SGK Hizmet İptali ve Sahte Sigortalılık Uyuşmazlıkları

Kapsam

Denetmen raporu, sahte işyeri kodu, akraba işveren, bordro tanığı, ücret ve banka kaydı, aylık iptali, yersiz ödeme, iyi niyet ve görevli yargı incelenir. Sigortalılık fiili çalışmaya dayanır; ancak hizmet iptali de salt kod, akrabalık veya işyerine ilişkin genel şüpheyle değil çalışma olgusunu dışlayan yeterli, somut ve denetlenebilir araştırmayla kurulmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, SGK hizmet iptali ve sahte sigortalılık uyuşmazlıkları konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “hizmet akdine dayalı sigortalılık için iş görme, ücret ve bağımlılık unsurları somutlaştırılmalıdır” kuralıdır. Kurum denetim raporu aksi kanıtlanabilir güçlü delildir; raporun dayanakları yargısal denetime açık olmalıdır. Ayrıca “bordro ve komşu işyeri tanıkları, çalışma dönemi ve iş organizasyonunu bilebilecek kişiler arasından seçilmelidir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

SGK Hizmet İptali ve Sahte Sigortalılık Uyuşmazlıkları bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.59/2

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Bu tutanaklar, aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.” — Alıntının yeri: Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.59/2, son cümle

Bu alıntı, TBMM, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kabul metni, m.59/2 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

SGK hizmet iptali ve sahte sigortalılık uyuşmazlıkları kapsamında m.59/2 hükümleri sigortalılık, denetim ve yersiz ödeme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Mahkemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: m.4

SGK hizmet iptali ve sahte sigortalılık uyuşmazlıkları kapsamında m.4 hükümleri görev ve yargılama bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Bülent Arpat; Neşe Önder Yaşar; Mete Kaan Namal: The Problem Of Fraudulently Insured And Financial Sustainability: Case Of The Türkiye Social Insurance System

Sahte sigortalılık yalnız prim bildirimindeki biçimsel eksiklik değildir; fiilî çalışma, işyeri gerçekliği ve sigorta yardımlarına erişim arasındaki ilişki denetimin merkezindedir. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Günümüzde sosyal sigorta dolandırıcılığının en yaygın biçimi sahte sigortalılıktır.” — Alıntının yeri: Türkçe öz

SGK hizmet iptali ve sahte sigortalılık uyuşmazlıkları konusunda yararlanılan eser: Bülent Arpat; Neşe Önder Yaşar; Mete Kaan Namal, “The Problem of Fraudulently Insured and Financial Sustainability: Case of the Türkiye Social Insurance System”, Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2024, C. 25, S. 1, s. 326-353. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

SGK denetim raporu ve ekleri istenerek iptal edilen günlerin işyeri, dönem ve gerekçeleri belirlenmeli; fiilî çalışma ücret bordrosu, banka ödemesi, işyeri giriş-çıkışları, üretim/hizmet kayıtları, tanıklar ve vergi/ticaret verileriyle gösterilmelidir. Denetim tutanağının aksi her türlü soyut beyanla değil, dönem ve iş organizasyonuyla uyumlu karşı delillerle ortaya konulmalıdır. Kurum içi itiraz yolu ve tebliğ tarihi kontrol edilmeli; hizmet iptaline bağlı aylık, sağlık yardımı veya prim sonuçlarıyla birlikte görevli iş mahkemesinde talep kurulmalıdır. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metniyle kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. m.59/2 yalnız denetim tutanaklarının ispat kuvvetini gösterir; sigortalılık statüsü, hizmetin iptali ve hak sahipliği için m.4, m.86 ve ikincil SGK düzenlemeleri ayrıca incelenmelidir.

Uyuşmazlığın Hukuki Analiz Omurgası

SGK Hizmet İptali ve Sahte Sigortalılık Uyuşmazlıkları dosyasında önce çözülmesi gereken ana mesele, “Kurum, bildirilen hizmetleri hangi delillerle fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle iptal edebilir ve sigortalı bu işleme karşı nasıl korunur?” sorusudur. Bu soru tek bir kanun maddesine indirgenmemelidir. İlk olarak tarafların hukuki sıfatı, hakkı doğurduğu ileri sürülen işlem veya olay, karşı tarafın itirazı ve istenen hüküm ayrı satırlarda gösterilmelidir. Ardından “Hizmet akdine dayalı sigortalılık için iş görme, ücret ve bağımlılık unsurları somutlaştırılmalıdır.” ölçütü kurucu vakıalarla eşleştirilmeli; “Aylık iptali ve yersiz ödeme tahsili, hizmet iptalinin hukuka uygunluğu ile kişinin iyi niyeti ve Kurum hatası ayrıştırılarak incelenir.” kuralının iddiayı sınırlandırıp sınırlandırmadığı incelenmelidir. Böyle bir mesele haritası, maddi hukuk tartışmasını görev, süre ve ispat sorunlarından ayırır; dilekçenin hem vakıa hem talep bölümünde aynı hukuki tezin izlenebilmesini sağlar.

SGK Hizmet İptali ve Sahte Sigortalılık Uyuşmazlıkları bakımından ispat planı, dosyadaki belgelerin yalnız listesinden ibaret tutulmamalıdır. SGK denetim ve kontrol raporu hakkın doğumuna, kapsamına veya ihlaline ilişkin hangi vakıayı kanıtlıyorsa bu bağlantı açıkça yazılmalıdır. İşyeri tescil ve vergi kayıtları ise ilk kaydın tarihini, tarafını ya da içeriğini doğrulayan bağımsız kayıt olarak değerlendirilmelidir. Belgenin aslı, düzenleyeni, oluşturulma zamanı ve sonraki değişiklikleri belirlenmeden yalnız ekran görüntüsüne veya taraf anlatımına dayanılması sağlıklı değildir. Karşı tarafın ileri sürebileceği aidiyet, kapsam, sahtelik, ödeme, zamanaşımı ya da yetki itirazı için ayrıca karşı delil sütunu açılmalı; ispat yükü her çekişmeli vakıa yönünden bağımsız belirlenmelidir.

SGK Hizmet İptali ve Sahte Sigortalılık Uyuşmazlıkları uyuşmazlığında usul takvimi işlemin ve iptal döneminin saptanması ile başlatılmalıdır. Dava veya başvuru öncesi zorunlu yol, görevli ve yetkili merci, harç, tebligat, kesinleşme ve kanun yolu tarihleri aynı çizelgede fakat ayrı hukuki nitelikleriyle tutulmalıdır. İdari başvuru ve dava süresi işlemin niteliğine göre belirlenir. Bu uyarı uygulanırken yalnız son gün hesaplanmamalı; sürenin hangi olayla başladığı, bildirimin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve adli tatil ya da özel süre hükmünün etkisi de yazılı biçimde gerekçelendirilmelidir. Aylık ve yersiz ödeme sonuçlarının ayrı hükme bağlanması aşamasında verilecek kararın infaza veya fiilî uygulamaya elverişli olması için hüküm sonucunun kişi, işlem, dönem ve tutar bakımından tereddüt doğurmayacak açıklıkta kurulması gerekir.

SGK Hizmet İptali ve Sahte Sigortalılık Uyuşmazlıkları yönünden talep stratejisi hazırlanırken hizmet iptali işleminin kaldırılması ile sigortalılık süresinin tespiti aynı hukuki sonucun farklı anlatımlarıymış gibi üst üste yazılmamalıdır. Her talebin dayandığı vakıa, kanun hükmü, ispat aracı, faiz veya feri sonuç ve kabul hâlinde kurulması istenen hüküm ayrı gösterilmelidir. Talepler birbirini dışlıyorsa terdit sırası; birlikte hükmedilebiliyorsa yığılma ilişkisi; miktar başlangıçta tam belirlenemiyorsa bunun maddi ve usuli nedeni açıklanmalıdır. Geçici koruma istenmesi, esas talebin peşinen kabulü anlamına gelmeyecek biçimde güncel tehlike ve orantılılıkla sınırlandırılmalıdır. Böylece mahkeme, tarafın gerçekte hangi hukuki korumayı istediğini yorum yoluyla tamamlamak zorunda kalmaz.

SGK Hizmet İptali ve Sahte Sigortalılık Uyuşmazlıkları hakkında karşı görüş analizi yapılmadan hazırlanan metin, dosyanın güçlü tarafını gösterse bile kararın bozulma veya reddedilme riskini yeterince karşılamaz. Özellikle akrabalığı sahte sigorta için yeterli saymak ihtimali; karşı tarafın en güçlü savunması kabul edilerek test edilmelidir. Bu savunmanın hangi maddi vakıaya ve hangi kanuni sonuca dayandığı ayrıştırıldıktan sonra, cevabın kanun alıntısı, delil ve içtihatla ayrı ayrı desteklenmesi gerekir. Yargıtay kararının esas ve karar numarasının doğru olması tek başına yeterli değildir; kararın olayları, uygulanan kanun metninin tarihi, inceleme türü ve sonucu eldeki dosyayla karşılaştırılmalıdır. Farklı belirleyici vakıa varsa karar emsal diye değil, ayrıştırılarak kullanılmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Hizmet Akdine Dayalı Sigortalılık İçin İş Görme, Ücret ve Bağımlılık Unsurları Somutlaştırılmalıdır.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden hizmet akdine dayalı sigortalılık için iş görme, ücret ve bağımlılık unsurları somutlaştırılmalıdır. Bu ölçüt özellikle SGK denetim ve kontrol raporu üzerinden sınanır. İşlemin ve iptal döneminin saptanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, akrabalığı sahte sigorta için yeterli saymak ihtimalini güçlendirebilir.

Kurum Denetim Raporu Aksi Kanıtlanabilir Güçlü Delildir; Raporun Dayanakları Yargısal Denetime Açık Olmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için işyeri tescil ve vergi kayıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden kurum denetim raporu aksi kanıtlanabilir güçlü delildir; raporun dayanakları yargısal denetime açık olmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Bordro ve Komşu İşyeri Tanıkları, Çalışma Dönemi ve İş Organizasyonunu Bilebilecek Kişiler Arasından Seçilmelidir.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden bordro ve komşu işyeri tanıkları, çalışma dönemi ve iş organizasyonunu bilebilecek kişiler arasından seçilmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok bordro, ücret ve banka hareketleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve işyerinin kapasitesini araştırmamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Aylık İptali ve Yersiz Ödeme Tahsili, Hizmet İptalinin Hukuka Uygunluğu ile Kişinin İyi Niyeti ve Kurum Hatası Ayrıştırılarak İncelenir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden aylık iptali ve yersiz ödeme tahsili, hizmet iptalinin hukuka uygunluğu ile kişinin iyi niyeti ve Kurum hatası ayrıştırılarak incelenir. Bu ölçüt özellikle üretim-satış ve giriş çıkış kayıtları üzerinden sınanır. Tanıkların dönem ve bilgi kaynağı denetimi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, Kurum raporunu kesin delil kabul etmek ihtimalini güçlendirebilir.

İspat Planı ve Deliller

SGK Denetim ve Kontrol Raporu.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden SGK denetim ve kontrol raporu” kaydı, “Hizmet akdine dayalı sigortalılık için iş görme, ücret ve bağımlılık unsurları somutlaştırılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

İşyeri Tescil ve Vergi Kayıtları.

Bu delil öncelikle “kurum denetim raporu aksi kanıtlanabilir güçlü delildir; raporun dayanakları yargısal denetime açık olmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden işyeri tescil ve vergi kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Bordro, Ücret ve Banka Hareketleri.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden bordro, ücret ve banka hareketleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken bordro, ücret ve banka hareketleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Üretim-Satış ve Giriş Çıkış Kayıtları.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden üretim-satış ve giriş çıkış kayıtları” kaydı, “Aylık iptali ve yersiz ödeme tahsili, hizmet iptalinin hukuka uygunluğu ile kişinin iyi niyeti ve Kurum hatası ayrıştırılarak incelenir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Dönemsel Bordro ile Komşu İşyeri Tanıkları.

Bu delil öncelikle “hizmet akdine dayalı sigortalılık için iş görme, ücret ve bağımlılık unsurları somutlaştırılmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden dönemsel bordro ile komşu işyeri tanıkları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

İşlemin ve İptal Döneminin Saptanması.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden işlemin ve iptal döneminin saptanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. SGK denetim ve kontrol raporu dosyaya alınmalı ve hizmet iptali işleminin kaldırılması talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kurum Dosyasının Tam Celbi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; işyeri tescil ve vergi kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden kurum dosyasının tam celbi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

İşyerinin Faaliyet Kapasitesi.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden işyerinin faaliyet kapasitesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik bordro, ücret ve banka hareketleri, aylığın yeniden bağlanması talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Tanıkların Dönem ve Bilgi Kaynağı Denetimi.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden tanıkların dönem ve bilgi kaynağı denetimi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Üretim-satış ve giriş çıkış kayıtları dosyaya alınmalı ve yersiz ödemenin iptali talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Aylık ve Yersiz Ödeme Sonuçlarının Ayrı Hükme Bağlanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; dönemsel bordro ile komşu işyeri tanıkları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden aylık ve yersiz ödeme sonuçlarının ayrı hükme bağlanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Sürelerin Hesabı

İdari Başvuru ve Dava Süresi İşlemin Niteliğine Göre Belirlenir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden idari başvuru ve dava süresi işlemin niteliğine göre belirlenir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Hizmet Tespiti Hak Düşürücü Süresiyle Kurum İşleminin İptali Davası Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden hizmet tespiti hak düşürücü süresiyle Kurum işleminin iptali davası karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Kurum dosyasının tam celbi yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yersiz Ödeme Bildirimine Karşı Süre Tebliğden İtibaren İzlenmelidir.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden yersiz ödeme bildirimine karşı süre tebliğden itibaren izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Hizmet İptali İşleminin Kaldırılması.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden hizmet iptali işleminin kaldırılması” talebi, “Hizmet akdine dayalı sigortalılık için iş görme, ücret ve bağımlılık unsurları somutlaştırılmalıdır” koşuluyla ve SGK denetim ve kontrol raporu deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Sigortalılık Süresinin Tespiti.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden sigortalılık süresinin tespiti olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil işyeri tescil ve vergi kayıtları, temel ölçüt ise “kurum denetim raporu aksi kanıtlanabilir güçlü delildir; raporun dayanakları yargısal denetime açık olmalıdır” olacaktır.

Aylığın Yeniden Bağlanması.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden aylığın yeniden bağlanması” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Bordro, ücret ve banka hareketleri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Yersiz Ödemenin İptali.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden yersiz ödemenin iptali” talebi, “Aylık iptali ve yersiz ödeme tahsili, hizmet iptalinin hukuka uygunluğu ile kişinin iyi niyeti ve Kurum hatası ayrıştırılarak incelenir” koşuluyla ve üretim-satış ve giriş çıkış kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Sağlık Yardımlarının Korunması.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden sağlık yardımlarının korunması olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil dönemsel bordro ile komşu işyeri tanıkları, temel ölçüt ise “hizmet akdine dayalı sigortalılık için iş görme, ücret ve bağımlılık unsurları somutlaştırılmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2025/11998, K. 2026/1686, 18.02.2026 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli” — Alıntının yeri: V.B Değerlendirme ve Gerekçe, 1 numaralı paragraf; sahte sigortalılıkta araştırma ilkesi

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: kaldırma ve bozma.

SGK hizmet iptali ve sahte sigortalılık uyuşmazlıkları bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Sahte sigortalılık ve hizmet iptali davaları kamu düzenine ilişkindir; mahkeme işyerini, fiilî çalışmayı ve sigortalının durumunu resen ve çok yönlü araştırmalıdır. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Okul inşaatındaki üç aylık çalışmanın gerçek olmadığı gerekçesiyle hizmet ve yaşlılık aylığı iptal edilmiş; bordro tanıkları, inşaat faaliyeti ve ikamet olgusu incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Bozma, hizmetin gerçek olduğunu kesinleştirmemiş; eksik araştırmayı tamamlatmıştır. Her Kurum denetim raporunun geçersizliği veya her iptalde sigortalı lehine sonuç anlamına gelmez.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Akrabalığı Sahte Sigorta İçin Yeterli Saymak.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden akrabalığı sahte sigorta için yeterli saymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İşlemin ve iptal döneminin saptanması aşamasında SGK denetim ve kontrol raporu kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Tanıkları Dönemsiz Dinlemek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden tanıkları dönemsiz dinlemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, işyeri tescil ve vergi kayıtları delili ve “Kurum denetim raporu aksi kanıtlanabilir güçlü delildir; raporun dayanakları yargısal denetime açık olmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

İşyerinin Kapasitesini Araştırmamak.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden işyerinin kapasitesini araştırmamak” riski gerçekleşirse aylığın yeniden bağlanması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Kurum Raporunu Kesin Delil Kabul Etmek.

“Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden kurum raporunu kesin delil kabul etmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Tanıkların dönem ve bilgi kaynağı denetimi aşamasında üretim-satış ve giriş çıkış kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Hizmet Tespiti ile İşlemin İptalini Aynı Dava Saymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2025/11998, K. 2026/1686 yönünden hizmet tespiti ile işlemin iptalini aynı dava saymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, dönemsel bordro ile komşu işyeri tanıkları delili ve “Hizmet akdine dayalı sigortalılık için iş görme, ücret ve bağımlılık unsurları somutlaştırılmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• SGK denetim ve kontrol raporu
• işyeri tescil ve vergi kayıtları
• bordro, ücret ve banka hareketleri
• üretim-satış ve giriş çıkış kayıtları
• dönemsel bordro ile komşu işyeri tanıkları

• işlemin ve iptal döneminin saptanması
• Kurum dosyasının tam celbi
• işyerinin faaliyet kapasitesi
• tanıkların dönem ve bilgi kaynağı denetimi
• aylık ve yersiz ödeme sonuçlarının ayrı hükme bağlanması

• Süre çizelgesinde İdari başvuru ve dava süresi işlemin niteliğine göre belirlenir. Hizmet tespiti hak düşürücü süresiyle Kurum işleminin iptali davası karıştırılmamalıdır. Yersiz ödeme bildirimine karşı süre tebliğden itibaren izlenmelidir.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Kurum, Bildirilen Hizmetleri Hangi Delillerle Fiili Çalışmaya Dayanmadığı Gerekçesiyle İptal Edebilir ve Sigortalı Bu İşleme Karşı Nasıl Korunur?

Sigortalılık fiili çalışmaya dayanır; ancak hizmet iptali de salt kod, akrabalık veya işyerine ilişkin genel şüpheyle değil çalışma olgusunu dışlayan yeterli, somut ve denetlenebilir araştırmayla kurulmalıdır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; SGK denetim ve kontrol raporu ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

İspat Planında SGK Denetim ve Kontrol Raporu Neden Önemlidir?

SGK denetim ve kontrol raporu, işyeri tescil ve vergi kayıtları, bordro, ücret ve banka hareketleri birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

SGK Hizmet İptali ve Sahte Sigortalılık Uyuşmazlıkları Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

İşlemin ve iptal döneminin saptanması; Kurum dosyasının tam celbi; işyerinin faaliyet kapasitesi; tanıkların dönem ve bilgi kaynağı denetimi; aylık ve yersiz ödeme sonuçlarının ayrı hükme bağlanması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

SGK Hizmet İptali ve Sahte Sigortalılık Uyuşmazlıkları Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?

İdari başvuru ve dava süresi işlemin niteliğine göre belirlenir. Hizmet tespiti hak düşürücü süresiyle Kurum işleminin iptali davası karıştırılmamalıdır. Yersiz ödeme bildirimine karşı süre tebliğden itibaren izlenmelidir.

Hizmet İptali İşleminin Kaldırılması Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?

Hizmet iptali işleminin kaldırılması, sigortalılık süresinin tespiti, aylığın yeniden bağlanması, yersiz ödemenin iptali, sağlık yardımlarının korunması somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Kurum, bildirilen hizmetleri hangi delillerle fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle iptal edebilir ve sigortalı bu işleme karşı nasıl korunur” sorusu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Sigortalılık fiili çalışmaya dayanır; ancak hizmet iptali de salt kod, akrabalık veya işyerine ilişkin genel şüpheyle değil çalışma olgusunu dışlayan yeterli, somut ve denetlenebilir araştırmayla kurulmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği işlemin ve iptal döneminin saptanması, delil omurgası ise SGK denetim ve kontrol raporu ile işyeri tescil ve vergi kayıtları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İdari başvuru ve dava süresi işlemin niteliğine göre belirlenir. Hizmet iptali işleminin kaldırılması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; akrabalığı sahte sigorta için yeterli saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2025/11998, K. 2026/1686, 18.02.2026 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Sahte sigortalılık ve hizmet iptali davaları kamu düzenine ilişkindir; mahkeme işyerini, fiilî çalışmayı ve sigortalının durumunu resen ve çok yönlü araştırmalıdır.
• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m.59/2
• TBMM, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kabul metni, m.59/2 — alıntı yeri: Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.59/2, son cümle
• 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — m.4
• Bülent Arpat; Neşe Önder Yaşar; Mete Kaan Namal, “The Problem of Fraudulently Insured and Financial Sustainability: Case of the Türkiye Social Insurance System”, Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2024, C. 25, S. 1, s. 326-353
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru