Ticaret ve Şirketler Hukuku

Sermaye Piyasasında Piyasa Bozucu Eylemler ve Sorumluluk

Emir ve işlem davranışlarının piyasa bozucu eylem veya manipülasyon olarak nitelendirilmesinde amaç, etki, hesap bağlantısı, idari yaptırım ve ceza ayrımı incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.143 kelime · 15 dk

Kapsam

Emir iptali, kendinden kendine işlem, ilişkili hesap, kapanış fiyatı, yanıltıcı bilgi, sosyal medya, içsel bilgi, idari para cezası, işlem yasağı ve ceza soruşturması ele alınır. İhlal yalnız fiyat hareketinden çıkarılamaz; emir örüntüsü, hesaplar arası bağ, ekonomik gerekçe, açıklama içeriği ve piyasa etkisi birlikte incelenmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sermaye piyasasında piyasa bozucu eylemler ve sorumluluk konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “ihlal yalnız fiyat hareketinden çıkarılamaz; emir örüntüsü, hesaplar arası bağ, ekonomik gerekçe, açıklama içeriği ve piyasa etkisi birlikte incelenmelidir” kuralıdır. İşlem analizi zaman sıralı emir defteri, hesap sahipliği, fon akışı ve olağan yatırım stratejisiyle karşılaştırmalı yapılmalıdır. Ayrıca “yüksek kazanç, yoğun işlem veya fiyat artışı tek başına manipülasyon kastı ve yapay piyasa oluşturduğunu kanıtlamaz” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Sermaye Piyasasında Piyasa Bozucu Eylemler ve Sorumluluk bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu: m.104/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Makul bir ekonomik veya finansal gerekçeyle açıklanamayan, borsa ve teşkilatlanmış diğer piyasaların güven, açıklık ve istikrar içinde çalışmasını bozacak nitelikteki eylem ve işlemler” — Alıntının yeri: Sermaye Piyasası Kanunu m.104/1

Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, Sermaye Piyasası Kanunu Sermaye Piyasası Kanunu m.104/1 resmî metni üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Alıntı 31.08.2026 tarihli güncel metni gösterir; somut olayın tarihindeki düzenleme ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Sermaye piyasasında piyasa bozucu eylemler ve sorumluluk kapsamında m.104/1 hükümleri piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali, manipülasyon ve soruşturma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.7, 27

Sermaye piyasasında piyasa bozucu eylemler ve sorumluluk kapsamında m.7, 27 hükümleri idari yaptırıma karşı dava bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu: Delil ve Koruma Tedbiri Hükümleri

Sermaye piyasasında piyasa bozucu eylemler ve sorumluluk kapsamında delil ve koruma tedbiri hükümleri ceza soruşturması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sermaye Piyasası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Yetkin Kaan Gençtürk: İşlem Temelli Piyasa Dolandırıcılığı (Manipülasyon) Suçu ile Piyasa Bozucu Eylem Kabahati İlişkisi

Çalışma, SPKn m.107'deki suç ile m.104'teki piyasa bozucu eylem kabahatinin ayrımını ve kovuşturma şartını inceler. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“menfaat elde edilmiş ise suçun, menfaat elde edil(e)memiş ise kabahatin işlenmiş olacağı” — Alıntının yeri: Öz

Sermaye piyasasında piyasa bozucu eylemler ve sorumluluk konusunda yararlanılan eser: Yetkin Kaan Gençtürk, “İşlem Temelli Piyasa Dolandırıcılığı (Manipülasyon) Suçu ile Piyasa Bozucu Eylem Kabahati İlişkisi”, Adalet Dergisi, 2023, S. 70, s. 285-304. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

SPK m.104 idari yaptırım alanıdır; işlem temelli veya bilgi temelli piyasa dolandırıcılığı şüphesi varsa SPKn m.107 ve m.115'teki Kurulun yazılı başvuru şartı ayrıca incelenir. SPK yaptırım kararına karşı idari yargı yolu ve tebliğ tarihinden başlayan dava süresi, kabahat zamanaşımı ve savunma süresi ayrı hesaplanmalıdır. Emir, işlem, hesap bağlantısı, ekonomik gerekçe ve iletişim kayıtları zaman damgalı olarak korunmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

İhlal Yalnız Fiyat Hareketinden Çıkarılamaz; Emir Örüntüsü, Hesaplar Arası Bağ, Ekonomik Gerekçe, Açıklama İçeriği ve Piyasa Etkisi Birlikte İncelenmelidir.

Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden ihlal yalnız fiyat hareketinden çıkarılamaz; emir örüntüsü, hesaplar arası bağ, ekonomik gerekçe, açıklama içeriği ve piyasa etkisi birlikte incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle emir ve işlem defteri kayıtları üzerinden sınanır. İddia edilen işlem döneminin belirlenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, işlem örüntüsünü emir defteri ve hesap ilişkisiyle incelemeden fiyat sonucundan kasta ulaşmak ihtimalini güçlendirebilir.

İşlem Analizi Zaman Sıralı Emir Defteri, Hesap Sahipliği, Fon Akışı ve Olağan Yatırım Stratejisiyle Karşılaştırmalı Yapılmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için hesap sahipliği ile IP-cihaz bağlantıları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden işlem analizi zaman sıralı emir defteri, hesap sahipliği, fon akışı ve olağan yatırım stratejisiyle karşılaştırmalı yapılmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Yüksek Kazanç, Yoğun İşlem veya Fiyat Artışı Tek Başına Manipülasyon Kastı ve Yapay Piyasa Oluşturduğunu Kanıtlamaz.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden yüksek kazanç, yoğun işlem veya fiyat artışı tek başına manipülasyon kastı ve yapay piyasa oluşturduğunu kanıtlamaz” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok fon transferleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlık İncelemesinde Görev, Süre, İspat Yükü, Gerekçe ve Ölçülülük Birbirinden Ayrılarak Denetlenmelidir.

Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden somut uyuşmazlık incelemesinde görev, süre, ispat yükü, gerekçe ve ölçülülük birbirinden ayrılarak denetlenmelidir. Bu ölçüt özellikle kamuyu aydınlatma ve sosyal medya açıklamaları üzerinden sınanır. İdari ve cezai nitelendirmenin ayrılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlık araştırmasında resmi kaynağın güncel metni yerine ikincil özetle yetinmek ihtimalini güçlendirebilir.

İspat Planı ve Deliller

Emir ve İşlem Defteri Kayıtları.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden emir ve işlem defteri kayıtları” kaydı, “İhlal yalnız fiyat hareketinden çıkarılamaz; emir örüntüsü, hesaplar arası bağ, ekonomik gerekçe, açıklama içeriği ve piyasa etkisi birlikte incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Hesap Sahipliği ile IP-Cihaz Bağlantıları.

Bu delil öncelikle “işlem analizi zaman sıralı emir defteri, hesap sahipliği, fon akışı ve olağan yatırım stratejisiyle karşılaştırmalı yapılmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden hesap sahipliği ile IP-cihaz bağlantıları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Fon Transferleri.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden fon transferleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken fon transferleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Kamuyu Aydınlatma ve Sosyal Medya Açıklamaları.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden kamuyu aydınlatma ve sosyal medya açıklamaları” kaydı, “somut uyuşmazlık incelemesinde görev, süre, ispat yükü, gerekçe ve ölçülülük birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

SPK İnceleme Raporu ile Savunma.

Bu delil öncelikle “ihlal yalnız fiyat hareketinden çıkarılamaz; emir örüntüsü, hesaplar arası bağ, ekonomik gerekçe, açıklama içeriği ve piyasa etkisi birlikte incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden SPK inceleme raporu ile savunma” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

İddia Edilen İşlem Döneminin Belirlenmesi.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden iddia edilen işlem döneminin belirlenmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Emir ve işlem defteri kayıtları dosyaya alınmalı ve piyasa bozucu eylem nedeniyle uygulanan idari yaptırımın iptali veya cezai sorumluluğun reddi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Hesap ve Kişi Bağlantılarının Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; hesap sahipliği ile IP-cihaz bağlantıları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden hesap ve kişi bağlantılarının doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Emir Örüntüsünün Piyasa Verisiyle Analizi.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden emir örüntüsünün piyasa verisiyle analizi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik fon transferleri, somut uyuşmazlık yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

İdari ve Cezai Nitelendirmenin Ayrılması.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden idari ve cezai nitelendirmenin ayrılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Kamuyu aydınlatma ve sosyal medya açıklamaları dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Savunma ile Uzman Görüşünün Teknik Kayıtlara Bağlanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; SPK inceleme raporu ile savunma ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden savunma ile uzman görüşünün teknik kayıtlara bağlanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Sürelerin Hesabı

SPK İdari Yaptırım Kararına Karşı Görevli İdari Yargı Süresi ile Ceza Soruşturmasındaki Başvuru ve Koruma Tedbiri Süreleri Ayrı İzlenmelidir.

Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden SPK idari yaptırım kararına karşı görevli idari yargı süresi ile ceza soruşturmasındaki başvuru ve koruma tedbiri süreleri ayrı izlenmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Özel Başvuru veya Ön Karar Yolu Varsa Genel Dava Süresinden Önce Tamamlanmalıdır.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden somut uyuşmazlık bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Hesap ve kişi bağlantılarının doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Somut Dosyada Tebliğ, Öğrenme ve Elektronik Gönderim Tarihleri Ayrı Belgelerle Doğrulanmalı; Süre Hesabı Varsayıma Bırakılmamalıdır.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Piyasa Bozucu Eylem Nedeniyle Uygulanan İdari Yaptırımın İptali veya Cezai Sorumluluğun Reddi.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden piyasa bozucu eylem nedeniyle uygulanan idari yaptırımın iptali veya cezai sorumluluğun reddi” talebi, “İhlal yalnız fiyat hareketinden çıkarılamaz; emir örüntüsü, hesaplar arası bağ, ekonomik gerekçe, açıklama içeriği ve piyasa etkisi birlikte incelenmelidir” koşuluyla ve emir ve işlem defteri kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden somut uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil hesap sahipliği ile IP-cihaz bağlantıları, temel ölçüt ise “işlem analizi zaman sıralı emir defteri, hesap sahipliği, fon akışı ve olağan yatırım stratejisiyle karşılaştırmalı yapılmalıdır” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Maddi Sonucun ve Ferilerin Belirlenmesi.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden somut uyuşmazlık yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Fon transferleri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlıkta İşlem, Sözleşme veya Kararın Hukuki Etkisinin Tespiti.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti” talebi, “somut uyuşmazlık incelemesinde görev, süre, ispat yükü, gerekçe ve ölçülülük birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” koşuluyla ve kamuyu aydınlatma ve sosyal medya açıklamaları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Danıştay 13. Daire, E. 2025/2081, K. 2026/22, 12.01.2026 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“uyuşmazlık konusu DITAS pay piyasasında söz konusu grupla "birlikte hareket ettiğini" ispata elverişli somut delil niteliği taşımadığı açıktır.” — Alıntının yeri: Hukuki Değerlendirme; inceleme dönemi sonrası para transferlerinin grupla birlikte hareketi ispata elverişli bulunmadığı paragraf

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Sermaye piyasasında piyasa bozucu eylemler ve sorumluluk bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Piyasa bozucu eylem nedeniyle idari yaptırımda kişinin grupla birlikte hareket ettiği somut ve elverişli delillerle ortaya konulmalıdır. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Piyasa bozucu eylem, birlikte hareket, bireysel sorumluluk ve SPK idari para cezasında ispat standardını doğrudan ele almaktadır.

Kararın uygulanma sınırı: Bireyin işlem grubuyla bağının ispatlanması uyuşmazlığıdır; ceza hukuku anlamında piyasa dolandırıcılığı suçu veya bütün piyasa bozucu eylem tipleri incelenmemiştir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

İşlem Örüntüsünü Emir Defteri ve Hesap İlişkisiyle İncelemeden Fiyat Sonucundan Kasta Ulaşmak.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden işlem örüntüsünü emir defteri ve hesap ilişkisiyle incelemeden fiyat sonucundan kasta ulaşmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İddia edilen işlem döneminin belirlenmesi aşamasında emir ve işlem defteri kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, hesap sahipliği ile IP-cihaz bağlantıları delili ve “İşlem analizi zaman sıralı emir defteri, hesap sahipliği, fon akışı ve olağan yatırım stratejisiyle karşılaştırmalı yapılmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden somut uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlık Araştırmasında Resmi Kaynağın Güncel Metni Yerine İkincil Özetle Yetinmek.

“Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden somut uyuşmazlık araştırmasında resmi kaynağın güncel metni yerine ikincil özetle yetinmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İdari ve cezai nitelendirmenin ayrılması aşamasında kamuyu aydınlatma ve sosyal medya açıklamaları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Talep Sonucunu Kabul Halinde Uygulanamayacak Belirsizlikte Kurmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Danıştay 13. Daire E. 2025/2081, K. 2026/22 yönünden somut uyuşmazlık talep sonucunu kabul halinde uygulanamayacak belirsizlikte kurmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, SPK inceleme raporu ile savunma delili ve “İhlal yalnız fiyat hareketinden çıkarılamaz; emir örüntüsü, hesaplar arası bağ, ekonomik gerekçe, açıklama içeriği ve piyasa etkisi birlikte incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • emir ve işlem defteri kayıtları
  • hesap sahipliği ile IP-cihaz bağlantıları
  • fon transferleri
  • kamuyu aydınlatma ve sosyal medya açıklamaları
  • SPK inceleme raporu ile savunma
  • iddia edilen işlem döneminin belirlenmesi
  • hesap ve kişi bağlantılarının doğrulanması
  • emir örüntüsünün piyasa verisiyle analizi
  • idari ve cezai nitelendirmenin ayrılması
  • savunma ile uzman görüşünün teknik kayıtlara bağlanması
  • Süre çizelgesinde SPK idari yaptırım kararına karşı görevli idari yargı süresi ile ceza soruşturmasındaki başvuru ve koruma tedbiri süreleri ayrı izlenmelidir. Sermaye Piyasasında Piyasa Bozucu Eylemler ve Sorumluluk bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Sermaye Piyasasında Piyasa Bozucu Eylemler ve Sorumluluk dosyasında tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Yoğun Emir Verme, Karşılıklı İşlem veya Sosyal Medya Açıklaması Hangi Ekonomik Bağlamda Piyasa Görünümünü Yapaylaştıran İhlal Sayılır?

İhlal yalnız fiyat hareketinden çıkarılamaz; emir örüntüsü, hesaplar arası bağ, ekonomik gerekçe, açıklama içeriği ve piyasa etkisi birlikte incelenmelidir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; emir ve işlem defteri kayıtları ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Emir ve İşlem Defteri Kayıtları Somut Olayın Hangi Unsurunu Kanıtlar?

Emir ve işlem defteri kayıtları, hesap sahipliği ile IP-cihaz bağlantıları, fon transferleri birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Sermaye Piyasasında Piyasa Bozucu Eylemler ve Sorumluluk Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

İddia edilen işlem döneminin belirlenmesi; hesap ve kişi bağlantılarının doğrulanması; emir örüntüsünün piyasa verisiyle analizi; idari ve cezai nitelendirmenin ayrılması; savunma ile uzman görüşünün teknik kayıtlara bağlanması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Sermaye Piyasasında Piyasa Bozucu Eylemler ve Sorumluluk Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

SPK idari yaptırım kararına karşı görevli idari yargı süresi ile ceza soruşturmasındaki başvuru ve koruma tedbiri süreleri ayrı izlenmelidir. Somut uyuşmazlık bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Piyasa Bozucu Eylem Nedeniyle Uygulanan İdari Yaptırımın İptali veya Cezai Sorumluluğun Reddi Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

Piyasa bozucu eylem nedeniyle uygulanan idari yaptırımın iptali veya cezai sorumluluğun reddi, somut uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma, somut uyuşmazlık yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi, somut uyuşmazlıkta işlem, sözleşme veya kararın hukuki etkisinin tespiti somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Yoğun emir verme, karşılıklı işlem veya sosyal medya açıklaması hangi ekonomik bağlamda piyasa görünümünü yapaylaştıran ihlal sayılır” sorusu, 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İhlal yalnız fiyat hareketinden çıkarılamaz; emir örüntüsü, hesaplar arası bağ, ekonomik gerekçe, açıklama içeriği ve piyasa etkisi birlikte incelenmelidir.

Dosyanın ilk önceliği iddia edilen işlem döneminin belirlenmesi, delil omurgası ise emir ve işlem defteri kayıtları ile hesap sahipliği ile IP-cihaz bağlantıları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: SPK idari yaptırım kararına karşı görevli idari yargı süresi ile ceza soruşturmasındaki başvuru ve koruma tedbiri süreleri ayrı izlenmelidir. Piyasa bozucu eylem nedeniyle uygulanan idari yaptırımın iptali veya cezai sorumluluğun reddi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; işlem örüntüsünü emir defteri ve hesap ilişkisiyle incelemeden fiyat sonucundan kasta ulaşmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Ticaret ve Şirketler Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Sermaye Piyasasında Piyasa Bozucu Eylemler ve Sorumluluk konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Ticaret ve Şirketler HukukuÇekte İbraz Süreleri, Zamanaşımı ve Sebepsiz Zenginleşme

Çekte İbraz Süreleri, Zamanaşımı ve Sebepsiz Zenginleşme; Çek alacağı bakımından ibraz yeri ve düzenleme yerine göre kanuni süre, karşılıksızlık tespiti ve kambiyo zamanaşımı ayrı hesaplanır; kambiyo hakkı düşse bile düzenleyene karşı sebepsiz zenginleşme talebi belirli koşullarda korunabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Ticaret ve Şirketler HukukuKomisyoncunun Kendisiyle İşlem Yapması ve Hesap Borcu

Komisyoncunun Kendisiyle İşlem Yapması ve Hesap Borcu; Alım veya satım komisyoncusu, borsada veya piyasada fiyatı bulunan eşya ya da kıymetli evrakta kanuni koşullarla kendisi karşı taraf olabilir; fiyat, bildirim, çıkar çatışması ve hesap verme borcu şeffaf yürütülmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Ticaret ve Şirketler HukukuTicari Vekilin Yetkisi ve İşletme Sahibinin Sorumluluğu

Ticari Vekilin Yetkisi ve İşletme Sahibinin Sorumluluğu; Ticari vekil, işletmenin alışılmış bütün işlemleri için yetkilendirilebilir; taşınmaz devri, kambiyo taahhüdü veya ödünç alma gibi özel yetki gerektiren işlemlerde yetki belgesi ve üçüncü kişinin iyi niyeti belirleyicidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →