Kapsam
Yazı; platformun yetki ve geçiş durumunu, müşteri varlıklarının ayrılığını, saklama ve anahtar yönetimini, emir yürütmeyi, piyasa bozucu işlemleri, siber olayları, iflas ve çekim durdurmayı, başvuru yollarını ele alır.
Kısa Cevap
Kripto varlık hizmet sağlayıcısının düzenlemeye tabi olması, yatırım değerini veya bütün kayıpları devletçe garanti etmez. Koruma; yetkili faaliyet, müşteri varlığının ayrılması, güvenli saklama, emir kaydı ve doğru bilgilendirme üzerinden işler.
Platformun Hukukî Durumu
Kullanıcı, platformun yetkili listesi, geçiş başvurusu, faaliyet kapsamı ve saklama düzenini resmî kaynaklardan kontrol etmelidir. Başvuru yapmış olmak nihai izin veya kayıplara karşı kamu güvencesi anlamına gelmez.
Müşteri Varlığının Ayrılması
Müşteriye ait nakit ve kripto varlıkların platformun kendi malvarlığı ve diğer müşterilerden kayıt düzeyinde ayrılması gerekir. Zincir üzerindeki toplu cüzdan kullanımı, her müşterinin iç defter bakiyesinin doğru ve denetlenebilir tutulması ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Saklama ve Anahtar Güvenliği
Sıcak-soğuk cüzdan dağılımı, çoklu imza, çekim onayı, yedek anahtar ve yetkili personel ayrılığı güvenlik standardını belirler. Kullanıcının kendi cüzdanına çekim imkânı ve çekim gecikmesi politikası açık olmalıdır.
Emir ve Fiyat Oluşumu
Emrin zamanı, fiyatı, eşleştiği karşı taraf, ücret ve iptal kaydı değiştirilemez biçimde tutulmalıdır. Platformun kendi hesabına işlem yapması, bağlantılı piyasa yapıcı ve çıkar çatışması varsa müşteriye açıklanmalı ve kötüye kullanım önlenmelidir.
Siber Olay ve Çekim Durdurma
Saldırı veya likidite sorunu nedeniyle çekim geçici durdurulabilir; gerekçe, kapsam ve iyileştirme planı şeffaf olmalıdır. Kullanıcı zararı, piyasa düşüşü ile platformun güvenlik veya emir kusuru ayrılarak hesaplanır.
İflas ve Talep Yolları
Platformun ödeme güçlüğünde müşterinin zincir ve iç hesap kayıtları, varlığın aynen iadesi veya alacak kaydı bakımından önem taşır. Ceza soruşturması, düzenleyici şikâyet ve hukuk talebi farklı amaç taşır; biri diğerini otomatik olarak sonuçlandırmaz.
Delil Planı ve İspat Yükü
Hesap hareketi, emir defteri, çekim yatırma kayıtları ve cüzdan adresleri ile başlayan ispat planı, çok sayıda belge sunmak yerine her çekişmeli vakıayı doğru delille eşleştirmeyi gerektirir. İddianın dayanağı ile karşı tarafın muhtemel savunması iki ayrı sütunda kurulmalı; ispat yükünün kime ait olduğu ve delilin hangi kurumdan ne kadar süre içinde alınabileceği gösterilmelidir. Aşağıdaki kayıtlar bu nedenle birbirinin tekrarı değil, farklı vakıaları doğrulayan bir delil zinciridir.
Hesap Hareketi, Emir Defteri, Çekim Yatırma Kayıtları ve Cüzdan Adresleri
Hesap hareketi, emir defteri, çekim yatırma kayıtları ve cüzdan adresleri, yalnız dosyaya eklenecek bir kayıt değildir. Bu delilin hangi kurucu, engelleyici veya sona erdirici vakıayı gösterdiği; kim tarafından, hangi tarihte ve hangi işlem bağlamında oluşturulduğu dilekçede açıklanmalıdır. Belgenin tamamı görülmeden seçilmiş bir sayfa, ekran görüntüsü veya tarafça hazırlanmış özet üzerinden kesin sonuca gidilmemelidir.
Platform sözleşmesi, ücret, saklama ve risk açıklamaları ile çapraz doğrulama yapılması, tarih, taraf, miktar ve işlem bağlantısındaki uyuşmazlıkları görünür kılar. Belge karşı tarafın veya üçüncü kişinin elindeyse ibraz talebi, kurum müzekkeresi, delil tespiti ya da bilirkişi incelemesi için hangi usul aracının kullanılacağı baştan belirlenmelidir. Elektronik kayıtlarda özgün dosya, zaman damgası, erişim geçmişi ve değişiklik izi korunmalı; hukuka aykırı elde edilen verinin ispat değeri ayrıca tartışılmalıdır.
Platform Sözleşmesi, Ücret, Saklama ve Risk Açıklamaları
Platform sözleşmesi, ücret, saklama ve risk açıklamaları bakımından ilk soru, kaydın mevcut olup olmadığı değil hangi tartışmalı olguyu ispatlayabildiğidir. Düzenleyen kişi veya kurum, düzenleme amacı, kayıt dönemi ve karşı tarafa aidiyet açıkça belirlenmelidir. Belgenin içeriği iddiayı yalnız dolaylı biçimde destekliyorsa aradaki çıkarım zinciri gösterilmeli; yorum, belgenin kendi ifadesi gibi sunulmamalıdır.
Bu kayıt, yetki durumu, olay duyuruları, destek yazışmaları ve zincir kayıtları ile birlikte okunduğunda anlatım ile dış kaynak arasındaki uyum denetlenebilir. Çelişki varsa belgenin aslı, dayanak kayıtları ve düzenleyenin açıklaması istenmeli; eksiklik bilirkişinin hukukî nitelendirme yapması beklenerek kapatılmamalıdır. Kişisel veri, ticari sır veya soruşturma gizliliği içeren bölümlerde dosyaya sunma yöntemi ile inceleme hakkı arasında ölçülü bir çözüm kurulmalıdır.
Yetki Durumu, Olay Duyuruları, Destek Yazışmaları ve Zincir Kayıtları
Yetki durumu, olay duyuruları, destek yazışmaları ve zincir kayıtları, zaman içinde değişebilen veya kaybolabilen bir delil niteliği taşıyabilir. Bu nedenle kaynağın korunması, talep tarihinin belgelenmesi ve mümkünse değiştirilemez örneğin alınması esasa ilişkin tartışmadan önce ele alınmalıdır. Sonradan oluşturulan açıklama ile olay anındaki kayıt birbirinden ayrılmalı; boşluklar varsayımla tamamlanmamalıdır.
Hesap hareketi, emir defteri, çekim yatırma kayıtları ve cüzdan adresleri aynı olayın başka bir aşamasını gösteriyorsa iki kayıt arasındaki tarih ve işlem bağı kurulmalıdır. Delil, iddia sahibinin elinde değilse hangi makamdan hangi hukuki dayanakla isteneceği somutlaştırılmalı; ret hâlinde başvurulacak yol ve saklama süresi dosya notuna eklenmelidir. Güvenilirlik itirazı bekleniyorsa metadata, imza, mühür, log veya karşılaştırma örneği daha tahkikat başlamadan belirlenmelidir.
Dosyaya Konulacak Temel Kayıtlar
- Hesap hareketi, emir defteri, çekim yatırma kayıtları ve cüzdan adresleri
- Platform sözleşmesi, ücret, saklama ve risk açıklamaları
- Yetki durumu, olay duyuruları, destek yazışmaları ve zincir kayıtları
Usul ve Başvuru Sırası
İlk usul adımı “hesap erişimi varken tüm işlem geçmişi ve cüzdan adresleri dışa aktarılıp doğrulanabilir biçimde saklanır” olarak belirlenmiştir. Maddi hakkın varlığı ile bu hakkın hangi yol üzerinden korunacağı aynı soru değildir. Aşağıdaki sıra, somut olayın tarihine ve taraf sıfatlarına göre uyarlanmalı; zorunlu başvuru ile dava veya kanun yolu sürelerinin birbirini durdurup durdurmadığı ayrıca gösterilmelidir.
Usul Adımı: Hesap Erişimi Varken Tüm İşlem Geçmişi ve Cüzdan Adresleri Dışa Aktarılıp Doğrulanabilir Biçimde Saklanır
Bu aşamada hesap erişimi varken tüm işlem geçmişi ve cüzdan adresleri dışa aktarılıp doğrulanabilir biçimde saklanır. Amaç, uyuşmazlığın doğru taraflar arasında, doğru merci önünde ve incelenebilir bir talep sonucuyla yürütülmesini sağlamaktır. Görev, kesin yetki, dava şartı arabuluculuk, zorunlu idari başvuru, harç ve tebligat sorunları maddi haklılıktan ayrı denetlenmelidir. Bir usul şartının sonradan tamamlanıp tamamlanamayacağı varsayımla değil, özel hüküm ve güncel içtihatla belirlenmelidir.
“Hesap erişimi varken tüm işlem geçmişi ve cüzdan adresleri dışa aktarılıp doğrulanabilir biçimde saklanır” adımı takvime işlendiğinde başvuru tarihi, teslim veya tebliğ belgesi, karşı tarafın cevabı ve varsa kesinleşme bilgisi aynı kayıt altında tutulmalıdır. Başvurunun yalnız yapılmış olması yeterli değildir; ileri sürülen vakıa ve taleplerin sonraki dava veya kanun yolunu daraltıp daraltmadığı da kontrol edilmelidir.
Usul Adımı: Çekim Sorunu Platforma Yazılı Bildirilir; Düzenleyici, Ceza ve Alacak Yollarında Aynı İşlem Kronolojisi Kullanılır
İkinci adımda “çekim sorunu platforma yazılı bildirilir; düzenleyici, ceza ve alacak yollarında aynı işlem kronolojisi kullanılır” işlemi yürütülür. Bu aşamada yalnız kabul edilebilirlik değil, incelemenin hangi vakıa ve talepler üzerinde yürütüleceği de belirlenir. Taraf teşkili, delillerin hangi sırayla toplanacağı, uzman incelemesinin kapsamı ve esaslı itirazların kararda karşılanması birlikte planlanmalıdır. Bilirkişiden hukukî sonuç değil, özel veya teknik bilgi gerektiren maddi tespit istenmelidir.
“Çekim sorunu platforma yazılı bildirilir; düzenleyici, ceza ve alacak yollarında aynı işlem kronolojisi kullanılır” işleminin sonucu, sonraki başvuru veya infaz aşamasına elverişli bir belgeyle kayıt altına alınmalıdır. Kısmi kabul, feragat, sulh, ara karar veya ret varsa bunun hangi talebi ne ölçüde etkilediği açıkça işaretlenmeli; kanun yolu incelemesinde ileri sürülecek hata ilk derece aşamasındaki itirazla ilişkilendirilmelidir. Kişi, dönem, işlem ve tutar belirsizliği hükmün uygulanmasını güçleştireceğinden talep sonucu son kez bu aşamada denetlenmelidir.
Uygulama Sırası
- Hesap erişimi varken tüm işlem geçmişi ve cüzdan adresleri dışa aktarılıp doğrulanabilir biçimde saklanır.
- Çekim sorunu platforma yazılı bildirilir; düzenleyici, ceza ve alacak yollarında aynı işlem kronolojisi kullanılır.
Süreler ve Hak Kaybı Riski
Süre Uyarısı
Her emir, transfer, çekim talebi, ret, sistem kesintisi ve öğrenme tarihi kaydedilir. Bu süre hesaplanırken olay, öğrenme, usulüne uygun bildirim, başvuru, ret, son tutanak ve karar tarihleri tek kronolojide fakat ayrı hukuki nitelikleriyle gösterilmelidir. Başlangıç kanıtlanamıyorsa yalnız son gün hesabı güvenli sonuç vermez; tebligat parçası, UETS kaydı, başvuru alındısı veya noter belgesi dosyaya alınmalıdır.
“Her emir, transfer, çekim talebi, ret, sistem kesintisi ve öğrenme tarihi kaydedilir” uyarısının zamanaşımı mı, hak düşürücü süre mi, usul süresi mi yoksa sözleşmesel bildirim süresi mi olduğu açıkça yazılmalıdır. Adli tatil, resmî tatil, elektronik tebligat, zorunlu arabuluculuk ve idari başvurunun etkisi her süre türünde aynı değildir.
Süre Uyarısı
Platform içi itiraz, geçici tedbir, alacak kaydı ve dava süreleri olay türüne göre gecikmeden izlenir. Bu ikinci zaman kuralı, ilk süreyle aynı başlangıca veya aynı sonuca sahip kabul edilmemelidir. Öğrenme ile tebliğ, muacceliyet ile zarar tarihi, karar ile kesinleşme farklı hukuki olaylardır. Her tarih için dayanak belge ve uygulanacak hüküm yazılmadan yapılan tek satırlık takvim, hak kaybını önlemeye yetmez.
“Platform içi itiraz, geçici tedbir, alacak kaydı ve dava süreleri olay türüne göre gecikmeden izlenir” uyarısı bakımından sürenin durması, kesilmesi veya yeniden başlaması ileri sürülüyorsa bunu doğuran başvurunun yetkili makama ve süresi içinde yapıldığı belgelenmelidir. Karşı tarafın süre itirazı bekleniyorsa alternatif başlangıç ihtimallerinin her biri ayrı hesaplanmalı; en erken biten güvenli tarih esas alınmalıdır. Acil koruma veya delil muhafazası mümkünse esas incelemenin tamamlanması beklenmeden ölçülü bir başvuru değerlendirilmelidir.
İleri Sürülebilecek Talepler
Hesap ve cüzdan varlığının aynen iadesi veya değerinin tahsili ekseninde kurulacak talep stratejisinde asıl, terditli veya yardımcı sonuçlar; karşı tarafın savunması ve delil durumu gözetilerek ayrılmalıdır. Aşağıdaki korumaların aynı dosyada birlikte istenip istenemeyeceği görev, harç, hukuki yarar ve mükerrerlik yönünden denetlenmelidir.
Hesap ve Cüzdan Varlığının Aynen İadesi veya Değerinin Tahsili
Hesap ve cüzdan varlığının aynen iadesi veya değerinin tahsili talebi, sonuç bölümünde açık, hüküm kurulabilir ve uygulanabilir biçimde gösterilmelidir. Talebin dayandığı vakıa, uygulanacak hüküm, ispat aracı, başlangıç tarihi ve varsa miktar veya hesap yöntemi birbirinden ayrılmalıdır. Mahkemenin hukuki nitelendirme yetkisi, tarafın vakıayı ve istediği hukuki korumayı belirsiz bırakmasına imkân vermez.
Yetkisiz emir, saklama kusuru veya yanıltıcı bilgilendirmeden doğan zararın tazmini ile ilişki ayrıca kurulmalıdır. Talepler birlikte hükme bağlanabiliyorsa yığılma; biri kabul edilmezse diğeri incelenecekse terdit; aynı hakkın seçimlik sonuçları söz konusuysa seçim sırası açıkça belirtilmelidir.
Yetkisiz Emir, Saklama Kusuru veya Yanıltıcı Bilgilendirmeden Doğan Zararın Tazmini
Yetkisiz emir, saklama kusuru veya yanıltıcı bilgilendirmeden doğan zararın tazmini isteminin asıl talebin reddine mi, başka bir hukukî nitelendirmeye mi yoksa giderilemeyen sonuca mı bağlandığı açıklanmalıdır. Konusu başlangıçta tam belirlenemiyorsa belirsizliğin nedeni ve incelemede kullanılacak veriler gösterilmeli; harç veya ferî sonuçlar ancak bu istem bakımından uygulanabiliyorsa ayrıca kurulmalıdır.
Bu sonuç, hesap ve cüzdan varlığının aynen iadesi veya değerinin tahsili talebiyle aynı zarar veya edimi iki kez karşılamamalıdır. Geçici koruma isteniyorsa güncel tehlike, yaklaşık ispat, teminat ve ölçülülük ayrıca gerekçelendirilmelidir. Kabul hâlinde hükmün hangi kişi veya kayıt üzerinde, hangi dönem ve kapsamla uygulanacağı talep sonucundan anlaşılabilmelidir.
Talep Kontrolü
- Hesap ve cüzdan varlığının aynen iadesi veya değerinin tahsili
- Yetkisiz emir, saklama kusuru veya yanıltıcı bilgilendirmeden doğan zararın tazmini
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Platformun Listede Olması Paramın Garantili Olduğu Anlamına Gelir Mi?
Hayır. Yetkili faaliyet denetim sağlar; yatırım değeri ve platform riski için sınırsız kamu garantisi oluşturmaz.
Borsadaki Kripto Gerçekten Benim Midir?
Sözleşme, saklama düzeni ve iç kayıt belirleyicidir; kendi cüzdan anahtarınızdaki varlıkla platform bakiyesi aynı kontrol düzeyinde değildir.
Çekimler Durduysa Hemen Dava Açmalı Mıyım?
Önce kayıtlar korunup gerekçe ve kapsam öğrenilir; varlık kaçırma veya ödeme güçlüğü emarelerinde hızlı tedbir değerlendirilir.
Piyasa Düştüğü İçin Zararımı Platform Öder Mi?
Normal fiyat riski yatırımcıya aittir; yanlış emir, sistem arızası, yanıltma veya saklama kusuru varsa ayrı sorumluluk doğabilir.
Doğrulanmış Kanun Dayanağı
6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu — m.35/C-2
“Müşterilerin kendi cüzdanlarında bulundurmayı tercih etmedikleri kripto varlıklara ilişkin saklama hizmetinin, Kurul tarafından yapılacak düzenleme uyarınca yetkilendirilmiş” — Alıntının yeri: Sermaye Piyasası Kanunu m.35/C-2, ilk cümlenin başlangıcı.
Kanun alıntısı 2026-08-31 tarihinde TBMM, 6362 sayılı Kanunda kripto varlık düzenlemesi yapan değişiklik metni, m.35/C-2 üzerinden doğrulanmıştır. Güncel kanun metni somut olayın tarihi ve geçiş hükümleriyle birlikte ayrıca kontrol edilmelidir. Yatırım zararı dosyasında platformun yetkisi, varlığın hangi cüzdanda ve kimin anahtarıyla tutulduğu, müşteri nakdinin ayrıştırılması, emir ve transfer kayıtları ile sözleşmedeki risk açıklamaları ayrı ayrı incelenmelidir.
Doktrindeki Yaklaşımlar
Fatih Cengil: Kripto Varlıkların Saklanmasına İlişkin Sözleşmelerin Hukuki Niteliği
Kripto varlık saklama ilişkisi yalnız teknik hizmet değildir; saklama sözleşmesinin hukuki niteliği, varlığın kontrolü, iade borcu ve SPK ikincil düzenlemeleri birlikte belirlenmelidir.
“bunların güvenli bir şekilde kullanımı ve saklanmasının önemini artırmaktadır.” — Alıntının yeri: Öz, ikinci paragraf.
Künye: M. Fatih Cengil, “Kripto Varlıkların Saklanmasına İlişkin Sözleşmelerin Hukuki Niteliği”, Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2026, S. 9, s. 230-283. Kalıcı yayın bağlantısı. Doğrulama tarihi: 2026-08-31. Öğretideki görüş bağlayıcı kural olmayıp kanun, içtihat ve somut olayla birlikte değerlendirilmelidir.
Doğrulanmış İçtihat
Sermaye Piyasası Kurulu Kurul Karar Organı, K. İ-SPK.35.b (08.08.2024 Tarih ve 42/1259 S.k.), 08.08.2024
“başvuru tarihi itibarıyla müşterileri ve/veya müşterilere ait saklama bakiyeleri mevcut olan şirketlerdir” — Alıntının yeri: SPK Bülteni 2024/38, E. Duyuru ve İlke Kararları, 2; Ç/1, s. 8.
Kararın sonucu: Kripto varlık platformlarının kuruluş, ortaklık, sermaye ve geçiş başvurusu şartlarını belirleyen ilke kararı yürürlüğe konuldu; aykırılıklarda SPKn m.99/A ve 109/A hükümlerinin uygulanabileceği belirtildi. Alıntı ve künye, 31.08.2026 tarihinde resmî karar tam metninden doğrulanmıştır. Kararın sonucu ile gerekçedeki bu cümle birlikte okunmalı; somut olayın maddi vakıaları farklı bir dosyaya kendiliğinden taşınmamalıdır.
Somut olayla benzerlik: Müşteri ve saklama bakiyelerinin varlığı, müşteri varlıklarını koruma süreçleri, cüzdan ve saklama altyapısı ile riskleri karşılayacak mali güç, yatırımcı korumasının kurumsal ön şartlarını doğrudan düzenler.
Kararın uygulanma sınırı: Bu bir SPK ilke kararıdır; belirli bir platformdaki müşteri kaybını, kusuru, zarar hesabını veya yatırımcının tazminat talebini karara bağlamaz ve yargısal içtihat değildir.
Kaynakça
- Güncel mevzuat, karar ve öğretideki görüşler somut olayın tarihi esas alınarak ayrıca doğrulanmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.