İçtihat Arşivi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

Aynı İşlevli Faydalı Modellerde Teknik Yapı ve Yenilik İncelemesi

Esas

2021/7597 E.

Karar

2023/2049 K.

Editoryal özet: Karşılıklı açılan davalarda mekanik araç verisini dijital taksimetreye aktaran faydalı modellerin hükümsüzlüğü istenmiştir. Birleşen davalarda önceki belge sahibi, sonraki modellerin yenilik taşımadığını ileri sürmüştür. Teknik incelemelerde işlev benzerliğine rağmen üretim ve konstrüksiyon farklılıkları ile yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kabul edilmiştir. Daire, birleşen davaların reddine ilişkin istinaf kararını onamıştır. Asıl davanın reddi temyiz edilmemiştir. İnceleme 551 sayılı KHK dönemindeki belgelerle sınırlıdır; mevcut belgenin her türlü tecavüz iddiasını kendiliğinden ortadan kaldırdığı yönünde genel bir sonuç çıkarılmamalıdır.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2023/2964 E., 2023/3208 K.

Esas

2023/2964 E.

Karar

2023/3208 K.

Resmî metinden: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı şirketin borçlarından dolayı davacıya gönderilen 2017/11237 Esas sayılı takip dosyasındaki ödeme emrine konu Kurum alacaklarının öncelikle şirketten talep edilmesi gerektiğini, konkordato başvurusu üzerine geçici ve kesin mühlet verildiğini, bu hususun davacı bakımından haklı neden oluşturduğunu ileri sürerek, davacı adına gönderilen 2017/11237 takip sayılı ödeme emrinin iptali ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi

Deprem sonrası konteyner kent için kullanılan taşınmazda imzayla kabul edilen bedelden fazlasının istenememesi

Esas

2023/1012 E.

Karar

2023/1754 K.

Editoryal özet: Deprem sonrası konteyner kent için kullanılan taşınmazın sahipleri idarece ödenen bedelin yetersizliğini ileri sürmüştür. Önceki bozma, idari işlemin iptali istenmediğinden uyuşmazlığın adli yargıda görüleceğini belirtmiştir. Bozmaya uyan mahkeme, kullanım bedelinin yazılı olduğu teslim belgesinin maliklerin imzasını taşıdığı ve kabul edilmiş bedelden fazlasının istenemeyeceği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. 7. Hukuk Dairesi bu sonucu onamıştır. Maliklerin baskı altında imza savunması kabul edilmemiştir; bu somut karar bütün afet el koymalarında serbest irade veya bütün idari işlemlerde adli görev varsayımı kurmaz.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

Münhasır Satış Hakkı Bulunmayan Yayın Bayiliğinde Portföy Tazminatının Reddi

Esas

2021/6506 E.

Karar

2023/1789 K.

Editoryal özet: Yayın satıcısı yaklaşık yirmi yıllık ilişkinin ve yatırımlarının sonraki sezon da sözleşme yapılacağı güveni verdiğini ileri sürerek portföy ve zarar tazminatı istemiştir. Alt mahkemeler, son sözleşmenin belirli süreli olduğunu ve üreticinin bölgede başka satıcı görevlendirmesine veya kendisinin satışına izin verdiğini değerlendirmiştir. Münhasır ve sürekli tek satıcılık koşulları oluşmadığı gerekçesiyle talep reddedilmiştir. Yargıtay bu sonucu onamıştır. Uzun ilişki veya yatırım iddiası tek başına tekel hakkını kanıtlamış sayılmamıştır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi

Kira Uyarlama Davası Sürerken Tahliye Takibi ve Fazla İşlemiş Faizin Düzeltilmesi

Esas

2023/454 E.

Karar

2023/1689 K.

Editoryal özet: Kiracı pandemi nedeniyle uyarlama davası açtığını belirterek kira takibine ve tahliyeye karşı çıkmıştır. Alt mahkemeler takip hukukuna uygun ödeme belgesi sunulmadığını ve uyarlama davasının dar yetkili icra yargılamasında bekletici yapılamayacağını kabul etmiştir. Daire diğer itirazları reddetmiş, fakat raporda saptanandan fazla işlemiş faiz için de itirazın kaldırılmasını hatalı bulmuştur. İstinaf kararını kaldırıp ilk hükmü doğru asıl alacak ve faiz toplamıyla düzelterek onamıştır. Uyarlama istemi tek başına kira borcunu veya tahliye sonucunu otomatik durdurmuş sayılmamıştır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi

Uyuşmazlık, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Esas

2021/9960 E.

Karar

2023/3469 K.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi

Tahsilattan sonra verilen kira uyarlama tedbirinin icra dosyasındaki önceki ödemeyi kendiliğinden iade ettirmemesi

Esas

2022/8706 E.

Karar

2023/1584 K.

Editoryal özet: Borçlu kira uyarlama davasında sonradan dava tarihinden geçerli geçici düşük kira kararı alınca icrada önceden ödediği fazlanın muhtırayla geri verilmesini istemiştir. BAM tedbirin tahsilat ve alacaklıya ödeme sonrasında verildiğini, önceki paranın iadesini emretmediğini ve İİK 361 koşullarını tek başına oluşturmadığını kabul etmiştir. Genel mahkemede talep imkanı belirtilip şikayet reddedilmiş, 12. Hukuk Dairesince onanmıştır. Uyarlama tedbiri yok sayılmamış; geriye etkili kira düzenlemesiyle kesinleşmiş takibin idari yoldan geri alınması ayrılmıştır. Genel mahkemede kesin iade alacağı bulunduğu henüz hükme bağlanmamıştır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi

Alacaklıyla dış borç üstlenme sözleşmesi yapılınca yeni borçluya mevcut takipte devam edilebilmesi

Esas

2022/8030 E.

Karar

2023/1399 K.

Editoryal özet: Kira borcu için yürüyen takipte sözleşme devrinden sonra yeni şirkete ödeme emri gönderilmesi istenmiştir. Devreden/devralan anlaşmasının yanında alacaklı idare ile yeni şirket arasında dış borç üstlenmesi de bulunduğu kabul edilmiştir. 12. Hukuk Dairesi genel olarak takip borçlusunun tek taraflı değiştirilemeyeceğini, ancak bu özel anlaşmayla eski borçlunun kurtulup yenisinin onun hukuki konumuna geçebileceğini açıklayarak şikayet kabulünü onamıştır. Sırf kiracının değişmesi her olayda eski borçluyu tamamen kurtarmaz; burada alacaklının dış üstlenme kabulü vardır. Yeni borçluya ödeme emri tebliği ve somut hesap işlemi gerekliliği korunmuştur.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi

Holding alacaklısının dolaylı zararı kendisine ödetmek istemesi

Esas

2022/2855 E.

Karar

2023/732 K.

Editoryal özet: Banka holding alacaklısı sıfatıyla kaynakların pay sahiplerine aktarılması nedeniyle kurucu ve yönetim kurulu üyesi şirkete karşı iflas takibi yapmıştır. Tazminatın zarar gören holding yerine bankaya ödenmesi istenmiştir. Yargıtay genel yönetici sorumluluğunda dolaylı zarar talebinin şirketin iflasıyla ilişkisini açıklamış; TTK m. 202 kapsamında şirket iflas etmese de alacaklıya dava hakkı bulunduğunu, ancak ödemenin şirkete istenmesi gerektiğini belirtmiştir. Aktif husumetten ret sonucu onanmıştır. Davalının gerçekten hakim şirket olduğu veya sorumluluğun tüm maddi koşulları kesinleşmemiştir; her alacaklının doğrudan kendisine ödeme isteyebileceği sonucu çıkarılamaz.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi

Trafik Yaralanmasında Gelecekteki Deformite Müdahale Gideri ve Ayrı Tazminat Kalemleri

Esas

2021/10026 E.

Karar

2023/2218 K.

Editoryal özet: Trafik kazasında yaralanıp malul kalan kişi için iş göremezlik, tedaviye ulaşım ve deformitenin giderilmesine yönelik gelecekteki müdahale giderleri istenmiştir. Mahkeme, kusur ve maluliyet raporlarıyla birlikte uzman tarafından belirlenen düzeltici müdahale giderini de kabul etmiştir. Manevi tazminatı sigorta dışındaki davalılara yüklemiş, maddi kalemlerde farklı davalıların faiz başlangıçlarını ayırmıştır. Daire hükmü onamıştır. Dosya estetik ameliyatın hatalı yapılmasına ilişkin değildir; trafik yaralanmasının giderimidir. Sigortacının SGK sorumluluğu savı, her tedavi giderinin sigortacıdan istenebileceği yönünde yeni genel kurala dönüştürülmemiştir.

Yargıtay 3. Ceza Dairesi

Suç: Silahlı terör örgütüne üye olma

Esas

2022/40288 E.

Karar

2023/498 K.

Resmî metinden: Sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesi ikinci fıkrası (e) bendi uyarınca beraatine karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

İhtiyaç Tahliyesinde Önceki Paydaşlık Gerekçesini Karşılamayan Bozma

Esas

2022/990 E.

Karar

2023/51 K.

Editoryal özet: Kiralananı taksimle tamamen edinen önceki paydaşın ihtiyaç davası, yeni malik hakkından yararlanamayacağı gerekçesiyle reddedilmiştir. Özel Daire ise yalnız davanın süresinde olduğunu açıklayarak bozma vermiştir. Genel Kurul, bozmanın asıl ret gerekçesini karşılamadığını saptamış; direnmenin bu yönden uygun olduğunu belirterek dosyayı incelenmeyen husus için Daireye göndermiştir. Önceden paydaş kişinin mutlaka dava açamayacağı görüşü çoğunluğun nihai esas sonucu değildir. Karar doğrudan tahliye veya esastan ret hükmü kurmamış; süre sorusuyla tarafın tahliye hakkını ayırmıştır.