Deniz Alacağı İçin İhtiyati Haciz ve Geminin Seferden Menedilmesi

Kapsam

Deniz Alacağı İçin İhtiyati Haciz ve Geminin Seferden Menedilmesi yönünden takip yolu, taraf sıfatı, icra dairesi ve icra mahkemesinin görev sınırı, şikâyet veya itiraz, özel süreler, deliller ve takibin somut sonucu birlikte ele alınır. Kanunda deniz alacağı olarak sayılan istemler için geminin ihtiyati haczi talep edilebilir; mahkeme alacağın deniz alacağı niteliğini, yetkiyi, teminatı ve gemiyle borçlu arasındaki bağlantıyı inceleyerek geminin seferden menedilmesine karar verebilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, deniz alacağı için ihtiyati haciz ve geminin seferden menedilmesi konusunda 21 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Takip Yolunun ve İcra İşleminin Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “kanunda deniz alacağı olarak sayılan istemler için geminin ihtiyati haczi talep edilebilir; mahkeme alacağın deniz alacağı niteliğini, yetkiyi, teminatı ve gemiyle borçlu arasındaki bağlantıyı inceleyerek geminin seferden menedilmesine karar verebilir” kuralıdır. Her ticari alacak geminin ihtiyati haczine imkan vermez; gemi mülkiyeti, çarter türü, donatan ve işleten ayrımı, alacağın doğduğu gemi, yabancı bayrak, sefer durumu, başka teminat ve kardeş gemi koşulları ayrı değerlendirilir. Ayrıca “gemi sicili ve bayrak kayıtları, deniz alacağı sözleşme ve faturaları, konişmento ve çarter, yakıt veya onarım teslimleri, liman ve acente kayıtları, gemi konum verisi, ihtarlar, ödeme kayıtları, yabancı şirket ve mülkiyet belgeleri, teminat mektupları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Deniz Alacağı İçin İhtiyati Haciz ve Geminin Seferden Menedilmesi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.1352-1400

Deniz alacağı için ihtiyati haciz ve geminin seferden menedilmesi kapsamında m.1352-1400 hükümleri deniz alacakları, ihtiyati haciz ve geminin serbest bırakılması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.257-268

Deniz alacağı için ihtiyati haciz ve geminin seferden menedilmesi kapsamında m.257-268 hükümleri ihtiyati haczin genel usulü ve tamamlayıcı işlemler bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.389-399

Deniz alacağı için ihtiyati haciz ve geminin seferden menedilmesi kapsamında m.389-399 hükümleri geçici hukuki koruma ve teminat bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Takibe Uygulanacak Özel Kurallar

Kanunda deniz alacağı olarak sayılan istemler için geminin ihtiyati haczi talep edilebilir; mahkeme alacağın deniz alacağı niteliğini, yetkiyi, teminatı ve gemiyle borçlu arasındaki bağlantıyı inceleyerek geminin seferden menedilmesine karar verebilir.

Yargıtay deniz alacağı seferden menedilmesi resmî kayıtları yönünden kanunda deniz alacağı olarak sayılan istemler için geminin ihtiyati haczi talep edilebilir; mahkeme alacağın deniz alacağı niteliğini, yetkiyi, teminatı ve gemiyle borçlu arasındaki bağlantıyı inceleyerek geminin seferden menedilmesine karar verebilir. Bu ölçüt özellikle gemi sicili ve bayrak kayıtları, deniz alacağı sözleşme ve faturaları, konişmento ve çarter, yakıt veya onarım teslimleri, liman ve acente kayıtları, gemi konum verisi, ihtarlar, ödeme kayıtları, yabancı şirket ve mülkiyet belgeleri, teminat mektupları üzerinden sınanır. Alacağı kanundaki deniz alacağı türüyle eşleştirip haczi istenen geminin malik, işleten, bayrak, sicil ve liman bilgilerini güncel kayıtlarla doğrulamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, kara alacağı için gemi haczi istemek veya alacak borçlusu ile haczedilecek geminin malikini ve kanuni bağlantıyı araştırmamak ihtimalini güçlendirebilir.

Her ticari alacak geminin ihtiyati haczine imkan vermez; gemi mülkiyeti, çarter türü, donatan ve işleten ayrımı, alacağın doğduğu gemi, yabancı bayrak, sefer durumu, başka teminat ve kardeş gemi koşulları ayrı değerlendirilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay deniz alacağı seferden menedilmesi emsal taraması yönünden her ticari alacak geminin ihtiyati haczine imkan vermez; gemi mülkiyeti, çarter türü, donatan ve işleten ayrımı, alacağın doğduğu gemi, yabancı bayrak, sefer durumu, başka teminat ve kardeş gemi koşulları ayrı değerlendirilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Gemi sicili ve bayrak kayıtları, deniz alacağı sözleşme ve faturaları, konişmento ve çarter, yakıt veya onarım teslimleri, liman ve acente kayıtları, gemi konum verisi, ihtarlar, ödeme kayıtları, yabancı şirket ve mülkiyet belgeleri, teminat mektupları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete deniz alacağı seferden menedilmesi yürürlük denetimi yönünden gemi sicili ve bayrak kayıtları, deniz alacağı sözleşme ve faturaları, konişmento ve çarter, yakıt veya onarım teslimleri, liman ve acente kayıtları, gemi konum verisi, ihtarlar, ödeme kayıtları, yabancı şirket ve mülkiyet belgeleri, teminat mektupları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Takip Dosyası, Tebligat ve İspat

Gemi sicili ve bayrak kayıtları, deniz alacağı sözleşme ve faturaları, konişmento ve çarter, yakıt veya onarım teslimleri, liman ve acente kayıtları, gemi konum verisi, ihtarlar, ödeme kayıtları, yabancı şirket ve mülkiyet belgeleri, teminat mektupları.

“Yargıtay deniz alacağı seferden menedilmesi resmî kayıtları yönünden gemi sicili ve bayrak kayıtları, deniz alacağı sözleşme ve faturaları, konişmento ve çarter, yakıt veya onarım teslimleri, liman ve acente kayıtları, gemi konum verisi, ihtarlar, ödeme kayıtları, yabancı şirket ve mülkiyet belgeleri, teminat mektupları” kaydı, “Kanunda deniz alacağı olarak sayılan istemler için geminin ihtiyati haczi talep edilebilir; mahkeme alacağın deniz alacağı niteliğini, yetkiyi, teminatı ve gemiyle borçlu arasındaki bağlantıyı inceleyerek geminin seferden menedilmesine karar verebilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Bu Takip Uyuşmazlığı Bakımından Takip Talebi, Ödeme veya İcra Emri, Dayanak Belge ve Güncel Dosya Hesabı.

Bu delil öncelikle “her ticari alacak geminin ihtiyati haczine imkan vermez; gemi mülkiyeti, çarter türü, donatan ve işleten ayrımı, alacağın doğduğu gemi, yabancı bayrak, sefer durumu, başka teminat ve kardeş gemi koşulları ayrı değerlendirilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay deniz alacağı seferden menedilmesi emsal taraması yönünden bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebligat Mazbataları, Haciz ve Satış Tutanakları ile UYAP İşlem Zamanlarını Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete deniz alacağı seferden menedilmesi yürürlük denetimi yönünden tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

İcra Dairesi, İcra Mahkemesi ve Genel Mahkeme Ayrımı

Alacağı kanundaki deniz alacağı türüyle eşleştirip haczi istenen geminin malik, işleten, bayrak, sicil ve liman bilgilerini güncel kayıtlarla doğrulamak.

“Yargıtay deniz alacağı seferden menedilmesi resmî kayıtları yönünden alacağı kanundaki deniz alacağı türüyle eşleştirip haczi istenen geminin malik, işleten, bayrak, sicil ve liman bilgilerini güncel kayıtlarla doğrulamak” işlemi, takip yolunun ayrı bir aşamasıdır. Gemi sicili ve bayrak kayıtları, deniz alacağı sözleşme ve faturaları, konişmento ve çarter, yakıt veya onarım teslimleri, liman ve acente kayıtları, gemi konum verisi, ihtarlar, ödeme kayıtları, yabancı şirket ve mülkiyet belgeleri, teminat mektupları dosyaya alınmalı; icra dairesi, icra mahkemesi ve genel mahkeme arasındaki görev ayrımı somut işleme göre yapılmalıdır.

Takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması.

Bu aşamanın amacı bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı ile takip işlemi arasındaki bağı denetlemektir. “Yargıtay deniz alacağı seferden menedilmesi emsal taraması yönünden takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması” adımından sonra şikâyet, itiraz veya dava süresi ile takibin durup durmadığı ayrıca kaydedilmelidir.

Şikâyet, itiraz, menfi tespit veya istirdat yolundan somut işleme uygun olanın özel süresi içinde seçilmesi.

“Resmî Gazete deniz alacağı seferden menedilmesi yürürlük denetimi yönünden şikâyet, itiraz, menfi tespit veya istirdat yolundan somut işleme uygun olanın özel süresi içinde seçilmesi” işlemi yürütülürken takip türü, taraf sıfatı, tebligat ve özel süre birlikte incelenir. Eksik tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar, özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Şikâyet, İtiraz ve Dava Süreleri

Gemi limandan ayrılmadan görevli mahkemeye başvurulmalı; karar sonrası tamamlayıcı takip veya dava süresi ile itiraz ve teminat işlemleri kesin takvimle yürütülmelidir.

Yargıtay deniz alacağı seferden menedilmesi resmî kayıtları yönünden gemi limandan ayrılmadan görevli mahkemeye başvurulmalı; karar sonrası tamamlayıcı takip veya dava süresi ile itiraz ve teminat işlemleri kesin takvimle yürütülmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay deniz alacağı seferden menedilmesi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Takibin ve İcra İşleminin Somut Sonucu

Geminin ihtiyati haczi ve seferden menedilmesi, teminat karşılığı serbest bırakma, alacağın tahsili için tamamlayıcı takip, haczin kaldırılması veya değiştirilmesi ve zarar tazmini.

“Yargıtay deniz alacağı seferden menedilmesi resmî kayıtları yönünden geminin ihtiyati haczi ve seferden menedilmesi, teminat karşılığı serbest bırakma, alacağın tahsili için tamamlayıcı takip, haczin kaldırılması veya değiştirilmesi ve zarar tazmini” istemi, “Kanunda deniz alacağı olarak sayılan istemler için geminin ihtiyati haczi talep edilebilir; mahkeme alacağın deniz alacağı niteliğini, yetkiyi, teminatı ve gemiyle borçlu arasındaki bağlantıyı inceleyerek geminin seferden menedilmesine karar verebilir” koşuluyla ve gemi sicili ve bayrak kayıtları, deniz alacağı sözleşme ve faturaları, konişmento ve çarter, yakıt veya onarım teslimleri, liman ve acente kayıtları, gemi konum verisi, ihtarlar, ödeme kayıtları, yabancı şirket ve mülkiyet belgeleri, teminat mektupları ile ilişkilendirilmelidir. İşlemin kaldırılması, düzeltilmesi veya takibin durması sonucu açıkça gösterilmelidir.

Bu takip uyuşmazlığı bakımından hukuka aykırı icra işleminin kaldırılması veya düzeltilmesi ve takibin kanuni sınırda sürdürülmesi.

“Yargıtay deniz alacağı seferden menedilmesi emsal taraması yönünden bu takip uyuşmazlığı bakımından hukuka aykırı icra işleminin kaldırılması veya düzeltilmesi ve takibin kanuni sınırda sürdürülmesi” sonucu isteniyorsa hüküm veya karar, takip dosyasında uygulanabilecek açıklıkta kurulmalıdır. Dayanak kayıt bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı, temel ölçüt ise “her ticari alacak geminin ihtiyati haczine imkan vermez; gemi mülkiyeti, çarter türü, donatan ve işleten ayrımı, alacağın doğduğu gemi, yabancı bayrak, sefer durumu, başka teminat ve kardeş gemi koşulları ayrı değerlendirilir” olacaktır.

Özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması.

“Resmî Gazete deniz alacağı seferden menedilmesi yürürlük denetimi yönünden özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması” isteminin şikâyet, itiraz veya dava yolundan hangisine ait olduğu belirtilmelidir. Tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında takip sonucu varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Deniz Alacağı Seferden Menedilmesi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “deniz alacağı seferden menedilmesi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu takip uyuşmazlığı bakımından kanunda deniz alacağı olarak sayılan istemler için geminin ihtiyati haczi talep edilebilir; mahkeme alacağın deniz alacağı niteliğini, yetkiyi, teminatı ve gemiyle borçlu arasındaki bağlantıyı inceleyerek geminin seferden menedilmesine karar verebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Deniz Alacağı Seferden Menedilmesi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “deniz alacağı seferden menedilmesi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu takip uyuşmazlığı içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her ticari alacak geminin ihtiyati haczine imkan vermez; gemi mülkiyeti, çarter türü, donatan ve işleten ayrımı, alacağın doğduğu gemi, yabancı bayrak, sefer durumu, başka teminat ve kardeş gemi koşulları ayrı değerlendirilir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Deniz Alacağı Seferden Menedilmesi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “deniz alacağı seferden menedilmesi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu takip uyuşmazlığı için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Takip Yolu, Süre ve Sıfat Hataları

Kara alacağı için gemi haczi istemek veya alacak borçlusu ile haczedilecek geminin malikini ve kanuni bağlantıyı araştırmamak.

“Yargıtay deniz alacağı seferden menedilmesi resmî kayıtları yönünden kara alacağı için gemi haczi istemek veya alacak borçlusu ile haczedilecek geminin malikini ve kanuni bağlantıyı araştırmamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Alacağı kanundaki deniz alacağı türüyle eşleştirip haczi istenen geminin malik, işleten, bayrak, sicil ve liman bilgilerini güncel kayıtlarla doğrulamak aşamasında gemi sicili ve bayrak kayıtları, deniz alacağı sözleşme ve faturaları, konişmento ve çarter, yakıt veya onarım teslimleri, liman ve acente kayıtları, gemi konum verisi, ihtarlar, ödeme kayıtları, yabancı şirket ve mülkiyet belgeleri, teminat mektupları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay deniz alacağı seferden menedilmesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı delili ve “Her ticari alacak geminin ihtiyati haczine imkan vermez; gemi mülkiyeti, çarter türü, donatan ve işleten ayrımı, alacağın doğduğu gemi, yabancı bayrak, sefer durumu, başka teminat ve kardeş gemi koşulları ayrı değerlendirilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete deniz alacağı seferden menedilmesi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• gemi sicili ve bayrak kayıtları, deniz alacağı sözleşme ve faturaları, konişmento ve çarter, yakıt veya onarım teslimleri, liman ve acente kayıtları, gemi konum verisi, ihtarlar, ödeme kayıtları, yabancı şirket ve mülkiyet belgeleri, teminat mektupları
• Deniz Alacağı İçin İhtiyati Haciz ve Geminin Seferden Menedilmesi bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı
• tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar

• alacağı kanundaki deniz alacağı türüyle eşleştirip haczi istenen geminin malik, işleten, bayrak, sicil ve liman bilgilerini güncel kayıtlarla doğrulamak
• takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması
• şikâyet, itiraz, menfi tespit veya istirdat yolundan somut işleme uygun olanın özel süresi içinde seçilmesi

• Süre çizelgesinde Gemi limandan ayrılmadan görevli mahkemeye başvurulmalı; karar sonrası tamamlayıcı takip veya dava süresi ile itiraz ve teminat işlemleri kesin takvimle yürütülmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Deniz alacağı için ihtiyati haciz ve geminin seferden menedilmesi bakımından ilk usul adımından sonra hangi işlemler yapılmalıdır?

Alacağı kanundaki deniz alacağı türüyle eşleştirip haczi istenen geminin malik, işleten, bayrak, sicil ve liman bilgilerini güncel kayıtlarla doğrulamak; takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması; şikâyet, itiraz, menfi tespit veya istirdat yolundan somut işleme uygun olanın özel süresi içinde seçilmesi. Takip yolu, icra dairesi ile mahkeme arasındaki görev ayrımı, tebligat ve özel şikâyet veya itiraz süresi ayrıca doğrulanmalıdır.

Deniz Alacağı İçin İhtiyati Haciz ve Geminin Seferden Menedilmesi Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Gemi limandan ayrılmadan görevli mahkemeye başvurulmalı; karar sonrası tamamlayıcı takip veya dava süresi ile itiraz ve teminat işlemleri kesin takvimle yürütülmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Geminin ihtiyati haczi ve seferden menedilmesi, teminat karşılığı serbest bırakma, alacağın tahsili için tamamlayıcı takip, haczin kaldırılması veya değiştirilmesi ve zarar tazmini talebi hangi vakıa ve delillerle somutlaştırılmalıdır?

Geminin ihtiyati haczi ve seferden menedilmesi, teminat karşılığı serbest bırakma, alacağın tahsili için tamamlayıcı takip, haczin kaldırılması veya değiştirilmesi ve zarar tazmini, bu takip uyuşmazlığı bakımından hukuka aykırı icra işleminin kaldırılması veya düzeltilmesi ve takibin kanuni sınırda sürdürülmesi, özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması somut takip işlemiyle ilişkilendirilmelidir. İşlemin kaldırılması, düzeltilmesi, takibin durması veya sürmesi sonucu infaza elverişli açıklıkta gösterilmelidir.

Sonuç

Bu takip uyuşmazlığı bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Deniz Alacağı İçin İhtiyati Haciz ve Geminin Seferden Menedilmesi bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kanunda deniz alacağı olarak sayılan istemler için geminin ihtiyati haczi talep edilebilir; mahkeme alacağın deniz alacağı niteliğini, yetkiyi, teminatı ve gemiyle borçlu arasındaki bağlantıyı inceleyerek geminin seferden menedilmesine karar verebilir.

Dosyanın ilk önceliği alacağı kanundaki deniz alacağı türüyle eşleştirip haczi istenen geminin malik, işleten, bayrak, sicil ve liman bilgilerini güncel kayıtlarla doğrulamak, delil omurgası ise gemi sicili ve bayrak kayıtları, deniz alacağı sözleşme ve faturaları, konişmento ve çarter, yakıt veya onarım teslimleri, liman ve acente kayıtları, gemi konum verisi, ihtarlar, ödeme kayıtları, yabancı şirket ve mülkiyet belgeleri, teminat mektupları ile Deniz Alacağı İçin İhtiyati Haciz ve Geminin Seferden Menedilmesi bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Gemi limandan ayrılmadan görevli mahkemeye başvurulmalı; karar sonrası tamamlayıcı takip veya dava süresi ile itiraz ve teminat işlemleri kesin takvimle yürütülmelidir. Geminin ihtiyati haczi ve seferden menedilmesi, teminat karşılığı serbest bırakma, alacağın tahsili için tamamlayıcı takip, haczin kaldırılması veya değiştirilmesi ve zarar tazmini talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; kara alacağı için gemi haczi istemek veya alacak borçlusu ile haczedilecek geminin malikini ve kanuni bağlantıyı araştırmamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — deniz alacağı seferden menedilmesi resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu takip uyuşmazlığı bakımından kanunda deniz alacağı olarak sayılan istemler için geminin ihtiyati haczi talep edilebilir; mahkeme alacağın deniz alacağı niteliğini, yetkiyi, teminatı ve gemiyle borçlu arasındaki bağlantıyı inceleyerek geminin seferden menedilmesine karar verebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — deniz alacağı seferden menedilmesi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu takip uyuşmazlığı içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her ticari alacak geminin ihtiyati haczine imkan vermez; gemi mülkiyeti, çarter türü, donatan ve işleten ayrımı, alacağın doğduğu gemi, yabancı bayrak, sefer durumu, başka teminat ve kardeş gemi koşulları ayrı değerlendirilir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — deniz alacağı seferden menedilmesi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu takip uyuşmazlığı için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.1352-1400
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.257-268
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.389-399
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru