Ticari İşlerde Bileşik Faiz Yasağı ve İstisnaları

Kapsam

Ticari İşlerde Bileşik Faiz Yasağı ve İstisnaları yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Faizin anaparaya eklenip yeniden faiz yürütülmesi kural olarak sınırlandırılmıştır; ticari işlerde bileşik faiz ancak kanunun açıkça izin verdiği sözleşme ve hesap ilişkilerinde, tarafların tacir niteliği ile dönem koşulları sağlandığında kararlaştırılabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ticari işlerde bileşik faiz yasağı ve istisnaları konusunda 14 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “faizin anaparaya eklenip yeniden faiz yürütülmesi kural olarak sınırlandırılmıştır; ticari işlerde bileşik faiz ancak kanunun açıkça izin verdiği sözleşme ve hesap ilişkilerinde, tarafların tacir niteliği ile dönem koşulları sağlandığında kararlaştırılabilir” kuralıdır. Bir borcun ticari olması veya faturada aylık faiz yazılması tek başına bileşik faizi geçerli kılmaz; cari hesap, iki taraf bakımından ticari ödünç, tüketici işlemi, temerrüt faizi ve yabancı para borcu ayrı rejimlere tabidir. Ayrıca “sözleşme ve genel işlem koşulları, tarafların tacir ve işletme kayıtları, cari hesap ekstreleri, banka hareketleri, faturalar, faiz tahakkuk tabloları, ihtar ve hesap kat belgeleri, ödeme planı, bilirkişi hesabı ve ticari defterler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Ticari İşlerde Bileşik Faiz Yasağı ve İstisnaları bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.8 ve 10

Ticari işlerde bileşik faiz yasağı ve istisnaları kapsamında m.8 ve 10 hükümleri ticari işlerde faiz ve bileşik faizin sınırları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.88, 120 ve 121

Ticari işlerde bileşik faiz yasağı ve istisnaları kapsamında m.88, 120 ve 121 hükümleri faiz oranı, temerrüt faizi ve faize faiz yasağı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199, 219-222 ve 266-293

Ticari işlerde bileşik faiz yasağı ve istisnaları kapsamında m.190, 199, 219-222 ve 266-293 hükümleri ispat, ticari defter ve hesap bilirkişisi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Faizin Anaparaya Eklenip Yeniden Faiz Yürütülmesi Kural Olarak Sınırlandırılmıştır; Ticari İşlerde Bileşik Faiz Ancak Kanunun Açıkça İzin Verdiği Sözleşme ve Hesap İlişkilerinde, Tarafların Tacir Niteliği ile Dönem Koşulları Sağlandığında Kararlaştırılabilir.

“Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları resmî kayıtları yönünden faizin anaparaya eklenip yeniden faiz yürütülmesi kural olarak sınırlandırılmıştır; ticari işlerde bileşik faiz ancak kanunun açıkça izin verdiği sözleşme ve hesap ilişkilerinde, tarafların tacir niteliği ile dönem koşulları sağlandığında kararlaştırılabilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok sözleşme ve genel işlem koşulları, tarafların tacir ve işletme kayıtları, cari hesap ekstreleri, banka hareketleri, faturalar, faiz tahakkuk tabloları, ihtar ve hesap kat belgeleri, ödeme planı, bilirkişi hesabı ve ticari defterler ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve tacirler arasındaki her sözleşmede bileşik faizi serbest saymak, akdi faiz ile temerrüt faizini tek oran gibi hesaplamak veya tüketici işlemi istisnasını gözden kaçırmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Bir Borcun Ticari Olması veya Faturada Aylık Faiz Yazılması Tek Başına Bileşik Faizi Geçerli Kılmaz; Cari Hesap, İki Taraf Bakımından Ticari Ödünç, Tüketici İşlemi, Temerrüt Faizi ve Yabancı Para Borcu Ayrı Rejimlere Tabidir.

Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları emsal taraması yönünden bir borcun ticari olması veya faturada aylık faiz yazılması tek başına bileşik faizi geçerli kılmaz; cari hesap, iki taraf bakımından ticari ödünç, tüketici işlemi, temerrüt faizi ve yabancı para borcu ayrı rejimlere tabidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Sözleşme ve Genel İşlem Koşulları, Tarafların Tacir ve İşletme Kayıtları, Cari Hesap Ekstreleri, Banka Hareketleri, Faturalar, Faiz Tahakkuk Tabloları, İhtar ve Hesap Kat Belgeleri, Ödeme Planı, Bilirkişi Hesabı ve Ticari Defterler Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete ticari işlerde yasağı istisnaları yürürlük denetimi yönünden sözleşme ve genel işlem koşulları, tarafların tacir ve işletme kayıtları, cari hesap ekstreleri, banka hareketleri, faturalar, faiz tahakkuk tabloları, ihtar ve hesap kat belgeleri, ödeme planı, bilirkişi hesabı ve ticari defterler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Sözleşme ve Genel İşlem Koşulları, Tarafların Tacir ve İşletme Kayıtları, Cari Hesap Ekstreleri, Banka Hareketleri, Faturalar, Faiz Tahakkuk Tabloları, İhtar ve Hesap Kat Belgeleri, Ödeme Planı, Bilirkişi Hesabı ve Ticari Defterler.

“Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları resmî kayıtları yönünden sözleşme ve genel işlem koşulları, tarafların tacir ve işletme kayıtları, cari hesap ekstreleri, banka hareketleri, faturalar, faiz tahakkuk tabloları, ihtar ve hesap kat belgeleri, ödeme planı, bilirkişi hesabı ve ticari defterler” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken sözleşme ve genel işlem koşulları, tarafların tacir ve işletme kayıtları, cari hesap ekstreleri, banka hareketleri, faturalar, faiz tahakkuk tabloları, ihtar ve hesap kat belgeleri, ödeme planı, bilirkişi hesabı ve ticari defterler ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Bir borcun ticari olması veya faturada aylık faiz yazılması tek başına bileşik faizi geçerli kılmaz; cari hesap, iki taraf bakımından ticari ödünç, tüketici işlemi, temerrüt faizi ve yabancı para borcu ayrı rejimlere tabidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “sözleşme ve genel işlem koşulları, tarafların tacir ve işletme kayıtları, cari hesap ekstreleri, banka hareketleri, faturalar, faiz tahakkuk tabloları, ihtar ve hesap kat belgeleri, ödeme planı, bilirkişi hesabı ve ticari defterler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete ticari işlerde yasağı istisnaları yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Her Faiz Kalemini Anapara, İşlemiş Akdi Faiz, Temerrüt Faizi ve Yeniden Faize Esas Alınan Tutar Olarak Dönem Dönem Ayırıp İşlemin Taraf ve Sözleşme Türünü Belirlemek.

“Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları resmî kayıtları yönünden her faiz kalemini anapara, işlemiş akdi faiz, temerrüt faizi ve yeniden faize esas alınan tutar olarak dönem dönem ayırıp işlemin taraf ve sözleşme türünü belirlemek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik sözleşme ve genel işlem koşulları, tarafların tacir ve işletme kayıtları, cari hesap ekstreleri, banka hareketleri, faturalar, faiz tahakkuk tabloları, ihtar ve hesap kat belgeleri, ödeme planı, bilirkişi hesabı ve ticari defterler, hukuka aykırı bileşik faiz tahakkukunun iptali, borçlu olunmadığının tespiti, fazla ödemenin iadesi, doğru faizle hesaplanan alacağın tahsili ve icra takibinin düzeltilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete ticari işlerde yasağı istisnaları yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, hukuka aykırı bileşik faiz tahakkukunun iptali, borçlu olunmadığının tespiti, fazla ödemenin iadesi, doğru faizle hesaplanan alacağın tahsili ve icra takibinin düzeltilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Muacceliyet, Temerrüt ve Hesap Kat Tarihleri Ayrı Sabitlenmeli; Dönemsel Alacakların Zamanaşımı ile Dava veya Takip İtiraz Süreleri Her Talep İçin Ayrıca İzlenmelidir.

“Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları resmî kayıtları yönünden muacceliyet, temerrüt ve hesap kat tarihleri ayrı sabitlenmeli; dönemsel alacakların zamanaşımı ile dava veya takip itiraz süreleri her talep için ayrıca izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Hukuka Aykırı Bileşik Faiz Tahakkukunun İptali, Borçlu Olunmadığının Tespiti, Fazla Ödemenin İadesi, Doğru Faizle Hesaplanan Alacağın Tahsili ve İcra Takibinin Düzeltilmesi.

“Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları resmî kayıtları yönünden hukuka aykırı bileşik faiz tahakkukunun iptali, borçlu olunmadığının tespiti, fazla ödemenin iadesi, doğru faizle hesaplanan alacağın tahsili ve icra takibinin düzeltilmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Sözleşme ve genel işlem koşulları, tarafların tacir ve işletme kayıtları, cari hesap ekstreleri, banka hareketleri, faturalar, faiz tahakkuk tabloları, ihtar ve hesap kat belgeleri, ödeme planı, bilirkişi hesabı ve ticari defterler bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Bir borcun ticari olması veya faturada aylık faiz yazılması tek başına bileşik faizi geçerli kılmaz; cari hesap, iki taraf bakımından ticari ödünç, tüketici işlemi, temerrüt faizi ve yabancı para borcu ayrı rejimlere tabidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete ticari işlerde yasağı istisnaları yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “sözleşme ve genel işlem koşulları, tarafların tacir ve işletme kayıtları, cari hesap ekstreleri, banka hareketleri, faturalar, faiz tahakkuk tabloları, ihtar ve hesap kat belgeleri, ödeme planı, bilirkişi hesabı ve ticari defterler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Ticari İşlerde Yasağı İstisnaları Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ticari işlerde yasağı istisnaları resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından faizin anaparaya eklenip yeniden faiz yürütülmesi kural olarak sınırlandırılmıştır; ticari işlerde bileşik faiz ancak kanunun açıkça izin verdiği sözleşme ve hesap ilişkilerinde, tarafların tacir niteliği ile dönem koşulları sağlandığında kararlaştırılabilir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Ticari İşlerde Yasağı İstisnaları Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ticari işlerde yasağı istisnaları emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; bir borcun ticari olması veya faturada aylık faiz yazılması tek başına bileşik faizi geçerli kılmaz; cari hesap, iki taraf bakımından ticari ödünç, tüketici işlemi, temerrüt faizi ve yabancı para borcu ayrı rejimlere tabidir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Ticari İşlerde Yasağı İstisnaları Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ticari işlerde yasağı istisnaları yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Tacirler Arasındaki Her Sözleşmede Bileşik Faizi Serbest Saymak, Akdi Faiz ile Temerrüt Faizini Tek Oran Gibi Hesaplamak veya Tüketici İşlemi İstisnasını Gözden Kaçırmak.

“Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları resmî kayıtları yönünden tacirler arasındaki her sözleşmede bileşik faizi serbest saymak, akdi faiz ile temerrüt faizini tek oran gibi hesaplamak veya tüketici işlemi istisnasını gözden kaçırmak” riski gerçekleşirse hukuka aykırı bileşik faiz tahakkukunun iptali, borçlu olunmadığının tespiti, fazla ödemenin iadesi, doğru faizle hesaplanan alacağın tahsili ve icra takibinin düzeltilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay ticari işlerde yasağı istisnaları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete ticari işlerde yasağı istisnaları yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “sözleşme ve genel işlem koşulları, tarafların tacir ve işletme kayıtları, cari hesap ekstreleri, banka hareketleri, faturalar, faiz tahakkuk tabloları, ihtar ve hesap kat belgeleri, ödeme planı, bilirkişi hesabı ve ticari defterler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• sözleşme ve genel işlem koşulları, tarafların tacir ve işletme kayıtları, cari hesap ekstreleri, banka hareketleri, faturalar, faiz tahakkuk tabloları, ihtar ve hesap kat belgeleri, ödeme planı, bilirkişi hesabı ve ticari defterler
• Ticari İşlerde Bileşik Faiz Yasağı ve İstisnaları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• her faiz kalemini anapara, işlemiş akdi faiz, temerrüt faizi ve yeniden faize esas alınan tutar olarak dönem dönem ayırıp işlemin taraf ve sözleşme türünü belirlemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Muacceliyet, temerrüt ve hesap kat tarihleri ayrı sabitlenmeli; dönemsel alacakların zamanaşımı ile dava veya takip itiraz süreleri her talep için ayrıca izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Ticari İşlerde Bileşik Faiz Yasağı ve İstisnaları Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Her faiz kalemini anapara, işlemiş akdi faiz, temerrüt faizi ve yeniden faize esas alınan tutar olarak dönem dönem ayırıp işlemin taraf ve sözleşme türünü belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Ticari İşlerde Bileşik Faiz Yasağı ve İstisnaları Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?

Muacceliyet, temerrüt ve hesap kat tarihleri ayrı sabitlenmeli; dönemsel alacakların zamanaşımı ile dava veya takip itiraz süreleri her talep için ayrıca izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hukuka Aykırı Bileşik Faiz Tahakkukunun İptali, Borçlu Olunmadığının Tespiti, Fazla Ödemenin İadesi, Doğru Faizle Hesaplanan Alacağın Tahsili ve İcra Takibinin Düzeltilmesi Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?

Hukuka aykırı bileşik faiz tahakkukunun iptali, borçlu olunmadığının tespiti, fazla ödemenin iadesi, doğru faizle hesaplanan alacağın tahsili ve icra takibinin düzeltilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Ticari İşlerde Bileşik Faiz Yasağı ve İstisnaları dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Faizin anaparaya eklenip yeniden faiz yürütülmesi kural olarak sınırlandırılmıştır; ticari işlerde bileşik faiz ancak kanunun açıkça izin verdiği sözleşme ve hesap ilişkilerinde, tarafların tacir niteliği ile dönem koşulları sağlandığında kararlaştırılabilir.

Dosyanın ilk önceliği her faiz kalemini anapara, işlemiş akdi faiz, temerrüt faizi ve yeniden faize esas alınan tutar olarak dönem dönem ayırıp işlemin taraf ve sözleşme türünü belirlemek, delil omurgası ise sözleşme ve genel işlem koşulları, tarafların tacir ve işletme kayıtları, cari hesap ekstreleri, banka hareketleri, faturalar, faiz tahakkuk tabloları, ihtar ve hesap kat belgeleri, ödeme planı, bilirkişi hesabı ve ticari defterler ile Ticari İşlerde Bileşik Faiz Yasağı ve İstisnaları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Muacceliyet, temerrüt ve hesap kat tarihleri ayrı sabitlenmeli; dönemsel alacakların zamanaşımı ile dava veya takip itiraz süreleri her talep için ayrıca izlenmelidir. Hukuka aykırı bileşik faiz tahakkukunun iptali, borçlu olunmadığının tespiti, fazla ödemenin iadesi, doğru faizle hesaplanan alacağın tahsili ve icra takibinin düzeltilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; tacirler arasındaki her sözleşmede bileşik faizi serbest saymak, akdi faiz ile temerrüt faizini tek oran gibi hesaplamak veya tüketici işlemi istisnasını gözden kaçırmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — ticari işlerde yasağı istisnaları resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından faizin anaparaya eklenip yeniden faiz yürütülmesi kural olarak sınırlandırılmıştır; ticari işlerde bileşik faiz ancak kanunun açıkça izin verdiği sözleşme ve hesap ilişkilerinde, tarafların tacir niteliği ile dönem koşulları sağlandığında kararlaştırılabilir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — ticari işlerde yasağı istisnaları emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; bir borcun ticari olması veya faturada aylık faiz yazılması tek başına bileşik faizi geçerli kılmaz; cari hesap, iki taraf bakımından ticari ödünç, tüketici işlemi, temerrüt faizi ve yabancı para borcu ayrı rejimlere tabidir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — ticari işlerde yasağı istisnaları yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.8 ve 10
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.88, 120 ve 121
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199, 219-222 ve 266-293
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru