu Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Ortaklığın yönetim modelini ve her ortağın yetki dönemini sözleşme ile fiili uygulamadan çıkarıp tartışmalı her gelir, gider ve işlemi dayanak belgesiyle hesap tablosuna bağlamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Adi ortaklıkta yönetici ortağın hesap verme borcu bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Hesap istemi ve belge koruma talebi geciktirilmemeli; ortaklığın devamı, fesih-tasfiye, alacağın muacceliyeti, arabuluculuk ve zamanaşımı başlangıcı her talep için ayrı belirlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hesap ve bilgi verilmesi, defter-belge ibrazı, ortaklık alacağının tahsili, avans ve kazancın iadesi, zararın tazmini, yönetim yetkisinin kaldırılması, ortaklığın feshi-tasfiyesi, ihtiyati tedbir, faiz ve yargılama gideri talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Hesap ve bilgi verilmesi, defter-belge ibrazı, ortaklık alacağının tahsili, avans ve kazancın iadesi, zararın tazmini, yönetim yetkisinin kaldırılması, ortaklığın feshi-tasfiyesi, ihtiyati tedbir, faiz ve yargılama gideri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Adi Ortaklıkta Yönetici Ortağın Hesap Verme Borcu dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Adi ortaklığı yöneten ortak, ortaklık işlerini sözleşmeye ve bütün ortakların menfaatine uygun yürütmek; aldığı para, yaptığı gider, kurduğu işlem ve elinde tuttuğu ortaklık varlığı hakkında denetlenebilir hesap vermek zorundadır.

Dosyanın ilk önceliği ortaklığın yönetim modelini ve her ortağın yetki dönemini sözleşme ile fiili uygulamadan çıkarıp tartışmalı her gelir, gider ve işlemi dayanak belgesiyle hesap tablosuna bağlamak, delil omurgası ise adi ortaklık sözleşmesi ve ekleri, sermaye ve katılım payı kayıtları, banka hareketleri, kasa ve muhasebe defterleri, faturalar, yönetim kararları, vekalet ve yetki belgeleri, müşteri-tedarikçi sözleşmeleri, elektronik yazışmalar, vergi kayıtları, kar-zarar tabloları, ortaklara yapılan ödemeler ve bilirkişi incelemesi ile Adi Ortaklıkta Yönetici Ortağın Hesap Verme Borcu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Hesap istemi ve belge koruma talebi geciktirilmemeli; ortaklığın devamı, fesih-tasfiye, alacağın muacceliyeti, arabuluculuk ve zamanaşımı başlangıcı her talep için ayrı belirlenmelidir. Hesap ve bilgi verilmesi, defter-belge ibrazı, ortaklık alacağının tahsili, avans ve kazancın iadesi, zararın tazmini, yönetim yetkisinin kaldırılması, ortaklığın feshi-tasfiyesi, ihtiyati tedbir, faiz ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; adi ortaklığın tüzel kişiliği varmış gibi doğrudan ortaklık adına dava açmak veya hesap uyuşmazlığını tasfiye gerekip gerekmediğini ve taraf teşkilini incelemeden tek bir alacak kalemine indirgemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — adi ortaklıkta verme borcu resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından adi ortaklığı yöneten ortak, ortaklık işlerini sözleşmeye ve bütün ortakların menfaatine uygun yürütmek; aldığı para, yaptığı gider, kurduğu işlem ve elinde tuttuğu ortaklık varlığı hakkında denetlenebilir hesap vermek zorundadır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — adi ortaklıkta verme borcu emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yönetim yetkisi bulunan ortağın her ticari tercihinden şahsen sorumlu tutulması doğru değildir; ortaklık sözleşmesindeki yetki dağılımı, olağan-olağanüstü iş ayrımı, diğer ortakların onayı, özen standardı, kişisel işlem, ortaklık zararı ve ibra ayrı değerlendirilmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — adi ortaklıkta verme borcu yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.620-645 ve özellikle 625-630
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199, 219-222 ve 266-281
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.18, 64-88 ve 83
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru