Kapsam
Haksız Fiilde Geçici Ödeme Kararı ve Sonuçta Geri Verme yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Haksız fiil mağduru iddiasının haklılığını ve ekonomik zorunluluğunu inandırıcı delillerle gösterdiğinde hâkim, nihai tazminatı beklemeden geçici ödeme kararı verebilir; ödeme hüküm sonunda tazminata mahsup edilir, dava reddedilirse kanuni faiziyle geri alınabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, haksız fiilde geçici ödeme kararı ve sonuçta geri verme konusunda 23 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi
İncelemenin ilk ölçütü “haksız fiil mağduru iddiasının haklılığını ve ekonomik zorunluluğunu inandırıcı delillerle gösterdiğinde hâkim, nihai tazminatı beklemeden geçici ödeme kararı verebilir; ödeme hüküm sonunda tazminata mahsup edilir, dava reddedilirse kanuni faiziyle geri alınabilir” kuralıdır. Geçici ödeme ihtiyati tedbir veya peşin nihai tazminat değildir; sorumluluğun yaklaşık görünümü, zarar ile olay arasındaki bağ, mağdurun acil ihtiyacı, kusursuz sorumluluk ihtimali, sigorta ödemesi ve geri verme riski birlikte değerlendirilmelidir. Ayrıca “olay ve kolluk tutanakları, sağlık ve maluliyet belgeleri, gelir ve gider kayıtları, fatura ve bakım giderleri, kusur incelemesi, sigorta poliçesi ve ödeme dosyası, banka hareketleri, sosyal yardım kayıtları, tanık anlatımları, bilirkişi ön raporu ve ekonomik durum belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Haksız Fiilde Geçici Ödeme Kararı ve Sonuçta Geri Verme bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49-76 ve Özellikle m.76
Haksız fiilde geçici ödeme kararı ve sonuçta geri verme kapsamında m.49-76 ve özellikle m.76 hükümleri haksız fiil, zarar ve geçici ödeme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.119, 190, 266-281 ve 389-399
Haksız fiilde geçici ödeme kararı ve sonuçta geri verme kapsamında m.119, 190, 266-281 ve 389-399 hükümleri talep, ispat, bilirkişi ve geçici koruma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.32-41
Haksız fiilde geçici ödeme kararı ve sonuçta geri verme kapsamında m.32-41 hükümleri ilamın yerine getirilmesi ve geri alma sonuçları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler
Haksız fiil mağduru iddiasının haklılığını ve ekonomik zorunluluğunu inandırıcı delillerle gösterdiğinde hâkim, nihai tazminatı beklemeden geçici ödeme kararı verebilir; ödeme hüküm sonunda tazminata mahsup edilir, dava reddedilirse kanuni faiziyle geri alınabilir.
Yargıtay haksız fiilde geri verme resmî kayıtları yönünden haksız fiil mağduru iddiasının haklılığını ve ekonomik zorunluluğunu inandırıcı delillerle gösterdiğinde hâkim, nihai tazminatı beklemeden geçici ödeme kararı verebilir; ödeme hüküm sonunda tazminata mahsup edilir, dava reddedilirse kanuni faiziyle geri alınabilir. Bu ölçüt özellikle olay ve kolluk tutanakları, sağlık ve maluliyet belgeleri, gelir ve gider kayıtları, fatura ve bakım giderleri, kusur incelemesi, sigorta poliçesi ve ödeme dosyası, banka hareketleri, sosyal yardım kayıtları, tanık anlatımları, bilirkişi ön raporu ve ekonomik durum belgeleri üzerinden sınanır. Sorumluluğun ilk görünüşte dayanağını, bugüne kadar doğan somut zararı ve mağdurun bekleyemeyeceği giderleri ayrı tabloda gösterip istenen geçici tutarı nihai talebin makul bir bölümüyle sınırlandırmak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, yalnız olayın ağırlığına dayanarak acil ekonomik ihtiyacı belgelememek veya geçici ödeme tutarını nihai zarar kesinleşmiş gibi tüm alacak üzerinden istemek ihtimalini güçlendirebilir.
Geçici ödeme ihtiyati tedbir veya peşin nihai tazminat değildir; sorumluluğun yaklaşık görünümü, zarar ile olay arasındaki bağ, mağdurun acil ihtiyacı, kusursuz sorumluluk ihtimali, sigorta ödemesi ve geri verme riski birlikte değerlendirilmelidir.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay haksız fiilde geri verme emsal taraması yönünden geçici ödeme ihtiyati tedbir veya peşin nihai tazminat değildir; sorumluluğun yaklaşık görünümü, zarar ile olay arasındaki bağ, mağdurun acil ihtiyacı, kusursuz sorumluluk ihtimali, sigorta ödemesi ve geri verme riski birlikte değerlendirilmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Olay ve kolluk tutanakları, sağlık ve maluliyet belgeleri, gelir ve gider kayıtları, fatura ve bakım giderleri, kusur incelemesi, sigorta poliçesi ve ödeme dosyası, banka hareketleri, sosyal yardım kayıtları, tanık anlatımları, bilirkişi ön raporu ve ekonomik durum belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.
“Resmî Gazete haksız fiilde geri verme yürürlük denetimi yönünden olay ve kolluk tutanakları, sağlık ve maluliyet belgeleri, gelir ve gider kayıtları, fatura ve bakım giderleri, kusur incelemesi, sigorta poliçesi ve ödeme dosyası, banka hareketleri, sosyal yardım kayıtları, tanık anlatımları, bilirkişi ön raporu ve ekonomik durum belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?
Olay ve kolluk tutanakları, sağlık ve maluliyet belgeleri, gelir ve gider kayıtları, fatura ve bakım giderleri, kusur incelemesi, sigorta poliçesi ve ödeme dosyası, banka hareketleri, sosyal yardım kayıtları, tanık anlatımları, bilirkişi ön raporu ve ekonomik durum belgeleri.
“Yargıtay haksız fiilde geri verme resmî kayıtları yönünden olay ve kolluk tutanakları, sağlık ve maluliyet belgeleri, gelir ve gider kayıtları, fatura ve bakım giderleri, kusur incelemesi, sigorta poliçesi ve ödeme dosyası, banka hareketleri, sosyal yardım kayıtları, tanık anlatımları, bilirkişi ön raporu ve ekonomik durum belgeleri” kaydı, “Haksız fiil mağduru iddiasının haklılığını ve ekonomik zorunluluğunu inandırıcı delillerle gösterdiğinde hâkim, nihai tazminatı beklemeden geçici ödeme kararı verebilir; ödeme hüküm sonunda tazminata mahsup edilir, dava reddedilirse kanuni faiziyle geri alınabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.
Bu delil öncelikle “geçici ödeme ihtiyati tedbir veya peşin nihai tazminat değildir; sorumluluğun yaklaşık görünümü, zarar ile olay arasındaki bağ, mağdurun acil ihtiyacı, kusursuz sorumluluk ihtimali, sigorta ödemesi ve geri verme riski birlikte değerlendirilmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay haksız fiilde geri verme emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.
“Resmî Gazete haksız fiilde geri verme yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.
“Yargıtay haksız fiilde geri verme resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Haksız fiil mağduru iddiasının haklılığını ve ekonomik zorunluluğunu inandırıcı delillerle gösterdiğinde hâkim, nihai tazminatı beklemeden geçici ödeme kararı verebilir; ödeme hüküm sonunda tazminata mahsup edilir, dava reddedilirse kanuni faiziyle geri alınabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Başvurudan Hükme Usul Haritası
Sorumluluğun ilk görünüşte dayanağını, bugüne kadar doğan somut zararı ve mağdurun bekleyemeyeceği giderleri ayrı tabloda gösterip istenen geçici tutarı nihai talebin makul bir bölümüyle sınırlandırmak.
“Yargıtay haksız fiilde geri verme resmî kayıtları yönünden sorumluluğun ilk görünüşte dayanağını, bugüne kadar doğan somut zararı ve mağdurun bekleyemeyeceği giderleri ayrı tabloda gösterip istenen geçici tutarı nihai talebin makul bir bölümüyle sınırlandırmak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Olay ve kolluk tutanakları, sağlık ve maluliyet belgeleri, gelir ve gider kayıtları, fatura ve bakım giderleri, kusur incelemesi, sigorta poliçesi ve ödeme dosyası, banka hareketleri, sosyal yardım kayıtları, tanık anlatımları, bilirkişi ön raporu ve ekonomik durum belgeleri dosyaya alınmalı ve geçici ödeme, maddi ve manevi tazminat, tedavi ve bakım gideri, çalışma gücü kaybı, destekten yoksun kalma, sigorta ödemesinin mahsubu, faiz, geri verme ve yargılama gideri talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay haksız fiilde geri verme emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
“Resmî Gazete haksız fiilde geri verme yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.
“Yargıtay haksız fiilde geri verme resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve geçici ödeme, maddi ve manevi tazminat, tedavi ve bakım gideri, çalışma gücü kaybı, destekten yoksun kalma, sigorta ödemesinin mahsubu, faiz, geri verme ve yargılama gideri talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat
Geçici ödeme talebi dava açılırken veya yargılama sürerken yapılabilir; asıl tazminatın zamanaşımı, delil tespiti, sigorta ihbarı ve ödeme kararına karşı kanun yolu takvimi ayrıca korunmalıdır.
Yargıtay haksız fiilde geri verme resmî kayıtları yönünden geçici ödeme talebi dava açılırken veya yargılama sürerken yapılabilir; asıl tazminatın zamanaşımı, delil tespiti, sigorta ihbarı ve ödeme kararına karşı kanun yolu takvimi ayrıca korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.
Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
“Yargıtay haksız fiilde geri verme emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Asıl, Ferî ve Geçici Talepler
Geçici ödeme, maddi ve manevi tazminat, tedavi ve bakım gideri, çalışma gücü kaybı, destekten yoksun kalma, sigorta ödemesinin mahsubu, faiz, geri verme ve yargılama gideri.
“Yargıtay haksız fiilde geri verme resmî kayıtları yönünden geçici ödeme, maddi ve manevi tazminat, tedavi ve bakım gideri, çalışma gücü kaybı, destekten yoksun kalma, sigorta ödemesinin mahsubu, faiz, geri verme ve yargılama gideri” talebi, “Haksız fiil mağduru iddiasının haklılığını ve ekonomik zorunluluğunu inandırıcı delillerle gösterdiğinde hâkim, nihai tazminatı beklemeden geçici ödeme kararı verebilir; ödeme hüküm sonunda tazminata mahsup edilir, dava reddedilirse kanuni faiziyle geri alınabilir” koşuluyla ve olay ve kolluk tutanakları, sağlık ve maluliyet belgeleri, gelir ve gider kayıtları, fatura ve bakım giderleri, kusur incelemesi, sigorta poliçesi ve ödeme dosyası, banka hareketleri, sosyal yardım kayıtları, tanık anlatımları, bilirkişi ön raporu ve ekonomik durum belgeleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay haksız fiilde geri verme emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “geçici ödeme ihtiyati tedbir veya peşin nihai tazminat değildir; sorumluluğun yaklaşık görünümü, zarar ile olay arasındaki bağ, mağdurun acil ihtiyacı, kusursuz sorumluluk ihtimali, sigorta ödemesi ve geri verme riski birlikte değerlendirilmelidir” olacaktır.
Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.
“Resmî Gazete haksız fiilde geri verme yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Yargıtay — Haksız Fiilde Geri Verme Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “haksız fiilde geri verme resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından haksız fiil mağduru iddiasının haklılığını ve ekonomik zorunluluğunu inandırıcı delillerle gösterdiğinde hâkim, nihai tazminatı beklemeden geçici ödeme kararı verebilir; ödeme hüküm sonunda tazminata mahsup edilir, dava reddedilirse kanuni faiziyle geri alınabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — Haksız Fiilde Geri Verme Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “haksız fiilde geri verme emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; geçici ödeme ihtiyati tedbir veya peşin nihai tazminat değildir; sorumluluğun yaklaşık görünümü, zarar ile olay arasındaki bağ, mağdurun acil ihtiyacı, kusursuz sorumluluk ihtimali, sigorta ödemesi ve geri verme riski birlikte değerlendirilmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — Haksız Fiilde Geri Verme Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “haksız fiilde geri verme yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar
Yalnız olayın ağırlığına dayanarak acil ekonomik ihtiyacı belgelememek veya geçici ödeme tutarını nihai zarar kesinleşmiş gibi tüm alacak üzerinden istemek.
“Yargıtay haksız fiilde geri verme resmî kayıtları yönünden yalnız olayın ağırlığına dayanarak acil ekonomik ihtiyacı belgelememek veya geçici ödeme tutarını nihai zarar kesinleşmiş gibi tüm alacak üzerinden istemek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Sorumluluğun ilk görünüşte dayanağını, bugüne kadar doğan somut zararı ve mağdurun bekleyemeyeceği giderleri ayrı tabloda gösterip istenen geçici tutarı nihai talebin makul bir bölümüyle sınırlandırmak aşamasında olay ve kolluk tutanakları, sağlık ve maluliyet belgeleri, gelir ve gider kayıtları, fatura ve bakım giderleri, kusur incelemesi, sigorta poliçesi ve ödeme dosyası, banka hareketleri, sosyal yardım kayıtları, tanık anlatımları, bilirkişi ön raporu ve ekonomik durum belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay haksız fiilde geri verme emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Geçici ödeme ihtiyati tedbir veya peşin nihai tazminat değildir; sorumluluğun yaklaşık görünümü, zarar ile olay arasındaki bağ, mağdurun acil ihtiyacı, kusursuz sorumluluk ihtimali, sigorta ödemesi ve geri verme riski birlikte değerlendirilmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
“Resmî Gazete haksız fiilde geri verme yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- olay ve kolluk tutanakları, sağlık ve maluliyet belgeleri, gelir ve gider kayıtları, fatura ve bakım giderleri, kusur incelemesi, sigorta poliçesi ve ödeme dosyası, banka hareketleri, sosyal yardım kayıtları, tanık anlatımları, bilirkişi ön raporu ve ekonomik durum belgeleri
- Haksız Fiilde Geçici Ödeme Kararı ve Sonuçta Geri Verme uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
- tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
- taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
- sorumluluğun ilk görünüşte dayanağını, bugüne kadar doğan somut zararı ve mağdurun bekleyemeyeceği giderleri ayrı tabloda gösterip istenen geçici tutarı nihai talebin makul bir bölümüyle sınırlandırmak
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
- Süre çizelgesinde Geçici ödeme talebi dava açılırken veya yargılama sürerken yapılabilir; asıl tazminatın zamanaşımı, delil tespiti, sigorta ihbarı ve ödeme kararına karşı kanun yolu takvimi ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Haksız Fiilde Geçici Ödeme Kararı ve Sonuçta Geri Verme Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?
Sorumluluğun ilk görünüşte dayanağını, bugüne kadar doğan somut zararı ve mağdurun bekleyemeyeceği giderleri ayrı tabloda gösterip istenen geçici tutarı nihai talebin makul bir bölümüyle sınırlandırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Haksız fiilde geçici ödeme kararı ve sonuçta geri verme bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?
Geçici ödeme talebi dava açılırken veya yargılama sürerken yapılabilir; asıl tazminatın zamanaşımı, delil tespiti, sigorta ihbarı ve ödeme kararına karşı kanun yolu takvimi ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Geçici ödeme, maddi ve manevi tazminat, tedavi ve bakım gideri, çalışma gücü kaybı, destekten yoksun kalma, sigorta ödemesinin mahsubu, faiz, geri verme ve yargılama gideri talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?
Geçici ödeme, maddi ve manevi tazminat, tedavi ve bakım gideri, çalışma gücü kaybı, destekten yoksun kalma, sigorta ödemesinin mahsubu, faiz, geri verme ve yargılama gideri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Haksız Fiilde Geçici Ödeme Kararı ve Sonuçta Geri Verme dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Haksız fiil mağduru iddiasının haklılığını ve ekonomik zorunluluğunu inandırıcı delillerle gösterdiğinde hâkim, nihai tazminatı beklemeden geçici ödeme kararı verebilir; ödeme hüküm sonunda tazminata mahsup edilir, dava reddedilirse kanuni faiziyle geri alınabilir.
Dosyanın ilk önceliği sorumluluğun ilk görünüşte dayanağını, bugüne kadar doğan somut zararı ve mağdurun bekleyemeyeceği giderleri ayrı tabloda gösterip istenen geçici tutarı nihai talebin makul bir bölümüyle sınırlandırmak, delil omurgası ise olay ve kolluk tutanakları, sağlık ve maluliyet belgeleri, gelir ve gider kayıtları, fatura ve bakım giderleri, kusur incelemesi, sigorta poliçesi ve ödeme dosyası, banka hareketleri, sosyal yardım kayıtları, tanık anlatımları, bilirkişi ön raporu ve ekonomik durum belgeleri ile Haksız Fiilde Geçici Ödeme Kararı ve Sonuçta Geri Verme uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Geçici ödeme talebi dava açılırken veya yargılama sürerken yapılabilir; asıl tazminatın zamanaşımı, delil tespiti, sigorta ihbarı ve ödeme kararına karşı kanun yolu takvimi ayrıca korunmalıdır. Geçici ödeme, maddi ve manevi tazminat, tedavi ve bakım gideri, çalışma gücü kaybı, destekten yoksun kalma, sigorta ödemesinin mahsubu, faiz, geri verme ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yalnız olayın ağırlığına dayanarak acil ekonomik ihtiyacı belgelememek veya geçici ödeme tutarını nihai zarar kesinleşmiş gibi tüm alacak üzerinden istemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Yargıtay — haksız fiilde geri verme resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından haksız fiil mağduru iddiasının haklılığını ve ekonomik zorunluluğunu inandırıcı delillerle gösterdiğinde hâkim, nihai tazminatı beklemeden geçici ödeme kararı verebilir; ödeme hüküm sonunda tazminata mahsup edilir, dava reddedilirse kanuni faiziyle geri alınabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — haksız fiilde geri verme emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; geçici ödeme ihtiyati tedbir veya peşin nihai tazminat değildir; sorumluluğun yaklaşık görünümü, zarar ile olay arasındaki bağ, mağdurun acil ihtiyacı, kusursuz sorumluluk ihtimali, sigorta ödemesi ve geri verme riski birlikte değerlendirilmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — haksız fiilde geri verme yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.49-76 ve özellikle m.76
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.119, 190, 266-281 ve 389-399
- 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.32-41
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
