Gemi Kurtarma Ücreti ve Özel Tazminatın Hesaplanması

Kapsam

Gemi Kurtarma Ücreti ve Özel Tazminatın Hesaplanması yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Deniz tehlikesindeki gemi veya eşyanın kurtarılmasında yararlı sonuç doğuran gönüllü faaliyet kurtarma ücretine hak kazandırır; çevre zararını önlemeye yönelik özel tazminat ise yararlı sonuç ve ücret rejiminden farklı koşullarla hesaplanır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, gemi kurtarma ücreti ve özel tazminatın hesaplanması konusunda 18 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “deniz tehlikesindeki gemi veya eşyanın kurtarılmasında yararlı sonuç doğuran gönüllü faaliyet kurtarma ücretine hak kazandırır; çevre zararını önlemeye yönelik özel tazminat ise yararlı sonuç ve ücret rejiminden farklı koşullarla hesaplanır” kuralıdır. Römorkaj, liman hizmeti, sözleşmesel yardım ve kaptanın olağan görevi her zaman kurtarma değildir; tehlikenin gerçekliği, gönüllülük, başarı, kurtarılan değer, çevre riski, kusur, masraf ve üst sınır ayrı değerlendirilmelidir. Ayrıca “gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, aıs-vdr kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Gemi Kurtarma Ücreti ve Özel Tazminatın Hesaplanması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.1298-1319

Gemi kurtarma ücreti ve özel tazminatın hesaplanması kapsamında m.1298-1319 hükümleri kurtarma, ücret, özel tazminat ve paylaştırma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.257-268

Gemi kurtarma ücreti ve özel tazminatın hesaplanması kapsamında m.257-268 hükümleri ihtiyati haciz ve teminat bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.266-293 ve 389-399

Gemi kurtarma ücreti ve özel tazminatın hesaplanması kapsamında m.266-293 ve 389-399 hükümleri denizcilik bilirkişisi ve geçici koruma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Deniz tehlikesindeki gemi veya eşyanın kurtarılmasında yararlı sonuç doğuran gönüllü faaliyet kurtarma ücretine hak kazandırır; çevre zararını önlemeye yönelik özel tazminat ise yararlı sonuç ve ücret rejiminden farklı koşullarla hesaplanır.

“Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması resmî kayıtları yönünden deniz tehlikesindeki gemi veya eşyanın kurtarılmasında yararlı sonuç doğuran gönüllü faaliyet kurtarma ücretine hak kazandırır; çevre zararını önlemeye yönelik özel tazminat ise yararlı sonuç ve ücret rejiminden farklı koşullarla hesaplanır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, AIS-VDR kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve başarısız her çevre müdahalesini kurtarma ücreti saymak veya kurtarılan malvarlığı değerini aşan ücreti özel tazminat koşulları araştırılmadan istemek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Römorkaj, liman hizmeti, sözleşmesel yardım ve kaptanın olağan görevi her zaman kurtarma değildir; tehlikenin gerçekliği, gönüllülük, başarı, kurtarılan değer, çevre riski, kusur, masraf ve üst sınır ayrı değerlendirilmelidir.

Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması emsal taraması yönünden römorkaj, liman hizmeti, sözleşmesel yardım ve kaptanın olağan görevi her zaman kurtarma değildir; tehlikenin gerçekliği, gönüllülük, başarı, kurtarılan değer, çevre riski, kusur, masraf ve üst sınır ayrı değerlendirilmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, AIS-VDR kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete gemi kurtarma tazminatın hesaplanması yürürlük denetimi yönünden gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, AIS-VDR kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, AIS-VDR kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları.

“Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması resmî kayıtları yönünden gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, AIS-VDR kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, AIS-VDR kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Römorkaj, liman hizmeti, sözleşmesel yardım ve kaptanın olağan görevi her zaman kurtarma değildir; tehlikenin gerçekliği, gönüllülük, başarı, kurtarılan değer, çevre riski, kusur, masraf ve üst sınır ayrı değerlendirilmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, aıs-vdr kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete gemi kurtarma tazminatın hesaplanması yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Olay anındaki deniz tehlikesini, yardımın sözleşmesel veya gönüllü niteliğini ve her kurtarıcının yararlı sonuca katkısını zaman çizelgesi üzerinde belgelemek.

“Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması resmî kayıtları yönünden olay anındaki deniz tehlikesini, yardımın sözleşmesel veya gönüllü niteliğini ve her kurtarıcının yararlı sonuca katkısını zaman çizelgesi üzerinde belgelemek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, AIS-VDR kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları, kurtarma ücretinin ve payların tespiti, özel tazminat, çevre giderleri, teminat, geminin ihtiyati haczi, faiz, yargılama veya tahkim gideri talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete gemi kurtarma tazminatın hesaplanması yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, kurtarma ücretinin ve payların tespiti, özel tazminat, çevre giderleri, teminat, geminin ihtiyati haczi, faiz, yargılama veya tahkim gideri talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Alacak ve teminat talepleri gemi ayrılmadan güvenceye bağlanmalı; deniz alacağına ilişkin ihtiyati haciz, tahkim veya dava ile zamanaşımı takvimi sözleşme ve kanuna göre ayrı kurulmalıdır.

“Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması resmî kayıtları yönünden alacak ve teminat talepleri gemi ayrılmadan güvenceye bağlanmalı; deniz alacağına ilişkin ihtiyati haciz, tahkim veya dava ile zamanaşımı takvimi sözleşme ve kanuna göre ayrı kurulmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Kurtarma ücretinin ve payların tespiti, özel tazminat, çevre giderleri, teminat, geminin ihtiyati haczi, faiz, yargılama veya tahkim gideri.

“Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması resmî kayıtları yönünden kurtarma ücretinin ve payların tespiti, özel tazminat, çevre giderleri, teminat, geminin ihtiyati haczi, faiz, yargılama veya tahkim gideri” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, AIS-VDR kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Römorkaj, liman hizmeti, sözleşmesel yardım ve kaptanın olağan görevi her zaman kurtarma değildir; tehlikenin gerçekliği, gönüllülük, başarı, kurtarılan değer, çevre riski, kusur, masraf ve üst sınır ayrı değerlendirilmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete gemi kurtarma tazminatın hesaplanması yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, aıs-vdr kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Gemi Kurtarma Tazminatın Hesaplanması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gemi kurtarma tazminatın hesaplanması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından deniz tehlikesindeki gemi veya eşyanın kurtarılmasında yararlı sonuç doğuran gönüllü faaliyet kurtarma ücretine hak kazandırır; çevre zararını önlemeye yönelik özel tazminat ise yararlı sonuç ve ücret rejiminden farklı koşullarla hesaplanır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Gemi Kurtarma Tazminatın Hesaplanması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gemi kurtarma tazminatın hesaplanması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; römorkaj, liman hizmeti, sözleşmesel yardım ve kaptanın olağan görevi her zaman kurtarma değildir; tehlikenin gerçekliği, gönüllülük, başarı, kurtarılan değer, çevre riski, kusur, masraf ve üst sınır ayrı değerlendirilmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Gemi Kurtarma Tazminatın Hesaplanması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gemi kurtarma tazminatın hesaplanması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Başarısız her çevre müdahalesini kurtarma ücreti saymak veya kurtarılan malvarlığı değerini aşan ücreti özel tazminat koşulları araştırılmadan istemek.

“Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması resmî kayıtları yönünden başarısız her çevre müdahalesini kurtarma ücreti saymak veya kurtarılan malvarlığı değerini aşan ücreti özel tazminat koşulları araştırılmadan istemek” riski gerçekleşirse kurtarma ücretinin ve payların tespiti, özel tazminat, çevre giderleri, teminat, geminin ihtiyati haczi, faiz, yargılama veya tahkim gideri talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay gemi kurtarma tazminatın hesaplanması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete gemi kurtarma tazminatın hesaplanması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, AIS-VDR kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, AIS-VDR kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları
• Gemi Kurtarma Ücreti ve Özel Tazminatın Hesaplanması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• olay anındaki deniz tehlikesini, yardımın sözleşmesel veya gönüllü niteliğini ve her kurtarıcının yararlı sonuca katkısını zaman çizelgesi üzerinde belgelemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Alacak ve teminat talepleri gemi ayrılmadan güvenceye bağlanmalı; deniz alacağına ilişkin ihtiyati haciz, tahkim veya dava ile zamanaşımı takvimi sözleşme ve kanuna göre ayrı kurulmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Gemi Kurtarma Ücreti ve Özel Tazminatın Hesaplanması Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Olay anındaki deniz tehlikesini, yardımın sözleşmesel veya gönüllü niteliğini ve her kurtarıcının yararlı sonuca katkısını zaman çizelgesi üzerinde belgelemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Gemi kurtarma ücreti ve özel tazminatın hesaplanması bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Alacak ve teminat talepleri gemi ayrılmadan güvenceye bağlanmalı; deniz alacağına ilişkin ihtiyati haciz, tahkim veya dava ile zamanaşımı takvimi sözleşme ve kanuna göre ayrı kurulmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Kurtarma ücretinin ve payların tespiti, özel tazminat, çevre giderleri, teminat, geminin ihtiyati haczi, faiz, yargılama veya tahkim gideri talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Kurtarma ücretinin ve payların tespiti, özel tazminat, çevre giderleri, teminat, geminin ihtiyati haczi, faiz, yargılama veya tahkim gideri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Gemi Kurtarma Ücreti ve Özel Tazminatın Hesaplanması dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Deniz tehlikesindeki gemi veya eşyanın kurtarılmasında yararlı sonuç doğuran gönüllü faaliyet kurtarma ücretine hak kazandırır; çevre zararını önlemeye yönelik özel tazminat ise yararlı sonuç ve ücret rejiminden farklı koşullarla hesaplanır.

Dosyanın ilk önceliği olay anındaki deniz tehlikesini, yardımın sözleşmesel veya gönüllü niteliğini ve her kurtarıcının yararlı sonuca katkısını zaman çizelgesi üzerinde belgelemek, delil omurgası ise gemi ve yük sicil-kıymet belgeleri, kaptan ve makine jurnalleri, AIS-VDR kayıtları, hava-deniz raporları, kurtarma sözleşmesi, çağrı ve haberleşme kayıtları, römorkör logları, masraf faturaları, çevre müdahale kayıtları, sörvey ve bilirkişi raporları ile Gemi Kurtarma Ücreti ve Özel Tazminatın Hesaplanması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Alacak ve teminat talepleri gemi ayrılmadan güvenceye bağlanmalı; deniz alacağına ilişkin ihtiyati haciz, tahkim veya dava ile zamanaşımı takvimi sözleşme ve kanuna göre ayrı kurulmalıdır. Kurtarma ücretinin ve payların tespiti, özel tazminat, çevre giderleri, teminat, geminin ihtiyati haczi, faiz, yargılama veya tahkim gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; başarısız her çevre müdahalesini kurtarma ücreti saymak veya kurtarılan malvarlığı değerini aşan ücreti özel tazminat koşulları araştırılmadan istemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — gemi kurtarma tazminatın hesaplanması resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından deniz tehlikesindeki gemi veya eşyanın kurtarılmasında yararlı sonuç doğuran gönüllü faaliyet kurtarma ücretine hak kazandırır; çevre zararını önlemeye yönelik özel tazminat ise yararlı sonuç ve ücret rejiminden farklı koşullarla hesaplanır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — gemi kurtarma tazminatın hesaplanması emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; römorkaj, liman hizmeti, sözleşmesel yardım ve kaptanın olağan görevi her zaman kurtarma değildir; tehlikenin gerçekliği, gönüllülük, başarı, kurtarılan değer, çevre riski, kusur, masraf ve üst sınır ayrı değerlendirilmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — gemi kurtarma tazminatın hesaplanması yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.1298-1319
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.257-268
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.266-293 ve 389-399
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru