Sigorta ve Tazminat Hukuku

Lehtarın ölüm teminatını almasının mirasın kabulü sayılmaması

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 2012/4932 E., 2013/1022 K., 5 Şubat 2013

Kararın tam metnine geçin

KARARA İLİŞKİN EDİTORYAL AÇIKLAMA

Kararın konusu ve hukuki mesele

Mirası reddeden lehtara yapılan ferdi kaza/hayat sigortası ölüm ödemesinin tereke ve murisin vergi borcu bakımından etkisi

Vergi alacaklısı idare, mirası reddeden mirasçıların ölüm teminatlı sigorta poliçelerinden ödeme aldığını belirterek murisin vergi borcunu onlardan istemiştir. Daire, lehtara ödenen tutarların birikim veya iştira bedeli değil poliçede yazılı ölüm teminatı olduğunu belirlemiştir. Bu teminatın sözleşmeden doğan lehtar hakkı kapsamında tahsil edilmesi mirası kabul anlamına gelmediğinden, ödeme alan mirasçılar aleyhine kurulan hüküm bozulmuştur. Diğer davalılar hakkındaki ret kararı vekalet ücreti düzeltilerek onanmıştır. Belirlenmiş lehtara yapılan sözleşmesel ödeme ile tereke üzerinde tasarruf ayrılmıştır. Poliçeler eski tarihli olduğundan bugünkü hayat sigortası mevzuatı ayrıca değerlendirilmelidir.

Kararın sonucu

Ödeme alan lehtarlar yönünden bozma; diğer davalılar yönünden vekalet ücreti düzeltilerek onama

RESMÎ KARAR METNİ

Kararın tam metni

Resmî kaynağı aç

Resmi kaynakta açık kalan aile bireylerinin ad ve soyadları arşivin okuma nüshasında gizlenmiştir. Çalışma kaynağı korunmuştur. Eski belge kimliği yeni resmi veri tabanındaki 512505200 kaydına karşılık gelir.

17. Hukuk Dairesi 2012/4932 E. , 2013/1022 K.

"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalılar ... ile ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, vergi mükellefi ...ın 13.3.2003 tarihinde vefat ettiğini,mirasçıları olan davalılar ...,... ve ...'ın 1.5.2003 tarihli ilam gereğince murisin mirasını reddettiklerini, murisin 16.8.2007 tarihi itibarıyla 102.427,21 TL vergi borcu bulunduğunu ve borcun mirasın reddi nedeniyle ödenmediğini, Ak Emeklilik Birikimli Hayat Sigortası poliçesi ile ... Emeklilik Ferdi Kaza Poliçesi kapsamında davalı mirasçılara ödeme yapıldığını, Medeni Kanun hükümlerine göre mirası reddetmenin anlamının kalmadığını, mirasçıların kötüniyetli olduğunu, ayrıca davalı ... şirketlerinin de sözkonusu ödemeleri yapmamaları gerekirken ödeme yapmalarının sorumluluklarını doğurduğunu, ... alacakları terekeye dahil edilip tasfiye yapılması gerekirken bunun yapılmadığını, bu durumda mirasın red hükmü uygulanamayacağından 102.427,21 TL alacağın doğduğu tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline ... verilmesini talep etmiştir. Davalılar [Kişi adı gizlenmiştir], [Kişi adı gizlenmiştir] ve ... vekili, 26.8.2002-26.8.2003 dönemine ait 20.000 TL limitli ... Emeklilik AŞ.Ferdi Kaza sigortası poliçesinin lehtarı olan ...'a 30.3.2004 tarihinde 17.000,00 TL vefat tazminatı ödendiğini, yapılan ödemenin terekeye dahil ödeme olmadığını, müvekkili [Kişi adı gizlenmiştir]'nin mirası reddettiğini kendisine yapılan ödeme bulunmadığını, [Kişi adı gizlenmiştir]'nin ise 26.2.2003 - 26.2.2018 dönemine ait Ak Emeklilik 6000 USD vefat teminatlı birikimli hayat sigortası poliçesinin lehtarı olup 18.3.2004 tarihinde müvekkiline 6000 USD ödeme yapıldığını anılan poliçe karma poliçe niteliğinde olduğundan terekeye dahil edilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın [Kişi adı gizlenmiştir] ve [Kişi adı gizlenmiştir] yönünden esastan, [Kişi adı gizlenmiştir] yönünden ise husumet yokluğu nedeniyle reddini savunmuştur. Davalı ... AŞ vekili, ... sözleşmesinden doğan taleplerin 2 yıllık zamanaşına tabi olduğunu, müteveffa ... 'ın yaptırdığı vefat teminatlı hayat sigortası poliçesinde lehtar olarak ... 'ın gösterildiğini ve ödemenin 24.3.2004 tarihinde [Kişi adı gizlenmiştir]'ye yapıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalı .... Vekili, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğunu, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını,muris ... 'ın 26.8.2002-26.8.2003 dönemini kapsayan 20.000,00 TL limitli lehtarı ... olan ferdi kaza sigortası poliçesi yaptırdığını murisin ölümü üzerine 30.3.2004 tarihinde ... lehtarı olan ...'a 17.000,00TL ödeme yaptıklarını,yapılan ödemenin terekeye dahilinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre, muris ... tarafından mirasçıları olan davalı ... ve ... lehtar gösterilerek lehlerine ... poliçeleri düzenlendiği, bu lehtarlara murisin ölümünden sonra poliçeler nedeniyle ... tazminatı ödendiği, bu ... tazminatlarının bu mirasçılar tarafından kabulü ile bu miktarların terekeye dahil edilmesi dolayısıyla murisin alacak ve borçlarından sorumlu olmaları gerektiği, davalı ... [Soyadı gizlenmiştir]'ın mirası reddettiği ve Ak Emeklilik ve ... Emeklilik A.Ş'den herhangi bir alacağı olmadığı yine davalılar Ak Emeklilik ve ... Emeklilik AŞ'ye ölüm anında davacı yanca kendisine bildirimde bulunulmadığı, bu nedenle poliçe miktarlarının terekeye dahil etmelerinin mümkün olmadığından bu davalıların sorumlu olmadıkları gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalılar [Kişi adı gizlenmiştir] ve ... hakkındaki davanın kabulü ile 102.427,21 TL vergi borcunun doğum tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, diğer davalılar ..., ... Emeklilik AŞ., Avivasa (Ak Emeklilik AŞ.) hakkındaki davanın reddine ... verilmiş; hüküm, davacı ve davalılar ... ile ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir. Uyuşmazlık, vergi borçlusu murisin, mirasını reddeden davalı mirasçılarının borçlunun ölümünden sonra tekereye intikali gereken ... ödemelerini alması nedeniyle mirası red hükümlerin uygulanamayacağı ve vergi borcunun davalı miraşçılardan tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden; 1-Davalılar ..., ... Emeklilik AŞ. ve Avivasa Emeklilik ve Hayat AŞ (eski ünvanı Ak Emeklilik AŞ.)aleyhine açılan davanın reddiyle ilgili; dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-1136 Sayılı Avukatlık Kanunun 168.maddesinde değişiklik yapan 5904 Sayılı yasanın 35.maddesi “6183 sayılı Yasanın uygulanmasından doğan her türlü davalar için avukatlık ücreti tutarı maktu olarak belirlenir” hükmünü içermektedir. Somut olayda haklarındaki dava reddedilen davalılar ..., ... Emeklilik AŞ. ve Avivasa Emeklilik ve Hayat AŞ (eski ünvanı Ak Emeklilik AŞ.) lehine anılan yasal değişiklik gereğince maktu vekalet ücreti takdiri gerekirken nisbi vekalet ücreti takdiri doğru değil bozma nedeni ise de yapılan yanlışlığın giderilmesi yargılamının tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün vekalet ücreti yönünden 6100 sayılı HMK'nin geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nin 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına gerekmiştir. Davalılar ... ve ... vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede; 3- Davacı idareye vergi borcu bulan ... 13.3.2003 tarihinde vefat etmiş, geriye mirasçı olarak davalılar [Kişi adı gizlenmiştir], [Kişi adı gizlenmiştir] ve [Kişi adı gizlenmiştir] kalmıştır. Adı geçen mirasçılar 1.5.2003 tarihli ilam ile mirası reddetmişler ret kararı anılan ilam ile tescil edilmiştir. Adı geçen davalıların murisi ... ile davalılardan ... Emeklilik AŞ arasında yapılan 26.8.2002-26.8.2003 tarihleri arasında geçerli, 20.000,00 TL vefat teminatlı ferdi kaza sigortası poliçesinin lehtarının davalı ... oldu- ğu anlaşılmaktadır. Ölüm teminatı, poliçede menfaatdar belirtildiği takdirde bu kişiye, menfaatdar belirtilmediği takdirde kanuni mirasçılara yapılır. Somut olayda poliçede menfaatdar olarak ... gösterildiğinden ... şirketi tarafından rizikonun gerçekleşmesinden sonra ölüm tazminatı 20.000,00 TL den gerekli yasal kesintiler yapılarak 30.3.2004 tarihinde ...'a 17.000,00 TL ödeme yapılmıştır. Bu ödeme 14.3.2011 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi birikim şeklinde bir ... olmadığı ve iştira bedelinin TMK 509, 567.maddeler ile TTK 1325 ve 1327.maddelerinde belirtilen şekilde gerçekleşmediğinden davacının herhangi bir iştira bedeli talep edemeyeceği, lehtarın ... bedelini tahsil etmesinin mirası kabul edilmesi anlamını taşımayacağı, bu kapsamda davacının herhangi bir alacak talebinde bulunamayacağı, ferdi kaza sigortasında, sigortalının kaza sonucu ölümü halinde, ... şirketi tarafından poliçede yazılı lehtara ödenen ... tazminatının sigortalının yokluğu nedeniyle yakınların uğrayacağı maddi ve manevi acının ... sözleşmesine bağlı olarak kısmen tazmini ve telafisine yönelik olması göz önüne alınarak davalı ... hakkındaki davanın reddine ... verilmesi gerekirken dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun olmayan gerekçeyle davanın adı geçen davalı yönünden davanın kabulü isabetli görülmemiştir. Muris ... ile davalılardan Ak Emeklilik AŞ arasında yapılan 26.2.2003-26.2.2018 tarihleri arasında geçerli 15 yıl süreli dövize endeksli birikimli hayat sigortası poliçesinin birikim değerinin 3.yıldan itibaren başladığı, lehtarın davalı ... [Soyadı gizlenmiştir] olduğu, vefat halindeki teminat limitinin 6.000 USD olduğu anlaşılmaktadır. Sigortalının 13.3.2003 tarihinde ateşli silahla ölümü sonucu 17.3.2004 tarihinde davalı ...'ye yasal kesintilerden sonra 6.748,77 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu ödeme 14.3.2011 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi poliçede yazılı vefat teminatı olduğu, herhangi bir birikim ödemesi olmadığı, birikim şeklinde bir ... olmadığı ve iştira bedelinin TMK 509, 567.maddeler ile TTK 1325 ve 1327.maddelerinde belirtilen şekilde gerçekleşmediğinden davacının herhangi bir iştira bedeli talep edemeyeceği, lehtarın ... bedelini tahsil etmesinin mirası kabul edilmesi anlamını taşımayacağı, bu kapsamda davacının herhangi bir alacak talebinde bulunamayaca- ğı göz önüne alınarak davalı ... [Soyadı gizlenmiştir] hakkındaki davanın da reddine ... verilmesi gerekirken dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun olmayan gerekçeyle davanın adı geçen davalı yönünden kabulü isabetli görülmemiştir. Kabule göre de; yukarıda açıklandığı gibi davacı yararına maktu vekalet ücreti takdiri yerine nispi vekalet ücret takdiri de doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 5.bendindeki “10.064,18 TL” ibaresinin çıkarılarak yerine “1.100,00 TL maktu” ibaresinin yazılarak hükmün davalılar [Kişi adı gizlenmiştir] [Soyadı gizlenmiştir], ... Emeklilik AŞ.ve Avivasa Emeklilik ve Hayat AŞ (eski ünvanı Ak Emeklilik AŞ.) yönünden DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 3 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar [Kişi adı gizlenmiştir] ve ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün adı geçen davalılar yararına BOZULMASINA ve Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı ve davalılar [Kişi adı gizlenmiştir] ve [Kişi adı gizlenmiştir] [Soyadı gizlenmiştir]'a geri verilmesine 5.2.2013 gününde oybirliğiyle ... verildi.

Kararın kaynağı

Kaynağın kontrol tarihi

Başlık, konu açıklaması ve makale bağlantıları editoryal içeriktir. Karar, kendi olayları ve uygulandığı dönem içindeki mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir.

Kaynak bütünlük bilgisi

SHA-256: 8e8fa70579201a4f2697c309e0c337fd51adf464a7cd228693d70e0d003b3321

← Yargıtay kararlarına dönün