Seçici Dağıtım Sisteminde Çevrim İçi Pazar Yeri Kısıtlaması

Kapsam

Seçici Dağıtım Sisteminde Çevrim İçi Pazar Yeri Kısıtlaması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem, zorunlu idari başvuru, görev ve yetki, dava süresi, hukuka uygunluk denetimi, yürütmenin durdurulması ve kararın uygulanması birlikte ele alınır. Seçici dağıtım sağlayıcısı, ürün niteliği ve marka standardıyla uyumlu objektif ölçütler koyabilir; ancak yetkili satıcının interneti etkin kullanmasını engelleyen, pazar yerini mutlak yasaklayan veya müşteri grubunu kapatan kısıtlar rekabet yasağı ve muafiyet bakımından denetlenir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, seçici dağıtım sisteminde çevrim içi pazar yeri kısıtlaması konusunda 21 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

İdari İşlemin Hukukî Niteliği ve Denetim Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “seçici dağıtım sağlayıcısı, ürün niteliği ve marka standardıyla uyumlu objektif ölçütler koyabilir; ancak yetkili satıcının interneti etkin kullanmasını engelleyen, pazar yerini mutlak yasaklayan veya müşteri grubunu kapatan kısıtlar rekabet yasağı ve muafiyet bakımından denetlenir” kuralıdır. Her pazar yeri sınırlaması amaç bakımından ihlal değildir; ürünün lüks veya teknik niteliği, kalite standardı, çevrim dışı eşdeğerlik, marka görünürlüğü, veri ve sahte ürün riski, pazar payları, süre ve alternatif çevrim içi kanal ayrı incelenmelidir. Ayrıca “dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Seçici Dağıtım Sisteminde Çevrim İçi Pazar Yeri Kısıtlaması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun: m.4-6, 9, 16 ve 27

Seçici dağıtım sisteminde çevrim içi pazar yeri kısıtlaması kapsamında m.4-6, 9, 16 ve 27 hükümleri rekabeti kısıtlayan anlaşma, muafiyet ve yaptırım bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.54-63

Seçici dağıtım sisteminde çevrim içi pazar yeri kısıtlaması kapsamında m.54-63 hükümleri haksız rekabet ve ticari uygulama bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.20-27, 112-125

Seçici dağıtım sisteminde çevrim içi pazar yeri kısıtlaması kapsamında m.20-27, 112-125 hükümleri genel işlem koşulları ve sözleşme sorumluluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Denetimi

Seçici dağıtım sağlayıcısı, ürün niteliği ve marka standardıyla uyumlu objektif ölçütler koyabilir; ancak yetkili satıcının interneti etkin kullanmasını engelleyen, pazar yerini mutlak yasaklayan veya müşteri grubunu kapatan kısıtlar rekabet yasağı ve muafiyet bakımından denetlenir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Rekabet Kurulu seçici dağıtım yeri kısıtlaması resmî kayıtları yönünden seçici dağıtım sağlayıcısı, ürün niteliği ve marka standardıyla uyumlu objektif ölçütler koyabilir; ancak yetkili satıcının interneti etkin kullanmasını engelleyen, pazar yerini mutlak yasaklayan veya müşteri grubunu kapatan kısıtlar rekabet yasağı ve muafiyet bakımından denetlenir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Her pazar yeri sınırlaması amaç bakımından ihlal değildir; ürünün lüks veya teknik niteliği, kalite standardı, çevrim dışı eşdeğerlik, marka görünürlüğü, veri ve sahte ürün riski, pazar payları, süre ve alternatif çevrim içi kanal ayrı incelenmelidir.

“Yargıtay seçici dağıtım yeri kısıtlaması emsal taraması yönünden her pazar yeri sınırlaması amaç bakımından ihlal değildir; ürünün lüks veya teknik niteliği, kalite standardı, çevrim dışı eşdeğerlik, marka görünürlüğü, veri ve sahte ürün riski, pazar payları, süre ve alternatif çevrim içi kanal ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete seçici dağıtım yeri kısıtlaması yürürlük denetimi yönünden dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları üzerinden sınanır. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

İşlem Dosyası ve Teknik İspat

Dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar.

Bu delil öncelikle “seçici dağıtım sağlayıcısı, ürün niteliği ve marka standardıyla uyumlu objektif ölçütler koyabilir; ancak yetkili satıcının interneti etkin kullanmasını engelleyen, pazar yerini mutlak yasaklayan veya müşteri grubunu kapatan kısıtlar rekabet yasağı ve muafiyet bakımından denetlenir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Rekabet Kurulu seçici dağıtım yeri kısıtlaması resmî kayıtları yönünden dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu.

“Yargıtay seçici dağıtım yeri kısıtlaması emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Zorunlu İdari Başvuru, İtiraz ve Cevap Belgeleri ile Elektronik Başvuru Alındıları.

“Resmî Gazete seçici dağıtım yeri kısıtlaması yürürlük denetimi yönünden zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları” kaydı, “dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

İdari Başvurudan Yargısal Denetime

Sözleşmedeki her çevrim içi kısıtı mutlak yasak, kalite standardı, reklam sınırlaması veya müşteri-bölge tahsisi olarak sınıflandırıp fiili satış etkisini veriyle ölçmek.

Bu aşamada dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar ile işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları arasındaki bağ incelenir. “Rekabet Kurulu seçici dağıtım yeri kısıtlaması resmî kayıtları yönünden sözleşmedeki her çevrim içi kısıtı mutlak yasak, kalite standardı, reklam sınırlaması veya müşteri-bölge tahsisi olarak sınıflandırıp fiili satış etkisini veriyle ölçmek” adımından sonra yürütmenin durdurulması ve esas kararın uygulanma takvimi ayrıca tutulmalıdır.

Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması.

“Yargıtay seçici dağıtım yeri kısıtlaması emsal taraması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması” işlemi yürütülürken tebliğ, husumet, kesin işlem ve varsa ön karar başvurusu birlikte denetlenir. Eksik bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması isteminin dinlenebilirliğini etkileyebilir.

İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi.

“Resmî Gazete seçici dağıtım yeri kısıtlaması yürürlük denetimi yönünden işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi” işlemi, idari denetimin ayrı bir aşamasıdır. Zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları dosyaya alınmalı; kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri ve dava süresi belirlenmelidir.

Tebliğ, İdari Başvuru ve Dava Süresi

Kurul bilgi istemleri ve savunmaları verilen sürede yanıtlanmalı; taahhüt veya muafiyet başvurusu, idari para cezası, iptal davası ve tazminat zamanaşımı ayrı izlenmelidir.

“Rekabet Kurulu seçici dağıtım yeri kısıtlaması resmî kayıtları yönünden kurul bilgi istemleri ve savunmaları verilen sürede yanıtlanmalı; taahhüt veya muafiyet başvurusu, idari para cezası, iptal davası ve tazminat zamanaşımı ayrı izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Sözleşmedeki her çevrim içi kısıtı mutlak yasak, kalite standardı, reklam sınırlaması veya müşteri-bölge tahsisi olarak sınıflandırıp fiili satış etkisini veriyle ölçmek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay seçici dağıtım yeri kısıtlaması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İptal, Tam Yargı ve Yürütmenin Durdurulması

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi.

“Rekabet Kurulu seçici dağıtım yeri kısıtlaması resmî kayıtları yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi” sonucu isteniyorsa kararın idarece nasıl uygulanacağı işlem, kişi ve dönem bakımından açık olmalıdır. Dayanak kayıt dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar, temel ölçüt ise “seçici dağıtım sağlayıcısı, ürün niteliği ve marka standardıyla uyumlu objektif ölçütler koyabilir; ancak yetkili satıcının interneti etkin kullanmasını engelleyen, pazar yerini mutlak yasaklayan veya müşteri grubunu kapatan kısıtlar rekabet yasağı ve muafiyet bakımından denetlenir” olacaktır.

Telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması.

“Yargıtay seçici dağıtım yeri kısıtlaması emsal taraması yönünden telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması” isteminin işlemin hangi kısmına ve hangi hukuka aykırılık nedenine dayandığı açıklanmalıdır. Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu bulunmadığında talep varsayımla genişletilmemelidir.

Ayrıca koşulları varsa ve usulüne uygun ön karar başvurusu yapılmışsa gerçek zararın tam yargı yoluyla giderilmesi.

“Resmî Gazete seçici dağıtım yeri kısıtlaması yürürlük denetimi yönünden ayrıca koşulları varsa ve usulüne uygun ön karar başvurusu yapılmışsa gerçek zararın tam yargı yoluyla giderilmesi” istemi, “dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile ilişkilendirilmelidir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması sonuçları ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Rekabet Kurulu — Seçici Dağıtım Yeri Kısıtlaması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “seçici dağıtım yeri kısıtlaması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık bakımından seçici dağıtım sağlayıcısı, ürün niteliği ve marka standardıyla uyumlu objektif ölçütler koyabilir; ancak yetkili satıcının interneti etkin kullanmasını engelleyen, pazar yerini mutlak yasaklayan veya müşteri grubunu kapatan kısıtlar rekabet yasağı ve muafiyet bakımından denetlenir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Seçici Dağıtım Yeri Kısıtlaması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “seçici dağıtım yeri kısıtlaması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her pazar yeri sınırlaması amaç bakımından ihlal değildir; ürünün lüks veya teknik niteliği, kalite standardı, çevrim dışı eşdeğerlik, marka görünürlüğü, veri ve sahte ürün riski, pazar payları, süre ve alternatif çevrim içi kanal ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Seçici Dağıtım Yeri Kısıtlaması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “seçici dağıtım yeri kısıtlaması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Kesin İşlem, Süre ve Husumet Riskleri

Marka imajı gerekçesini delilsiz biçimde her pazar yeri yasağına uygulamak veya sağlayıcının kendi çevrim içi kanalını açık tutmasını satıcının internet satışının etkin olduğu kanıtı saymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Rekabet Kurulu seçici dağıtım yeri kısıtlaması resmî kayıtları yönünden marka imajı gerekçesini delilsiz biçimde her pazar yeri yasağına uygulamak veya sağlayıcının kendi çevrim içi kanalını açık tutmasını satıcının internet satışının etkin olduğu kanıtı saymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar delili ve “Seçici dağıtım sağlayıcısı, ürün niteliği ve marka standardıyla uyumlu objektif ölçütler koyabilir; ancak yetkili satıcının interneti etkin kullanmasını engelleyen, pazar yerini mutlak yasaklayan veya müşteri grubunu kapatan kısıtlar rekabet yasağı ve muafiyet bakımından denetlenir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay seçici dağıtım yeri kısıtlaması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete seçici dağıtım yeri kısıtlaması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi aşamasında zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar
• Seçici Dağıtım Sisteminde Çevrim İçi Pazar Yeri Kısıtlaması konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu
• zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları

• sözleşmedeki her çevrim içi kısıtı mutlak yasak, kalite standardı, reklam sınırlaması veya müşteri-bölge tahsisi olarak sınıflandırıp fiili satış etkisini veriyle ölçmek
• kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması
• işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi

• Süre çizelgesinde Kurul bilgi istemleri ve savunmaları verilen sürede yanıtlanmalı; taahhüt veya muafiyet başvurusu, idari para cezası, iptal davası ve tazminat zamanaşımı ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Seçici dağıtım sisteminde çevrim içi pazar yeri kısıtlaması bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Sözleşmedeki her çevrim içi kısıtı mutlak yasak, kalite standardı, reklam sınırlaması veya müşteri-bölge tahsisi olarak sınıflandırıp fiili satış etkisini veriyle ölçmek; kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması; işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi. Kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri, tebliğ ve dava süresi esas incelemesinden önce doğrulanmalıdır.

Seçici Dağıtım Sisteminde Çevrim İçi Pazar Yeri Kısıtlaması Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Kurul bilgi istemleri ve savunmaları verilen sürede yanıtlanmalı; taahhüt veya muafiyet başvurusu, idari para cezası, iptal davası ve tazminat zamanaşımı ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması, ayrıca koşulları varsa ve usulüne uygun ön karar başvurusu yapılmışsa gerçek zararın tam yargı yoluyla giderilmesi somut işlemin niteliğine göre gündeme gelebilir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması koşulları ile uygulanma sonuçları ayrı açıklanmalıdır.

Sonuç

Bu idari uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Seçici Dağıtım Sisteminde Çevrim İçi Pazar Yeri Kısıtlaması incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Seçici dağıtım sağlayıcısı, ürün niteliği ve marka standardıyla uyumlu objektif ölçütler koyabilir; ancak yetkili satıcının interneti etkin kullanmasını engelleyen, pazar yerini mutlak yasaklayan veya müşteri grubunu kapatan kısıtlar rekabet yasağı ve muafiyet bakımından denetlenir.

Dosyanın ilk önceliği sözleşmedeki her çevrim içi kısıtı mutlak yasak, kalite standardı, reklam sınırlaması veya müşteri-bölge tahsisi olarak sınıflandırıp fiili satış etkisini veriyle ölçmek, delil omurgası ise dağıtım ve seçici satış sözleşmeleri, satıcı kabul kriterleri, internet ve pazar yeri hükümleri, fiyat ve satış verisi, pazar payı, platform ekranları, marka-kalite rehberi, denetim yazışmaları, fesih veya ceza kayıtları, ekonomik analiz ve rakip uygulamalar ile Seçici Dağıtım Sisteminde Çevrim İçi Pazar Yeri Kısıtlaması konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kurul bilgi istemleri ve savunmaları verilen sürede yanıtlanmalı; taahhüt veya muafiyet başvurusu, idari para cezası, iptal davası ve tazminat zamanaşımı ayrı izlenmelidir. Seçici Dağıtım Sisteminde Çevrim İçi Pazar Yeri Kısıtlaması konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; marka imajı gerekçesini delilsiz biçimde her pazar yeri yasağına uygulamak veya sağlayıcının kendi çevrim içi kanalını açık tutmasını satıcının internet satışının etkin olduğu kanıtı saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Rekabet Kurulu — seçici dağıtım yeri kısıtlaması resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık bakımından seçici dağıtım sağlayıcısı, ürün niteliği ve marka standardıyla uyumlu objektif ölçütler koyabilir; ancak yetkili satıcının interneti etkin kullanmasını engelleyen, pazar yerini mutlak yasaklayan veya müşteri grubunu kapatan kısıtlar rekabet yasağı ve muafiyet bakımından denetlenir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — seçici dağıtım yeri kısıtlaması emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her pazar yeri sınırlaması amaç bakımından ihlal değildir; ürünün lüks veya teknik niteliği, kalite standardı, çevrim dışı eşdeğerlik, marka görünürlüğü, veri ve sahte ürün riski, pazar payları, süre ve alternatif çevrim içi kanal ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — seçici dağıtım yeri kısıtlaması yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun — m.4-6, 9, 16 ve 27
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.54-63
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.20-27, 112-125
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru