Dağıtım Anlaşmalarında Bölge ve Müşteri Kısıtlamaları

Kapsam

Dağıtım Anlaşmalarında Bölge ve Müşteri Kısıtlamaları yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Dikey dağıtım anlaşmalarında bölge ve müşteri tahsisi belirli koşullarda etkinlik ve yatırım koruması sağlayabilir; ancak pasif satışların, internet satışlarının veya korunmayan müşteri gruplarının mutlak biçimde kısıtlanması rekabet yasağı ve grup muafiyeti bakımından ağır sınırlama oluşturabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, dağıtım anlaşmalarında bölge ve müşteri kısıtlamaları konusunda 26 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “dikey dağıtım anlaşmalarında bölge ve müşteri tahsisi belirli koşullarda etkinlik ve yatırım koruması sağlayabilir; ancak pasif satışların, internet satışlarının veya korunmayan müşteri gruplarının mutlak biçimde kısıtlanması rekabet yasağı ve grup muafiyeti bakımından ağır sınırlama oluşturabilir” kuralıdır. Her münhasır bölge hükmü kartel değildir ve dağıtıcının aktif satışının sınırlandırılması her durumda yasak sayılmaz; pazar payı, anlaşmanın seviyesi, aktif-pasif satış ayrımı, seçici dağıtım, çevrim içi kanal, istisnalar ve bireysel muafiyet ayrı incelenmelidir. Ayrıca “dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Dağıtım Anlaşmalarında Bölge ve Müşteri Kısıtlamaları bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun: m.4-5, 9 ve 56-59

Dağıtım anlaşmalarında bölge ve müşteri kısıtlamaları kapsamında m.4-5, 9 ve 56-59 hükümleri rekabet yasağı, muafiyet ve özel hukuk sonuçları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.54-63

Dağıtım anlaşmalarında bölge ve müşteri kısıtlamaları kapsamında m.54-63 hükümleri dürüst rekabet ve haksız rekabet bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.26-27 ve 112

Dağıtım anlaşmalarında bölge ve müşteri kısıtlamaları kapsamında m.26-27 ve 112 hükümleri sözleşme sınırı ve tazminat bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Dikey dağıtım anlaşmalarında bölge ve müşteri tahsisi belirli koşullarda etkinlik ve yatırım koruması sağlayabilir; ancak pasif satışların, internet satışlarının veya korunmayan müşteri gruplarının mutlak biçimde kısıtlanması rekabet yasağı ve grup muafiyeti bakımından ağır sınırlama oluşturabilir.

“Rekabet Kurulu dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları resmî kayıtları yönünden dikey dağıtım anlaşmalarında bölge ve müşteri tahsisi belirli koşullarda etkinlik ve yatırım koruması sağlayabilir; ancak pasif satışların, internet satışlarının veya korunmayan müşteri gruplarının mutlak biçimde kısıtlanması rekabet yasağı ve grup muafiyeti bakımından ağır sınırlama oluşturabilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve aktif ve pasif satış ayrımı yapmadan her bölge korumasını geçerli saymak veya çevrim içi siparişleri otomatik aktif satış kabul etmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Her münhasır bölge hükmü kartel değildir ve dağıtıcının aktif satışının sınırlandırılması her durumda yasak sayılmaz; pazar payı, anlaşmanın seviyesi, aktif-pasif satış ayrımı, seçici dağıtım, çevrim içi kanal, istisnalar ve bireysel muafiyet ayrı incelenmelidir.

Yargıtay dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları emsal taraması yönünden her münhasır bölge hükmü kartel değildir ve dağıtıcının aktif satışının sınırlandırılması her durumda yasak sayılmaz; pazar payı, anlaşmanın seviyesi, aktif-pasif satış ayrımı, seçici dağıtım, çevrim içi kanal, istisnalar ve bireysel muafiyet ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları yürürlük denetimi yönünden dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İspat Planı ve Deliller

Dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri.

“Rekabet Kurulu dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları resmî kayıtları yönünden dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Her münhasır bölge hükmü kartel değildir ve dağıtıcının aktif satışının sınırlandırılması her durumda yasak sayılmaz; pazar payı, anlaşmanın seviyesi, aktif-pasif satış ayrımı, seçici dağıtım, çevrim içi kanal, istisnalar ve bireysel muafiyet ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Rekabet Kurulu dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Her sözleşme hükmünü aktif satış, pasif satış, internet, müşteri grubu, bölge, süre ve pazar payı bakımından rekabet matrisiyle sınıflandırmak.

“Rekabet Kurulu dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları resmî kayıtları yönünden her sözleşme hükmünü aktif satış, pasif satış, internet, müşteri grubu, bölge, süre ve pazar payı bakımından rekabet matrisiyle sınıflandırmak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri, rekabet yasağı hükmünün geçersizliği, muafiyet değerlendirmesi, uygulamanın durdurulması, sözleşmenin uyarlanması, Kurul başvurusu, üç kat zarar koşulları ve tazminat talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Rekabet Kurulu dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, rekabet yasağı hükmünün geçersizliği, muafiyet değerlendirmesi, uygulamanın durdurulması, sözleşmenin uyarlanması, Kurul başvurusu, üç kat zarar koşulları ve tazminat talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Sürelerin Hesabı

Kurul soruşturması ve bilgi istemi süreleri ile özel hukuk tazminatı, sözleşme feshi ve geçici tedbir takvimi ayrı izlenmeli; dijital satış kayıtları gecikmeden korunmalıdır.

“Rekabet Kurulu dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları resmî kayıtları yönünden kurul soruşturması ve bilgi istemi süreleri ile özel hukuk tazminatı, sözleşme feshi ve geçici tedbir takvimi ayrı izlenmeli; dijital satış kayıtları gecikmeden korunmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Talep Sonucunun Kurulması

Rekabet yasağı hükmünün geçersizliği, muafiyet değerlendirmesi, uygulamanın durdurulması, sözleşmenin uyarlanması, Kurul başvurusu, üç kat zarar koşulları ve tazminat.

“Rekabet Kurulu dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları resmî kayıtları yönünden rekabet yasağı hükmünün geçersizliği, muafiyet değerlendirmesi, uygulamanın durdurulması, sözleşmenin uyarlanması, Kurul başvurusu, üç kat zarar koşulları ve tazminat” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Her münhasır bölge hükmü kartel değildir ve dağıtıcının aktif satışının sınırlandırılması her durumda yasak sayılmaz; pazar payı, anlaşmanın seviyesi, aktif-pasif satış ayrımı, seçici dağıtım, çevrim içi kanal, istisnalar ve bireysel muafiyet ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Rekabet Kurulu — Dağıtım Anlaşmalarında Müşteri Kısıtlamaları Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından dikey dağıtım anlaşmalarında bölge ve müşteri tahsisi belirli koşullarda etkinlik ve yatırım koruması sağlayabilir; ancak pasif satışların, internet satışlarının veya korunmayan müşteri gruplarının mutlak biçimde kısıtlanması rekabet yasağı ve grup muafiyeti bakımından ağır sınırlama oluşturabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Dağıtım Anlaşmalarında Müşteri Kısıtlamaları Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her münhasır bölge hükmü kartel değildir ve dağıtıcının aktif satışının sınırlandırılması her durumda yasak sayılmaz; pazar payı, anlaşmanın seviyesi, aktif-pasif satış ayrımı, seçici dağıtım, çevrim içi kanal, istisnalar ve bireysel muafiyet ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Dağıtım Anlaşmalarında Müşteri Kısıtlamaları Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Aktif ve pasif satış ayrımı yapmadan her bölge korumasını geçerli saymak veya çevrim içi siparişleri otomatik aktif satış kabul etmek.

“Rekabet Kurulu dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları resmî kayıtları yönünden aktif ve pasif satış ayrımı yapmadan her bölge korumasını geçerli saymak veya çevrim içi siparişleri otomatik aktif satış kabul etmek” riski gerçekleşirse rekabet yasağı hükmünün geçersizliği, muafiyet değerlendirmesi, uygulamanın durdurulması, sözleşmenin uyarlanması, Kurul başvurusu, üç kat zarar koşulları ve tazminat talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri
• Dağıtım Anlaşmalarında Bölge ve Müşteri Kısıtlamaları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• her sözleşme hükmünü aktif satış, pasif satış, internet, müşteri grubu, bölge, süre ve pazar payı bakımından rekabet matrisiyle sınıflandırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Kurul soruşturması ve bilgi istemi süreleri ile özel hukuk tazminatı, sözleşme feshi ve geçici tedbir takvimi ayrı izlenmeli; dijital satış kayıtları gecikmeden korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Dağıtım Anlaşmalarında Bölge ve Müşteri Kısıtlamaları Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Her sözleşme hükmünü aktif satış, pasif satış, internet, müşteri grubu, bölge, süre ve pazar payı bakımından rekabet matrisiyle sınıflandırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Dağıtım anlaşmalarında bölge ve müşteri kısıtlamaları bakımından tebliğ ve öğrenme kayıtları nasıl tutulmalıdır?

Kurul soruşturması ve bilgi istemi süreleri ile özel hukuk tazminatı, sözleşme feshi ve geçici tedbir takvimi ayrı izlenmeli; dijital satış kayıtları gecikmeden korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Rekabet yasağı hükmünün geçersizliği, muafiyet değerlendirmesi, uygulamanın durdurulması, sözleşmenin uyarlanması, Kurul başvurusu, üç kat zarar koşulları ve tazminat hangi delillere dayanmalıdır?

Rekabet yasağı hükmünün geçersizliği, muafiyet değerlendirmesi, uygulamanın durdurulması, sözleşmenin uyarlanması, Kurul başvurusu, üç kat zarar koşulları ve tazminat, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Dağıtım Anlaşmalarında Bölge ve Müşteri Kısıtlamaları konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Dikey dağıtım anlaşmalarında bölge ve müşteri tahsisi belirli koşullarda etkinlik ve yatırım koruması sağlayabilir; ancak pasif satışların, internet satışlarının veya korunmayan müşteri gruplarının mutlak biçimde kısıtlanması rekabet yasağı ve grup muafiyeti bakımından ağır sınırlama oluşturabilir.

Dosyanın ilk önceliği her sözleşme hükmünü aktif satış, pasif satış, internet, müşteri grubu, bölge, süre ve pazar payı bakımından rekabet matrisiyle sınıflandırmak, delil omurgası ise dağıtım ve bayilik sözleşmeleri, bölge ve müşteri listeleri, satış politikaları, internet satış talimatları, fiyat ve sipariş verileri, ret ve yönlendirme kayıtları, pazar payı çalışmaları, e-postalar, denetim belgeleri, rakip ve müşteri şikayetleri ile Dağıtım Anlaşmalarında Bölge ve Müşteri Kısıtlamaları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kurul soruşturması ve bilgi istemi süreleri ile özel hukuk tazminatı, sözleşme feshi ve geçici tedbir takvimi ayrı izlenmeli; dijital satış kayıtları gecikmeden korunmalıdır. Rekabet yasağı hükmünün geçersizliği, muafiyet değerlendirmesi, uygulamanın durdurulması, sözleşmenin uyarlanması, Kurul başvurusu, üç kat zarar koşulları ve tazminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; aktif ve pasif satış ayrımı yapmadan her bölge korumasını geçerli saymak veya çevrim içi siparişleri otomatik aktif satış kabul etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Rekabet Kurulu — dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından dikey dağıtım anlaşmalarında bölge ve müşteri tahsisi belirli koşullarda etkinlik ve yatırım koruması sağlayabilir; ancak pasif satışların, internet satışlarının veya korunmayan müşteri gruplarının mutlak biçimde kısıtlanması rekabet yasağı ve grup muafiyeti bakımından ağır sınırlama oluşturabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her münhasır bölge hükmü kartel değildir ve dağıtıcının aktif satışının sınırlandırılması her durumda yasak sayılmaz; pazar payı, anlaşmanın seviyesi, aktif-pasif satış ayrımı, seçici dağıtım, çevrim içi kanal, istisnalar ve bireysel muafiyet ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — dağıtım anlaşmalarında müşteri kısıtlamaları yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun — m.4-5, 9 ve 56-59
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.54-63
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.26-27 ve 112
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru