Kooperatifte Ortaklık Şartlarının Kaybı ve Çıkarma Kararı

Kapsam

Kooperatifte Ortaklık Şartlarının Kaybı ve Çıkarma Kararı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Kooperatif ortağının kanun veya ana sözleşmede aranan ortaklık şartlarını sonradan kaybetmesi, somut ve denetlenebilir biçimde tespit edilip savunma ile organ ve bildirim güvenceleri sağlanarak çıkarma sürecine konu olabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, kooperatifte ortaklık şartlarının kaybı ve çıkarma kararı konusunda 26 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “kooperatif ortağının kanun veya ana sözleşmede aranan ortaklık şartlarını sonradan kaybetmesi, somut ve denetlenebilir biçimde tespit edilip savunma ile organ ve bildirim güvenceleri sağlanarak çıkarma sürecine konu olabilir” kuralıdır. Ortaklık şartındaki her geçici eksiklik otomatik çıkarma sebebi değildir; şartın kanuni veya ana sözleşmesel dayanağı, eşit uygulama, eksikliğin giderilebilirliği, yetkili organ, gerekçe, tebliğ ve genel kurula itiraz yolu ayrı incelenmelidir. Ayrıca “ana sözleşme ve değişiklikleri, ortaklık başvuru ve kabul kararı, pay defteri, şartın kaybını gösteren resmi kayıtlar, yönetim kurulu yazışmaları, savunma istemi, çıkarma kararı, tebliğ belgesi, genel kurul gündemi ve emsal ortak uygulamaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Kooperatifte Ortaklık Şartlarının Kaybı ve Çıkarma Kararı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu: m.8, 16-17 ve 23

Kooperatifte ortaklık şartlarının kaybı ve çıkarma kararı kapsamında m.8, 16-17 ve 23 hükümleri ortaklık şartı, çıkarma ve eşitlik bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.18 ve 124-133

Kooperatifte ortaklık şartlarının kaybı ve çıkarma kararı kapsamında m.18 ve 124-133 hükümleri ticari tüzel kişi ve bildirim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199 ve 389-399

Kooperatifte ortaklık şartlarının kaybı ve çıkarma kararı kapsamında m.190, 199 ve 389-399 hükümleri ispat ve tedbir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Kooperatifler Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Kooperatif ortağının kanun veya ana sözleşmede aranan ortaklık şartlarını sonradan kaybetmesi, somut ve denetlenebilir biçimde tespit edilip savunma ile organ ve bildirim güvenceleri sağlanarak çıkarma sürecine konu olabilir.

Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı resmî kayıtları yönünden kooperatif ortağının kanun veya ana sözleşmede aranan ortaklık şartlarını sonradan kaybetmesi, somut ve denetlenebilir biçimde tespit edilip savunma ile organ ve bildirim güvenceleri sağlanarak çıkarma sürecine konu olabilir. Bu ölçüt özellikle ana sözleşme ve değişiklikleri, ortaklık başvuru ve kabul kararı, pay defteri, şartın kaybını gösteren resmi kayıtlar, yönetim kurulu yazışmaları, savunma istemi, çıkarma kararı, tebliğ belgesi, genel kurul gündemi ve emsal ortak uygulamaları üzerinden sınanır. Kaybedildiği ileri sürülen şartı ana sözleşme maddesi, kayıp tarihi, delil, giderim imkanı ve diğer ortaklara uygulama bakımından tabloya dökmek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, şart kaybını gerekçesiz yönetim kurulu takdiri saymak veya tebliğ ve itiraz yollarını göstermeden ortaklık haklarını sona erdirmek ihtimalini güçlendirebilir.

Ortaklık şartındaki her geçici eksiklik otomatik çıkarma sebebi değildir; şartın kanuni veya ana sözleşmesel dayanağı, eşit uygulama, eksikliğin giderilebilirliği, yetkili organ, gerekçe, tebliğ ve genel kurula itiraz yolu ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı emsal taraması yönünden ortaklık şartındaki her geçici eksiklik otomatik çıkarma sebebi değildir; şartın kanuni veya ana sözleşmesel dayanağı, eşit uygulama, eksikliğin giderilebilirliği, yetkili organ, gerekçe, tebliğ ve genel kurula itiraz yolu ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Ana sözleşme ve değişiklikleri, ortaklık başvuru ve kabul kararı, pay defteri, şartın kaybını gösteren resmi kayıtlar, yönetim kurulu yazışmaları, savunma istemi, çıkarma kararı, tebliğ belgesi, genel kurul gündemi ve emsal ortak uygulamaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete kooperatifte ortaklık çıkarma kararı yürürlük denetimi yönünden ana sözleşme ve değişiklikleri, ortaklık başvuru ve kabul kararı, pay defteri, şartın kaybını gösteren resmi kayıtlar, yönetim kurulu yazışmaları, savunma istemi, çıkarma kararı, tebliğ belgesi, genel kurul gündemi ve emsal ortak uygulamaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İspat Planı ve Deliller

Ana sözleşme ve değişiklikleri, ortaklık başvuru ve kabul kararı, pay defteri, şartın kaybını gösteren resmi kayıtlar, yönetim kurulu yazışmaları, savunma istemi, çıkarma kararı, tebliğ belgesi, genel kurul gündemi ve emsal ortak uygulamaları.

“Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı resmî kayıtları yönünden ana sözleşme ve değişiklikleri, ortaklık başvuru ve kabul kararı, pay defteri, şartın kaybını gösteren resmi kayıtlar, yönetim kurulu yazışmaları, savunma istemi, çıkarma kararı, tebliğ belgesi, genel kurul gündemi ve emsal ortak uygulamaları” kaydı, “Kooperatif ortağının kanun veya ana sözleşmede aranan ortaklık şartlarını sonradan kaybetmesi, somut ve denetlenebilir biçimde tespit edilip savunma ile organ ve bildirim güvenceleri sağlanarak çıkarma sürecine konu olabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “ortaklık şartındaki her geçici eksiklik otomatik çıkarma sebebi değildir; şartın kanuni veya ana sözleşmesel dayanağı, eşit uygulama, eksikliğin giderilebilirliği, yetkili organ, gerekçe, tebliğ ve genel kurula itiraz yolu ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete kooperatifte ortaklık çıkarma kararı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Kooperatif ortağının kanun veya ana sözleşmede aranan ortaklık şartlarını sonradan kaybetmesi, somut ve denetlenebilir biçimde tespit edilip savunma ile organ ve bildirim güvenceleri sağlanarak çıkarma sürecine konu olabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Kaybedildiği ileri sürülen şartı ana sözleşme maddesi, kayıp tarihi, delil, giderim imkanı ve diğer ortaklara uygulama bakımından tabloya dökmek.

“Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı resmî kayıtları yönünden kaybedildiği ileri sürülen şartı ana sözleşme maddesi, kayıp tarihi, delil, giderim imkanı ve diğer ortaklara uygulama bakımından tabloya dökmek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Ana sözleşme ve değişiklikleri, ortaklık başvuru ve kabul kararı, pay defteri, şartın kaybını gösteren resmi kayıtlar, yönetim kurulu yazışmaları, savunma istemi, çıkarma kararı, tebliğ belgesi, genel kurul gündemi ve emsal ortak uygulamaları dosyaya alınmalı ve çıkarma kararının iptali, ortaklık sıfatının tespiti, genel kurul incelemesi, pay ve alacakların hesaplanması, eşitlik ilkesine aykırılığın giderilmesi, tedbir ve tazminat talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete kooperatifte ortaklık çıkarma kararı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve çıkarma kararının iptali, ortaklık sıfatının tespiti, genel kurul incelemesi, pay ve alacakların hesaplanması, eşitlik ilkesine aykırılığın giderilmesi, tedbir ve tazminat talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Çıkarma kararının tebliği, genel kurula başvuru ve mahkemede itiraz süreleri sıkı biçimde izlenmeli; ortaklık haklarının askıya alınması ve alacak hesabı ayrıca korunmalıdır.

Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı resmî kayıtları yönünden çıkarma kararının tebliği, genel kurula başvuru ve mahkemede itiraz süreleri sıkı biçimde izlenmeli; ortaklık haklarının askıya alınması ve alacak hesabı ayrıca korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Çıkarma kararının iptali, ortaklık sıfatının tespiti, genel kurul incelemesi, pay ve alacakların hesaplanması, eşitlik ilkesine aykırılığın giderilmesi, tedbir ve tazminat.

“Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı resmî kayıtları yönünden çıkarma kararının iptali, ortaklık sıfatının tespiti, genel kurul incelemesi, pay ve alacakların hesaplanması, eşitlik ilkesine aykırılığın giderilmesi, tedbir ve tazminat” talebi, “Kooperatif ortağının kanun veya ana sözleşmede aranan ortaklık şartlarını sonradan kaybetmesi, somut ve denetlenebilir biçimde tespit edilip savunma ile organ ve bildirim güvenceleri sağlanarak çıkarma sürecine konu olabilir” koşuluyla ve ana sözleşme ve değişiklikleri, ortaklık başvuru ve kabul kararı, pay defteri, şartın kaybını gösteren resmi kayıtlar, yönetim kurulu yazışmaları, savunma istemi, çıkarma kararı, tebliğ belgesi, genel kurul gündemi ve emsal ortak uygulamaları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “ortaklık şartındaki her geçici eksiklik otomatik çıkarma sebebi değildir; şartın kanuni veya ana sözleşmesel dayanağı, eşit uygulama, eksikliğin giderilebilirliği, yetkili organ, gerekçe, tebliğ ve genel kurula itiraz yolu ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete kooperatifte ortaklık çıkarma kararı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Kooperatifte Ortaklık Çıkarma Kararı Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kooperatifte ortaklık çıkarma kararı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından kooperatif ortağının kanun veya ana sözleşmede aranan ortaklık şartlarını sonradan kaybetmesi, somut ve denetlenebilir biçimde tespit edilip savunma ile organ ve bildirim güvenceleri sağlanarak çıkarma sürecine konu olabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Kooperatifte Ortaklık Çıkarma Kararı Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kooperatifte ortaklık çıkarma kararı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; ortaklık şartındaki her geçici eksiklik otomatik çıkarma sebebi değildir; şartın kanuni veya ana sözleşmesel dayanağı, eşit uygulama, eksikliğin giderilebilirliği, yetkili organ, gerekçe, tebliğ ve genel kurula itiraz yolu ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Kooperatifte Ortaklık Çıkarma Kararı Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kooperatifte ortaklık çıkarma kararı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Şart kaybını gerekçesiz yönetim kurulu takdiri saymak veya tebliğ ve itiraz yollarını göstermeden ortaklık haklarını sona erdirmek.

“Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı resmî kayıtları yönünden şart kaybını gerekçesiz yönetim kurulu takdiri saymak veya tebliğ ve itiraz yollarını göstermeden ortaklık haklarını sona erdirmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Kaybedildiği ileri sürülen şartı ana sözleşme maddesi, kayıp tarihi, delil, giderim imkanı ve diğer ortaklara uygulama bakımından tabloya dökmek aşamasında ana sözleşme ve değişiklikleri, ortaklık başvuru ve kabul kararı, pay defteri, şartın kaybını gösteren resmi kayıtlar, yönetim kurulu yazışmaları, savunma istemi, çıkarma kararı, tebliğ belgesi, genel kurul gündemi ve emsal ortak uygulamaları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay kooperatifte ortaklık çıkarma kararı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Ortaklık şartındaki her geçici eksiklik otomatik çıkarma sebebi değildir; şartın kanuni veya ana sözleşmesel dayanağı, eşit uygulama, eksikliğin giderilebilirliği, yetkili organ, gerekçe, tebliğ ve genel kurula itiraz yolu ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete kooperatifte ortaklık çıkarma kararı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• ana sözleşme ve değişiklikleri, ortaklık başvuru ve kabul kararı, pay defteri, şartın kaybını gösteren resmi kayıtlar, yönetim kurulu yazışmaları, savunma istemi, çıkarma kararı, tebliğ belgesi, genel kurul gündemi ve emsal ortak uygulamaları
• Kooperatifte Ortaklık Şartlarının Kaybı ve Çıkarma Kararı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• kaybedildiği ileri sürülen şartı ana sözleşme maddesi, kayıp tarihi, delil, giderim imkanı ve diğer ortaklara uygulama bakımından tabloya dökmek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Çıkarma kararının tebliği, genel kurula başvuru ve mahkemede itiraz süreleri sıkı biçimde izlenmeli; ortaklık haklarının askıya alınması ve alacak hesabı ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Kooperatifte Ortaklık Şartlarının Kaybı ve Çıkarma Kararı Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Kaybedildiği ileri sürülen şartı ana sözleşme maddesi, kayıp tarihi, delil, giderim imkanı ve diğer ortaklara uygulama bakımından tabloya dökmek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Kooperatifte ortaklık şartlarının kaybı ve çıkarma kararı bakımından süre çizelgesi hangi tarihler esas alınarak hazırlanmalıdır?

Çıkarma kararının tebliği, genel kurula başvuru ve mahkemede itiraz süreleri sıkı biçimde izlenmeli; ortaklık haklarının askıya alınması ve alacak hesabı ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Çıkarma kararının iptali, ortaklık sıfatının tespiti, genel kurul incelemesi, pay ve alacakların hesaplanması, eşitlik ilkesine aykırılığın giderilmesi, tedbir ve tazminat ile diğer istemler nasıl ayrılır?

Çıkarma kararının iptali, ortaklık sıfatının tespiti, genel kurul incelemesi, pay ve alacakların hesaplanması, eşitlik ilkesine aykırılığın giderilmesi, tedbir ve tazminat, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Kooperatifte Ortaklık Şartlarının Kaybı ve Çıkarma Kararı bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kooperatif ortağının kanun veya ana sözleşmede aranan ortaklık şartlarını sonradan kaybetmesi, somut ve denetlenebilir biçimde tespit edilip savunma ile organ ve bildirim güvenceleri sağlanarak çıkarma sürecine konu olabilir.

Dosyanın ilk önceliği kaybedildiği ileri sürülen şartı ana sözleşme maddesi, kayıp tarihi, delil, giderim imkanı ve diğer ortaklara uygulama bakımından tabloya dökmek, delil omurgası ise ana sözleşme ve değişiklikleri, ortaklık başvuru ve kabul kararı, pay defteri, şartın kaybını gösteren resmi kayıtlar, yönetim kurulu yazışmaları, savunma istemi, çıkarma kararı, tebliğ belgesi, genel kurul gündemi ve emsal ortak uygulamaları ile Kooperatifte Ortaklık Şartlarının Kaybı ve Çıkarma Kararı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Çıkarma kararının tebliği, genel kurula başvuru ve mahkemede itiraz süreleri sıkı biçimde izlenmeli; ortaklık haklarının askıya alınması ve alacak hesabı ayrıca korunmalıdır. Çıkarma kararının iptali, ortaklık sıfatının tespiti, genel kurul incelemesi, pay ve alacakların hesaplanması, eşitlik ilkesine aykırılığın giderilmesi, tedbir ve tazminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; şart kaybını gerekçesiz yönetim kurulu takdiri saymak veya tebliğ ve itiraz yollarını göstermeden ortaklık haklarını sona erdirmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — kooperatifte ortaklık çıkarma kararı resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından kooperatif ortağının kanun veya ana sözleşmede aranan ortaklık şartlarını sonradan kaybetmesi, somut ve denetlenebilir biçimde tespit edilip savunma ile organ ve bildirim güvenceleri sağlanarak çıkarma sürecine konu olabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — kooperatifte ortaklık çıkarma kararı emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; ortaklık şartındaki her geçici eksiklik otomatik çıkarma sebebi değildir; şartın kanuni veya ana sözleşmesel dayanağı, eşit uygulama, eksikliğin giderilebilirliği, yetkili organ, gerekçe, tebliğ ve genel kurula itiraz yolu ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — kooperatifte ortaklık çıkarma kararı yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu — m.8, 16-17 ve 23
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.18 ve 124-133
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199 ve 389-399
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru