İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasında Limit ve Sıralama

Kapsam

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasında Limit ve Sıralama yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. İhtiyari mali sorumluluk teminatı, zorunlu trafik sigortası limitlerini aşan ve poliçe kapsamına giren üçüncü kişi zararlarında devreye girer; olay başına-kişi başına limit, muafiyet, manevi tazminat klozu ve ödeme sırası poliçeden belirlenir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ihtiyari mali mesuliyet sigortasında limit ve sıralama konusunda 4 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “ihtiyari mali sorumluluk teminatı, zorunlu trafik sigortası limitlerini aşan ve poliçe kapsamına giren üçüncü kişi zararlarında devreye girer; olay başına-kişi başına limit, muafiyet, manevi tazminat klozu ve ödeme sırası poliçeden belirlenir” kuralıdır. İMM poliçesi zarar görenin tüm zararını otomatik karşılamaz; ancak sigortacı da zorunlu sigortanın fiilen ödeme yapmamasını veya genel şart istisnasını kapsam ve nedensellik göstermeden ret nedeni yapamaz. Ayrıca “zorunlu trafik ve imm poliçeleri-genel özel şartlar, kaza ve kusur belgeleri, zarar kalemleri, zorunlu sigorta başvuru-ödemesi, limit ve muafiyet cetveli, manevi tazminat klozu, diğer sigorta ve sulh kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasında Limit ve Sıralama bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu: m.85, 91, 97 ve 109

İhtiyari mali mesuliyet sigortasında limit ve sıralama kapsamında m.85, 91, 97 ve 109 hükümleri trafik sorumluluğu ve zorunlu sigorta bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.1473-1486

İhtiyari mali mesuliyet sigortasında limit ve sıralama kapsamında m.1473-1486 hükümleri sorumluluk sigortası bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sigortacılık Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu: m.30

İhtiyari mali mesuliyet sigortasında limit ve sıralama kapsamında m.30 hükümleri sigorta tahkimi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Karayolları Trafik Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

İhtiyari Mali Sorumluluk Teminatı, Zorunlu Trafik Sigortası Limitlerini Aşan ve Poliçe Kapsamına Giren Üçüncü Kişi Zararlarında Devreye Girer; Olay Başına-Kişi Başına Limit, Muafiyet, Manevi Tazminat Klozu ve Ödeme Sırası Poliçeden Belirlenir.

“Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama resmî kayıtları yönünden ihtiyari mali sorumluluk teminatı, zorunlu trafik sigortası limitlerini aşan ve poliçe kapsamına giren üçüncü kişi zararlarında devreye girer; olay başına-kişi başına limit, muafiyet, manevi tazminat klozu ve ödeme sırası poliçeden belirlenir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok zorunlu trafik ve İMM poliçeleri-genel özel şartlar, kaza ve kusur belgeleri, zarar kalemleri, zorunlu sigorta başvuru-ödemesi, limit ve muafiyet cetveli, manevi tazminat klozu, diğer sigorta ve sulh kayıtları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve poliçedeki tek toplam limiti her zarar görene ayrı uygulamak veya zorunlu sigorta başvurusunu İMM incelemesinden tamamen koparmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İMM Poliçesi Zarar Görenin Tüm Zararını Otomatik Karşılamaz; Ancak Sigortacı Da Zorunlu Sigortanın Fiilen Ödeme Yapmamasını veya Genel Şart İstisnasını Kapsam ve Nedensellik Göstermeden Ret Nedeni Yapamaz.

Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama emsal taraması yönünden İMM poliçesi zarar görenin tüm zararını otomatik karşılamaz; ancak sigortacı da zorunlu sigortanın fiilen ödeme yapmamasını veya genel şart istisnasını kapsam ve nedensellik göstermeden ret nedeni yapamaz. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Zorunlu Trafik ve İMM Poliçeleri-Genel Özel Şartlar, Kaza ve Kusur Belgeleri, Zarar Kalemleri, Zorunlu Sigorta Başvuru-Ödemesi, Limit ve Muafiyet Cetveli, Manevi Tazminat Klozu, Diğer Sigorta ve Sulh Kayıtları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete ihtiyari mali limit sıralama yürürlük denetimi yönünden zorunlu trafik ve İMM poliçeleri-genel özel şartlar, kaza ve kusur belgeleri, zarar kalemleri, zorunlu sigorta başvuru-ödemesi, limit ve muafiyet cetveli, manevi tazminat klozu, diğer sigorta ve sulh kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Zorunlu Trafik ve İMM Poliçeleri-Genel Özel Şartlar, Kaza ve Kusur Belgeleri, Zarar Kalemleri, Zorunlu Sigorta Başvuru-Ödemesi, Limit ve Muafiyet Cetveli, Manevi Tazminat Klozu, Diğer Sigorta ve Sulh Kayıtları.

“Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama resmî kayıtları yönünden zorunlu trafik ve İMM poliçeleri-genel özel şartlar, kaza ve kusur belgeleri, zarar kalemleri, zorunlu sigorta başvuru-ödemesi, limit ve muafiyet cetveli, manevi tazminat klozu, diğer sigorta ve sulh kayıtları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken zorunlu trafik ve İMM poliçeleri-genel özel şartlar, kaza ve kusur belgeleri, zarar kalemleri, zorunlu sigorta başvuru-ödemesi, limit ve muafiyet cetveli, manevi tazminat klozu, diğer sigorta ve sulh kayıtları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “İMM poliçesi zarar görenin tüm zararını otomatik karşılamaz; ancak sigortacı da zorunlu sigortanın fiilen ödeme yapmamasını veya genel şart istisnasını kapsam ve nedensellik göstermeden ret nedeni yapamaz” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “zorunlu trafik ve imm poliçeleri-genel özel şartlar, kaza ve kusur belgeleri, zarar kalemleri, zorunlu sigorta başvuru-ödemesi, limit ve muafiyet cetveli, manevi tazminat klozu, diğer sigorta ve sulh kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete ihtiyari mali limit sıralama yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Her Zarar Kalemini Sorumlu Kişi, Zorunlu Sigorta Limiti, Fiili Ödeme, Kalan Bakiye ve İMM Alt Limitiyle Tek Tabloda Sıralamak.

“Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama resmî kayıtları yönünden her zarar kalemini sorumlu kişi, zorunlu sigorta limiti, fiili ödeme, kalan bakiye ve İMM alt limitiyle tek tabloda sıralamak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik zorunlu trafik ve İMM poliçeleri-genel özel şartlar, kaza ve kusur belgeleri, zarar kalemleri, zorunlu sigorta başvuru-ödemesi, limit ve muafiyet cetveli, manevi tazminat klozu, diğer sigorta ve sulh kayıtları, zorunlu teminatı aşan poliçe kapsamındaki maddi ve varsa klozla manevi zararın İMM limiti içinde ödenmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete ihtiyari mali limit sıralama yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, zorunlu teminatı aşan poliçe kapsamındaki maddi ve varsa klozla manevi zararın İMM limiti içinde ödenmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Her İki Sigortacıya Gerekli Belgelerle Başvuru Yapılıp Cevap Süreleri İzlenmeli; Trafik ve Sigorta Zamanaşımı ile Tahkim Süresi Korunmalıdır.

“Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama resmî kayıtları yönünden her iki sigortacıya gerekli belgelerle başvuru yapılıp cevap süreleri izlenmeli; trafik ve sigorta zamanaşımı ile tahkim süresi korunmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Zorunlu Teminatı Aşan Poliçe Kapsamındaki Maddi ve Varsa Klozla Manevi Zararın İMM Limiti İçinde Ödenmesi.

“Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama resmî kayıtları yönünden zorunlu teminatı aşan poliçe kapsamındaki maddi ve varsa klozla manevi zararın İMM limiti içinde ödenmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Zorunlu trafik ve İMM poliçeleri-genel özel şartlar, kaza ve kusur belgeleri, zarar kalemleri, zorunlu sigorta başvuru-ödemesi, limit ve muafiyet cetveli, manevi tazminat klozu, diğer sigorta ve sulh kayıtları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “İMM poliçesi zarar görenin tüm zararını otomatik karşılamaz; ancak sigortacı da zorunlu sigortanın fiilen ödeme yapmamasını veya genel şart istisnasını kapsam ve nedensellik göstermeden ret nedeni yapamaz” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete ihtiyari mali limit sıralama yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “zorunlu trafik ve imm poliçeleri-genel özel şartlar, kaza ve kusur belgeleri, zarar kalemleri, zorunlu sigorta başvuru-ödemesi, limit ve muafiyet cetveli, manevi tazminat klozu, diğer sigorta ve sulh kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — İhtiyari Mali Limit Sıralama Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ihtiyari mali limit sıralama resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından ihtiyari mali sorumluluk teminatı, zorunlu trafik sigortası limitlerini aşan ve poliçe kapsamına giren üçüncü kişi zararlarında devreye girer; olay başına-kişi başına limit, muafiyet, manevi tazminat klozu ve ödeme sırası poliçeden belirlenir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — İhtiyari Mali Limit Sıralama Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ihtiyari mali limit sıralama emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; imm poliçesi zarar görenin tüm zararını otomatik karşılamaz; ancak sigortacı da zorunlu sigortanın fiilen ödeme yapmamasını veya genel şart istisnasını kapsam ve nedensellik göstermeden ret nedeni yapamaz. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — İhtiyari Mali Limit Sıralama Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ihtiyari mali limit sıralama yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Poliçedeki Tek Toplam Limiti Her Zarar Görene Ayrı Uygulamak veya Zorunlu Sigorta Başvurusunu İMM İncelemesinden Tamamen Koparmak.

“Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama resmî kayıtları yönünden poliçedeki tek toplam limiti her zarar görene ayrı uygulamak veya zorunlu sigorta başvurusunu İMM incelemesinden tamamen koparmak” riski gerçekleşirse zorunlu teminatı aşan poliçe kapsamındaki maddi ve varsa klozla manevi zararın İMM limiti içinde ödenmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay ihtiyari mali limit sıralama emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete ihtiyari mali limit sıralama yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “zorunlu trafik ve İMM poliçeleri-genel özel şartlar, kaza ve kusur belgeleri, zarar kalemleri, zorunlu sigorta başvuru-ödemesi, limit ve muafiyet cetveli, manevi tazminat klozu, diğer sigorta ve sulh kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• zorunlu trafik ve İMM poliçeleri-genel özel şartlar, kaza ve kusur belgeleri, zarar kalemleri, zorunlu sigorta başvuru-ödemesi, limit ve muafiyet cetveli, manevi tazminat klozu, diğer sigorta ve sulh kayıtları
• İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasında Limit ve Sıralama uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• her zarar kalemini sorumlu kişi, zorunlu sigorta limiti, fiili ödeme, kalan bakiye ve İMM alt limitiyle tek tabloda sıralamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Her iki sigortacıya gerekli belgelerle başvuru yapılıp cevap süreleri izlenmeli; trafik ve sigorta zamanaşımı ile tahkim süresi korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasında Limit ve Sıralama Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Her zarar kalemini sorumlu kişi, zorunlu sigorta limiti, fiili ödeme, kalan bakiye ve İMM alt limitiyle tek tabloda sıralamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasında Limit ve Sıralama Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Her iki sigortacıya gerekli belgelerle başvuru yapılıp cevap süreleri izlenmeli; trafik ve sigorta zamanaşımı ile tahkim süresi korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Zorunlu Teminatı Aşan Poliçe Kapsamındaki Maddi ve Varsa Klozla Manevi Zararın İMM Limiti İçinde Ödenmesi Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

Zorunlu teminatı aşan poliçe kapsamındaki maddi ve varsa klozla manevi zararın İMM limiti içinde ödenmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasında Limit ve Sıralama bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İhtiyari mali sorumluluk teminatı, zorunlu trafik sigortası limitlerini aşan ve poliçe kapsamına giren üçüncü kişi zararlarında devreye girer; olay başına-kişi başına limit, muafiyet, manevi tazminat klozu ve ödeme sırası poliçeden belirlenir.

Dosyanın ilk önceliği her zarar kalemini sorumlu kişi, zorunlu sigorta limiti, fiili ödeme, kalan bakiye ve İMM alt limitiyle tek tabloda sıralamak, delil omurgası ise zorunlu trafik ve İMM poliçeleri-genel özel şartlar, kaza ve kusur belgeleri, zarar kalemleri, zorunlu sigorta başvuru-ödemesi, limit ve muafiyet cetveli, manevi tazminat klozu, diğer sigorta ve sulh kayıtları ile İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasında Limit ve Sıralama uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Her iki sigortacıya gerekli belgelerle başvuru yapılıp cevap süreleri izlenmeli; trafik ve sigorta zamanaşımı ile tahkim süresi korunmalıdır. Zorunlu teminatı aşan poliçe kapsamındaki maddi ve varsa klozla manevi zararın İMM limiti içinde ödenmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; poliçedeki tek toplam limiti her zarar görene ayrı uygulamak veya zorunlu sigorta başvurusunu İMM incelemesinden tamamen koparmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — ihtiyari mali limit sıralama resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından ihtiyari mali sorumluluk teminatı, zorunlu trafik sigortası limitlerini aşan ve poliçe kapsamına giren üçüncü kişi zararlarında devreye girer; olay başına-kişi başına limit, muafiyet, manevi tazminat klozu ve ödeme sırası poliçeden belirlenir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — ihtiyari mali limit sıralama emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; imm poliçesi zarar görenin tüm zararını otomatik karşılamaz; ancak sigortacı da zorunlu sigortanın fiilen ödeme yapmamasını veya genel şart istisnasını kapsam ve nedensellik göstermeden ret nedeni yapamaz. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — ihtiyari mali limit sıralama yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu — m.85, 91, 97 ve 109
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.1473-1486
• 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu — m.30
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru