Gemilerin Çatmasında Kusur ve Zararın Paylaştırılması

Kapsam

Gemilerin Çatmasında Kusur ve Zararın Paylaştırılması yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. İki veya daha fazla geminin çatmasında zarar; kusursuz kaza, tek taraflı kusur ya da ortak kusur ayrımına göre paylaştırılır; can ve eşya zararları, müşterek kusur oranı, kaptan-donatan sorumluluğu ve deniz alacağına ilişkin usul birlikte değerlendirilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, gemilerin çatmasında kusur ve zararın paylaştırılması konusunda 26 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “iki veya daha fazla geminin çatmasında zarar; kusursuz kaza, tek taraflı kusur ya da ortak kusur ayrımına göre paylaştırılır; can ve eşya zararları, müşterek kusur oranı, kaptan-donatan sorumluluğu ve deniz alacağına ilişkin usul birlikte değerlendirilir” kuralıdır. Denizde temas eden her gemi otomatik eşit kusurlu değildir ve çatma yalnız fiziksel çarpışmayla sınırlı olmayabilir; seyir kuralları, hava-deniz koşulları, radar ve VDR verisi, kılavuz, römorkör, teknik arıza, illiyet ve zarar kalemleri ayrı incelenmelidir. Ayrıca “gemi jurnal ve seyir kayıtları, vdr-aıs-radar verileri, telsiz konuşmaları, kaptan ve mürettebat ifadeleri, liman ve kılavuz kayıtları, hava-deniz raporları, hasar fotoğrafları, klas ve ekspertiz raporları, yük belgeleri, sigorta ve kurtarma dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Gemilerin Çatmasında Kusur ve Zararın Paylaştırılması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.1286-1297 ve 1352-1400

Gemilerin çatmasında kusur ve zararın paylaştırılması kapsamında m.1286-1297 ve 1352-1400 hükümleri çatma, deniz alacağı ve takip bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49-76

Gemilerin çatmasında kusur ve zararın paylaştırılması kapsamında m.49-76 hükümleri kusur, illiyet ve zarar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199 ve 400-406

Gemilerin çatmasında kusur ve zararın paylaştırılması kapsamında m.190, 199 ve 400-406 hükümleri ispat ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

İki veya daha fazla geminin çatmasında zarar; kusursuz kaza, tek taraflı kusur ya da ortak kusur ayrımına göre paylaştırılır; can ve eşya zararları, müşterek kusur oranı, kaptan-donatan sorumluluğu ve deniz alacağına ilişkin usul birlikte değerlendirilir.

Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması resmî kayıtları yönünden iki veya daha fazla geminin çatmasında zarar; kusursuz kaza, tek taraflı kusur ya da ortak kusur ayrımına göre paylaştırılır; can ve eşya zararları, müşterek kusur oranı, kaptan-donatan sorumluluğu ve deniz alacağına ilişkin usul birlikte değerlendirilir. Bu ölçüt özellikle gemi jurnal ve seyir kayıtları, VDR-AIS-radar verileri, telsiz konuşmaları, kaptan ve mürettebat ifadeleri, liman ve kılavuz kayıtları, hava-deniz raporları, hasar fotoğrafları, klas ve ekspertiz raporları, yük belgeleri, sigorta ve kurtarma dosyaları üzerinden sınanır. Çatmadan önceki seyir rotalarını, hızları, manevraları, uyarıları ve uygulanabilir denizde çatışmayı önleme kurallarını saniyeli olay çizelgesinde karşılaştırmak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, yalnız temas noktasına bakarak kusur belirlemek veya VDR, AIS ve seyir kurallarını teknik bilirkişi incelemesi olmadan yorumlamak ihtimalini güçlendirebilir.

Denizde temas eden her gemi otomatik eşit kusurlu değildir ve çatma yalnız fiziksel çarpışmayla sınırlı olmayabilir; seyir kuralları, hava-deniz koşulları, radar ve VDR verisi, kılavuz, römorkör, teknik arıza, illiyet ve zarar kalemleri ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması emsal taraması yönünden denizde temas eden her gemi otomatik eşit kusurlu değildir ve çatma yalnız fiziksel çarpışmayla sınırlı olmayabilir; seyir kuralları, hava-deniz koşulları, radar ve VDR verisi, kılavuz, römorkör, teknik arıza, illiyet ve zarar kalemleri ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Gemi jurnal ve seyir kayıtları, VDR-AIS-radar verileri, telsiz konuşmaları, kaptan ve mürettebat ifadeleri, liman ve kılavuz kayıtları, hava-deniz raporları, hasar fotoğrafları, klas ve ekspertiz raporları, yük belgeleri, sigorta ve kurtarma dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması yürürlük denetimi yönünden gemi jurnal ve seyir kayıtları, VDR-AIS-radar verileri, telsiz konuşmaları, kaptan ve mürettebat ifadeleri, liman ve kılavuz kayıtları, hava-deniz raporları, hasar fotoğrafları, klas ve ekspertiz raporları, yük belgeleri, sigorta ve kurtarma dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dosyanın Delil Omurgası

Gemi jurnal ve seyir kayıtları, VDR-AIS-radar verileri, telsiz konuşmaları, kaptan ve mürettebat ifadeleri, liman ve kılavuz kayıtları, hava-deniz raporları, hasar fotoğrafları, klas ve ekspertiz raporları, yük belgeleri, sigorta ve kurtarma dosyaları.

“Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması resmî kayıtları yönünden gemi jurnal ve seyir kayıtları, VDR-AIS-radar verileri, telsiz konuşmaları, kaptan ve mürettebat ifadeleri, liman ve kılavuz kayıtları, hava-deniz raporları, hasar fotoğrafları, klas ve ekspertiz raporları, yük belgeleri, sigorta ve kurtarma dosyaları” kaydı, “İki veya daha fazla geminin çatmasında zarar; kusursuz kaza, tek taraflı kusur ya da ortak kusur ayrımına göre paylaştırılır; can ve eşya zararları, müşterek kusur oranı, kaptan-donatan sorumluluğu ve deniz alacağına ilişkin usul birlikte değerlendirilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “denizde temas eden her gemi otomatik eşit kusurlu değildir ve çatma yalnız fiziksel çarpışmayla sınırlı olmayabilir; seyir kuralları, hava-deniz koşulları, radar ve vdr verisi, kılavuz, römorkör, teknik arıza, illiyet ve zarar kalemleri ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “İki veya daha fazla geminin çatmasında zarar; kusursuz kaza, tek taraflı kusur ya da ortak kusur ayrımına göre paylaştırılır; can ve eşya zararları, müşterek kusur oranı, kaptan-donatan sorumluluğu ve deniz alacağına ilişkin usul birlikte değerlendirilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Çatmadan önceki seyir rotalarını, hızları, manevraları, uyarıları ve uygulanabilir denizde çatışmayı önleme kurallarını saniyeli olay çizelgesinde karşılaştırmak.

“Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması resmî kayıtları yönünden çatmadan önceki seyir rotalarını, hızları, manevraları, uyarıları ve uygulanabilir denizde çatışmayı önleme kurallarını saniyeli olay çizelgesinde karşılaştırmak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Gemi jurnal ve seyir kayıtları, VDR-AIS-radar verileri, telsiz konuşmaları, kaptan ve mürettebat ifadeleri, liman ve kılavuz kayıtları, hava-deniz raporları, hasar fotoğrafları, klas ve ekspertiz raporları, yük belgeleri, sigorta ve kurtarma dosyaları dosyaya alınmalı ve kusur oranının ve zararın tespiti, gemi ihtiyati haczi, onarım ve kullanım kaybı, yük ve can zararları, kurtarma gideri, sigorta tazminatı, rücu ve teminat talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve kusur oranının ve zararın tespiti, gemi ihtiyati haczi, onarım ve kullanım kaybı, yük ve can zararları, kurtarma gideri, sigorta tazminatı, rücu ve teminat talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Deniz raporu, delil tespiti, ihtiyati haciz, ihbar ve çatma alacağı zamanaşımı süreleri derhal korunmalı; elektronik seyir verileri silinmeden temin edilmelidir.

Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması resmî kayıtları yönünden deniz raporu, delil tespiti, ihtiyati haciz, ihbar ve çatma alacağı zamanaşımı süreleri derhal korunmalı; elektronik seyir verileri silinmeden temin edilmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Kusur oranının ve zararın tespiti, gemi ihtiyati haczi, onarım ve kullanım kaybı, yük ve can zararları, kurtarma gideri, sigorta tazminatı, rücu ve teminat.

“Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması resmî kayıtları yönünden kusur oranının ve zararın tespiti, gemi ihtiyati haczi, onarım ve kullanım kaybı, yük ve can zararları, kurtarma gideri, sigorta tazminatı, rücu ve teminat” talebi, “İki veya daha fazla geminin çatmasında zarar; kusursuz kaza, tek taraflı kusur ya da ortak kusur ayrımına göre paylaştırılır; can ve eşya zararları, müşterek kusur oranı, kaptan-donatan sorumluluğu ve deniz alacağına ilişkin usul birlikte değerlendirilir” koşuluyla ve gemi jurnal ve seyir kayıtları, VDR-AIS-radar verileri, telsiz konuşmaları, kaptan ve mürettebat ifadeleri, liman ve kılavuz kayıtları, hava-deniz raporları, hasar fotoğrafları, klas ve ekspertiz raporları, yük belgeleri, sigorta ve kurtarma dosyaları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “denizde temas eden her gemi otomatik eşit kusurlu değildir ve çatma yalnız fiziksel çarpışmayla sınırlı olmayabilir; seyir kuralları, hava-deniz koşulları, radar ve vdr verisi, kılavuz, römorkör, teknik arıza, illiyet ve zarar kalemleri ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Gemilerin Çatmasında Zararın Paylaştırılması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından iki veya daha fazla geminin çatmasında zarar; kusursuz kaza, tek taraflı kusur ya da ortak kusur ayrımına göre paylaştırılır; can ve eşya zararları, müşterek kusur oranı, kaptan-donatan sorumluluğu ve deniz alacağına ilişkin usul birlikte değerlendirilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Gemilerin Çatmasında Zararın Paylaştırılması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; denizde temas eden her gemi otomatik eşit kusurlu değildir ve çatma yalnız fiziksel çarpışmayla sınırlı olmayabilir; seyir kuralları, hava-deniz koşulları, radar ve vdr verisi, kılavuz, römorkör, teknik arıza, illiyet ve zarar kalemleri ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Gemilerin Çatmasında Zararın Paylaştırılması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Yalnız temas noktasına bakarak kusur belirlemek veya VDR, AIS ve seyir kurallarını teknik bilirkişi incelemesi olmadan yorumlamak.

“Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması resmî kayıtları yönünden yalnız temas noktasına bakarak kusur belirlemek veya VDR, AIS ve seyir kurallarını teknik bilirkişi incelemesi olmadan yorumlamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çatmadan önceki seyir rotalarını, hızları, manevraları, uyarıları ve uygulanabilir denizde çatışmayı önleme kurallarını saniyeli olay çizelgesinde karşılaştırmak aşamasında gemi jurnal ve seyir kayıtları, VDR-AIS-radar verileri, telsiz konuşmaları, kaptan ve mürettebat ifadeleri, liman ve kılavuz kayıtları, hava-deniz raporları, hasar fotoğrafları, klas ve ekspertiz raporları, yük belgeleri, sigorta ve kurtarma dosyaları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Denizde temas eden her gemi otomatik eşit kusurlu değildir ve çatma yalnız fiziksel çarpışmayla sınırlı olmayabilir; seyir kuralları, hava-deniz koşulları, radar ve VDR verisi, kılavuz, römorkör, teknik arıza, illiyet ve zarar kalemleri ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• gemi jurnal ve seyir kayıtları, VDR-AIS-radar verileri, telsiz konuşmaları, kaptan ve mürettebat ifadeleri, liman ve kılavuz kayıtları, hava-deniz raporları, hasar fotoğrafları, klas ve ekspertiz raporları, yük belgeleri, sigorta ve kurtarma dosyaları
• Gemilerin Çatmasında Kusur ve Zararın Paylaştırılması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• çatmadan önceki seyir rotalarını, hızları, manevraları, uyarıları ve uygulanabilir denizde çatışmayı önleme kurallarını saniyeli olay çizelgesinde karşılaştırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Deniz raporu, delil tespiti, ihtiyati haciz, ihbar ve çatma alacağı zamanaşımı süreleri derhal korunmalı; elektronik seyir verileri silinmeden temin edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Gemilerin Çatmasında Kusur ve Zararın Paylaştırılması Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Çatmadan önceki seyir rotalarını, hızları, manevraları, uyarıları ve uygulanabilir denizde çatışmayı önleme kurallarını saniyeli olay çizelgesinde karşılaştırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Gemilerin çatmasında kusur ve zararın paylaştırılması bakımından süre çizelgesi hangi tarihler esas alınarak hazırlanmalıdır?

Deniz raporu, delil tespiti, ihtiyati haciz, ihbar ve çatma alacağı zamanaşımı süreleri derhal korunmalı; elektronik seyir verileri silinmeden temin edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Kusur oranının ve zararın tespiti, gemi ihtiyati haczi, onarım ve kullanım kaybı, yük ve can zararları, kurtarma gideri, sigorta tazminatı, rücu ve teminat ile diğer istemler nasıl ayrılır?

Kusur oranının ve zararın tespiti, gemi ihtiyati haczi, onarım ve kullanım kaybı, yük ve can zararları, kurtarma gideri, sigorta tazminatı, rücu ve teminat, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Gemilerin Çatmasında Kusur ve Zararın Paylaştırılması bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İki veya daha fazla geminin çatmasında zarar; kusursuz kaza, tek taraflı kusur ya da ortak kusur ayrımına göre paylaştırılır; can ve eşya zararları, müşterek kusur oranı, kaptan-donatan sorumluluğu ve deniz alacağına ilişkin usul birlikte değerlendirilir.

Dosyanın ilk önceliği çatmadan önceki seyir rotalarını, hızları, manevraları, uyarıları ve uygulanabilir denizde çatışmayı önleme kurallarını saniyeli olay çizelgesinde karşılaştırmak, delil omurgası ise gemi jurnal ve seyir kayıtları, VDR-AIS-radar verileri, telsiz konuşmaları, kaptan ve mürettebat ifadeleri, liman ve kılavuz kayıtları, hava-deniz raporları, hasar fotoğrafları, klas ve ekspertiz raporları, yük belgeleri, sigorta ve kurtarma dosyaları ile Gemilerin Çatmasında Kusur ve Zararın Paylaştırılması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Deniz raporu, delil tespiti, ihtiyati haciz, ihbar ve çatma alacağı zamanaşımı süreleri derhal korunmalı; elektronik seyir verileri silinmeden temin edilmelidir. Kusur oranının ve zararın tespiti, gemi ihtiyati haczi, onarım ve kullanım kaybı, yük ve can zararları, kurtarma gideri, sigorta tazminatı, rücu ve teminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yalnız temas noktasına bakarak kusur belirlemek veya VDR, AIS ve seyir kurallarını teknik bilirkişi incelemesi olmadan yorumlamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından iki veya daha fazla geminin çatmasında zarar; kusursuz kaza, tek taraflı kusur ya da ortak kusur ayrımına göre paylaştırılır; can ve eşya zararları, müşterek kusur oranı, kaptan-donatan sorumluluğu ve deniz alacağına ilişkin usul birlikte değerlendirilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; denizde temas eden her gemi otomatik eşit kusurlu değildir ve çatma yalnız fiziksel çarpışmayla sınırlı olmayabilir; seyir kuralları, hava-deniz koşulları, radar ve vdr verisi, kılavuz, römorkör, teknik arıza, illiyet ve zarar kalemleri ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — gemilerin çatmasında zararın paylaştırılması yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.1286-1297 ve 1352-1400
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.49-76
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199 ve 400-406
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru