Kapsam
İnceleme, izin günü kavramı, hafta tatili, beş veya altı günlük çalışma düzeni, kayıt yükü ve kullanılmayan izin ücretini kapsar.
Kısa Cevap
Yıllık ücretli izin dönemine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri kanunî izin gününden sayılmaz; izin hesabı işyerinin çalışma haftasıyla karıştırılmamalıdır.
Kanunî İzin Süresi
İşçinin kıdemine göre doğan izin hakkı işgünü esasına göre belirlenirken kanunun dışarıda bıraktığı tatil günleri ayrıca korunur.
Hafta Tatili
İzin dönemine rastlayan kanunî hafta tatili, yıllık izin bakiyesinden tüketilmiş gün gibi düşülemez.
Genel Tatiller
Ulusal bayram ve genel tatil günleri de izin süresinin içinde görünse bile kanunî izin gün sayısından ayrı tutulur.
Çalışma Haftasının Etkisi
Cumartesinin sözleşme veya işyeri uygulamasında işgünü ya da hafta tatili olması, somut çalışma düzeninden belirlenir.
Kullandırmanın İspatı
İşveren izin tarihini, süresini ve dönüşü imzalı izin kaydı veya eşdeğer güvenilir belgeyle göstermelidir.
Fesihte Ücret
Kullanılmayan izin hakkı iş ilişkisi sona erdiğinde ücrete dönüşür ve kalan gün hesabı tatiller dışarıda tutularak yapılır.
Delil Planı ve İspat Yükü
İzin kayıt belgesi ve izin formları ile başlayan ispat planı, çok sayıda belge sunmak yerine her çekişmeli vakıayı doğru delille eşleştirmeyi gerektirir. İddianın dayanağı ile karşı tarafın muhtemel savunması iki ayrı sütunda kurulmalı; ispat yükünün kime ait olduğu ve delilin hangi kurumdan ne kadar süre içinde alınabileceği gösterilmelidir. Aşağıdaki kayıtlar bu nedenle birbirinin tekrarı değil, farklı vakıaları doğrulayan bir delil zinciridir.
İzin Kayıt Belgesi ve İzin Formları
İzin kayıt belgesi ve izin formları, yalnız dosyaya eklenecek bir kayıt değildir. Bu delilin hangi kurucu, engelleyici veya sona erdirici vakıayı gösterdiği; kim tarafından, hangi tarihte ve hangi işlem bağlamında oluşturulduğu dilekçede açıklanmalıdır. Belgenin tamamı görülmeden seçilmiş bir sayfa, ekran görüntüsü veya tarafça hazırlanmış özet üzerinden kesin sonuca gidilmemelidir.
İşyeri çalışma takvimi ve vardiyalar ile çapraz doğrulama yapılması, tarih, taraf, miktar ve işlem bağlantısındaki uyuşmazlıkları görünür kılar. Belge karşı tarafın veya üçüncü kişinin elindeyse ibraz talebi, kurum müzekkeresi, delil tespiti ya da bilirkişi incelemesi için hangi usul aracının kullanılacağı baştan belirlenmelidir. Elektronik kayıtlarda özgün dosya, zaman damgası, erişim geçmişi ve değişiklik izi korunmalı; hukuka aykırı elde edilen verinin ispat değeri ayrıca tartışılmalıdır.
İşyeri Çalışma Takvimi ve Vardiyalar
İşyeri çalışma takvimi ve vardiyalar bakımından ilk soru, kaydın mevcut olup olmadığı değil hangi tartışmalı olguyu ispatlayabildiğidir. Düzenleyen kişi veya kurum, düzenleme amacı, kayıt dönemi ve karşı tarafa aidiyet açıkça belirlenmelidir. Belgenin içeriği iddiayı yalnız dolaylı biçimde destekliyorsa aradaki çıkarım zinciri gösterilmeli; yorum, belgenin kendi ifadesi gibi sunulmamalıdır.
Bu kayıt, bordro ile fesih kayıtları ile birlikte okunduğunda anlatım ile dış kaynak arasındaki uyum denetlenebilir. Çelişki varsa belgenin aslı, dayanak kayıtları ve düzenleyenin açıklaması istenmeli; eksiklik bilirkişinin hukukî nitelendirme yapması beklenerek kapatılmamalıdır. Kişisel veri, ticari sır veya soruşturma gizliliği içeren bölümlerde dosyaya sunma yöntemi ile inceleme hakkı arasında ölçülü bir çözüm kurulmalıdır.
Bordro ile Fesih Kayıtları
Bordro ile fesih kayıtları, zaman içinde değişebilen veya kaybolabilen bir delil niteliği taşıyabilir. Bu nedenle kaynağın korunması, talep tarihinin belgelenmesi ve mümkünse değiştirilemez örneğin alınması esasa ilişkin tartışmadan önce ele alınmalıdır. Sonradan oluşturulan açıklama ile olay anındaki kayıt birbirinden ayrılmalı; boşluklar varsayımla tamamlanmamalıdır.
İzin kayıt belgesi ve izin formları aynı olayın başka bir aşamasını gösteriyorsa iki kayıt arasındaki tarih ve işlem bağı kurulmalıdır. Delil, iddia sahibinin elinde değilse hangi makamdan hangi hukuki dayanakla isteneceği somutlaştırılmalı; ret hâlinde başvurulacak yol ve saklama süresi dosya notuna eklenmelidir. Güvenilirlik itirazı bekleniyorsa metadata, imza, mühür, log veya karşılaştırma örneği daha tahkikat başlamadan belirlenmelidir.
Dosyaya Konulacak Temel Kayıtlar
- İzin kayıt belgesi ve izin formları
- İşyeri çalışma takvimi ve vardiyalar
- Bordro ile fesih kayıtları
Usul ve Başvuru Sırası
İlk usul adımı “takvim günü ile kanunî izin günü bilirkişi tablosunda ayrılır” olarak belirlenmiştir. Maddi hakkın varlığı ile bu hakkın hangi yol üzerinden korunacağı aynı soru değildir. Aşağıdaki sıra, somut olayın tarihine ve taraf sıfatlarına göre uyarlanmalı; zorunlu başvuru ile dava veya kanun yolu sürelerinin birbirini durdurup durdurmadığı ayrıca gösterilmelidir.
Usul Adımı: Takvim Günü ile Kanunî İzin Günü Bilirkişi Tablosunda Ayrılır
Bu aşamada takvim günü ile kanunî izin günü bilirkişi tablosunda ayrılır. Amaç, uyuşmazlığın doğru taraflar arasında, doğru merci önünde ve incelenebilir bir talep sonucuyla yürütülmesini sağlamaktır. Görev, kesin yetki, dava şartı arabuluculuk, zorunlu idari başvuru, harç ve tebligat sorunları maddi haklılıktan ayrı denetlenmelidir. Bir usul şartının sonradan tamamlanıp tamamlanamayacağı varsayımla değil, özel hüküm ve güncel içtihatla belirlenmelidir.
“Takvim günü ile kanunî izin günü bilirkişi tablosunda ayrılır” adımı takvime işlendiğinde başvuru tarihi, teslim veya tebliğ belgesi, karşı tarafın cevabı ve varsa kesinleşme bilgisi aynı kayıt altında tutulmalıdır. Başvurunun yalnız yapılmış olması yeterli değildir; ileri sürülen vakıa ve taleplerin sonraki dava veya kanun yolunu daraltıp daraltmadığı da kontrol edilmelidir.
Usul Adımı: İşverenden Tüm Çalışma Dönemi İzin Kayıtları İstenir
İkinci adımda “işverenden tüm çalışma dönemi izin kayıtları istenir” işlemi yürütülür. Bu aşamada yalnız kabul edilebilirlik değil, incelemenin hangi vakıa ve talepler üzerinde yürütüleceği de belirlenir. Taraf teşkili, delillerin hangi sırayla toplanacağı, uzman incelemesinin kapsamı ve esaslı itirazların kararda karşılanması birlikte planlanmalıdır. Bilirkişiden hukukî sonuç değil, özel veya teknik bilgi gerektiren maddi tespit istenmelidir.
“İşverenden tüm çalışma dönemi izin kayıtları istenir” işleminin sonucu, sonraki başvuru veya infaz aşamasına elverişli bir belgeyle kayıt altına alınmalıdır. Kısmi kabul, feragat, sulh, ara karar veya ret varsa bunun hangi talebi ne ölçüde etkilediği açıkça işaretlenmeli; kanun yolu incelemesinde ileri sürülecek hata ilk derece aşamasındaki itirazla ilişkilendirilmelidir. Kişi, dönem, işlem ve tutar belirsizliği hükmün uygulanmasını güçleştireceğinden talep sonucu son kez bu aşamada denetlenmelidir.
Uygulama Sırası
- Takvim günü ile kanunî izin günü bilirkişi tablosunda ayrılır.
- İşverenden tüm çalışma dönemi izin kayıtları istenir.
Süreler ve Hak Kaybı Riski
Süre Uyarısı
İzin kullanım dönemleri yıllara göre tasnif edilir. Bu süre hesaplanırken olay, öğrenme, usulüne uygun bildirim, başvuru, ret, son tutanak ve karar tarihleri tek kronolojide fakat ayrı hukuki nitelikleriyle gösterilmelidir. Başlangıç kanıtlanamıyorsa yalnız son gün hesabı güvenli sonuç vermez; tebligat parçası, UETS kaydı, başvuru alındısı veya noter belgesi dosyaya alınmalıdır.
“İzin kullanım dönemleri yıllara göre tasnif edilir” uyarısının zamanaşımı mı, hak düşürücü süre mi, usul süresi mi yoksa sözleşmesel bildirim süresi mi olduğu açıkça yazılmalıdır. Adli tatil, resmî tatil, elektronik tebligat, zorunlu arabuluculuk ve idari başvurunun etkisi her süre türünde aynı değildir.
Süre Uyarısı
Ücrete dönüşen izin alacağı bakımından fesih ve dava tarihleri esas alınır. Bu ikinci zaman kuralı, ilk süreyle aynı başlangıca veya aynı sonuca sahip kabul edilmemelidir. Öğrenme ile tebliğ, muacceliyet ile zarar tarihi, karar ile kesinleşme farklı hukuki olaylardır. Her tarih için dayanak belge ve uygulanacak hüküm yazılmadan yapılan tek satırlık takvim, hak kaybını önlemeye yetmez.
“Ücrete dönüşen izin alacağı bakımından fesih ve dava tarihleri esas alınır” uyarısı bakımından sürenin durması, kesilmesi veya yeniden başlaması ileri sürülüyorsa bunu doğuran başvurunun yetkili makama ve süresi içinde yapıldığı belgelenmelidir. Karşı tarafın süre itirazı bekleniyorsa alternatif başlangıç ihtimallerinin her biri ayrı hesaplanmalı; en erken biten güvenli tarih esas alınmalıdır. Acil koruma veya delil muhafazası mümkünse esas incelemenin tamamlanması beklenmeden ölçülü bir başvuru değerlendirilmelidir.
İleri Sürülebilecek Talepler
Eksik düşülen izin günlerinin bakiyeye eklenmesi ekseninde kurulacak talep stratejisinde asıl, terditli veya yardımcı sonuçlar; karşı tarafın savunması ve delil durumu gözetilerek ayrılmalıdır. Aşağıdaki korumaların aynı dosyada birlikte istenip istenemeyeceği görev, harç, hukuki yarar ve mükerrerlik yönünden denetlenmelidir.
Eksik Düşülen İzin Günlerinin Bakiyeye Eklenmesi
Eksik düşülen izin günlerinin bakiyeye eklenmesi talebi, sonuç bölümünde açık, hüküm kurulabilir ve uygulanabilir biçimde gösterilmelidir. Talebin dayandığı vakıa, uygulanacak hüküm, ispat aracı, başlangıç tarihi ve varsa miktar veya hesap yöntemi birbirinden ayrılmalıdır. Mahkemenin hukuki nitelendirme yetkisi, tarafın vakıayı ve istediği hukuki korumayı belirsiz bırakmasına imkân vermez.
Fesihte kullanılmayan izin ücretinin tahsili ile ilişki ayrıca kurulmalıdır. Talepler birlikte hükme bağlanabiliyorsa yığılma; biri kabul edilmezse diğeri incelenecekse terdit; aynı hakkın seçimlik sonuçları söz konusuysa seçim sırası açıkça belirtilmelidir.
Fesihte Kullanılmayan İzin Ücretinin Tahsili
Fesihte kullanılmayan izin ücretinin tahsili isteminin asıl talebin reddine mi, başka bir hukukî nitelendirmeye mi yoksa giderilemeyen sonuca mı bağlandığı açıklanmalıdır. Konusu başlangıçta tam belirlenemiyorsa belirsizliğin nedeni ve incelemede kullanılacak veriler gösterilmeli; harç veya ferî sonuçlar ancak bu istem bakımından uygulanabiliyorsa ayrıca kurulmalıdır.
Bu sonuç, eksik düşülen izin günlerinin bakiyeye eklenmesi talebiyle aynı zarar veya edimi iki kez karşılamamalıdır. Geçici koruma isteniyorsa güncel tehlike, yaklaşık ispat, teminat ve ölçülülük ayrıca gerekçelendirilmelidir. Kabul hâlinde hükmün hangi kişi veya kayıt üzerinde, hangi dönem ve kapsamla uygulanacağı talep sonucundan anlaşılabilmelidir.
Talep Kontrolü
- Eksik düşülen izin günlerinin bakiyeye eklenmesi
- Fesihte kullanılmayan izin ücretinin tahsili
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Pazar Günü İzinden Düşer Mi?
Kanunî hafta tatili yıllık izin gününden sayılmaz.
Bayram Günü İzne Denk Gelirse Ne Olur?
Genel tatil günü izin bakiyesini azaltmaz.
Cumartesi Her Yerde Tatil Midir?
Hayır. İş sözleşmesi ve fiilî çalışma düzeni incelenir.
İzni Kim İspatlar?
İznin kullandırıldığını güvenilir kayıtla gösterme yükü işverendedir.
Doğrulanmış Kanun Dayanağı
4857 Sayılı İş Kanunu — m.56/5
“Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.” — Alıntının yeri: 4857 sayılı İş Kanunu m.56/5, tam fıkra.
Kanun alıntısı 2026-08-31 tarihinde TBMM, 4857 sayılı İş Kanunu kabul metni, m.56/5 üzerinden doğrulanmıştır. Güncel kanun metni somut olayın tarihi ve geçiş hükümleriyle birlikte ayrıca kontrol edilmelidir. İzin başlangıç ve dönüş tarihi, normal çalışma düzenindeki hafta tatili günü, resmî tatiller ve imzalı izin kaydı takvim üzerinde ayrı işaretlenmelidir. Takvim günü ile kanunen izin süresinden sayılan gün karıştırılmamalı; İş Kanunu m.56'nın uygulama tarihindeki metni MBS'den yeniden denetlenmelidir.
Doktrindeki Yaklaşımlar
Hasan Kayırgan: Yargı Kararları Işığında Yıllık Ücretli İzin Hakkı
Makale, yıllık iznin vazgeçilemez dinlenme hakkı niteliğinin, izin hesabı ve kullandırıldığının ispatı gibi ayrıntılarda yargı kararlarıyla somutlaştığını göstermektedir.
“yıllık ücretli izin hakkının kapsamı da önemli ölçüde yargı kararları ile şekillenmiştir.” — Alıntının yeri: Öz, ikinci paragraf.
Künye: Hasan Kayırgan, “Yargı Kararları Işığında Yıllık Ücretli İzin Hakkı”, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2021, C. 4, S. 2, s. 577-596. Kalıcı yayın bağlantısı. Doğrulama tarihi: 2026-08-31. Öğretideki görüş bağlayıcı kural olmayıp kanun, içtihat ve somut olayla birlikte değerlendirilmelidir.
Doğrulanmış İçtihat
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2025/9525, K. 2026/757, 03.02.2026
“İzin ücreti hesabında, 4857 sayılı Kanun’un 56/5 hükmünde yer alan “Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili” — Alıntının yeri: Gerekçe, “İzin ücreti hesabında, 4857 sayılı Kanun’un 56/5...” ibaresinin yer aldığı paragraf.
Kararın sonucu: kanun yararına bozma. Alıntı ve künye, 31.08.2026 tarihinde resmî karar tam metninden doğrulanmıştır. Kararın sonucu ile gerekçedeki bu cümle birlikte okunmalı; somut olayın maddi vakıaları farklı bir dosyaya kendiliğinden taşınmamalıdır.
Somut olayla benzerlik: Yıllık ücretli izin dönemine rastlayan hafta tatili ve ulusal bayram günlerinin izin hesabından düşülmesi kuralı incelenmiştir.
Kararın uygulanma sınırı: Sözleşme veya toplu iş sözleşmesiyle işçi lehine düzenleme bulunabilir; haftada kaç gün çalışıldığı ve izin dönemi somut kayıtlardan belirlenmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.