Kapsam
Üremeye Yardımcı Tedavide Embriyo Saklama Süresi ve İmha yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Üremeye yardımcı tedavide oluşturulan embriyolar eşlerin ortak yazılı rızası, yetkili merkez, izlenebilir kayıt ve yönetmelikteki saklama süresi içinde korunur; sürenin uzatılması, başka merkeze transfer ve imha açık usul ve bildirim koşullarına bağlıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, üremeye yardımcı tedavide embriyo saklama süresi ve imha konusunda 25 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği
İncelemenin ilk ölçütü “üremeye yardımcı tedavide oluşturulan embriyolar eşlerin ortak yazılı rızası, yetkili merkez, izlenebilir kayıt ve yönetmelikteki saklama süresi içinde korunur; sürenin uzatılması, başka merkeze transfer ve imha açık usul ve bildirim koşullarına bağlıdır” kuralıdır. Saklama bedelinin ödenmemesi veya eşlerden birine ulaşılamaması tek başına kayıtsız imha yetkisi vermez; evliliğin sona ermesi, eşlerden birinin ölümü, ortak rıza, yıllık yenileme, Bakanlık izni, transfer, genetik materyal ayrımı ve kişisel veri güvenliği ayrı incelenmelidir. Ayrıca “evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Üremeye Yardımcı Tedavide Embriyo Saklama Süresi ve İmha bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
3359 Sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu: m.3 ve 9
Üremeye yardımcı tedavide embriyo saklama süresi ve imha kapsamında m.3 ve 9 hükümleri sağlık hizmeti, düzenleme ve denetim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
2827 Sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun: m.5-7
Üremeye yardımcı tedavide embriyo saklama süresi ve imha kapsamında m.5-7 hükümleri üremeye yardımcı tedavi ve tıbbi uygulama bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: m.4-6, 11-13 ve 18
Üremeye yardımcı tedavide embriyo saklama süresi ve imha kapsamında m.4-6, 11-13 ve 18 hükümleri genetik ve sağlık verisi, başvuru ve yaptırım bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Kural, İstisna ve Değerlendirme
Üremeye yardımcı tedavide oluşturulan embriyolar eşlerin ortak yazılı rızası, yetkili merkez, izlenebilir kayıt ve yönetmelikteki saklama süresi içinde korunur; sürenin uzatılması, başka merkeze transfer ve imha açık usul ve bildirim koşullarına bağlıdır.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, Bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Sağlık Bakanlığı üremeye yardımcı süresi imha resmî kayıtları yönünden üremeye yardımcı tedavide oluşturulan embriyolar eşlerin ortak yazılı rızası, yetkili merkez, izlenebilir kayıt ve yönetmelikteki saklama süresi içinde korunur; sürenin uzatılması, başka merkeze transfer ve imha açık usul ve bildirim koşullarına bağlıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Saklama bedelinin ödenmemesi veya eşlerden birine ulaşılamaması tek başına kayıtsız imha yetkisi vermez; evliliğin sona ermesi, eşlerden birinin ölümü, ortak rıza, yıllık yenileme, Bakanlık izni, transfer, genetik materyal ayrımı ve kişisel veri güvenliği ayrı incelenmelidir.
“Yargıtay üremeye yardımcı süresi imha emsal taraması yönünden saklama bedelinin ödenmemesi veya eşlerden birine ulaşılamaması tek başına kayıtsız imha yetkisi vermez; evliliğin sona ermesi, eşlerden birinin ölümü, ortak rıza, yıllık yenileme, Bakanlık izni, transfer, genetik materyal ayrımı ve kişisel veri güvenliği ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlık bakımından hasta dosyası, epikriz, ameliyat ve gözlem kayıtları, aydınlatılmış onam ile ilaç uygulama çizelgeleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, Bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.
Resmî Gazete üremeye yardımcı süresi imha yürürlük denetimi yönünden evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, Bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle hastane protokolü, sterilizasyon veya enfeksiyon kontrol kayıtları, cihaz bakım kayıtları ve personel görev çizelgesi üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.
Dosyanın Delil Omurgası
Evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, Bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları.
Bu delil öncelikle “üremeye yardımcı tedavide oluşturulan embriyolar eşlerin ortak yazılı rızası, yetkili merkez, izlenebilir kayıt ve yönetmelikteki saklama süresi içinde korunur; sürenin uzatılması, başka merkeze transfer ve imha açık usul ve bildirim koşullarına bağlıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Sağlık Bakanlığı üremeye yardımcı süresi imha resmî kayıtları yönünden evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, Bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Somut uyuşmazlık bakımından hasta dosyası, epikriz, ameliyat ve gözlem kayıtları, aydınlatılmış onam ile ilaç uygulama çizelgeleri.
“Yargıtay üremeye yardımcı süresi imha emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından hasta dosyası, epikriz, ameliyat ve gözlem kayıtları, aydınlatılmış onam ile ilaç uygulama çizelgeleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlık bakımından hasta dosyası, epikriz, ameliyat ve gözlem kayıtları, aydınlatılmış onam ile ilaç uygulama çizelgeleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Hastane protokolü, sterilizasyon veya enfeksiyon kontrol kayıtları, cihaz bakım kayıtları ve personel görev çizelgesi.
“Resmî Gazete üremeye yardımcı süresi imha yürürlük denetimi yönünden hastane protokolü, sterilizasyon veya enfeksiyon kontrol kayıtları, cihaz bakım kayıtları ve personel görev çizelgesi” kaydı, “evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, Bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Zarar, İlliyet ve Tıbbi Standart Yönünden Uzman Kurul Raporu ile Tedavi Gideri ve Çalışma Gücü Belgeleri.
Bu delil öncelikle “üremeye yardımcı tedavide oluşturulan embriyolar eşlerin ortak yazılı rızası, yetkili merkez, izlenebilir kayıt ve yönetmelikteki saklama süresi içinde korunur; sürenin uzatılması, başka merkeze transfer ve imha açık usul ve bildirim koşullarına bağlıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Sağlık Bakanlığı üremeye yardımcı süresi imha resmî kayıtları yönünden zarar, illiyet ve tıbbi standart yönünden uzman kurul raporu ile tedavi gideri ve çalışma gücü belgeleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Doğru Merci ve İzlenecek Yol
Her embriyo için oluşturma, dondurma, rıza yenileme ve saklama tarihlerini çıkarıp eşlerin güncel iradesini, merkez yetkisini ve beş yılı aşan saklama için Bakanlık iznini dosya bazında doğrulamak.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, Bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Sağlık Bakanlığı üremeye yardımcı süresi imha resmî kayıtları yönünden her embriyo için oluşturma, dondurma, rıza yenileme ve saklama tarihlerini çıkarıp eşlerin güncel iradesini, merkez yetkisini ve beş yılı aşan saklama için Bakanlık iznini dosya bazında doğrulamak” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.
“Yargıtay üremeye yardımcı süresi imha emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlık bakımından hasta dosyası, epikriz, ameliyat ve gözlem kayıtları, aydınlatılmış onam ile ilaç uygulama çizelgeleri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
“Resmî Gazete üremeye yardımcı süresi imha yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Hastane protokolü, sterilizasyon veya enfeksiyon kontrol kayıtları, cihaz bakım kayıtları ve personel görev çizelgesi dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; zarar, illiyet ve tıbbi standart yönünden uzman kurul raporu ile tedavi gideri ve çalışma gücü belgeleri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Sağlık Bakanlığı üremeye yardımcı süresi imha resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi
Yıllık saklama onayları ve beş yıllık süre izlenmeli; imha veya transfer bildirimi öncesi ortak rıza ve Bakanlık süreci tamamlanmalı, acil tedbir ve veri ihlali başvuruları geciktirilmemelidir.
“Sağlık Bakanlığı üremeye yardımcı süresi imha resmî kayıtları yönünden yıllık saklama onayları ve beş yıllık süre izlenmeli; imha veya transfer bildirimi öncesi ortak rıza ve Bakanlık süreci tamamlanmalı, acil tedbir ve veri ihlali başvuruları geciktirilmemelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Her embriyo için oluşturma, dondurma, rıza yenileme ve saklama tarihlerini çıkarıp eşlerin güncel iradesini, merkez yetkisini ve beş yılı aşan saklama için Bakanlık iznini dosya bazında doğrulamak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
“Yargıtay üremeye yardımcı süresi imha emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.
Hükümde Yer Alması Gereken Talepler
Saklamanın sürdürülmesi veya durdurulması, yetkili merkeze transfer, imhanın önlenmesi için tedbir, kayıt ve rıza belgelerinin verilmesi, hatalı işlemin tespiti, veri işlemenin sınırlandırılması, tazminat ve gider.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Sağlık Bakanlığı üremeye yardımcı süresi imha resmî kayıtları yönünden saklamanın sürdürülmesi veya durdurulması, yetkili merkeze transfer, imhanın önlenmesi için tedbir, kayıt ve rıza belgelerinin verilmesi, hatalı işlemin tespiti, veri işlemenin sınırlandırılması, tazminat ve gider olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, Bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları, temel ölçüt ise “üremeye yardımcı tedavide oluşturulan embriyolar eşlerin ortak yazılı rızası, yetkili merkez, izlenebilir kayıt ve yönetmelikteki saklama süresi içinde korunur; sürenin uzatılması, başka merkeze transfer ve imha açık usul ve bildirim koşullarına bağlıdır” olacaktır.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
“Yargıtay üremeye yardımcı süresi imha emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlık bakımından hasta dosyası, epikriz, ameliyat ve gözlem kayıtları, aydınlatılmış onam ile ilaç uygulama çizelgeleri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.
“Resmî Gazete üremeye yardımcı süresi imha yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, Bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve hastane protokolü, sterilizasyon veya enfeksiyon kontrol kayıtları, cihaz bakım kayıtları ve personel görev çizelgesi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Sağlık Bakanlığı — Üremeye Yardımcı Süresi İmha Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “üremeye yardımcı süresi imha resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından üremeye yardımcı tedavide oluşturulan embriyolar eşlerin ortak yazılı rızası, yetkili merkez, izlenebilir kayıt ve yönetmelikteki saklama süresi içinde korunur; sürenin uzatılması, başka merkeze transfer ve imha açık usul ve bildirim koşullarına bağlıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — Üremeye Yardımcı Süresi İmha Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “üremeye yardımcı süresi imha emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; saklama bedelinin ödenmemesi veya eşlerden birine ulaşılamaması tek başına kayıtsız imha yetkisi vermez; evliliğin sona ermesi, eşlerden birinin ölümü, ortak rıza, yıllık yenileme, bakanlık izni, transfer, genetik materyal ayrımı ve kişisel veri güvenliği ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — Üremeye Yardımcı Süresi İmha Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “üremeye yardımcı süresi imha yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar
Embriyoyu eşlerden yalnız birinin tek başına tasarruf edebileceği eşya gibi görmek veya saklama süresi dolduğunda ortak rıza ve kayıt usulünü uygulamadan imha etmek.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Sağlık Bakanlığı üremeye yardımcı süresi imha resmî kayıtları yönünden embriyoyu eşlerden yalnız birinin tek başına tasarruf edebileceği eşya gibi görmek veya saklama süresi dolduğunda ortak rıza ve kayıt usulünü uygulamadan imha etmek”. Bu savunmaya verilecek cevap, evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, Bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları delili ve “Üremeye yardımcı tedavide oluşturulan embriyolar eşlerin ortak yazılı rızası, yetkili merkez, izlenebilir kayıt ve yönetmelikteki saklama süresi içinde korunur; sürenin uzatılması, başka merkeze transfer ve imha açık usul ve bildirim koşullarına bağlıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
“Yargıtay üremeye yardımcı süresi imha emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
“Resmî Gazete üremeye yardımcı süresi imha yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında hastane protokolü, sterilizasyon veya enfeksiyon kontrol kayıtları, cihaz bakım kayıtları ve personel görev çizelgesi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, Bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları
- Üremeye Yardımcı Tedavide Embriyo Saklama Süresi ve İmha bakımından hasta dosyası, epikriz, ameliyat ve gözlem kayıtları, aydınlatılmış onam ile ilaç uygulama çizelgeleri
- hastane protokolü, sterilizasyon veya enfeksiyon kontrol kayıtları, cihaz bakım kayıtları ve personel görev çizelgesi
- zarar, illiyet ve tıbbi standart yönünden uzman kurul raporu ile tedavi gideri ve çalışma gücü belgeleri
- her embriyo için oluşturma, dondurma, rıza yenileme ve saklama tarihlerini çıkarıp eşlerin güncel iradesini, merkez yetkisini ve beş yılı aşan saklama için Bakanlık iznini dosya bazında doğrulamak
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
- Süre çizelgesinde Yıllık saklama onayları ve beş yıllık süre izlenmeli; imha veya transfer bildirimi öncesi ortak rıza ve Bakanlık süreci tamamlanmalı, acil tedbir ve veri ihlali başvuruları geciktirilmemelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Üremeye Yardımcı Tedavide Embriyo Saklama Süresi ve İmha Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?
Her embriyo için oluşturma, dondurma, rıza yenileme ve saklama tarihlerini çıkarıp eşlerin güncel iradesini, merkez yetkisini ve beş yılı aşan saklama için Bakanlık iznini dosya bazında doğrulamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Üremeye yardımcı tedavide embriyo saklama süresi ve imha bakımından süre çizelgesi hangi tarihler esas alınarak hazırlanmalıdır?
Yıllık saklama onayları ve beş yıllık süre izlenmeli; imha veya transfer bildirimi öncesi ortak rıza ve Bakanlık süreci tamamlanmalı, acil tedbir ve veri ihlali başvuruları geciktirilmemelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Saklamanın sürdürülmesi veya durdurulması, yetkili merkeze transfer, imhanın önlenmesi için tedbir, kayıt ve rıza belgelerinin verilmesi, hatalı işlemin tespiti, veri işlemenin sınırlandırılması, tazminat ve gider ile diğer istemler nasıl ayrılır?
Saklamanın sürdürülmesi veya durdurulması, yetkili merkeze transfer, imhanın önlenmesi için tedbir, kayıt ve rıza belgelerinin verilmesi, hatalı işlemin tespiti, veri işlemenin sınırlandırılması, tazminat ve gider, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Üremeye Yardımcı Tedavide Embriyo Saklama Süresi ve İmha bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 3359 Sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 2827 Sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun, 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Üremeye yardımcı tedavide oluşturulan embriyolar eşlerin ortak yazılı rızası, yetkili merkez, izlenebilir kayıt ve yönetmelikteki saklama süresi içinde korunur; sürenin uzatılması, başka merkeze transfer ve imha açık usul ve bildirim koşullarına bağlıdır.
Dosyanın ilk önceliği her embriyo için oluşturma, dondurma, rıza yenileme ve saklama tarihlerini çıkarıp eşlerin güncel iradesini, merkez yetkisini ve beş yılı aşan saklama için Bakanlık iznini dosya bazında doğrulamak, delil omurgası ise evlilik ve kimlik belgeleri, bilgilendirilmiş rıza formları, embriyo oluşturma ve dondurma kayıtları, numune kodu ve tank logları, saklama sözleşmesi ve ücretler, yıllık yenileme talepleri, eşlerin bildirimleri, merkez ruhsatı, Bakanlık izni, transfer ve imha tutanağı, veri erişim kayıtları ile Üremeye Yardımcı Tedavide Embriyo Saklama Süresi ve İmha bakımından hasta dosyası, epikriz, ameliyat ve gözlem kayıtları, aydınlatılmış onam ile ilaç uygulama çizelgeleri arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Yıllık saklama onayları ve beş yıllık süre izlenmeli; imha veya transfer bildirimi öncesi ortak rıza ve Bakanlık süreci tamamlanmalı, acil tedbir ve veri ihlali başvuruları geciktirilmemelidir. Saklamanın sürdürülmesi veya durdurulması, yetkili merkeze transfer, imhanın önlenmesi için tedbir, kayıt ve rıza belgelerinin verilmesi, hatalı işlemin tespiti, veri işlemenin sınırlandırılması, tazminat ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; embriyoyu eşlerden yalnız birinin tek başına tasarruf edebileceği eşya gibi görmek veya saklama süresi dolduğunda ortak rıza ve kayıt usulünü uygulamadan imha etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Sağlık Bakanlığı — üremeye yardımcı süresi imha resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından üremeye yardımcı tedavide oluşturulan embriyolar eşlerin ortak yazılı rızası, yetkili merkez, izlenebilir kayıt ve yönetmelikteki saklama süresi içinde korunur; sürenin uzatılması, başka merkeze transfer ve imha açık usul ve bildirim koşullarına bağlıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — üremeye yardımcı süresi imha emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; saklama bedelinin ödenmemesi veya eşlerden birine ulaşılamaması tek başına kayıtsız imha yetkisi vermez; evliliğin sona ermesi, eşlerden birinin ölümü, ortak rıza, yıllık yenileme, bakanlık izni, transfer, genetik materyal ayrımı ve kişisel veri güvenliği ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — üremeye yardımcı süresi imha yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 3359 Sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu — m.3 ve 9
- 2827 Sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun — m.5-7
- 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu — m.4-6, 11-13 ve 18
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
