Kapsam
Yazı, ihbar döneminde sözleşmenin devamı, iş arama izni, fazla çalışma hesabı, ödeme ve mahsup savunmasını inceler.
Kısa Cevap
İhbar öneli içinde çalışma, yeni iş arama izni ve fazla çalışma birbirinden farklı haklardır; bir kalemin diğerinden düşülmesi ancak açık ve kanunî bir mahsup sebebi varsa mümkündür.
İhbar Döneminin Niteliği
İş sözleşmesi önel sonuna kadar hak ve borçlarıyla sürer; işçinin bu dönemde çalışması olağan ücret hakkını korur.
İş Arama İzni
İzin, yeni iş bulma amacıyla ücret kesilmeden kullandırılmalı; zamanının işverence fiilen boş bırakıldığı kayıtla gösterilmelidir.
Önel İçindeki Fazla Çalışma
Günlük veya haftalık sınırı aşan fiilî çalışma, iş arama izni ücretinden bağımsız bir alacak hesabına konu olur.
Mahsup Savunması
İşveren hangi ödemenin hangi alacağı karşıladığını bordro ve banka kaydıyla açıklamadan genel mahsup ileri süremez.
Çalışma Kaydının Değerlendirilmesi
Vardiya, giriş-çıkış ve mesajlar ihbar dönemindeki fiilî çalışma ile izin zamanını ayrı gösterecek biçimde okunur.
Hesap Raporunun Açıklığı
Bilirkişi her alacağı, zam oranını, dönemi ve daha önce yapılan ödemeyi ayrı sütunda göstermelidir.
Delil Planı ve İspat Yükü
Fesih ve ihbar bildirimi ile başlayan ispat planı, çok sayıda belge sunmak yerine her çekişmeli vakıayı doğru delille eşleştirmeyi gerektirir. İddianın dayanağı ile karşı tarafın muhtemel savunması iki ayrı sütunda kurulmalı; ispat yükünün kime ait olduğu ve delilin hangi kurumdan ne kadar süre içinde alınabileceği gösterilmelidir. Aşağıdaki kayıtlar bu nedenle birbirinin tekrarı değil, farklı vakıaları doğrulayan bir delil zinciridir.
Fesih ve İhbar Bildirimi
Fesih ve ihbar bildirimi, yalnız dosyaya eklenecek bir kayıt değildir. Bu delilin hangi kurucu, engelleyici veya sona erdirici vakıayı gösterdiği; kim tarafından, hangi tarihte ve hangi işlem bağlamında oluşturulduğu dilekçede açıklanmalıdır. Belgenin tamamı görülmeden seçilmiş bir sayfa, ekran görüntüsü veya tarafça hazırlanmış özet üzerinden kesin sonuca gidilmemelidir.
İş arama izin kayıtları ile vardiyalar ile çapraz doğrulama yapılması, tarih, taraf, miktar ve işlem bağlantısındaki uyuşmazlıkları görünür kılar. Belge karşı tarafın veya üçüncü kişinin elindeyse ibraz talebi, kurum müzekkeresi, delil tespiti ya da bilirkişi incelemesi için hangi usul aracının kullanılacağı baştan belirlenmelidir. Elektronik kayıtlarda özgün dosya, zaman damgası, erişim geçmişi ve değişiklik izi korunmalı; hukuka aykırı elde edilen verinin ispat değeri ayrıca tartışılmalıdır.
İş Arama İzin Kayıtları ile Vardiyalar
İş arama izin kayıtları ile vardiyalar bakımından ilk soru, kaydın mevcut olup olmadığı değil hangi tartışmalı olguyu ispatlayabildiğidir. Düzenleyen kişi veya kurum, düzenleme amacı, kayıt dönemi ve karşı tarafa aidiyet açıkça belirlenmelidir. Belgenin içeriği iddiayı yalnız dolaylı biçimde destekliyorsa aradaki çıkarım zinciri gösterilmeli; yorum, belgenin kendi ifadesi gibi sunulmamalıdır.
Bu kayıt, bordro, banka ve giriş-çıkış kayıtları ile birlikte okunduğunda anlatım ile dış kaynak arasındaki uyum denetlenebilir. Çelişki varsa belgenin aslı, dayanak kayıtları ve düzenleyenin açıklaması istenmeli; eksiklik bilirkişinin hukukî nitelendirme yapması beklenerek kapatılmamalıdır. Kişisel veri, ticari sır veya soruşturma gizliliği içeren bölümlerde dosyaya sunma yöntemi ile inceleme hakkı arasında ölçülü bir çözüm kurulmalıdır.
Bordro, Banka ve Giriş-Çıkış Kayıtları
Bordro, banka ve giriş-çıkış kayıtları, zaman içinde değişebilen veya kaybolabilen bir delil niteliği taşıyabilir. Bu nedenle kaynağın korunması, talep tarihinin belgelenmesi ve mümkünse değiştirilemez örneğin alınması esasa ilişkin tartışmadan önce ele alınmalıdır. Sonradan oluşturulan açıklama ile olay anındaki kayıt birbirinden ayrılmalı; boşluklar varsayımla tamamlanmamalıdır.
Fesih ve ihbar bildirimi aynı olayın başka bir aşamasını gösteriyorsa iki kayıt arasındaki tarih ve işlem bağı kurulmalıdır. Delil, iddia sahibinin elinde değilse hangi makamdan hangi hukuki dayanakla isteneceği somutlaştırılmalı; ret hâlinde başvurulacak yol ve saklama süresi dosya notuna eklenmelidir. Güvenilirlik itirazı bekleniyorsa metadata, imza, mühür, log veya karşılaştırma örneği daha tahkikat başlamadan belirlenmelidir.
Dosyaya Konulacak Temel Kayıtlar
- Fesih ve ihbar bildirimi
- İş arama izin kayıtları ile vardiyalar
- Bordro, banka ve giriş-çıkış kayıtları
Usul ve Başvuru Sırası
İlk usul adımı “arabuluculuk başvurusunda iş arama izni ve fazla çalışma ayrı alacak olarak yazılır” olarak belirlenmiştir. Maddi hakkın varlığı ile bu hakkın hangi yol üzerinden korunacağı aynı soru değildir. Aşağıdaki sıra, somut olayın tarihine ve taraf sıfatlarına göre uyarlanmalı; zorunlu başvuru ile dava veya kanun yolu sürelerinin birbirini durdurup durdurmadığı ayrıca gösterilmelidir.
Usul Adımı: Arabuluculuk Başvurusunda İş Arama İzni ve Fazla Çalışma Ayrı Alacak Olarak Yazılır
Bu aşamada arabuluculuk başvurusunda iş arama izni ve fazla çalışma ayrı alacak olarak yazılır. Amaç, uyuşmazlığın doğru taraflar arasında, doğru merci önünde ve incelenebilir bir talep sonucuyla yürütülmesini sağlamaktır. Görev, kesin yetki, dava şartı arabuluculuk, zorunlu idari başvuru, harç ve tebligat sorunları maddi haklılıktan ayrı denetlenmelidir. Bir usul şartının sonradan tamamlanıp tamamlanamayacağı varsayımla değil, özel hüküm ve güncel içtihatla belirlenmelidir.
“Arabuluculuk başvurusunda iş arama izni ve fazla çalışma ayrı alacak olarak yazılır” adımı takvime işlendiğinde başvuru tarihi, teslim veya tebliğ belgesi, karşı tarafın cevabı ve varsa kesinleşme bilgisi aynı kayıt altında tutulmalıdır. Başvurunun yalnız yapılmış olması yeterli değildir; ileri sürülen vakıa ve taleplerin sonraki dava veya kanun yolunu daraltıp daraltmadığı da kontrol edilmelidir.
Usul Adımı: Mahsup Savunmasına Dayanak Ödeme Belgeleri İşverenden İstenir
İkinci adımda “mahsup savunmasına dayanak ödeme belgeleri işverenden istenir” işlemi yürütülür. Bu aşamada yalnız kabul edilebilirlik değil, incelemenin hangi vakıa ve talepler üzerinde yürütüleceği de belirlenir. Taraf teşkili, delillerin hangi sırayla toplanacağı, uzman incelemesinin kapsamı ve esaslı itirazların kararda karşılanması birlikte planlanmalıdır. Bilirkişiden hukukî sonuç değil, özel veya teknik bilgi gerektiren maddi tespit istenmelidir.
“Mahsup savunmasına dayanak ödeme belgeleri işverenden istenir” işleminin sonucu, sonraki başvuru veya infaz aşamasına elverişli bir belgeyle kayıt altına alınmalıdır. Kısmi kabul, feragat, sulh, ara karar veya ret varsa bunun hangi talebi ne ölçüde etkilediği açıkça işaretlenmeli; kanun yolu incelemesinde ileri sürülecek hata ilk derece aşamasındaki itirazla ilişkilendirilmelidir. Kişi, dönem, işlem ve tutar belirsizliği hükmün uygulanmasını güçleştireceğinden talep sonucu son kez bu aşamada denetlenmelidir.
Uygulama Sırası
- Arabuluculuk başvurusunda iş arama izni ve fazla çalışma ayrı alacak olarak yazılır.
- Mahsup savunmasına dayanak ödeme belgeleri işverenden istenir.
Süreler ve Hak Kaybı Riski
Süre Uyarısı
Fesih, önel bitişi ve arabuluculuk tarihleri belirlenir. Bu süre hesaplanırken olay, öğrenme, usulüne uygun bildirim, başvuru, ret, son tutanak ve karar tarihleri tek kronolojide fakat ayrı hukuki nitelikleriyle gösterilmelidir. Başlangıç kanıtlanamıyorsa yalnız son gün hesabı güvenli sonuç vermez; tebligat parçası, UETS kaydı, başvuru alındısı veya noter belgesi dosyaya alınmalıdır.
“Fesih, önel bitişi ve arabuluculuk tarihleri belirlenir” uyarısının zamanaşımı mı, hak düşürücü süre mi, usul süresi mi yoksa sözleşmesel bildirim süresi mi olduğu açıkça yazılmalıdır. Adli tatil, resmî tatil, elektronik tebligat, zorunlu arabuluculuk ve idari başvurunun etkisi her süre türünde aynı değildir.
Süre Uyarısı
Her ücret alacağı kendi doğum dönemine göre zamanaşımı kontrolünden geçirilir. Bu ikinci zaman kuralı, ilk süreyle aynı başlangıca veya aynı sonuca sahip kabul edilmemelidir. Öğrenme ile tebliğ, muacceliyet ile zarar tarihi, karar ile kesinleşme farklı hukuki olaylardır. Her tarih için dayanak belge ve uygulanacak hüküm yazılmadan yapılan tek satırlık takvim, hak kaybını önlemeye yetmez.
“Her ücret alacağı kendi doğum dönemine göre zamanaşımı kontrolünden geçirilir” uyarısı bakımından sürenin durması, kesilmesi veya yeniden başlaması ileri sürülüyorsa bunu doğuran başvurunun yetkili makama ve süresi içinde yapıldığı belgelenmelidir. Karşı tarafın süre itirazı bekleniyorsa alternatif başlangıç ihtimallerinin her biri ayrı hesaplanmalı; en erken biten güvenli tarih esas alınmalıdır. Acil koruma veya delil muhafazası mümkünse esas incelemenin tamamlanması beklenmeden ölçülü bir başvuru değerlendirilmelidir.
İleri Sürülebilecek Talepler
Kullandırılmayan iş arama izni karşılığının tahsili ekseninde kurulacak talep stratejisinde asıl, terditli veya yardımcı sonuçlar; karşı tarafın savunması ve delil durumu gözetilerek ayrılmalıdır. Aşağıdaki korumaların aynı dosyada birlikte istenip istenemeyeceği görev, harç, hukuki yarar ve mükerrerlik yönünden denetlenmelidir.
Kullandırılmayan İş Arama İzni Karşılığının Tahsili
Kullandırılmayan iş arama izni karşılığının tahsili talebi, sonuç bölümünde açık, hüküm kurulabilir ve uygulanabilir biçimde gösterilmelidir. Talebin dayandığı vakıa, uygulanacak hüküm, ispat aracı, başlangıç tarihi ve varsa miktar veya hesap yöntemi birbirinden ayrılmalıdır. Mahkemenin hukuki nitelendirme yetkisi, tarafın vakıayı ve istediği hukuki korumayı belirsiz bırakmasına imkân vermez.
İhbar döneminde ispatlanan fazla çalışma ücretinin faiziyle ödenmesi ile ilişki ayrıca kurulmalıdır. Talepler birlikte hükme bağlanabiliyorsa yığılma; biri kabul edilmezse diğeri incelenecekse terdit; aynı hakkın seçimlik sonuçları söz konusuysa seçim sırası açıkça belirtilmelidir.
İhbar Döneminde İspatlanan Fazla Çalışma Ücretinin Faiziyle Ödenmesi
İhbar döneminde ispatlanan fazla çalışma ücretinin faiziyle ödenmesi isteminin asıl talebin reddine mi, başka bir hukukî nitelendirmeye mi yoksa giderilemeyen sonuca mı bağlandığı açıklanmalıdır. Konusu başlangıçta tam belirlenemiyorsa belirsizliğin nedeni ve incelemede kullanılacak veriler gösterilmeli; harç veya ferî sonuçlar ancak bu istem bakımından uygulanabiliyorsa ayrıca kurulmalıdır.
Bu sonuç, kullandırılmayan iş arama izni karşılığının tahsili talebiyle aynı zarar veya edimi iki kez karşılamamalıdır. Geçici koruma isteniyorsa güncel tehlike, yaklaşık ispat, teminat ve ölçülülük ayrıca gerekçelendirilmelidir. Kabul hâlinde hükmün hangi kişi veya kayıt üzerinde, hangi dönem ve kapsamla uygulanacağı talep sonucundan anlaşılabilmelidir.
Talep Kontrolü
- Kullandırılmayan iş arama izni karşılığının tahsili
- İhbar döneminde ispatlanan fazla çalışma ücretinin faiziyle ödenmesi
Sık Sorulan Uygulama Soruları
İhbar Süresinde Fazla Çalışma Yapılabilir Mi?
Fiilen sınırları aşan çalışma yaptırılmışsa bu dönem de fazla çalışma hesabına girebilir.
İş Arama İzni Toplu Kullanılabilir Mi?
Kanunun öngördüğü koşullar ve işçinin talebi gerçekleşmişse toplu kullanım mümkündür.
İzin Ücreti Fazla Mesaiye Mahsup Edilir Mi?
Farklı hukukî nedenlere dayanan alacaklar somut ödeme ve mahsup koşulu olmadan birbirinden düşülemez.
İmzalı Bordro Davayı Bitirir Mi?
Bordronun içeriği, çekince, banka ödemesi ve bordro dışı çalışma iddiası birlikte değerlendirilir.
Doğrulanmış Kanun Dayanağı
4857 Sayılı İş Kanunu — m.17/1
“Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.” — Alıntının yeri: 4857 sayılı İş Kanunu m.17/1, tam fıkra.
Kanun alıntısı 2026-08-31 tarihinde TBMM, 4857 sayılı İş Kanunu kabul metni, m.17/1 üzerinden doğrulanmıştır. Güncel kanun metni somut olayın tarihi ve geçiş hükümleriyle birlikte ayrıca kontrol edilmelidir. İhbar tazminatı ile fazla çalışma alacağı ayrı borçlardır. Mahsup veya takas için karşılıklı, muaccel ve takasa elverişli alacaklar ile usulüne uygun beyan gösterilmeli; işverenin bildirim süresini fiilen kullandırması, artırılmış önel kaydı ve fazla çalışma dönemi ayrı hesaplanmalıdır.
Doktrindeki Yaklaşımlar
Zeynep Şişli; Dilek Dulay Yangın: Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde İhbar Önellerinin Sözleşme ile Artırıldığı Hallerde İşçinin ‘ihbar Tazminatı’ Sorumluluğu
Yazarlar ihbar tazminatını, bildirim süresine uyulmamasının götürü karşılığı olarak ele almakta ve ücret alacaklarından farklı koşul ve hesap esaslarına bağlı olduğunu açıklamaktadır.
“Belirsiz süreli iş sözleşmesinde ihbar öneline uymayan tarafın ödemek zorunda olduğu tazminat, iş hukuku uygulamasında “ihbar tazminatı” olarak anılmaktadır.” — Alıntının yeri: Öz, ilk cümle.
Künye: Zeynep Şişli; Dilek Dulay Yangın, “Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde İhbar Önellerinin Sözleşme ile Artırıldığı Hallerde İşçinin ‘İhbar Tazminatı’ Sorumluluğu”, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 2014, C. 4, S. 2, s. 77-92. Kalıcı yayın bağlantısı. Doğrulama tarihi: 2026-08-31. Öğretideki görüş bağlayıcı kural olmayıp kanun, içtihat ve somut olayla birlikte değerlendirilmelidir.
Doğrulanmış İçtihat
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2025/9133, K. 2026/149, 14.01.2026
“Davacıya ihbar öneli verilerek fesih yapılmış olduğundan ihbar tazminatı talebinin reddi yerine yazılı şekilde kabulü isabetsiz olmuştur.” — Alıntının yeri: Gerekçe, “Davacıya ihbar öneli verilerek fesih yapılmış olduğundan...” ibaresinin yer aldığı paragraf.
Kararın sonucu: bozma. Alıntı ve künye, 31.08.2026 tarihinde resmî karar tam metninden doğrulanmıştır. Kararın sonucu ile gerekçedeki bu cümle birlikte okunmalı; somut olayın maddi vakıaları farklı bir dosyaya kendiliğinden taşınmamalıdır.
Somut olayla benzerlik: Usulüne uygun ihbar öneli verilerek yapılan fesihte ayrıca ihbar tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği incelenmiştir.
Kararın uygulanma sınırı: Önel içinde iş arama izni verilmemesi, peşin ödeme veya usulsüz kısaltma gibi olgular varsa sonuç değişebilir; fazla çalışma mahsubu ayrı hesaplanır.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.