Birleşen Davaların Bağımsızlığında Farklı Kanun Yolları ve Tetkiksiz İade

1. Hukuk Dairesi 2024/4031 E. , 2025/618 K.

"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/520 E., 2024/165 K.

Taraflar arasında birleştirilerek görülen muris muvazaası hukuksal sebebine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis, olmazsa mirasta denkleştirme istemine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonucunda verilen kararın temyizen incelenmesi asıl ve birleştirilen davada davacılar vekili tarafından istenilmiş olmakla dosya tetkik olunarak gereği görüşüldü:

Asıl davada davacı ...; muris muvazaası hukuksal sebebine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis, olmazsa mirasta denkleştirme istemine ilişkin olarak dava açmış, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince yapılan inceleme sonunda davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş; kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 20.09.2021 tarihli ve 2020/2428 Esas, 2021/4390 Karar sayılı kararıyla, muris muvazaası hukuksal sebebine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde tenkis istemi yönüyle Mahkemece verilen ret kararında bir isabetsizlik bulunmadığı ancak mirasta denkleştirme istemi yönüyle yapılan araştırma ve incelemenin eksik olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında, asıl davada davacı ...’ün kardeşi olan davacı ...’nun 25.01.2018 tarihinde, asıl davada davacı ile aynı iddiaları ileri sürerek aynı taşınmazlara ilişkin olarak dava açmış ve Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/185 sayılı esasına (Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma – gönderme kararı sonrası dosya bu esası almıştır.) kaydedilen bu dava 25.10.2022 tarihinde eldeki dava ile birleştirilmiş ve Mahkemece yapılan yargılama sonunda, muris muvazaası hukuksal sebebine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde tenkis istemi yönüyle karar verilmesine yer olmadığına, mirasta denkleştirme istemi yönüyle ise davanın reddine karar verilmiş; (Gerekçeli kararda birleştirilen davada davacı ...’nun davasının eldeki dava ile birleştirildiği açıklanmış ise de birleştirilen dava hakkında olumlu veya olumsuz bir hüküm kurulmamıştır.) kararın asıl ve birleştirilen davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiştir.

Bilindiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin birinci fıkrasında Bölge Adliye Mahkemelerinin Resmi Gazete'de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar 1086 sayılı Kanun'un temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin, yine aynı maddenin ikinci fıkrasında ise Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine istinaf yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanun'un 427 ilâ 444. madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı, bu kararlara ilişkin dosyaların Bölge Adliye Mahkemelerine gönderilemeyeceği belirtilmiştir.

Bu durumda 20 Temmuz 2016 tarihinden önce verilen kararlar, kanun yoluna başvurma tarihi ne olursa olsun 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 ilâ 444. maddelerindeki temyize ilişkin hükümlere tabi olup dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir.

Buna karşılık, 20 Temmuz 2016 tarihinde ve sonrasında verilen temyiz incelemesinden geçmeyen kararlara karşı kanun yoluna gidilmesi halinde ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ilâ 360. maddelerindeki istinafa ilişkin hükümlerinin uygulanması için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi zorunlu olup daha önce Yargıtay denetiminden geçen asıl davanın “istinaf” kanun yoluna tabi olmadığı açık ise de Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin birleştirilen 2019/185 Esas sayılı davası ile ilgili olarak daha önce Yargıtayın bir denetiminin bulunmadığı gözetildiğinde, birleştirilen davanın ''istinaf'' kanun yoluna tabi olduğu açıktır.

Hal böyle olunca, davaların birleşmekle bağımsız dava olma özelliğini kaybetmedikleri gözetilerek ''istinaf'' kanun yoluna tabi olduğu anlaşılan Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin birleştirilen 2019/185 Esas sayılı dava dosyasının istinaf incelemesi yapılmak üzere ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi, sonucunda verilen kararın temyiz edilmesi halinde temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi (anılan dosya temyiz edilmese dahi temyize tabi olan asıl davanın gönderilmesi) için dosyanın Mahkemesine iadesi gerekmektedir.

KARAR Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesine TETKİKSİZ İADESİNE,

13.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.