Sürekli İş Göremezlik Tazminatında Aktüerya Hesabı

Kapsam

Geçici ve sürekli iş göremezlik, meslekte kazanma gücü, genel çalışma gücü, gerçek-asgari ücret, aktif-pasif dönem, TRH tablosu, iskonto, SGK rücu ve bakıcı gideri ele alınır. Aktüerya hesabı formül uygulaması değildir; maluliyetin hukuki dayanağı, gelir, kusur, süre, yaşam tablosu ve indirimlerin dosya verisiyle gerekçelendirilmesi gerekir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sürekli iş göremezlik tazminatında aktüerya hesabı konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

31 Temmuz 2026 Sonrası Dava Türü

31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun HMK 107’yi kaldırmıştır. Bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davalarında eski hüküm geçici m.1/10 uyarınca uygulanmaya devam eder. Yeni HMK 109/4 kapsamındaki kısmi davada talep aynı davada bir defa, tahkikat sona erinceye kadar artırılabilir; artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Dava öncesinde dolmuş zamanaşımı bu kuralla ortadan kalkmaz.

7589 sayılı Kanun — resmî kabul metni

2026 Faiz ve Ödeme Mahsubu Değişikliği

7589 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle TBK 55’e eklenen hükümler uyarınca, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesi ve destekten yoksun kalmaya ilişkin tazminatta kazancın bilindiği dönem için hesaplanan toplam tutara olay tarihinden; kazancın bilinemediği dönem için hesaplanan toplam tutara karar tarihinden kanuni faiz işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir. Geçici m.1/9 gereğince bu yenilikler yürürlükten sonra meydana gelen haksız fiil veya zarar doğuran olaylara uygulanır; önceki olaylarda eski hüküm sürer. Aktüerya hesabındaki teknik faiz, hükmedilecek kanuni faiz ve ödeme mahsubu birbirinden ayrılmalıdır. 7589 m.10’un değiştirdiği 3095 m.1 ise kanuni faiz oranını, önceki yılın 31 Aralık günündeki kısa vadeli reeskont oranının yüzde seksenine bağlar; 30 Hazirandaki en az beş puanlık fark halinde ikinci yarı için yeni esas öngörür. Somut oran, ilgili dönem TCMB kaydıyla hesaplanır.

7589 sayılı Kanun — resmî kabul metni

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “aktüerya hesabı formül uygulaması değildir; maluliyetin hukuki dayanağı, gelir, kusur, süre, yaşam tablosu ve indirimlerin dosya verisiyle gerekçelendirilmesi gerekir” kuralıdır. Sağlık raporu olay tarihindeki uygulanabilir mevzuata, yaralanma ile illiyete ve denetlenebilir klinik bulgulara dayanmalıdır. Ayrıca “maluliyet oranı gelir kaybıyla her zaman birebir değildir; kişinin mesleği, fiili çalışma ve efor kaybı ayrıca değerlendirilir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Sürekli İş Göremezlik Tazminatında Aktüerya Hesabı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.54/1-3

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.” — Alıntının yeri: Türk Borçlar Kanunu m.54/1-3

Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, 31.08.2026 tarihinde indirilen resmî konsolide PDF, Türk Borçlar Kanunu m.54/1-3 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Sürekli iş göremezlik tazminatında aktüerya hesabı kapsamında m.54/1-3 hükümleri bedensel zarar ve hesap ilkeleri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Karayolları Trafik Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu: m.85, 90, 91

Sürekli iş göremezlik tazminatında aktüerya hesabı kapsamında m.85, 90, 91 hükümleri trafik ve sigorta sorumluluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Gelir ve Rücu Hükümleri

Sürekli iş göremezlik tazminatında aktüerya hesabı kapsamında gelir ve rücu hükümleri SGK ödemelerinin etkisi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Yıldırım Keser: Türk Borçlar Kanunu Kapsamında Sürekli İş Göremezlik Tazminatında Pasif Dönem Zararının Hesabı

Çalışma, sürekli iş göremezlik hesabında aktif ve pasif dönem ayrımını ve pasif dönem zararının yöntemini tartışır. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Sürekli iş göremezlik tazminatı hesabında aktif ve pasif dönem olmak üzere iki farklı dönem vardır.” — Alıntının yeri: Öz, s. 616

Sürekli iş göremezlik tazminatında aktüerya hesabı konusunda yararlanılan eser: Yıldırım Keser, “Türk Borçlar Kanunu Kapsamında Sürekli İş Göremezlik Tazminatında Pasif Dönem Zararının Hesabı”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2025, C. 31, S. 1, s. 616-628. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Görev, arabuluculuk ve zamanaşımı kazanın kaynağına göre değişir; trafik, iş kazası, hekim sorumluluğu ve genel haksız fiil rejimleri birbirine karıştırılmamalıdır. Hesapta olay ve rapor tarihi, maluliyet oranı, iyileşme süresi, gerçek gelir, aktif-pasif dönem, TRH tablosu, iskonto, kusur, müterafik kusur ve indirilecek sosyal güvenlik ödemeleri açıkça gösterilmelidir. Yeni açılan davada tam veya kısmi talep ile HMK m.109/4 uyarınca miktar artırımı; 31 Temmuz 2026 öncesi açılmış belirsiz alacak davasında ise geçici hükümle korunan eski HMK m.107 usulü uygulanır. Zamanaşımı etkisi faiz başlangıcından ayrı belirlenmelidir. Resmî MBS PDF 31.08.2026 tarihinde indirilmiş ve gösterilen kısa alıntı konsolide metin içinde karşılaştırılmıştır. Bu doğrulama olay tarihindeki yürürlük, geçiş hükümleri ve sonraki değişikliklerin ayrıca kontrol edilmesi gereğini ortadan kaldırmaz.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Aktüerya hesabı formül uygulaması değildir; maluliyetin hukuki dayanağı, gelir, kusur, süre, yaşam tablosu ve indirimlerin dosya verisiyle gerekçelendirilmesi gerekir.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden aktüerya hesabı formül uygulaması değildir; maluliyetin hukuki dayanağı, gelir, kusur, süre, yaşam tablosu ve indirimlerin dosya verisiyle gerekçelendirilmesi gerekir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok maluliyet ve adli tıp raporu ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve hesap raporundaki yaşam tablosu, iskonto ve gelir varsayımlarını açıklamadan yalnız sonuç rakamını kabul etmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Sağlık raporu olay tarihindeki uygulanabilir mevzuata, yaralanma ile illiyete ve denetlenebilir klinik bulgulara dayanmalıdır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden sağlık raporu olay tarihindeki uygulanabilir mevzuata, yaralanma ile illiyete ve denetlenebilir klinik bulgulara dayanmalıdır. Bu ölçüt özellikle SGK hizmet ve gelir kayıtları üzerinden sınanır. Gelir ve mesleki etkinin doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak ihtimalini güçlendirebilir.

Maluliyet oranı gelir kaybıyla her zaman birebir değildir; kişinin mesleği, fiili çalışma ve efor kaybı ayrıca değerlendirilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için bordro, vergi ve banka kayıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden maluliyet oranı gelir kaybıyla her zaman birebir değildir; kişinin mesleği, fiili çalışma ve efor kaybı ayrıca değerlendirilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Somut uyuşmazlık incelemesinde görev, süre, ispat yükü, gerekçe ve ölçülülük birbirinden ayrılarak denetlenmelidir.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden somut uyuşmazlık incelemesinde görev, süre, ispat yükü, gerekçe ve ölçülülük birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok kusur raporu ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlık araştırmasında resmi kaynağın güncel metni yerine ikincil özetle yetinmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Maluliyet ve Adli Tıp Raporu.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden maluliyet ve adli tıp raporu” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken maluliyet ve adli tıp raporu ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

SGK Hizmet ve Gelir Kayıtları.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden SGK hizmet ve gelir kayıtları” kaydı, “Sağlık raporu olay tarihindeki uygulanabilir mevzuata, yaralanma ile illiyete ve denetlenebilir klinik bulgulara dayanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Bordro, Vergi ve Banka Kayıtları.

Bu delil öncelikle “maluliyet oranı gelir kaybıyla her zaman birebir değildir; kişinin mesleği, fiili çalışma ve efor kaybı ayrıca değerlendirilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden bordro, vergi ve banka kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Kusur Raporu.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden kusur raporu” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken kusur raporu ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Aktüerya Hesap Tablosu ile Formül Girdileri.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden aktüerya hesap tablosu ile formül girdileri” kaydı, “Aktüerya hesabı formül uygulaması değildir; maluliyetin hukuki dayanağı, gelir, kusur, süre, yaşam tablosu ve indirimlerin dosya verisiyle gerekçelendirilmesi gerekir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Uygulanacak Maluliyet Mevzuatının Belirlenmesi.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden uygulanacak maluliyet mevzuatının belirlenmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik maluliyet ve adli tıp raporu, sürekli iş göremezlik ve ekonomik gelecek kaybı tazminatı talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Gelir ve Mesleki Etkinin Doğrulanması.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden gelir ve mesleki etkinin doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. SGK hizmet ve gelir kayıtları dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kusur ile İlliyetin Ayrıştırılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; bordro, vergi ve banka kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden kusur ile illiyetin ayrıştırılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Aktif-Pasif Dönem ve Yaşam Tablosunun Seçilmesi.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden aktif-pasif dönem ve yaşam tablosunun seçilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik kusur raporu, somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

SGK Ödemesi, Faiz ve Limitlerin Mahsubu.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden SGK ödemesi, faiz ve limitlerin mahsubu” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Aktüerya hesap tablosu ile formül girdileri dosyaya alınmalı ve sürekli iş göremezlik ve ekonomik gelecek kaybı tazminatı talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Tazminat ve sigortacıya başvuru süreleri olay, zarar ve sorumlunun öğrenilmesine göre; artan zarar ihtimali ayrıca gözetilerek hesaplanmalıdır.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden tazminat ve sigortacıya başvuru süreleri olay, zarar ve sorumlunun öğrenilmesine göre; artan zarar ihtimali ayrıca gözetilerek hesaplanmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Somut uyuşmazlık bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden somut uyuşmazlık bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Kusur ile illiyetin ayrıştırılması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Sürekli İş Göremezlik ve Ekonomik Gelecek Kaybı Tazminatı.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden sürekli iş göremezlik ve ekonomik gelecek kaybı tazminatı” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Maluliyet ve adli tıp raporu bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden somut uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma” talebi, “Sağlık raporu olay tarihindeki uygulanabilir mevzuata, yaralanma ile illiyete ve denetlenebilir klinik bulgulara dayanmalıdır” koşuluyla ve SGK hizmet ve gelir kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Maddi Sonucun ve Ferilerin Belirlenmesi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden somut uyuşmazlık yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil bordro, vergi ve banka kayıtları, temel ölçüt ise “maluliyet oranı gelir kaybıyla her zaman birebir değildir; kişinin mesleği, fiili çalışma ve efor kaybı ayrıca değerlendirilir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlıkta İşlem, Sözleşme veya Kararın Hukuki Etkisinin Tespiti.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Kusur raporu bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/3547, K. 2023/6615, 17.05.2023 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.” — Alıntının yeri: V.C Değerlendirme; aktüerya hesap yöntemi paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Sürekli iş göremezlik tazminatında aktüerya hesabı bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Sürekli iş göremezlik hesabında TRH 2010 tablosu kullanılabilir; ancak teknik faiz uygulanmadan progresif rant yöntemiyle hesap yapılmalıdır. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Trafik kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatında yaşam tablosu, teknik faiz ve rant formülü doğrudan tartışılmıştır.

Kararın uygulanma sınırı: Uyuşmazlık sigorta tahkiminden gelmiş, maluliyet oranı yüzde beş ve kusur yüzde yetmiş beş olarak alınmıştır; ilke diğer zarar türlerine otomatik aktarılmaz.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Hesap raporundaki yaşam tablosu, iskonto ve gelir varsayımlarını açıklamadan yalnız sonuç rakamını kabul etmek.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden hesap raporundaki yaşam tablosu, iskonto ve gelir varsayımlarını açıklamadan yalnız sonuç rakamını kabul etmek” riski gerçekleşirse sürekli iş göremezlik ve ekonomik gelecek kaybı tazminatı talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Gelir ve mesleki etkinin doğrulanması aşamasında SGK hizmet ve gelir kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden somut uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, bordro, vergi ve banka kayıtları delili ve “Maluliyet oranı gelir kaybıyla her zaman birebir değildir; kişinin mesleği, fiili çalışma ve efor kaybı ayrıca değerlendirilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Araştırmasında Resmi Kaynağın Güncel Metni Yerine İkincil Özetle Yetinmek.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden somut uyuşmazlık araştırmasında resmi kaynağın güncel metni yerine ikincil özetle yetinmek” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlık Talep Sonucunu Kabul Halinde Uygulanamayacak Belirsizlikte Kurmak.

“Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2023/3547, K. 2023/6615 yönünden somut uyuşmazlık talep sonucunu kabul halinde uygulanamayacak belirsizlikte kurmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. SGK ödemesi, faiz ve limitlerin mahsubu aşamasında aktüerya hesap tablosu ile formül girdileri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• maluliyet ve adli tıp raporu
• SGK hizmet ve gelir kayıtları
• bordro, vergi ve banka kayıtları
• kusur raporu
• aktüerya hesap tablosu ile formül girdileri

• uygulanacak maluliyet mevzuatının belirlenmesi
• gelir ve mesleki etkinin doğrulanması
• kusur ile illiyetin ayrıştırılması
• aktif-pasif dönem ve yaşam tablosunun seçilmesi
• SGK ödemesi, faiz ve limitlerin mahsubu

• Süre çizelgesinde Tazminat ve sigortacıya başvuru süreleri olay, zarar ve sorumlunun öğrenilmesine göre; artan zarar ihtimali ayrıca gözetilerek hesaplanmalıdır. Sürekli İş Göremezlik Tazminatında Aktüerya Hesabı bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Sürekli İş Göremezlik Tazminatında Aktüerya Hesabı dosyasında tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Zarar görenin çalışma gücü kaybı gerçek gelir ve mesleki etkisi üzerinden hangi dönem ve teknik varsayımlarla peşin sermaye değerine çevrilir?

Aktüerya hesabı formül uygulaması değildir; maluliyetin hukuki dayanağı, gelir, kusur, süre, yaşam tablosu ve indirimlerin dosya verisiyle gerekçelendirilmesi gerekir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; maluliyet ve adli tıp raporu ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Maluliyet ve Adli Tıp Raporu ile Bağlantılı Kayıtların Güvenilirliği Nasıl Denetlenir?

Maluliyet ve adli tıp raporu, SGK hizmet ve gelir kayıtları, bordro, vergi ve banka kayıtları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Sürekli İş Göremezlik Tazminatında Aktüerya Hesabı Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Uygulanacak maluliyet mevzuatının belirlenmesi; gelir ve mesleki etkinin doğrulanması; kusur ile illiyetin ayrıştırılması; aktif-pasif dönem ve yaşam tablosunun seçilmesi; SGK ödemesi, faiz ve limitlerin mahsubu. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Sürekli iş göremezlik tazminatında aktüerya hesabı bakımından süre çizelgesi hangi tarihler esas alınarak hazırlanmalıdır?

Tazminat ve sigortacıya başvuru süreleri olay, zarar ve sorumlunun öğrenilmesine göre; artan zarar ihtimali ayrıca gözetilerek hesaplanmalıdır. Somut uyuşmazlık bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Sürekli İş Göremezlik ve Ekonomik Gelecek Kaybı Tazminatı ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Sürekli iş göremezlik ve ekonomik gelecek kaybı tazminatı, somut uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma, somut uyuşmazlık yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi, somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Zarar görenin çalışma gücü kaybı gerçek gelir ve mesleki etkisi üzerinden hangi dönem ve teknik varsayımlarla peşin sermaye değerine çevrilir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Aktüerya hesabı formül uygulaması değildir; maluliyetin hukuki dayanağı, gelir, kusur, süre, yaşam tablosu ve indirimlerin dosya verisiyle gerekçelendirilmesi gerekir.

Dosyanın ilk önceliği uygulanacak maluliyet mevzuatının belirlenmesi, delil omurgası ise maluliyet ve adli tıp raporu ile SGK hizmet ve gelir kayıtları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Tazminat ve sigortacıya başvuru süreleri olay, zarar ve sorumlunun öğrenilmesine göre; artan zarar ihtimali ayrıca gözetilerek hesaplanmalıdır. Sürekli iş göremezlik ve ekonomik gelecek kaybı tazminatı talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; hesap raporundaki yaşam tablosu, iskonto ve gelir varsayımlarını açıklamadan yalnız sonuç rakamını kabul etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/3547, K. 2023/6615, 17.05.2023 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Sürekli iş göremezlik hesabında TRH 2010 tablosu kullanılabilir; ancak teknik faiz uygulanmadan progresif rant yöntemiyle hesap yapılmalıdır.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.54/1-3
• 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu — m.85, 90, 91
• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — gelir ve rücu hükümleri
• Yıldırım Keser, “Türk Borçlar Kanunu Kapsamında Sürekli İş Göremezlik Tazminatında Pasif Dönem Zararının Hesabı”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2025, C. 31, S. 1, s. 616-628
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru