Sitede yayın: · Son kaynak kontrolü: . Karar tarihi yukarıdaki künyede ayrıca gösterilir.
Kararda incelenen mevzuat
- 2004 sayılı İİK m.149,150/ı ve364/2
- 6100 sayılı HMK m.373/1
Gerekçedeki dayanak: İİK149 ve150/ı ayrımı, resmi senet ile ek protokol incelemesi ve Sonuç
Bu liste kararın uyguladığı tarihsel hükümleri gösterir; yeni bir dosyada güncel metin ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.
KARARA İLİŞKİN EDİTORYAL AÇIKLAMA
Kararın konusu ve hukuki mesele
Resmi ipotek senedindeki borç ikrarının, borcun sebebini açıklayan dış belgeler nedeniyle kendiliğinden koşullu teminata dönüşüp dönüşmeyeceği.
Borçlu, araç satışı için verilen ipoteğin teminat ipoteği olduğunu ve dayanak belgelerin icra emrine eklenmediğini ileri sürdü. Daire, bankaya özgü kredi takibi kuralının bu alacaklıya uygulanamayacağını; buna karşılık resmi senedin kayıtsız şartsız para borcu ikrarı içerdiğini belirtti. Ek protokol ve ihtarda araç satışının yazılması bu niteliği değiştirmedi. Örnek 6 icra emrinde belge eklenmesine ilişkin ayrıca bir zorunluluk bulunmadığı açıklandı.
Kararın sonucu
BAM kararı kaldırıldı; şikayetin reddi gerekirken icra emrinin iptaline karar verilmesi nedeniyle ilk derece hükmü oybirliğiyle bozuldu.
Editoryal değerlendirme ve kullanım sınırları
Uygulamada resmi senedin ödeme koşulu ve muacceliyet metni asıl alınmalı; alacaklının banka veya kredi veren sıfatı ayrıca kontrol edilmelidir. Karar her araç satışı ipoteğini kesin borç ipoteği yapmaz; bu resmi senedin içeriğine dayanır. Dayanak belgenin icra emrine eklenmemesiyle belgenin takip dosyasında hiç bulunmaması aynı sorun değildir. BAM azlık görüşü Daire tarafından benimsenmiş olsa da Yargıtayın nihai kararı oybirliğidir.
RESMÎ KARAR METNİ
Kararın tam metni
12. Hukuk Dairesi 2025/7497 E. , 2026/412 K.
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Alacaklı tarafından başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine karşı borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; takip dayanağı belgeler olan protokol ve ihtarname uyarınca ipotek belgesinin ... plaka numaralı aracın satış sözleşmesinin teminatı olarak düzenlendiğini, ipotek belgesinde "kayıtsız şartsız" ifadesi bulunmadığından ipoteğin kesin borç ipoteği değil, teminat ipoteği olduğunu, takibe dayanak belgelerin icra emri ekinde borçluya tebliğ edilmediğini ileri sürerek örnek 6 icra emrinin iptalini talep ettiği,
İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulü ile 26.08.2024 tarihli icra emrinin şikayetçi borçlu yönünden iptaline karar verildiği,
Alacaklı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine oy çokluğu ile karar verildiği anlaşılmıştır.
İİK'nın 149. ve devamındaki maddelerinde, İİK’nın 58/1 ve 61. maddelerine atıfta bulunulmadığı gibi, takip dayanağı belgelerin, örnek 6 nolu icra emri ekinde borçluya gönderilmesi gerektiğine ilişkin İİK'nın 58... . maddelerine benzer bir düzenlemeye de yer verilmemiştir.
İİK’nın 149. maddesi ve devamındaki; "İcra müdürü, ibraz edilen akit tablosunun kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını ihtiva ettiğini ve alacağın muaccel olduğunu anlarsa, borçluya ve taşınmaz üçüncü şahıs tarafından rehnedilmiş veya taşınmazın mülkiyeti üçüncü şahsa geçmiş ise ayrıca bunlara birer icra emri gönderir.Bu icra emrinde borcun otuz gün içinde ödenmesi ve bu müddet içinde borç ödenmez ve icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasına dair bir karar getirilmezse, alacaklının taşınmazın satışını isteyebileceği bildirilir..." hükmüne yer verilmiştir. Yine İİK’nın 150/ı maddesinde "Borçlu cari hesap veya kısa orta, uzun vadeli kredi şeklinde işleyen nakdi veya gayrinakdi bir krediyi kullandıran tarafın ibraz ettiği ipotek akit tablosu kayıtsız ve şartsız bir para borcu ikrarını ihtiva etmese dahi, krediyi kullandıran taraf ..." başvurusu üzerine ve anılan maddede yazılı koşulların oluşması halinde "icra müdürünün aynı Kanunun 149. maddesi uyarınca işlem yapacağı" yazılıdır.
Somut olayda, örnek 6 takipte, takip alacaklısının kredi veren bir kuruluş ve banka sıfatı bulunmadığından İİK'nın 150/ı maddesinin somut olayda uygulanamayacağı, İİK'nın 149. maddesine göre ise icra emri düzenlenmesi için sadece alacağın muaccel olması ve kayıtsız şartsız bir para borcunun ikrarını içermesi yeterli olup, bu şartları taşıması halinde başka bir koşul veya alacağın sebebi önem arz etmemektedir.
Takip dayanağı, ..., ..., ... Mah., 7144 Ada, 3 Parselde kain 14 nolu bağımsız bölüme ilişkin ipotek belgesi ve resmi senedin incelenmesinde; İİK'nın 1 48... maddeleri gereğince 670.000,00 TL. bedelli alacak için ipotek tesis edildiği, alacağın kaynağının gösterilmediği, dolayısıyla takibe dayanak ipotek belgesi kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarı içerdiğinden kesin borç ipoteği olup, Bölge Adliye Mahkemesinin azlık görüşünde de isabetli olarak işaret edildiği üzere icra dosyasına sunulu ek tarihsiz protokol ile alacaklı tarafından keşide edilen 31.07.2024 tarihli ihtarnamede "670.000,00 TL. araç satışı için ipotek konulduğu"nun belirtilmesi ipoteğin kayıtsız şartsız borç ikrarı özelliğine zarar vermez.
Bu nedenle mahkemece, şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ :
Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 18.06.2025 T. ve 2025/489 E., 2025/945 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Şanlıurfa 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 29.11.2024 T. ve 2024/254 E., 2024/802 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kararın kaynağı
- Resmî kaynak
- Kararın resmî tam metin kaydı ↗
- Resmî metnin alındığı tarih
- Kaynağın kontrol tarihi
Başlık, konu açıklaması ve makale bağlantıları editoryal içeriktir. Karar, kendi olayları ve uygulandığı dönem içindeki mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynak bütünlük bilgisi
Seçilen karar metni SHA-256: d2f01e8d5d2ebb5bd3084e26f0c88fcc208a4dfbaf6aff21e190da6364dfb136
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
← İçtihat arşivine dönün