Sigorta ve Tazminat Hukuku

Piston Kırılmasıyla Oluşan Kasko Hasarında Teminat Dışı Kabulü ve Aksi Yöndeki Karşı Oy

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2022/15275 E., 2024/12598 K., 10 Aralık 2024

Kararın tam metnine geçin

KARARA İLİŞKİN EDİTORYAL AÇIKLAMA

Kararın konusu ve hukuki mesele

Yük boşaltırken pistonun kırılması ve dorsenin çekici üzerine düşmesiyle oluşan hasarın, ani ve harici etki rizikosu kapsamında bulunup bulunmadığı.

Sigortalı, yük boşaltma sırasında piston kırılmasıyla dorse ve çekicide oluşan zararı kaskodan istemiştir. Hakem heyetleri, dışarıdan ani etki yerine aracın bünyesindeki mekanik arızayı esas alarak talebi teminat dışında saymıştır. Yargıtay çoğunluğu kısa gerekçeyle ret sonucunu onamıştır. Karşı oy ise TTK m.1429 kapsamında kast derecesine varmayan ihmalin de güvence altında olduğunu, dorse düşmesinin bu çerçevede yorumlanması ve teminat içinde kabul edilmesi gerektiğini savunur. Çoğunluğun nihai sonucu ret onamasıdır; karşı oyun teminat kapsamını genişleten açıklaması çoğunluk ilkesi gibi aktarılamaz.

Kararın sonucu

İtiraz hakem heyetinin tazminatın reddi kararı oyçokluğuyla onandı; başkan karşı oyunda teminat içinde kabul edilerek bozma gerektiğini savundu.

RESMÎ KARAR METNİ

Kararın tam metni

Resmî kaynağı aç

Başkanın ayrıntılı karşı oyu teminat kapsamında kabul ve bozma yönündedir. Çoğunluk ise ret hükmünü kısa gerekçeyle onamıştır; iki görüş birbirinden ayrılmıştır.

4. Hukuk Dairesi 2022/15275 E. , 2024/12598 K.

"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/902 D.İş 2022/898 K

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya kasko sigorta poliçesi ile sigortalı aracın 14.01.2022 tarihinde yük boşaltım esnasında pistonun kırılması sonucunda maddi hasara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, eksper ücreti dahil yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; Komisyon nezdinde görülen derdest durumda 2022.E.117286 numaralı dosyanın aynı hak sahibi tarafından açılan aynı tarihli aynı kazaya ilişkin olan hasar bedeli talebine ilişkin olup 2022.E.116954 numaralı başvuruya konu çekiciye bağlı römorkun hasarlanması sebebiyle römorkun kasko poliçesinden kaynaklı hasar bedeli talebi ile ilgili olduğunu, başvuruların birleştirilmesi gerektiğini, başvuruya konu kazada sigortalı aracın, piston kırılması sonucu kendisini çekme görevi olan aracın üzerine düştüğünü, dışarıdan farklı bir cisim ile teması olmadığını ve harici bir etkiyle meydana gelmediğini, ayrıca sigorta kapsamına giren bir olaydan doğmayan mekanik aksamdan kaynaklı arıza sebebiyle başvuranın taleplerinin genel şartlar uyarınca poliçe teminat kapsamı dışında olmakla başvurunun reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin KDV tutarından sorumlu olmadığını, sigortalı aracın tam hasara uğraması durumunda eksper tarafından tespit edilen aracın hasarsız emsal ikinci el değerinin %35'i oranında tenzili muafiyet uygulanarak tazminatın ödeneceğini, aleyhe hüküm kurulması durumunda karşı vekalet ücretinin asgari ücret tarifesine göre hesaplanacak miktarın beşte biri oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvuru konusu araca Kasko Genel Şartları A.1-b maddesinde belirtilen şekilde ani veya harici bir etkiyle zarar verilmediği, bizzat başvuru konusu aracın bünyesindeki dahili bir etkiyle zararın meydana geldiği bu nedenle talebin poliçe teminat kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin hasar bedeli talebinin reddine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazların reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin aracında meydana gelen hasar yük boşaltımı sırasında pistonun kırılması nedeniyle meydana gelmiş olsa da hasarın sadece pistonda değil aynı zamanda dorsede ve çekici kısmında da meydana geldiğini, bu kapsamda yaşanan olay nedeniyle pistonda meydana gelen zarar her ne kadar Kasko Sigortası Genel Şartlarına göre teminat dışında olsa da piston dışında dorsede ve çekici kısmında oluşan zararın teminat kapsamına dahil olduğunu, bu kapsamda pistonun kırılması ve üzerine düşmesi ile müvekkiline ait aracın çekici kısmında oluşan zararın da teminat kapsamında olduğunu belirtmiştir. B. Gerekçe Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait aracın, 14.01.2022 tarihinde uğradığı maddi hasar bedeli ve eksper ücreti talebine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 10.12.2024 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava, kasko sigorta poliçesine dayanan tazminat talebine ilişkindir. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.1. maddesinde "sigortanın konusu" başlığı altında, kasko sigortasının kapsamına giren rizikoların neler olduğu düzenlenmiştir. Anılan maddenin (b) bendinde "gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar" sonucu kaskolu araçta oluşan hasarların, sigortanın konuları arasında olduğu kabul edilmiştir. Davaya konu kaza ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1429 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında ise "Sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta ettirenin, sigortalının, lehtarın ve bunların hukuken fiillerinden sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararları tazmin ile yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortalı ve tazminat ödenmesini sağlamak amacıyla bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişiler, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacı tazminat borcundan kurtulur ve aldığı primleri geri vermez" düzenlemesi yapılmış ve sigortalı ya da eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin ihmallerinden doğan zararların da sigorta teminatı kapsamında kaldığı kabul edilmiştir. Somut olayda; davacı, kaskolu aracının yük boşaltımı sırasında pistonun kırılıp dorsenin çekici üzerine düşmesi nedeniyle oluşan hasar bedelinin tahsilini talep etmiştir. Kaskolu aracın piston kırılması sonucu hasarlandığı hem tarafların hem de hakem heyetinin kabulündedir. Hakem Heyetlerince piston kırılmasının sigortalının iradesi dışındaki harici etki ile bir cismin kaskolu araca çarpması olarak kabul edilemeyeceği, Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.1-b maddesindeki tanıma uymayan hasarın kasko teminatı dışında olduğu gerekçesiyle, davalı sigortacının sorumsuzluğuna karar verildiği görülmektedir. Genel şartlarda düzenlenen, sigortalının iradesi dışında harici etki ile bir cismin araca çarpması ifadesinin, 6102 sayılı TTK'nun 1429 uncu maddesi ile birlikte ele alınması gerektiği; hasar doğuran olayın meydana gelmesinde, kast derecesine varan iradi bir hareket olmadığı sürece, sigortalının ihmali davranışlarının oluş üzerindeki etkisinin, zararın teminat dışı kalmasına sebep olmayacağı gözden uzak tutulmamalıdır. Bu açıklamalara göre; kasko sigortasının niteliği gereği sigortalının kusuru ile (kast düzeyine varmayan) oluşan zararları da teminat altına almak amacıyla yapıldığı, 6102 sayılı TTK'nun 1429/1 inci maddesi ile sigortalının ya da eylemlerinden sorumlu olduğu kişinin ihmal düzeyindeki kusurunun tazminattan sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı ve ancak kasten yaratılan zararların sorumluluğu ortadan kaldıracağı ilkesinin benimsendiği, KSGŞ'nın A.1-b maddesindeki, sigortalı ya da sürücüsünün iradesi dışındaki harici etki kavramının, hasarın oluşmasına bilerek yol açmaya yönelik iradiliği ifade ettiği, davaya konu hasarın sigorta teminatında olduğu gözetilmek suretiyle karar verilmesi için İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.

Kararın kaynağı

Kaynağın kontrol tarihi

Başlık, konu açıklaması ve makale bağlantıları editoryal içeriktir. Karar, kendi olayları ve uygulandığı dönem içindeki mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir.

Kaynak bütünlük bilgisi

SHA-256: 974977dab9e65551140794e49877c4e1b3caf89f95b32495e06a5dccc4226411

← Yargıtay kararlarına dönün