Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku

Noterlikte Düzenleme ve Onaylama Şeklindeki İşlemler

Noterlikte Düzenleme ve Onaylama Şeklindeki İşlemler; Noterin düzenleme biçiminde hazırladığı belge ile imza veya tarih onayladığı belge farklı ispat ve geçerlilik sonuçları doğurur; seçilecek işlem türü kanuni şekle ve tarafların güvenlik ihtiyacına göre belirlenmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.470 kelime · 16 dk

Kapsam

Noterlikte Düzenleme ve Onaylama Şeklindeki İşlemler yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Noterin düzenleme biçiminde hazırladığı belge ile imza veya tarih onayladığı belge farklı ispat ve geçerlilik sonuçları doğurur; seçilecek işlem türü kanuni şekle ve tarafların güvenlik ihtiyacına göre belirlenmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, noterlikte düzenleme ve onaylama şeklindeki işlemler konusunda 17 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “noterin düzenleme biçiminde hazırladığı belge ile imza veya tarih onayladığı belge farklı ispat ve geçerlilik sonuçları doğurur; seçilecek işlem türü kanuni şekle ve tarafların güvenlik ihtiyacına göre belirlenmelidir” kuralıdır. Noter mührü belgenin bütün içeriğini her durumda tartışılmaz hale getirmez; düzenleme ve onaylama ayrımı, kimlik ve temsil denetimi, irade sakatlığı, içerik hukuka aykırılığı ve sahtelik iddiası ayrıca incelenir. Ayrıca “noter yevmiye ve işlem örneği, kimlik ve temsil belgeleri, imza örnekleri, taraf talimatları, ekler, tercüman ve tanık kayıtları, elektronik işlem logları, ödeme, teslim ve sonraki yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Noterlikte Düzenleme ve Onaylama Şeklindeki İşlemler bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

1512 Sayılı Noterlik Kanunu: m.60 ve 84-93

Noterlikte düzenleme ve onaylama şeklindeki işlemler kapsamında m.60 ve 84-93 hükümleri noter görevi, düzenleme ve onaylama işlemleri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.12-17 ve 27-39

Noterlikte düzenleme ve onaylama şeklindeki işlemler kapsamında m.12-17 ve 27-39 hükümleri şekil, geçerlilik ve irade bozukluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.199 ve 204-206

Noterlikte düzenleme ve onaylama şeklindeki işlemler kapsamında m.199 ve 204-206 hükümleri belge ve resmi senedin ispat gücü bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Noterlik Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Noterin düzenleme biçiminde hazırladığı belge ile imza veya tarih onayladığı belge farklı ispat ve geçerlilik sonuçları doğurur; seçilecek işlem türü kanuni şekle ve tarafların güvenlik ihtiyacına göre belirlenmelidir.

Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler resmî kayıtları yönünden noterin düzenleme biçiminde hazırladığı belge ile imza veya tarih onayladığı belge farklı ispat ve geçerlilik sonuçları doğurur; seçilecek işlem türü kanuni şekle ve tarafların güvenlik ihtiyacına göre belirlenmelidir. Bu ölçüt özellikle noter yevmiye ve işlem örneği, kimlik ve temsil belgeleri, imza örnekleri, taraf talimatları, ekler, tercüman ve tanık kayıtları, elektronik işlem logları, ödeme, teslim ve sonraki yazışmalar üzerinden sınanır. Kanunun aradığı şekli tespit edip noter belgesinin düzenleme mi onaylama mı olduğunu yevmiye örneği ve işlem formundan doğrulamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, imza onayını içerik denetimi saymak veya düzenleme şeklindeki resmi senede karşı ileri sürülecek iddiayı uygun ispat yöntemi olmadan sunmak ihtimalini güçlendirebilir.

Noter mührü belgenin bütün içeriğini her durumda tartışılmaz hale getirmez; düzenleme ve onaylama ayrımı, kimlik ve temsil denetimi, irade sakatlığı, içerik hukuka aykırılığı ve sahtelik iddiası ayrıca incelenir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler emsal taraması yönünden noter mührü belgenin bütün içeriğini her durumda tartışılmaz hale getirmez; düzenleme ve onaylama ayrımı, kimlik ve temsil denetimi, irade sakatlığı, içerik hukuka aykırılığı ve sahtelik iddiası ayrıca incelenir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Noter yevmiye ve işlem örneği, kimlik ve temsil belgeleri, imza örnekleri, taraf talimatları, ekler, tercüman ve tanık kayıtları, elektronik işlem logları, ödeme, teslim ve sonraki yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler yürürlük denetimi yönünden noter yevmiye ve işlem örneği, kimlik ve temsil belgeleri, imza örnekleri, taraf talimatları, ekler, tercüman ve tanık kayıtları, elektronik işlem logları, ödeme, teslim ve sonraki yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İspat Planı ve Deliller

Noter yevmiye ve işlem örneği, kimlik ve temsil belgeleri, imza örnekleri, taraf talimatları, ekler, tercüman ve tanık kayıtları, elektronik işlem logları, ödeme, teslim ve sonraki yazışmalar.

“Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler resmî kayıtları yönünden noter yevmiye ve işlem örneği, kimlik ve temsil belgeleri, imza örnekleri, taraf talimatları, ekler, tercüman ve tanık kayıtları, elektronik işlem logları, ödeme, teslim ve sonraki yazışmalar” kaydı, “Noterin düzenleme biçiminde hazırladığı belge ile imza veya tarih onayladığı belge farklı ispat ve geçerlilik sonuçları doğurur; seçilecek işlem türü kanuni şekle ve tarafların güvenlik ihtiyacına göre belirlenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “noter mührü belgenin bütün içeriğini her durumda tartışılmaz hale getirmez; düzenleme ve onaylama ayrımı, kimlik ve temsil denetimi, irade sakatlığı, içerik hukuka aykırılığı ve sahtelik iddiası ayrıca incelenir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Noterin düzenleme biçiminde hazırladığı belge ile imza veya tarih onayladığı belge farklı ispat ve geçerlilik sonuçları doğurur; seçilecek işlem türü kanuni şekle ve tarafların güvenlik ihtiyacına göre belirlenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Kanunun aradığı şekli tespit edip noter belgesinin düzenleme mi onaylama mı olduğunu yevmiye örneği ve işlem formundan doğrulamak.

“Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler resmî kayıtları yönünden kanunun aradığı şekli tespit edip noter belgesinin düzenleme mi onaylama mı olduğunu yevmiye örneği ve işlem formundan doğrulamak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Noter yevmiye ve işlem örneği, kimlik ve temsil belgeleri, imza örnekleri, taraf talimatları, ekler, tercüman ve tanık kayıtları, elektronik işlem logları, ödeme, teslim ve sonraki yazışmalar dosyaya alınmalı ve belgenin geçerliliğinin veya hükümsüzlüğünün tespiti, imza ve tarih incelemesi, sözleşmesel ifa, kayıt düzeltme, zarar ve noter sorumluluğu talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve belgenin geçerliliğinin veya hükümsüzlüğünün tespiti, imza ve tarih incelemesi, sözleşmesel ifa, kayıt düzeltme, zarar ve noter sorumluluğu talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Sahtelik, irade sakatlığı, sözleşmesel talep ve noter sorumluluğuna ilişkin süreler hukuki sebebe göre ayrı izlenmeli; arşiv belgesi erken istenmelidir.

Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler resmî kayıtları yönünden sahtelik, irade sakatlığı, sözleşmesel talep ve noter sorumluluğuna ilişkin süreler hukuki sebebe göre ayrı izlenmeli; arşiv belgesi erken istenmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Belgenin geçerliliğinin veya hükümsüzlüğünün tespiti, imza ve tarih incelemesi, sözleşmesel ifa, kayıt düzeltme, zarar ve noter sorumluluğu.

“Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler resmî kayıtları yönünden belgenin geçerliliğinin veya hükümsüzlüğünün tespiti, imza ve tarih incelemesi, sözleşmesel ifa, kayıt düzeltme, zarar ve noter sorumluluğu” talebi, “Noterin düzenleme biçiminde hazırladığı belge ile imza veya tarih onayladığı belge farklı ispat ve geçerlilik sonuçları doğurur; seçilecek işlem türü kanuni şekle ve tarafların güvenlik ihtiyacına göre belirlenmelidir” koşuluyla ve noter yevmiye ve işlem örneği, kimlik ve temsil belgeleri, imza örnekleri, taraf talimatları, ekler, tercüman ve tanık kayıtları, elektronik işlem logları, ödeme, teslim ve sonraki yazışmalar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “noter mührü belgenin bütün içeriğini her durumda tartışılmaz hale getirmez; düzenleme ve onaylama ayrımı, kimlik ve temsil denetimi, irade sakatlığı, içerik hukuka aykırılığı ve sahtelik iddiası ayrıca incelenir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Noterlikte Düzenleme Şeklindeki İşlemler Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından noterin düzenleme biçiminde hazırladığı belge ile imza veya tarih onayladığı belge farklı ispat ve geçerlilik sonuçları doğurur; seçilecek işlem türü kanuni şekle ve tarafların güvenlik ihtiyacına göre belirlenmelidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Noterlikte Düzenleme Şeklindeki İşlemler Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; noter mührü belgenin bütün içeriğini her durumda tartışılmaz hale getirmez; düzenleme ve onaylama ayrımı, kimlik ve temsil denetimi, irade sakatlığı, içerik hukuka aykırılığı ve sahtelik iddiası ayrıca incelenir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Noterlikte Düzenleme Şeklindeki İşlemler Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

İmza onayını içerik denetimi saymak veya düzenleme şeklindeki resmi senede karşı ileri sürülecek iddiayı uygun ispat yöntemi olmadan sunmak.

“Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler resmî kayıtları yönünden imza onayını içerik denetimi saymak veya düzenleme şeklindeki resmi senede karşı ileri sürülecek iddiayı uygun ispat yöntemi olmadan sunmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Kanunun aradığı şekli tespit edip noter belgesinin düzenleme mi onaylama mı olduğunu yevmiye örneği ve işlem formundan doğrulamak aşamasında noter yevmiye ve işlem örneği, kimlik ve temsil belgeleri, imza örnekleri, taraf talimatları, ekler, tercüman ve tanık kayıtları, elektronik işlem logları, ödeme, teslim ve sonraki yazışmalar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Noter mührü belgenin bütün içeriğini her durumda tartışılmaz hale getirmez; düzenleme ve onaylama ayrımı, kimlik ve temsil denetimi, irade sakatlığı, içerik hukuka aykırılığı ve sahtelik iddiası ayrıca incelenir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete noterlikte düzenleme şeklindeki işlemler yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • noter yevmiye ve işlem örneği, kimlik ve temsil belgeleri, imza örnekleri, taraf talimatları, ekler, tercüman ve tanık kayıtları, elektronik işlem logları, ödeme, teslim ve sonraki yazışmalar
  • Noterlikte Düzenleme ve Onaylama Şeklindeki İşlemler uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • kanunun aradığı şekli tespit edip noter belgesinin düzenleme mi onaylama mı olduğunu yevmiye örneği ve işlem formundan doğrulamak
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Sahtelik, irade sakatlığı, sözleşmesel talep ve noter sorumluluğuna ilişkin süreler hukuki sebebe göre ayrı izlenmeli; arşiv belgesi erken istenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Noterlikte Düzenleme ve Onaylama Şeklindeki İşlemler Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Kanunun aradığı şekli tespit edip noter belgesinin düzenleme mi onaylama mı olduğunu yevmiye örneği ve işlem formundan doğrulamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Noterlikte düzenleme ve onaylama şeklindeki işlemler bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Sahtelik, irade sakatlığı, sözleşmesel talep ve noter sorumluluğuna ilişkin süreler hukuki sebebe göre ayrı izlenmeli; arşiv belgesi erken istenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Belgenin geçerliliğinin veya hükümsüzlüğünün tespiti, imza ve tarih incelemesi, sözleşmesel ifa, kayıt düzeltme, zarar ve noter sorumluluğu talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Belgenin geçerliliğinin veya hükümsüzlüğünün tespiti, imza ve tarih incelemesi, sözleşmesel ifa, kayıt düzeltme, zarar ve noter sorumluluğu, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Noterlikte Düzenleme ve Onaylama Şeklindeki İşlemler dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 1512 Sayılı Noterlik Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Noterin düzenleme biçiminde hazırladığı belge ile imza veya tarih onayladığı belge farklı ispat ve geçerlilik sonuçları doğurur; seçilecek işlem türü kanuni şekle ve tarafların güvenlik ihtiyacına göre belirlenmelidir.

Dosyanın ilk önceliği kanunun aradığı şekli tespit edip noter belgesinin düzenleme mi onaylama mı olduğunu yevmiye örneği ve işlem formundan doğrulamak, delil omurgası ise noter yevmiye ve işlem örneği, kimlik ve temsil belgeleri, imza örnekleri, taraf talimatları, ekler, tercüman ve tanık kayıtları, elektronik işlem logları, ödeme, teslim ve sonraki yazışmalar ile Noterlikte Düzenleme ve Onaylama Şeklindeki İşlemler uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Sahtelik, irade sakatlığı, sözleşmesel talep ve noter sorumluluğuna ilişkin süreler hukuki sebebe göre ayrı izlenmeli; arşiv belgesi erken istenmelidir. Belgenin geçerliliğinin veya hükümsüzlüğünün tespiti, imza ve tarih incelemesi, sözleşmesel ifa, kayıt düzeltme, zarar ve noter sorumluluğu talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; imza onayını içerik denetimi saymak veya düzenleme şeklindeki resmi senede karşı ileri sürülecek iddiayı uygun ispat yöntemi olmadan sunmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Noterlikte Düzenleme ve Onaylama Şeklindeki İşlemler konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuTaşınır Malın Alıcıdan Alınmasında Satıcının Sorumluluğu

Taşınır Malın Alıcıdan Alınmasında Satıcının Sorumluluğu; Üçüncü kişinin satıştan önce var olan üstün hakkı nedeniyle taşınır malın tamamı veya bir bölümü alıcıdan alınırsa satıcının zapttan sorumluluğu doğabilir; ihbar, iyi niyet, bedel ve zarar ayrı kalemlerde değerlendirilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuHavale Ödeyicisinin Talimatı Yerine Getirmemesi

Havale Ödeyicisinin Talimatı Yerine Getirmemesi; Havale ödeyicisinin borcu, havale ilişkisi ile temel ilişki ayrıştırılarak belirlenir; ödeyicinin kabulü, talimatın kapsamı ve ödeme koşulları somut olayda doğrudan talep ve tazminat imkanını etkiler. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuÖmür Boyu Gelir Sözleşmesinin Kurulması ve Sona Ermesi

Ömür Boyu Gelir Sözleşmesinin Kurulması ve Sona Ermesi; Ömür boyu gelir sözleşmesi, belirli bir kişinin yaşamı boyunca dönemsel edim sağlanmasını amaçlar; yazılı şekil, gelir alacaklısının kimliği, ödeme dönemi ve karşı edim uyuşmazlığın temel ölçütleridir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →