Fatura İtirazı ve Ticari Defterlerle İspat

Kapsam

Fatura İtirazı ve Ticari Defterlerle İspat yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Faturaya süresinde itiraz edilmemesi içeriğinin her unsurunu kesinleştirmez; sözleşmenin kurulması, mal veya hizmetin teslimi ve bedel borcu ticari defterler ile diğer deliller birlikte değerlendirilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, fatura itirazı ve ticari defterlerle ispat konusunda 8 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “faturaya süresinde itiraz edilmemesi içeriğinin her unsurunu kesinleştirmez; sözleşmenin kurulması, mal veya hizmetin teslimi ve bedel borcu ticari defterler ile diğer deliller birlikte değerlendirilir” kuralıdır. Sekiz günlük itiraz kuralı yalnız faturanın belirli içeriğine ilişkin karine yaratır; hiç kurulmamış sözleşme veya hiç teslim edilmemiş edim yalnız sessizlikle doğmuş sayılmaz. Ayrıca “fatura ve tebliğ kaydı, itiraz ihtarı, sözleşme ve sipariş, irsaliye-teslim tutanağı, e-fatura kayıtları, tarafların ticari defterleri, ba-bs veya beyan kayıtları, banka ödemeleri, yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Fatura İtirazı ve Ticari Defterlerle İspat bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.18, 21, 64-88 ve 83

Fatura itirazı ve ticari defterlerle ispat kapsamında m.18, 21, 64-88 ve 83 hükümleri fatura, defter ve ticari iş bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199, 200-222

Fatura itirazı ve ticari defterlerle ispat kapsamında m.190, 199, 200-222 hükümleri ispat, belge ve ticari defter bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.1-10, 112-126 ve 146-161

Fatura itirazı ve ticari defterlerle ispat kapsamında m.1-10, 112-126 ve 146-161 hükümleri sözleşme, ifa ve süre bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Faturaya Süresinde İtiraz Edilmemesi İçeriğinin Her Unsurunu Kesinleştirmez; Sözleşmenin Kurulması, Mal veya Hizmetin Teslimi ve Bedel Borcu Ticari Defterler ile Diğer Deliller Birlikte Değerlendirilir.

Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat resmî kayıtları yönünden faturaya süresinde itiraz edilmemesi içeriğinin her unsurunu kesinleştirmez; sözleşmenin kurulması, mal veya hizmetin teslimi ve bedel borcu ticari defterler ile diğer deliller birlikte değerlendirilir. Bu ölçüt özellikle fatura ve tebliğ kaydı, itiraz ihtarı, sözleşme ve sipariş, irsaliye-teslim tutanağı, e-fatura kayıtları, tarafların ticari defterleri, BA-BS veya beyan kayıtları, banka ödemeleri, yazışmalar üzerinden sınanır. Faturanın teslim tarihini ve itirazı belirleyip faturadaki her kalemi sözleşme, teslim ve defter kaydıyla çapraz doğrulamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, itiraz edilmemiş faturayı mal veya hizmet tesliminin tek başına kesin kanıtı saymak ihtimalini güçlendirebilir.

Sekiz Günlük İtiraz Kuralı Yalnız Faturanın Belirli İçeriğine İlişkin Karine Yaratır; Hiç Kurulmamış Sözleşme veya Hiç Teslim Edilmemiş Edim Yalnız Sessizlikle Doğmuş Sayılmaz.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat emsal taraması yönünden sekiz günlük itiraz kuralı yalnız faturanın belirli içeriğine ilişkin karine yaratır; hiç kurulmamış sözleşme veya hiç teslim edilmemiş edim yalnız sessizlikle doğmuş sayılmaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Fatura ve Tebliğ Kaydı, İtiraz İhtarı, Sözleşme ve Sipariş, İrsaliye-Teslim Tutanağı, E-Fatura Kayıtları, Tarafların Ticari Defterleri, BA-BS veya Beyan Kayıtları, Banka Ödemeleri, Yazışmalar Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete fatura itirazı defterlerle ispat yürürlük denetimi yönünden fatura ve tebliğ kaydı, itiraz ihtarı, sözleşme ve sipariş, irsaliye-teslim tutanağı, e-fatura kayıtları, tarafların ticari defterleri, BA-BS veya beyan kayıtları, banka ödemeleri, yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dosyanın Delil Omurgası

Fatura ve Tebliğ Kaydı, İtiraz İhtarı, Sözleşme ve Sipariş, İrsaliye-Teslim Tutanağı, E-Fatura Kayıtları, Tarafların Ticari Defterleri, BA-BS veya Beyan Kayıtları, Banka Ödemeleri, Yazışmalar.

“Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat resmî kayıtları yönünden fatura ve tebliğ kaydı, itiraz ihtarı, sözleşme ve sipariş, irsaliye-teslim tutanağı, e-fatura kayıtları, tarafların ticari defterleri, BA-BS veya beyan kayıtları, banka ödemeleri, yazışmalar” kaydı, “Faturaya süresinde itiraz edilmemesi içeriğinin her unsurunu kesinleştirmez; sözleşmenin kurulması, mal veya hizmetin teslimi ve bedel borcu ticari defterler ile diğer deliller birlikte değerlendirilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “sekiz günlük itiraz kuralı yalnız faturanın belirli içeriğine ilişkin karine yaratır; hiç kurulmamış sözleşme veya hiç teslim edilmemiş edim yalnız sessizlikle doğmuş sayılmaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete fatura itirazı defterlerle ispat yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Faturaya süresinde itiraz edilmemesi içeriğinin her unsurunu kesinleştirmez; sözleşmenin kurulması, mal veya hizmetin teslimi ve bedel borcu ticari defterler ile diğer deliller birlikte değerlendirilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Faturanın Teslim Tarihini ve İtirazı Belirleyip Faturadaki Her Kalemi Sözleşme, Teslim ve Defter Kaydıyla Çapraz Doğrulamak.

“Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat resmî kayıtları yönünden faturanın teslim tarihini ve itirazı belirleyip faturadaki her kalemi sözleşme, teslim ve defter kaydıyla çapraz doğrulamak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Fatura ve tebliğ kaydı, itiraz ihtarı, sözleşme ve sipariş, irsaliye-teslim tutanağı, e-fatura kayıtları, tarafların ticari defterleri, BA-BS veya beyan kayıtları, banka ödemeleri, yazışmalar dosyaya alınmalı ve fatura borcu bulunmadığının tespiti, doğru alacağın tahsili, fazla ödemenin iadesi veya haksız takibin giderilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete fatura itirazı defterlerle ispat yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve fatura borcu bulunmadığının tespiti, doğru alacağın tahsili, fazla ödemenin iadesi veya haksız takibin giderilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Faturaya Sekiz Gün İçinde İtiraz Edilmesi Delil Riskini Azaltır; Alacak, Arabuluculuk ve Dava Zamanaşımı Ayrıca Korunmalıdır.

Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat resmî kayıtları yönünden faturaya sekiz gün içinde itiraz edilmesi delil riskini azaltır; alacak, arabuluculuk ve dava zamanaşımı ayrıca korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Fatura Borcu Bulunmadığının Tespiti, Doğru Alacağın Tahsili, Fazla Ödemenin İadesi veya Haksız Takibin Giderilmesi.

“Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat resmî kayıtları yönünden fatura borcu bulunmadığının tespiti, doğru alacağın tahsili, fazla ödemenin iadesi veya haksız takibin giderilmesi” talebi, “Faturaya süresinde itiraz edilmemesi içeriğinin her unsurunu kesinleştirmez; sözleşmenin kurulması, mal veya hizmetin teslimi ve bedel borcu ticari defterler ile diğer deliller birlikte değerlendirilir” koşuluyla ve fatura ve tebliğ kaydı, itiraz ihtarı, sözleşme ve sipariş, irsaliye-teslim tutanağı, e-fatura kayıtları, tarafların ticari defterleri, BA-BS veya beyan kayıtları, banka ödemeleri, yazışmalar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “sekiz günlük itiraz kuralı yalnız faturanın belirli içeriğine ilişkin karine yaratır; hiç kurulmamış sözleşme veya hiç teslim edilmemiş edim yalnız sessizlikle doğmuş sayılmaz” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete fatura itirazı defterlerle ispat yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Fatura İtirazı Defterlerle İspat Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “fatura itirazı defterlerle ispat resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından faturaya süresinde itiraz edilmemesi içeriğinin her unsurunu kesinleştirmez; sözleşmenin kurulması, mal veya hizmetin teslimi ve bedel borcu ticari defterler ile diğer deliller birlikte değerlendirilir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Fatura İtirazı Defterlerle İspat Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “fatura itirazı defterlerle ispat emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; sekiz günlük itiraz kuralı yalnız faturanın belirli içeriğine ilişkin karine yaratır; hiç kurulmamış sözleşme veya hiç teslim edilmemiş edim yalnız sessizlikle doğmuş sayılmaz. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Fatura İtirazı Defterlerle İspat Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “fatura itirazı defterlerle ispat yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

İtiraz Edilmemiş Faturayı Mal veya Hizmet Tesliminin Tek Başına Kesin Kanıtı Saymak.

“Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat resmî kayıtları yönünden itiraz edilmemiş faturayı mal veya hizmet tesliminin tek başına kesin kanıtı saymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Faturanın teslim tarihini ve itirazı belirleyip faturadaki her kalemi sözleşme, teslim ve defter kaydıyla çapraz doğrulamak aşamasında fatura ve tebliğ kaydı, itiraz ihtarı, sözleşme ve sipariş, irsaliye-teslim tutanağı, e-fatura kayıtları, tarafların ticari defterleri, BA-BS veya beyan kayıtları, banka ödemeleri, yazışmalar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay fatura itirazı defterlerle ispat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Sekiz günlük itiraz kuralı yalnız faturanın belirli içeriğine ilişkin karine yaratır; hiç kurulmamış sözleşme veya hiç teslim edilmemiş edim yalnız sessizlikle doğmuş sayılmaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete fatura itirazı defterlerle ispat yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• fatura ve tebliğ kaydı, itiraz ihtarı, sözleşme ve sipariş, irsaliye-teslim tutanağı, e-fatura kayıtları, tarafların ticari defterleri, BA-BS veya beyan kayıtları, banka ödemeleri, yazışmalar
• Fatura İtirazı ve Ticari Defterlerle İspat uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• faturanın teslim tarihini ve itirazı belirleyip faturadaki her kalemi sözleşme, teslim ve defter kaydıyla çapraz doğrulamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Faturaya sekiz gün içinde itiraz edilmesi delil riskini azaltır; alacak, arabuluculuk ve dava zamanaşımı ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Fatura İtirazı ve Ticari Defterlerle İspat Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Faturanın teslim tarihini ve itirazı belirleyip faturadaki her kalemi sözleşme, teslim ve defter kaydıyla çapraz doğrulamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Fatura İtirazı ve Ticari Defterlerle İspat Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

Faturaya sekiz gün içinde itiraz edilmesi delil riskini azaltır; alacak, arabuluculuk ve dava zamanaşımı ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Fatura Borcu Bulunmadığının Tespiti, Doğru Alacağın Tahsili, Fazla Ödemenin İadesi veya Haksız Takibin Giderilmesi ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Fatura borcu bulunmadığının tespiti, doğru alacağın tahsili, fazla ödemenin iadesi veya haksız takibin giderilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Fatura İtirazı ve Ticari Defterlerle İspat bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Faturaya süresinde itiraz edilmemesi içeriğinin her unsurunu kesinleştirmez; sözleşmenin kurulması, mal veya hizmetin teslimi ve bedel borcu ticari defterler ile diğer deliller birlikte değerlendirilir.

Dosyanın ilk önceliği faturanın teslim tarihini ve itirazı belirleyip faturadaki her kalemi sözleşme, teslim ve defter kaydıyla çapraz doğrulamak, delil omurgası ise fatura ve tebliğ kaydı, itiraz ihtarı, sözleşme ve sipariş, irsaliye-teslim tutanağı, e-fatura kayıtları, tarafların ticari defterleri, BA-BS veya beyan kayıtları, banka ödemeleri, yazışmalar ile Fatura İtirazı ve Ticari Defterlerle İspat uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Faturaya sekiz gün içinde itiraz edilmesi delil riskini azaltır; alacak, arabuluculuk ve dava zamanaşımı ayrıca korunmalıdır. Fatura borcu bulunmadığının tespiti, doğru alacağın tahsili, fazla ödemenin iadesi veya haksız takibin giderilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; itiraz edilmemiş faturayı mal veya hizmet tesliminin tek başına kesin kanıtı saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — fatura itirazı defterlerle ispat resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından faturaya süresinde itiraz edilmemesi içeriğinin her unsurunu kesinleştirmez; sözleşmenin kurulması, mal veya hizmetin teslimi ve bedel borcu ticari defterler ile diğer deliller birlikte değerlendirilir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — fatura itirazı defterlerle ispat emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; sekiz günlük itiraz kuralı yalnız faturanın belirli içeriğine ilişkin karine yaratır; hiç kurulmamış sözleşme veya hiç teslim edilmemiş edim yalnız sessizlikle doğmuş sayılmaz. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — fatura itirazı defterlerle ispat yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.18, 21, 64-88 ve 83
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199, 200-222
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.1-10, 112-126 ve 146-161
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru