Tasarım Tescilinde Görünürlük Şartı ve Yedek Parça

Kapsam

Tasarım Tescilinde Görünürlük Şartı ve Yedek Parça yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Birleşik ürünün parçasına ilişkin tasarım, normal kullanım sırasında görünür kalması ve görünür özelliklerin yenilik ile ayırt edici nitelik taşıması halinde korunabilir; onarım amaçlı eşdeğer parçalar için kanundaki özel sınırlamalar ayrıca uygulanır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, tasarım tescilinde görünürlük şartı ve yedek parça konusunda 28 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “birleşik ürünün parçasına ilişkin tasarım, normal kullanım sırasında görünür kalması ve görünür özelliklerin yenilik ile ayırt edici nitelik taşıması halinde korunabilir; onarım amaçlı eşdeğer parçalar için kanundaki özel sınırlamalar ayrıca uygulanır” kuralıdır. Bir parçanın montajdan önce görülmesi görünürlük şartını tek başına karşılamaz ve bütün yedek parçalar koruma dışında değildir; birleşik ürün niteliği, son kullanıcı tarafından normal kullanım, bakım-onarım istisnası, görünür özellikler, teknik zorunluluk, ilk piyasa sunumu ve kaynakta yanıltma ayrı incelenmelidir. Ayrıca “tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Tasarım Tescilinde Görünürlük Şartı ve Yedek Parça bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu: m.55-59, 77-81 ve Özellikle 56 ve 59

Tasarım tescilinde görünürlük şartı ve yedek parça kapsamında m.55-59, 77-81 ve özellikle 56 ve 59 hükümleri tasarım, görünürlük, yedek parça ve tecavüz bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.54-63

Tasarım tescilinde görünürlük şartı ve yedek parça kapsamında m.54-63 hükümleri haksız rekabet ve yanıltıcı kullanım bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 266-281, 389-399 ve 400-406

Tasarım tescilinde görünürlük şartı ve yedek parça kapsamında m.190, 266-281, 389-399 ve 400-406 hükümleri ispat, bilirkişi, tedbir ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sınai Mülkiyet Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Birleşik ürünün parçasına ilişkin tasarım, normal kullanım sırasında görünür kalması ve görünür özelliklerin yenilik ile ayırt edici nitelik taşıması halinde korunabilir; onarım amaçlı eşdeğer parçalar için kanundaki özel sınırlamalar ayrıca uygulanır.

“Türk Patent ve Marka Kurumu tasarım tescilinde yedek parça resmî kayıtları yönünden birleşik ürünün parçasına ilişkin tasarım, normal kullanım sırasında görünür kalması ve görünür özelliklerin yenilik ile ayırt edici nitelik taşıması halinde korunabilir; onarım amaçlı eşdeğer parçalar için kanundaki özel sınırlamalar ayrıca uygulanır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve ürünün kaputu veya muhafazası açıldığında görülen her parçayı normal kullanımda görünür saymak ya da onarım istisnasını kaynak konusunda yanıltıcı bütün taklit parçaları kapsayacak şekilde genişletmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Bir parçanın montajdan önce görülmesi görünürlük şartını tek başına karşılamaz ve bütün yedek parçalar koruma dışında değildir; birleşik ürün niteliği, son kullanıcı tarafından normal kullanım, bakım-onarım istisnası, görünür özellikler, teknik zorunluluk, ilk piyasa sunumu ve kaynakta yanıltma ayrı incelenmelidir.

Yargıtay tasarım tescilinde yedek parça emsal taraması yönünden bir parçanın montajdan önce görülmesi görünürlük şartını tek başına karşılamaz ve bütün yedek parçalar koruma dışında değildir; birleşik ürün niteliği, son kullanıcı tarafından normal kullanım, bakım-onarım istisnası, görünür özellikler, teknik zorunluluk, ilk piyasa sunumu ve kaynakta yanıltma ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete tasarım tescilinde yedek parça yürürlük denetimi yönünden tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İspat Planı ve Deliller

Tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması.

“Türk Patent ve Marka Kurumu tasarım tescilinde yedek parça resmî kayıtları yönünden tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri.

“Yargıtay tasarım tescilinde yedek parça emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri” kaydı, “Bir parçanın montajdan önce görülmesi görünürlük şartını tek başına karşılamaz ve bütün yedek parçalar koruma dışında değildir; birleşik ürün niteliği, son kullanıcı tarafından normal kullanım, bakım-onarım istisnası, görünür özellikler, teknik zorunluluk, ilk piyasa sunumu ve kaynakta yanıltma ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler.

Bu delil öncelikle “tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete tasarım tescilinde yedek parça yürürlük denetimi yönünden lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu.

“Türk Patent ve Marka Kurumu tasarım tescilinde yedek parça resmî kayıtları yönünden benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Korunan görsel özellikleri parçanın birleşik ürüne takılı normal kullanımındaki görünür alanlarla eşleştirip teknik zorunluluk, yenilik, genel izlenim ve onarım amacı bakımından ayrı karşılaştırma hazırlamak.

“Türk Patent ve Marka Kurumu tasarım tescilinde yedek parça resmî kayıtları yönünden korunan görsel özellikleri parçanın birleşik ürüne takılı normal kullanımındaki görünür alanlarla eşleştirip teknik zorunluluk, yenilik, genel izlenim ve onarım amacı bakımından ayrı karşılaştırma hazırlamak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması, tescil başvurusunun kabulü veya reddin kaldırılması, hükümsüzlük, tecavüzün tespiti ve durdurulması, yedek parçanın serbest kullanımı savunması, toplatma, tazminat, kazancın iadesi, karar ilanı ve tedbir talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay tasarım tescilinde yedek parça emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete tasarım tescilinde yedek parça yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Türk Patent ve Marka Kurumu tasarım tescilinde yedek parça resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu, tescil başvurusunun kabulü veya reddin kaldırılması, hükümsüzlük, tecavüzün tespiti ve durdurulması, yedek parçanın serbest kullanımı savunması, toplatma, tazminat, kazancın iadesi, karar ilanı ve tedbir talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Sürelerin Hesabı

Yayım itirazı, hükümsüzlük ve tecavüz taleplerinin süreleri ile fuar-satış delilleri korunmalı; piyasaya sürme veya gümrük aşamasında tedbir ve delil tespiti gecikmeden değerlendirilmelidir.

“Türk Patent ve Marka Kurumu tasarım tescilinde yedek parça resmî kayıtları yönünden yayım itirazı, hükümsüzlük ve tecavüz taleplerinin süreleri ile fuar-satış delilleri korunmalı; piyasaya sürme veya gümrük aşamasında tedbir ve delil tespiti gecikmeden değerlendirilmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay tasarım tescilinde yedek parça emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Talep Sonucunun Kurulması

Tescil başvurusunun kabulü veya reddin kaldırılması, hükümsüzlük, tecavüzün tespiti ve durdurulması, yedek parçanın serbest kullanımı savunması, toplatma, tazminat, kazancın iadesi, karar ilanı ve tedbir.

“Türk Patent ve Marka Kurumu tasarım tescilinde yedek parça resmî kayıtları yönünden tescil başvurusunun kabulü veya reddin kaldırılması, hükümsüzlük, tecavüzün tespiti ve durdurulması, yedek parçanın serbest kullanımı savunması, toplatma, tazminat, kazancın iadesi, karar ilanı ve tedbir” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay tasarım tescilinde yedek parça emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Bir parçanın montajdan önce görülmesi görünürlük şartını tek başına karşılamaz ve bütün yedek parçalar koruma dışında değildir; birleşik ürün niteliği, son kullanıcı tarafından normal kullanım, bakım-onarım istisnası, görünür özellikler, teknik zorunluluk, ilk piyasa sunumu ve kaynakta yanıltma ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete tasarım tescilinde yedek parça yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler, temel ölçüt ise “tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Türk Patent ve Marka Kurumu — Tasarım Tescilinde Yedek Parça Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “tasarım tescilinde yedek parça resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından birleşik ürünün parçasına ilişkin tasarım, normal kullanım sırasında görünür kalması ve görünür özelliklerin yenilik ile ayırt edici nitelik taşıması halinde korunabilir; onarım amaçlı eşdeğer parçalar için kanundaki özel sınırlamalar ayrıca uygulanır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Tasarım Tescilinde Yedek Parça Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “tasarım tescilinde yedek parça emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; bir parçanın montajdan önce görülmesi görünürlük şartını tek başına karşılamaz ve bütün yedek parçalar koruma dışında değildir; birleşik ürün niteliği, son kullanıcı tarafından normal kullanım, bakım-onarım istisnası, görünür özellikler, teknik zorunluluk, ilk piyasa sunumu ve kaynakta yanıltma ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Tasarım Tescilinde Yedek Parça Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “tasarım tescilinde yedek parça yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Ürünün kaputu veya muhafazası açıldığında görülen her parçayı normal kullanımda görünür saymak ya da onarım istisnasını kaynak konusunda yanıltıcı bütün taklit parçaları kapsayacak şekilde genişletmek.

“Türk Patent ve Marka Kurumu tasarım tescilinde yedek parça resmî kayıtları yönünden ürünün kaputu veya muhafazası açıldığında görülen her parçayı normal kullanımda görünür saymak ya da onarım istisnasını kaynak konusunda yanıltıcı bütün taklit parçaları kapsayacak şekilde genişletmek” riski gerçekleşirse tescil başvurusunun kabulü veya reddin kaldırılması, hükümsüzlük, tecavüzün tespiti ve durdurulması, yedek parçanın serbest kullanımı savunması, toplatma, tazminat, kazancın iadesi, karar ilanı ve tedbir talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay tasarım tescilinde yedek parça emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete tasarım tescilinde yedek parça yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler delili ve “tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması
• Tasarım Tescilinde Görünürlük Şartı ve Yedek Parça bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri
• lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler
• benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu

• korunan görsel özellikleri parçanın birleşik ürüne takılı normal kullanımındaki görünür alanlarla eşleştirip teknik zorunluluk, yenilik, genel izlenim ve onarım amacı bakımından ayrı karşılaştırma hazırlamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Yayım itirazı, hükümsüzlük ve tecavüz taleplerinin süreleri ile fuar-satış delilleri korunmalı; piyasaya sürme veya gümrük aşamasında tedbir ve delil tespiti gecikmeden değerlendirilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Tasarım tescilinde görünürlük şartı ve yedek parça bakımından ilk usul adımından sonra hangi işlemler yapılmalıdır?

Korunan görsel özellikleri parçanın birleşik ürüne takılı normal kullanımındaki görünür alanlarla eşleştirip teknik zorunluluk, yenilik, genel izlenim ve onarım amacı bakımından ayrı karşılaştırma hazırlamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Tasarım Tescilinde Görünürlük Şartı ve Yedek Parça Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Yayım itirazı, hükümsüzlük ve tecavüz taleplerinin süreleri ile fuar-satış delilleri korunmalı; piyasaya sürme veya gümrük aşamasında tedbir ve delil tespiti gecikmeden değerlendirilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tescil başvurusunun kabulü veya reddin kaldırılması, hükümsüzlük, tecavüzün tespiti ve durdurulması, yedek parçanın serbest kullanımı savunması, toplatma, tazminat, kazancın iadesi, karar ilanı ve tedbir talebi hangi vakıa ve delillerle somutlaştırılmalıdır?

Tescil başvurusunun kabulü veya reddin kaldırılması, hükümsüzlük, tecavüzün tespiti ve durdurulması, yedek parçanın serbest kullanımı savunması, toplatma, tazminat, kazancın iadesi, karar ilanı ve tedbir, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Tasarım Tescilinde Görünürlük Şartı ve Yedek Parça bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Birleşik ürünün parçasına ilişkin tasarım, normal kullanım sırasında görünür kalması ve görünür özelliklerin yenilik ile ayırt edici nitelik taşıması halinde korunabilir; onarım amaçlı eşdeğer parçalar için kanundaki özel sınırlamalar ayrıca uygulanır.

Dosyanın ilk önceliği korunan görsel özellikleri parçanın birleşik ürüne takılı normal kullanımındaki görünür alanlarla eşleştirip teknik zorunluluk, yenilik, genel izlenim ve onarım amacı bakımından ayrı karşılaştırma hazırlamak, delil omurgası ise tasarım tescil belgesi, görsel anlatım ve ürün sınıfı, birleşik ürün ve parça numuneleri, montaj-normal kullanım görüntüleri, katalog ve teknik çizimler, ilk piyasaya sunum kayıtları, önceki tasarımlar, yedek parça faturaları, ambalaj ve kaynak işaretleri, uzman bilirkişi karşılaştırması ile Tasarım Tescilinde Görünürlük Şartı ve Yedek Parça bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Yayım itirazı, hükümsüzlük ve tecavüz taleplerinin süreleri ile fuar-satış delilleri korunmalı; piyasaya sürme veya gümrük aşamasında tedbir ve delil tespiti gecikmeden değerlendirilmelidir. Tescil başvurusunun kabulü veya reddin kaldırılması, hükümsüzlük, tecavüzün tespiti ve durdurulması, yedek parçanın serbest kullanımı savunması, toplatma, tazminat, kazancın iadesi, karar ilanı ve tedbir talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; ürünün kaputu veya muhafazası açıldığında görülen her parçayı normal kullanımda görünür saymak ya da onarım istisnasını kaynak konusunda yanıltıcı bütün taklit parçaları kapsayacak şekilde genişletmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Türk Patent ve Marka Kurumu — tasarım tescilinde yedek parça resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından birleşik ürünün parçasına ilişkin tasarım, normal kullanım sırasında görünür kalması ve görünür özelliklerin yenilik ile ayırt edici nitelik taşıması halinde korunabilir; onarım amaçlı eşdeğer parçalar için kanundaki özel sınırlamalar ayrıca uygulanır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — tasarım tescilinde yedek parça emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; bir parçanın montajdan önce görülmesi görünürlük şartını tek başına karşılamaz ve bütün yedek parçalar koruma dışında değildir; birleşik ürün niteliği, son kullanıcı tarafından normal kullanım, bakım-onarım istisnası, görünür özellikler, teknik zorunluluk, ilk piyasa sunumu ve kaynakta yanıltma ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — tasarım tescilinde yedek parça yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — m.55-59, 77-81 ve özellikle 56 ve 59
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.54-63
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 266-281, 389-399 ve 400-406
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru