Noterlik İşlemlerinin Elektronik Ortamda Yapılması ve İspat

Kapsam

Noterlik İşlemlerinin Elektronik Ortamda Yapılması ve İspat yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Kanunun izin verdiği noterlik işlemleri güvenli elektronik imza, kimlik doğrulama, görüntülü veya fiziksel hazır bulunma koşulları ve Türkiye Noterler Birliği bilişim sistemi üzerinden yapılabilir; elektronik kayıt işlem türüne göre resmi belge gücü taşır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılması ve ispat konusunda 18 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “kanunun izin verdiği noterlik işlemleri güvenli elektronik imza, kimlik doğrulama, görüntülü veya fiziksel hazır bulunma koşulları ve türkiye noterler birliği bilişim sistemi üzerinden yapılabilir; elektronik kayıt işlem türüne göre resmi belge gücü taşır” kuralıdır. Güvenli elektronik imza her noterlik işlemini uzaktan yapılabilir hale getirmez; düzenleme-onaylama ayrımı, bizzat başvuru, ehliyet ve irade, biyometrik kimlik, vekalet, yabancı belge, saklama, suret ve sistem kesintisi ayrı incelenmelidir. Ayrıca “elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Noterlik İşlemlerinin Elektronik Ortamda Yapılması ve İspat bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

1512 Sayılı Noterlik Kanunu: m.60-99, 162 ve 198/A

Noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılması ve ispat kapsamında m.60-99, 162 ve 198/a hükümleri noter görevi, işlem şekli, sorumluluk ve elektronik işlem bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Elektronik İmza Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu: m.3-5, 9-16

Noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılması ve ispat kapsamında m.3-5, 9-16 hükümleri güvenli elektronik imza ve sertifika bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.199-211

Noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılması ve ispat kapsamında m.199-211 hükümleri elektronik belge, senet ve sahtelik incelemesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Noterlik Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Kanunun izin verdiği noterlik işlemleri güvenli elektronik imza, kimlik doğrulama, görüntülü veya fiziksel hazır bulunma koşulları ve Türkiye Noterler Birliği bilişim sistemi üzerinden yapılabilir; elektronik kayıt işlem türüne göre resmi belge gücü taşır.

“Adalet Bakanlığı noterlik işlemlerinin yapılması ispat resmî kayıtları yönünden kanunun izin verdiği noterlik işlemleri güvenli elektronik imza, kimlik doğrulama, görüntülü veya fiziksel hazır bulunma koşulları ve Türkiye Noterler Birliği bilişim sistemi üzerinden yapılabilir; elektronik kayıt işlem türüne göre resmi belge gücü taşır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve sıradan elektronik imzalı dosyayı noterlik belgesi saymak veya elektronik sistem kaydını ehliyet, irade ve özel şekil denetiminin yerine geçirmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Güvenli elektronik imza her noterlik işlemini uzaktan yapılabilir hale getirmez; düzenleme-onaylama ayrımı, bizzat başvuru, ehliyet ve irade, biyometrik kimlik, vekalet, yabancı belge, saklama, suret ve sistem kesintisi ayrı incelenmelidir.

Yargıtay noterlik işlemlerinin yapılması ispat emsal taraması yönünden güvenli elektronik imza her noterlik işlemini uzaktan yapılabilir hale getirmez; düzenleme-onaylama ayrımı, bizzat başvuru, ehliyet ve irade, biyometrik kimlik, vekalet, yabancı belge, saklama, suret ve sistem kesintisi ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete noterlik işlemlerinin yapılması ispat yürürlük denetimi yönünden elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İspat Planı ve Deliller

Elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri.

“Adalet Bakanlığı noterlik işlemlerinin yapılması ispat resmî kayıtları yönünden elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay noterlik işlemlerinin yapılması ispat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Güvenli elektronik imza her noterlik işlemini uzaktan yapılabilir hale getirmez; düzenleme-onaylama ayrımı, bizzat başvuru, ehliyet ve irade, biyometrik kimlik, vekalet, yabancı belge, saklama, suret ve sistem kesintisi ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete noterlik işlemlerinin yapılması ispat yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Adalet Bakanlığı noterlik işlemlerinin yapılması ispat resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

İşlemin kanunen elektronik veya uzaktan yapılabilir olup olmadığını belirleyip kimlik, irade, imza ve noter yevmiye zincirini teknik kayıtlarla doğrulamak.

“Adalet Bakanlığı noterlik işlemlerinin yapılması ispat resmî kayıtları yönünden işlemin kanunen elektronik veya uzaktan yapılabilir olup olmadığını belirleyip kimlik, irade, imza ve noter yevmiye zincirini teknik kayıtlarla doğrulamak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri, belgenin geçerli veya geçersiz olduğunun tespiti, işlem ve yevmiye kaydının düzeltilmesi, sahtelik incelemesi, sözleşmenin iptali, noterlik tazminatı, ihtiyati tedbir ve gider talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay noterlik işlemlerinin yapılması ispat emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete noterlik işlemlerinin yapılması ispat yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Adalet Bakanlığı noterlik işlemlerinin yapılması ispat resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, belgenin geçerli veya geçersiz olduğunun tespiti, işlem ve yevmiye kaydının düzeltilmesi, sahtelik incelemesi, sözleşmenin iptali, noterlik tazminatı, ihtiyati tedbir ve gider talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Sürelerin Hesabı

Sertifika ve işlem doğrulaması gecikmeden yapılmalı; sahtelik, irade bozukluğu, noter sorumluluğu, belge iptali ve zamanaşımı süreleri işlemin öğrenildiği tarihe göre kurulmalıdır.

“Adalet Bakanlığı noterlik işlemlerinin yapılması ispat resmî kayıtları yönünden sertifika ve işlem doğrulaması gecikmeden yapılmalı; sahtelik, irade bozukluğu, noter sorumluluğu, belge iptali ve zamanaşımı süreleri işlemin öğrenildiği tarihe göre kurulmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay noterlik işlemlerinin yapılması ispat emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Talep Sonucunun Kurulması

Belgenin geçerli veya geçersiz olduğunun tespiti, işlem ve yevmiye kaydının düzeltilmesi, sahtelik incelemesi, sözleşmenin iptali, noterlik tazminatı, ihtiyati tedbir ve gider.

“Adalet Bakanlığı noterlik işlemlerinin yapılması ispat resmî kayıtları yönünden belgenin geçerli veya geçersiz olduğunun tespiti, işlem ve yevmiye kaydının düzeltilmesi, sahtelik incelemesi, sözleşmenin iptali, noterlik tazminatı, ihtiyati tedbir ve gider” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay noterlik işlemlerinin yapılması ispat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Güvenli elektronik imza her noterlik işlemini uzaktan yapılabilir hale getirmez; düzenleme-onaylama ayrımı, bizzat başvuru, ehliyet ve irade, biyometrik kimlik, vekalet, yabancı belge, saklama, suret ve sistem kesintisi ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete noterlik işlemlerinin yapılması ispat yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Adalet Bakanlığı — Noterlik İşlemlerinin Yapılması İspat Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “noterlik işlemlerinin yapılması ispat resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından kanunun izin verdiği noterlik işlemleri güvenli elektronik imza, kimlik doğrulama, görüntülü veya fiziksel hazır bulunma koşulları ve türkiye noterler birliği bilişim sistemi üzerinden yapılabilir; elektronik kayıt işlem türüne göre resmi belge gücü taşır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Noterlik İşlemlerinin Yapılması İspat Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “noterlik işlemlerinin yapılması ispat emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; güvenli elektronik imza her noterlik işlemini uzaktan yapılabilir hale getirmez; düzenleme-onaylama ayrımı, bizzat başvuru, ehliyet ve irade, biyometrik kimlik, vekalet, yabancı belge, saklama, suret ve sistem kesintisi ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Noterlik İşlemlerinin Yapılması İspat Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “noterlik işlemlerinin yapılması ispat yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Sıradan elektronik imzalı dosyayı noterlik belgesi saymak veya elektronik sistem kaydını ehliyet, irade ve özel şekil denetiminin yerine geçirmek.

“Adalet Bakanlığı noterlik işlemlerinin yapılması ispat resmî kayıtları yönünden sıradan elektronik imzalı dosyayı noterlik belgesi saymak veya elektronik sistem kaydını ehliyet, irade ve özel şekil denetiminin yerine geçirmek” riski gerçekleşirse belgenin geçerli veya geçersiz olduğunun tespiti, işlem ve yevmiye kaydının düzeltilmesi, sahtelik incelemesi, sözleşmenin iptali, noterlik tazminatı, ihtiyati tedbir ve gider talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay noterlik işlemlerinin yapılması ispat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete noterlik işlemlerinin yapılması ispat yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri
• Noterlik İşlemlerinin Elektronik Ortamda Yapılması ve İspat uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• işlemin kanunen elektronik veya uzaktan yapılabilir olup olmadığını belirleyip kimlik, irade, imza ve noter yevmiye zincirini teknik kayıtlarla doğrulamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Sertifika ve işlem doğrulaması gecikmeden yapılmalı; sahtelik, irade bozukluğu, noter sorumluluğu, belge iptali ve zamanaşımı süreleri işlemin öğrenildiği tarihe göre kurulmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Noterlik İşlemlerinin Elektronik Ortamda Yapılması ve İspat Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

İşlemin kanunen elektronik veya uzaktan yapılabilir olup olmadığını belirleyip kimlik, irade, imza ve noter yevmiye zincirini teknik kayıtlarla doğrulamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılması ve ispat bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Sertifika ve işlem doğrulaması gecikmeden yapılmalı; sahtelik, irade bozukluğu, noter sorumluluğu, belge iptali ve zamanaşımı süreleri işlemin öğrenildiği tarihe göre kurulmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Belgenin geçerli veya geçersiz olduğunun tespiti, işlem ve yevmiye kaydının düzeltilmesi, sahtelik incelemesi, sözleşmenin iptali, noterlik tazminatı, ihtiyati tedbir ve gider talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Belgenin geçerli veya geçersiz olduğunun tespiti, işlem ve yevmiye kaydının düzeltilmesi, sahtelik incelemesi, sözleşmenin iptali, noterlik tazminatı, ihtiyati tedbir ve gider, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Noterlik İşlemlerinin Elektronik Ortamda Yapılması ve İspat dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 1512 Sayılı Noterlik Kanunu, 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kanunun izin verdiği noterlik işlemleri güvenli elektronik imza, kimlik doğrulama, görüntülü veya fiziksel hazır bulunma koşulları ve Türkiye Noterler Birliği bilişim sistemi üzerinden yapılabilir; elektronik kayıt işlem türüne göre resmi belge gücü taşır.

Dosyanın ilk önceliği işlemin kanunen elektronik veya uzaktan yapılabilir olup olmadığını belirleyip kimlik, irade, imza ve noter yevmiye zincirini teknik kayıtlarla doğrulamak, delil omurgası ise elektronik başvuru ve yevmiye kaydı, güvenli e-imza sertifikası, kimlik doğrulama logları, görüntü ve oturum kayıtları, noter belgesi ve elektronik suret, vekaletname, tercüman-tanık kayıtları, zaman damgası, sistem kesinti tutanağı ve tebliğ belgeleri ile Noterlik İşlemlerinin Elektronik Ortamda Yapılması ve İspat uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Sertifika ve işlem doğrulaması gecikmeden yapılmalı; sahtelik, irade bozukluğu, noter sorumluluğu, belge iptali ve zamanaşımı süreleri işlemin öğrenildiği tarihe göre kurulmalıdır. Belgenin geçerli veya geçersiz olduğunun tespiti, işlem ve yevmiye kaydının düzeltilmesi, sahtelik incelemesi, sözleşmenin iptali, noterlik tazminatı, ihtiyati tedbir ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; sıradan elektronik imzalı dosyayı noterlik belgesi saymak veya elektronik sistem kaydını ehliyet, irade ve özel şekil denetiminin yerine geçirmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Adalet Bakanlığı — noterlik işlemlerinin yapılması ispat resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından kanunun izin verdiği noterlik işlemleri güvenli elektronik imza, kimlik doğrulama, görüntülü veya fiziksel hazır bulunma koşulları ve türkiye noterler birliği bilişim sistemi üzerinden yapılabilir; elektronik kayıt işlem türüne göre resmi belge gücü taşır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — noterlik işlemlerinin yapılması ispat emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; güvenli elektronik imza her noterlik işlemini uzaktan yapılabilir hale getirmez; düzenleme-onaylama ayrımı, bizzat başvuru, ehliyet ve irade, biyometrik kimlik, vekalet, yabancı belge, saklama, suret ve sistem kesintisi ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — noterlik işlemlerinin yapılması ispat yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 1512 Sayılı Noterlik Kanunu — m.60-99, 162 ve 198/a
• 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu — m.3-5, 9-16
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.199-211
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru