İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Çalışanın Ticari Sır Kullanması ve Rekabet Yasağı

Çalışanın Ticari Sır Kullanması ve Rekabet Yasağı; Çalışan hizmet ilişkisi sırasında öğrendiği gerçek ticari sırları sadakat yükümlülüğü gereği açıklayamaz; iş sonrası rekabet yasağı ise yazılı şekil, süre, yer, faaliyet ve işverenin korunabilir menfaatiyle sınırlıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.703 kelime · 17 dk

Kapsam

Çalışanın Ticari Sır Kullanması ve Rekabet Yasağı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Çalışan hizmet ilişkisi sırasında öğrendiği gerçek ticari sırları sadakat yükümlülüğü gereği açıklayamaz; iş sonrası rekabet yasağı ise yazılı şekil, süre, yer, faaliyet ve işverenin korunabilir menfaatiyle sınırlıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, çalışanın ticari sır kullanması ve rekabet yasağı konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “çalışan hizmet ilişkisi sırasında öğrendiği gerçek ticari sırları sadakat yükümlülüğü gereği açıklayamaz; iş sonrası rekabet yasağı ise yazılı şekil, süre, yer, faaliyet ve işverenin korunabilir menfaatiyle sınırlıdır” kuralıdır. Çalışanın genel mesleki bilgi ve becerisi ticari sır değildir; aşırı geniş rekabet yasağı kişinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde engelleyemez. Ayrıca “iş ve rekabet sözleşmesi, görev ve erişim yetkileri, gizlilik sınıfları, dosya indirme ve e-posta logları, yeni iş faaliyeti, müşteri ve zarar kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Çalışanın Ticari Sır Kullanması ve Rekabet Yasağı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.396/4

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“İşçinin bu sırları koruması, işverenin haklı menfaatinin korunması için gerekli olduğu ölçüde hizmet ilişkisinin sona ermesinden sonra da devam eder.” — Alıntının yeri: Türk Borçlar Kanunu m.396/4, ikinci cümle

Bu alıntı, TBMM, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kabul metni, m.396/4 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Çalışanın ticari sır kullanması ve rekabet yasağı kapsamında m.396/4 hükümleri sadakat ve rekabet yasağı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.54-63

Çalışanın ticari sır kullanması ve rekabet yasağı kapsamında m.54-63 hükümleri haksız rekabet ve sır bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4857 Sayılı İş Kanunu: m.24-25

Çalışanın ticari sır kullanması ve rekabet yasağı kapsamında m.24-25 hükümleri haklı fesih sınırları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Mehmet Emin Bekik, Fazlı Enes Dönmez ve Kübra Durmuş: The Limits Of The Employee’s Duty Of Loyalty: Confidentiality And Non-Competition Obligations Under Turkish Law

Gizlilik sadakat borcundan doğabilir; sözleşme sonrası rekabet yasağı ise yazılılık, korunabilir menfaat ve yer-süre-konu bakımından ölçülülük şartlarına tabidir. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“sözleşme sonrası rekabet yasağının ise ancak yazılı bir anlaşma ile ve belirli geçerlilik şartları altında mümkün olduğu” — Alıntının yeri: Türkçe öz, ikinci paragraf

Çalışanın ticari sır kullanması ve rekabet yasağı konusunda yararlanılan eser: Mehmet Emin Bekik, Fazlı Enes Dönmez ve Kübra Durmuş, “The Limits of the Employee’s Duty of Loyalty: Confidentiality and Non-Competition Obligations Under Turkish Law”, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2026, S. 21, s. 1-14. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Sır olduğu ileri sürülen bilgi somutlaştırılmalı; erişim kayıtları, gizlilik politikası, işçinin görevi, aktarım ve kullanım delilleri korunmalıdır. Rekabet yasağı TBK m.444 koşullarını, azami iki yıllık süreyi ve hâkimin daraltma yetkisini taşır. İş ilişkisine dayalı taleplerde iş mahkemesi ve zorunlu arabuluculuk; TTK haksız rekabet talebinde asliye ticaret ve ticari arabuluculuk ihtimali görev sebebine göre ayrılır. TTK m.60 süreleri gecikmeden hesaplanır. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. Alıntı sır saklama borcudur; rekabet yasağının geçerliliği TBK m.444-447, haksız rekabet ise TTK m.54-63 kapsamında ayrıca incelenmelidir.

Uygulanacak Ölçütler

Çalışan Hizmet İlişkisi Sırasında Öğrendiği Gerçek Ticari Sırları Sadakat Yükümlülüğü Gereği Açıklayamaz; İş Sonrası Rekabet Yasağı İse Yazılı Şekil, Süre, Yer, Faaliyet ve İşverenin Korunabilir Menfaatiyle Sınırlıdır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden çalışan hizmet ilişkisi sırasında öğrendiği gerçek ticari sırları sadakat yükümlülüğü gereği açıklayamaz; iş sonrası rekabet yasağı ise yazılı şekil, süre, yer, faaliyet ve işverenin korunabilir menfaatiyle sınırlıdır. Bu ölçüt özellikle iş ve rekabet sözleşmesi, görev ve erişim yetkileri, gizlilik sınıfları, dosya indirme ve e-posta logları, yeni iş faaliyeti, müşteri ve zarar kayıtları üzerinden sınanır. İddia edilen her bilginin gizli, ekonomik değer taşıyan ve makul koruma tedbiri altında olup olmadığının belirlenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, müşteriyle temas eden her çalışanı süresiz ve tüm sektörlerde çalışamaz hale getiren genel yasak yazmak ihtimalini güçlendirebilir.

Çalışanın Genel Mesleki Bilgi ve Becerisi Ticari Sır Değildir; Aşırı Geniş Rekabet Yasağı Kişinin Ekonomik Geleceğini Hakkaniyete Aykırı Biçimde Engelleyemez.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden çalışanın genel mesleki bilgi ve becerisi ticari sır değildir; aşırı geniş rekabet yasağı kişinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde engelleyemez” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İş ve Rekabet Sözleşmesi, Görev ve Erişim Yetkileri, Gizlilik Sınıfları, Dosya İndirme ve E-Posta Logları, Yeni İş Faaliyeti, Müşteri ve Zarar Kayıtları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden iş ve rekabet sözleşmesi, görev ve erişim yetkileri, gizlilik sınıfları, dosya indirme ve e-posta logları, yeni iş faaliyeti, müşteri ve zarar kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İspat Planı ve Deliller

İş ve Rekabet Sözleşmesi, Görev ve Erişim Yetkileri, Gizlilik Sınıfları, Dosya İndirme ve E-Posta Logları, Yeni İş Faaliyeti, Müşteri ve Zarar Kayıtları.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden iş ve rekabet sözleşmesi, görev ve erişim yetkileri, gizlilik sınıfları, dosya indirme ve e-posta logları, yeni iş faaliyeti, müşteri ve zarar kayıtları” kaydı, “Çalışan hizmet ilişkisi sırasında öğrendiği gerçek ticari sırları sadakat yükümlülüğü gereği açıklayamaz; iş sonrası rekabet yasağı ise yazılı şekil, süre, yer, faaliyet ve işverenin korunabilir menfaatiyle sınırlıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “çalışanın genel mesleki bilgi ve becerisi ticari sır değildir; aşırı geniş rekabet yasağı kişinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde engelleyemez” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Çalışan hizmet ilişkisi sırasında öğrendiği gerçek ticari sırları sadakat yükümlülüğü gereği açıklayamaz; iş sonrası rekabet yasağı ise yazılı şekil, süre, yer, faaliyet ve işverenin korunabilir menfaatiyle sınırlıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

İddia Edilen Her Bilginin Gizli, Ekonomik Değer Taşıyan ve Makul Koruma Tedbiri Altında Olup Olmadığının Belirlenmesi.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden iddia edilen her bilginin gizli, ekonomik değer taşıyan ve makul koruma tedbiri altında olup olmadığının belirlenmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. İş ve rekabet sözleşmesi, görev ve erişim yetkileri, gizlilik sınıfları, dosya indirme ve e-posta logları, yeni iş faaliyeti, müşteri ve zarar kayıtları dosyaya alınmalı ve ticari sır kullanımının ve geçerli rekabet ihlalinin durdurulması, sözleşme cezası ve kanıtlanan zararın giderilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve ticari sır kullanımının ve geçerli rekabet ihlalinin durdurulması, sözleşme cezası ve kanıtlanan zararın giderilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Sürelerin Hesabı

İhlal Öğrenildiğinde Delil Koruma ve Geçici Tedbir Gecikmeden Değerlendirilmeli; Sözleşmedeki Süre ve Kanuni Zamanaşımı İzlenmelidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden ihlal öğrenildiğinde delil koruma ve geçici tedbir gecikmeden değerlendirilmeli; sözleşmedeki süre ve kanuni zamanaşımı izlenmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Ticari Sır Kullanımının ve Geçerli Rekabet İhlalinin Durdurulması, Sözleşme Cezası ve Kanıtlanan Zararın Giderilmesi.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden ticari sır kullanımının ve geçerli rekabet ihlalinin durdurulması, sözleşme cezası ve kanıtlanan zararın giderilmesi” talebi, “Çalışan hizmet ilişkisi sırasında öğrendiği gerçek ticari sırları sadakat yükümlülüğü gereği açıklayamaz; iş sonrası rekabet yasağı ise yazılı şekil, süre, yer, faaliyet ve işverenin korunabilir menfaatiyle sınırlıdır” koşuluyla ve iş ve rekabet sözleşmesi, görev ve erişim yetkileri, gizlilik sınıfları, dosya indirme ve e-posta logları, yeni iş faaliyeti, müşteri ve zarar kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “çalışanın genel mesleki bilgi ve becerisi ticari sır değildir; aşırı geniş rekabet yasağı kişinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde engelleyemez” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2016/6155, K. 2018/547, 23.01.2018 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“bilgi ve tecrübe edinmesi neticesinde kendisine iş kurması ve bu alanda faaliyet göstermesinin haksız rekabet olarak değerlendirilemeyeceği” — Alıntının yeri: Yargıtayca benimsenen İlk Derece Mahkemesi gerekçesi; genel mesleki bilgi ile haksız rekabet ayrımı paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: onama.

Çalışanın ticari sır kullanması ve rekabet yasağı bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Çalışanın iş deneyimi ve genel mesleki bilgisini kullanarak aynı alanda faaliyet göstermesi, somut ticari sır veya haksız yöntem kanıtlanmadan haksız rekabet sayılmaz. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Eski çalışanın aynı sektörde işletme kurması ve önceki işte edindiği bilgi-tecrübeyi kullanması üzerinden ticari sır ve haksız rekabet sınırı incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Dosyada somut, korunan bir sır veya geçerli rekabet yasağı ihlali kanıtlanmamıştır; karar sır niteliği belirlenen müşteri listesinin kullanımını meşru saymaz.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Müşteriyle Temas Eden Her Çalışanı Süresiz ve Tüm Sektörlerde Çalışamaz Hale Getiren Genel Yasak Yazmak.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden müşteriyle temas eden her çalışanı süresiz ve tüm sektörlerde çalışamaz hale getiren genel yasak yazmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İddia edilen her bilginin gizli, ekonomik değer taşıyan ve makul koruma tedbiri altında olup olmadığının belirlenmesi aşamasında iş ve rekabet sözleşmesi, görev ve erişim yetkileri, gizlilik sınıfları, dosya indirme ve e-posta logları, yeni iş faaliyeti, müşteri ve zarar kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Çalışanın genel mesleki bilgi ve becerisi ticari sır değildir; aşırı geniş rekabet yasağı kişinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde engelleyemez” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2016/6155, K. 2018/547 yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • iş ve rekabet sözleşmesi, görev ve erişim yetkileri, gizlilik sınıfları, dosya indirme ve e-posta logları, yeni iş faaliyeti, müşteri ve zarar kayıtları
  • Çalışanın Ticari Sır Kullanması ve Rekabet Yasağı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • iddia edilen her bilginin gizli, ekonomik değer taşıyan ve makul koruma tedbiri altında olup olmadığının belirlenmesi
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde İhlal öğrenildiğinde delil koruma ve geçici tedbir gecikmeden değerlendirilmeli; sözleşmedeki süre ve kanuni zamanaşımı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Çalışanın Ticari Sır Kullanması ve Rekabet Yasağı Konusunda İlk Hukuki Adım Nedir; Hangi Kayıtlar Korunmalı ve Hangi Savunma veya Kabul Edilebilirlik Engeli Önceden Değerlendirilmelidir?

Çalışan hizmet ilişkisi sırasında öğrendiği gerçek ticari sırları sadakat yükümlülüğü gereği açıklayamaz; iş sonrası rekabet yasağı ise yazılı şekil, süre, yer, faaliyet ve işverenin korunabilir menfaatiyle sınırlıdır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; iş ve rekabet sözleşmesi, görev ve erişim yetkileri, gizlilik sınıfları, dosya indirme ve e-posta logları, yeni iş faaliyeti, müşteri ve zarar kayıtları ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

İş ve Rekabet Sözleşmesi, Görev ve Erişim Yetkileri, Gizlilik Sınıfları, Dosya İndirme ve E-Posta Logları, Yeni İş Faaliyeti, Müşteri ve Zarar Kayıtları Tek Başına Yeterli Midir?

İş ve rekabet sözleşmesi, görev ve erişim yetkileri, gizlilik sınıfları, dosya indirme ve e-posta logları, yeni iş faaliyeti, müşteri ve zarar kayıtları, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Çalışanın Ticari Sır Kullanması ve Rekabet Yasağı Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

İddia edilen her bilginin gizli, ekonomik değer taşıyan ve makul koruma tedbiri altında olup olmadığının belirlenmesi; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Çalışanın Ticari Sır Kullanması ve Rekabet Yasağı Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

İhlal öğrenildiğinde delil koruma ve geçici tedbir gecikmeden değerlendirilmeli; sözleşmedeki süre ve kanuni zamanaşımı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Ticari Sır Kullanımının ve Geçerli Rekabet İhlalinin Durdurulması, Sözleşme Cezası ve Kanıtlanan Zararın Giderilmesi Hangi Delillere Dayanmalıdır?

Ticari sır kullanımının ve geçerli rekabet ihlalinin durdurulması, sözleşme cezası ve kanıtlanan zararın giderilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Çalışanın Ticari Sır Kullanması ve Rekabet Yasağı konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 4857 Sayılı İş Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Çalışan hizmet ilişkisi sırasında öğrendiği gerçek ticari sırları sadakat yükümlülüğü gereği açıklayamaz; iş sonrası rekabet yasağı ise yazılı şekil, süre, yer, faaliyet ve işverenin korunabilir menfaatiyle sınırlıdır.

Dosyanın ilk önceliği iddia edilen her bilginin gizli, ekonomik değer taşıyan ve makul koruma tedbiri altında olup olmadığının belirlenmesi, delil omurgası ise iş ve rekabet sözleşmesi, görev ve erişim yetkileri, gizlilik sınıfları, dosya indirme ve e-posta logları, yeni iş faaliyeti, müşteri ve zarar kayıtları ile Çalışanın Ticari Sır Kullanması ve Rekabet Yasağı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İhlal öğrenildiğinde delil koruma ve geçici tedbir gecikmeden değerlendirilmeli; sözleşmedeki süre ve kanuni zamanaşımı izlenmelidir. Ticari sır kullanımının ve geçerli rekabet ihlalinin durdurulması, sözleşme cezası ve kanıtlanan zararın giderilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; müşteriyle temas eden her çalışanı süresiz ve tüm sektörlerde çalışamaz hale getiren genel yasak yazmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku8 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Çalışanın Ticari Sır Kullanması ve Rekabet Yasağı konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
İş ve Sosyal Güvenlik Hukukuİşe Giriş Bildirgesinin Geç Verilmesi ve SGK Cezası

İşe Giriş Bildirgesinin Geç Verilmesi ve SGK Cezası; Sigortalı işe giriş bildirgesi kural olarak çalışmaya başlamadan önce verilmelidir; işyeri ve sigortalı türüne ilişkin istisnalar, fiilî başlangıç, kendiliğinden bildirim, Kurum tespiti ve ceza hesabı ayrı değerlendirilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
İş ve Sosyal Güvenlik HukukuSGK İşyeri Kayıtlarının İbraz Edilmemesi ve İdari Para Cezası

SGK İşyeri Kayıtlarının İbraz Edilmemesi ve İdari Para Cezası; SGK denetiminde yasal defter, ücret bordrosu ve dayanak belgelerin süresinde ibraz edilmemesi ceza doğurabilir; istemin yetkisi, tebliği, kapsamı, saklama yükümlülüğü, mücbir sebep ve ceza hesabı ayrı denetlenmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
İş ve Sosyal Güvenlik HukukuKişisel Koruyucu Donanımı Kullanmayan İşçinin Feshi

Kişisel Koruyucu Donanımı Kullanmayan İşçinin Feshi; İşçi, kendisine uygun biçimde teslim edilen ve kullanımı konusunda eğitim verilen kişisel koruyucu donanımı kullanmakla yükümlüdür; fesih için riskin ağırlığı, açık talimat, denetim, önceki uyarılar ve ölçülülük somutlaştırılmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →