Finansal kiralama malını dava açılırken edinmiş kişinin istihkakı ve sonradan düşen haciz

12. Hukuk Dairesi 2025/7789 E. , 2026/259 K.

"İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/3.Kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü: Dava, üçüncü kişinin İİK'nın 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir. Mahkemece, haciz tarihi itibariyle kiracı sıfatı ile mahcuzları elinde bulunduran davacının, istihkak iddiasında bulunamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı istinaf yoluna başvurmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince, kiralama konusu makinanın borcunun haciz tarihi itibariyle ödenmediği, dolayısıyla mülkiyetin davacıya geçmediği ve haciz tarihi itibariyle mülkiyetin davadışı ... Kiralama A.Ş. şirketinde olduğunun gerek davacı vekili gerekse ... Kiralama A.Ş. vekilinin, yargılama aşamasında sunduğu beyan ve dilekçeler ile sabit olduğu, bu durumda davacının kiralanan eşya üzerinde istihkak davası açma hakkının bulunmadığı, Mahkeme kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile başvurunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir. Borçlu ile davadışı ... Kiralama A.Ş. arasında 7.1.2015 tarihinde ... yevmiye no ile noterde finansal kiralama sözleşmesi yapılmış, 27.12.2017 tarihinde düzenleme şeklindeki finansal kiralama devir sözleşmesi ile davacı üçüncü kişi, finansal kiralama sözleşmesinde kiracı sıfatını almış olup 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununa uygun olarak sözleşme Birlik tarafından tutulan özel sicile tescil edilmiştir. Davacı üçüncü kişi dava dilekçesinde, haciz tarihi itibari ile malikin finansal kiralama şirketi olduğunu belirtmekle birlikte devir sözleşmesinde kararlaştırılan bedellerin ödenmesi ile haczedilen menkulün mülkiyetinin üçüncüye kişiye geçtiğine de yer vermiş, davadışı ... Kiralama A.Ş. yargılama sırasında şikayet tarihi itibari ile kendilerinin malik olduğunu belirtmiş ise de, 12.2.2021 tarihli dilekçe ile, dava tarihi itibariyle makinenin davacı adına faturalandırıldığı bildirilmiş, 31.5.2019 tarihli devir faturası da sunulmuştur. Bu durumda, eldeki davanın 15.8.2019 tarihinde açıldığı, davanın açıldığı tarih itibariyle davacı üçüncü kişinin malik olduğu, bu durumda dava açma hakkının bulunduğunun kabulü gerekmiştir.

Ne var ki, Uyaptan dayanak icra dosyasının incelenmesinde, İcra Müdürlüğünce 25.7.2023 tarihli kararı ile haczin İİK'nın 1 06... itibariyle hükümsüz kaldığından alacaklı vekilinin satış talebinin reddine karar verilmiş, alacaklı tarafça icra müdürlük işleminin şikayete konu edildiği, İstanbul 23. İcra Hukuk Mahkemesinin 18.12.2023 tarih, 2023/342 Esas, 2023/780 karar sayılı kararı ile şikayetin reddine karar verildiği, karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 26.6.2025 tarih, 2024/974 Esas, 2025/1927 karar sayılı ilamı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiş, karar alacaklı tarafından temyiz edilmekle Dairemizin 13.01.2026 tarih, 2025/7394 Esas, 2026/95 karar sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar verilmiştir. Hemen belirtmek gerekir ki, istihkak davasında geçerli haczin bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında, mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi gerekir. İİK madde 97/8 gereğince, istihkak davası açılır ise satış isteme süresi işlemeyecek olup şikayet başvurusu ise satış isteme süresini kesmeyecektir. Somut olayda, süresi içinde satış talep edilmediği ve satış masrafı yatırılmadığı, dava konusu haczin kaldırılmasına ilişkin icra müdürlüğü kararının ayakta olduğu görülmüştür. Bu durumda dava konusu haczin kaldırıldığı anlaşıldığından Mahkemece, istihkak davasının konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin takdirine karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Davacı üçüncü kişinin temyiz itirazlarının kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, istinaf talebinin esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.